장음표시 사용
11쪽
eia ira posteritas i.Dn illustremfumih.ma beare nuptias nesciendo, quam multiplicarepa
riendo ;m in carne iam imitari vitam Angelorum , quam ex came numerum iam auge
re mortulum .c. Vt quae sibi eptant Anicianam claritarem, et gant sanctitatem. Humanae dignitatem Prosapiae Angelicarum dotium praestantia Augustinus ornauit; ut reliquam lautus Libri materiem, quae Angelorum, Actuumque humanorum continet tractationem, Tibi soli seruandam fuisse dignouerim ad explicandam hanc vicem nobilitatis, de sanctitatis reciprocam. Vt Augustinianam familiam Tua Cens Imperatrix orbis, & victrix adoptaret in suam, Aquilam Imperij signum Augustino concessit, quem inuictissimum contra Haereticos Imperatorem Ecclesiae dixit Ambrosius. Sed Tuam Aquilam quadris aureis insignem reddidit Augustinus proprio nomine dictus Aurelius, dum eam in Tuis transtulit Coelo,de quo ait Io: Ciuitas in quadro posita; σ ipsa ciuitas aurum. Augustini demum Rempublicam in tot membra discissam ad unitatem redegit Alexander lv. ex Tuis ; camc ι n. denuo quasi disiectam refecit, Pontificioque perpetuo praefecit Sacrario; Italia quive rebeliante, deficiente Urbe, desescente Clero Unus Eremitarum OHostetit in Pontificis ὸecreta Danielis more i is leonum seruauit in faucibus. Haec arbitror fuisse Prouidentiae consilia,quibus Tibi fuit seruatum hoc opus,Auguste Ca dinalis amplissime. Adderemque volumen hoc tertium Tibi osserendum nise; ut Religio, cuius initium Tuo Sanguine adeo fuit illustre , euius progressus unitate a Tuis suit refectus, a Tuis adhuc perfecto numero se perficiendam speraret. Sed
cur Tibi potius, quam alteri ex Tuis hoc esset sistendum; arbitror id unum fuisse ;non quia fuerint Te illi minores, sed quia illis maiorem Te minorando effecisti ;cum etenim summum eorum fastigium crescendo superare nequiueris, Magni tu .dinis Tuae securus Te diminuendo exeelluisti; in hoc super omnes, quδd Te infra
omnes reponis. Non maximum,sed optimum studes Tereddere eo admirabilior, quo melior. Roma Tuorum assueta dominio Te gubernantem agnouit pietate illis aequalem, aequitate non disparem; sensitque,quantum intersit inter natos, de datos Imperio. Tuas Aquilas, & vexilla magno gradu visus es anteire , cum in summo rerum discrimine egisti, non ut meliora succederent tempora, sed ut felicia r trocederent saecula. Ornasti Purpuram, cum Te ornauit; nec Tu illa vestitus maegis eminere potuisti; sed Te illam vestiente reddita est illa eminentior . Anconit nae praefectus Ecclesiae Te talem illico praebuisti, quales alii Praesules magni possibceri se solent futuros . Pauperes de Tuis alimentis aluntur; Se ubi suorum defecit parentum inopia, generosistima Tui unius abundὸ una sussicit pietas. Tibi debent sua lilia tot Uirgines, quae seruas; innocentiam tot sontes, quam reuocas; 8e iustitiam tot rei, quos ab iniquitatis mancipio non dianis secreto pretio redimereis rQuod nec rogari sustineas a sed antequam petat, miretur quisque sibi delatum; quod optat, dos Tui Sanguinis est, quam adeo celebrat LAmbrosus. Quod omnia humanitatis ossicia cunctis exhibeas, nec repetas; in manifestum inexhaustae bonitatis indicium , quae nullo indiget superis similis. Sed haec tetigisse satis; m
destissime etenesm amas laudes mereri, sed non laudari; nec minima laudum arum haec est Te laudabilem reddete, de laudes nolle. Ne igitur Tuum demerear amorem si namque Tuos non amare non vales,quia optimus es; nos non diligere nequis, qui Tui, quia Tuis promiscui, sumus a reliquis abstineam; hoe solum nactus, luod ipsumet hoc volumen Tibi,Tuisque moribus adeo conso e maius,
quam aliud, quod possem merre, Tuae Magnitudinis erit elogium. vale.
Fr.Fri derisus Nicolaus Guardi Aug.
12쪽
Xpositionem Genestos ad mentem Beatissi mig. explicatam praelim iniunia
huius libri occupare decrevimus; ut tot celὶ suras rasu potius, cluau ratione excipiendas illudamus. Sententiam adeo subliinem,& supra captum hontinis Iondi eleuatam carpere ausi sunt multi mon studio, sed numero . Alidabatae potius, quam aduersarii obuias tenebras suae mentis percutiunt ;&disparata magis verborum congerie, quam stabilibus rationum momcntis montes extollunt non ad euertendam adeo subtilem intelligentiam , sed ad parturiendos ridiculos mures. Nec conquerendi locus eis relinquitur,si his, si autoribusque notis sentiane se corripit iuste enim discipulus condiscipulum increpat communi irrationabiliter succusentem Μagistro; quo docente possent proficere ad percipiendas secretiores huius diuinae scientiae quaestiones; & quo aduersante in errores periclitatur deficere, quibus igit arantiae obuoluantur caligine. Sciant se reprehendere,qui tot defensores,quot pios habet lectores. Advertant se animaduertere in eos, qui nedum communi Sapientum suffragio, sed Ecclesiae coii sensu intelligentiam transcendunt humanam,ac propterea eorum animaduersiones nec sapicntiae, nee pietatis laudem consequi posse. Errores timeant, ut caueant. Proprium sensum ita ample ctantur,ut alienum fortasse veriorem , altioremque suspiciant. Semetipsos humiliter noscant, &inuenient se aues sine pennis in terris reptantes, sublimesque volantium auium nidos in identes. Exponant, quod valent percipere,sed venerentur expositiones, quas eorum tarditas nequit attingere;audiantque eundem Praeceptorem Sanin mum lib. I. de Genistis.c. ao. Non aliquia onum se mere a mani eum praeiudicio alterius expositioni orarisse melioris,utpro modulo suo eligat quisque, quod caperepo Vbi autem quia intelligere non potest, S ipturae Dei dei honorem, i timo=em Oc. cohibeam se Onis,qui literis inflati cularibus haec ita posta,ut omnia corda nutria velut imperitu atq,impolitum aliquid exagitat, me pennis in terris reptanIes,et votaturarum auium nidor irridentes
EX mandato Reuerendissi. P.Magistri Fulgentis Traualloni a Monte Elparo Georginatis totius Ord.Erem. S. P.Augustini Prioris Generalis perlegi Tomum tertium conscriptum ab Adin Reu; ae Eximio P. Magistro Friderico Nicolao Gauardi praedicti ordinis Saci ae Theolooiae Do et ore, ac Collegii Neapolitani Regente. Nihil in eo deprehendi, quod cum Orthodoxa Fide, &Christianis moribus apprivi n5 c6sentiat.Quinimo adeo clar ac prosunde explicat germana Doctrina nostri Fudatissimi Doctoris Aegidii Romani, exquisitissimis S. P. N. Augi istini testimoinis. Seholastico robore solide firmatam,ut dissicillima quaeque intellectu facilliina solita sui Micissinii, declarissimi ingenii vera reddantur. Opus igitur di issimum censeo, ut praeli beneficio tulis publici fiat, omniumque in oculis magno eruditionis in remento versetur. Datum Neapoli die 5. Septembris i 687. F.Augustinus Caselio Hybernus Collensis Ord.Lrem.S.P.Aug.
On exhausta,neque effeta,sed semper magis,magisque vigente ingenij.& doctrinae vi tertiuhunc suae Theologiae invium emittit in lucem A. R. P. M. F.Fi ideiiciis Nicolaus G iuardi Mediolanensis nostri Neapolitani Coilegii Regens. Quod opus non tantinia nullo contra Fidem, aut bonos mores errore infectum affrmo,sed etiam duobus alijs iam editis, ae probatissimis praestatius dicere auderem,nisi de huius Viri Operibus illud verificaretur,quod de Demosthenis Orationibus dixit Tullius, illud esse melius,quod prolixius. Quare typis dignissim tim censeo. In Conuentu S. P.N.Augustini Neapolis II.Nouembris I 687. F.Baribolomaeus Riseius Neap.Ord D. Aug;ct Neap. Collegi' Mag. ex commi ne Reuerendis.Pinostri Generatis operis reusor Mag.Fr.Fulgentius Traualloni a Monte taparo Georginas totius Ord.FF.Erem. S.P. N. Augustini Prior Generalis.
CVm tertius Tomus Tlleologicae Scholasticae iuxta Doctrina BeatissP.Aup & Fundatissi Doct. Aegidi j a Reu P. Mag. Friclerico Nicolao Gauardi Mediolanensi Nostri Colleg1j S.Augustini Maioris Neap. Regente elucubratus per viros a Nobis ad id deputatos, recognitus, probatus, publicaq;luce dignus habitus sit,pi aetentium tenore,nostriq muneris au ritate facultatem, quatum ad Nos spectat,ipsum imprimcndi concedimus imperiimur. Dat. Neaptaic Io. Nou. I 687. F.Fulgentius Traualloni Prior Generalis Ind. Nostri muneris assixo sigillo. Mag. Reg. Nicolaus Serani Secr. Reg.lib. I.
13쪽
EX mandato Eminentiae Tuae omni cura perlegi, omnique attentione lustraui teaiinii tomum Theolooicum De Creatione de Angelis, ac de Actibus humanis Admodum Reu. Magistra P.Friderici colai Gauardi Regalis Collegij S. P.Augustini Maioris Neapolis Rectoris. Malvinsem equidem,ut mihi Encomtastis persona,non Censoris fuissἰt impolita Aduo verum est 1io m do nihil in opere praeclarissimo inueniri posse, quod Ortodoxis dogmatibus, aut sanctis moribus
absonet, verum etiam dignissimum esse, Ut diurna, nocturnaque manu veislatur ab omnibus Surae heoloetiae studio deditis,illudque obuijs ulnis literarius Orbis excipiat.In extricandis ambilibus felicissimis,in dilucidando perspicuus,in disceptando acutus,protiindus,acerrimus omnes absoluistissimi Praeceptoris partes adimplet. Propterea praelo omnino mandandum existimo, si Tuae Em placitum accesserit.E Collegio Neapolitano Soc.Iesu. Die Io.Nouembris I 687. Emininentiae Tuar. Humillimusfamulas
Dominicus Antonius Coragius Soci Iesii. In Congreg. habita coram Emin.Dom.Card.Caracciolo Archiep. Neap. sub a s. Ian. r583auit dictum,quod fiantu supradicta relatione imprimatur. 1 Stephanus Menatius Uic.Gen. D ph Imperialis Soe.Iesu Theol. isti
Ia sua Teologia supplica l'E.S.degnarsi deputargit it Reuisore,quam Deus&c. R. P.Nicephorus Sebasus videati O inscriptis referat. Cala Regens. Soria Regens. Eorilio Regens. Prouisum per S.L.Meapalis I7.Aprilis 1682. Comus.
DE mandato Excell. Vestrae sedulo tertiu huius eximij Auctoris librum perlegi ab eo Inseripta Sehola Aeginana, & typis dignisi: mus mihi vitus est non minus,quam primus, & secund ab codem Auctore typis mandati, & approbati. Nihil, quod Regiam Iurisdictioi m perturbet,in
eo reperi,sed totum Auctoris studium,ut animaduerit,est D.Aegidij scholam perficere,& omnino complere, haec sunt omnium vota.Quid plura i Auctor tanto cum ingent; splendore,doctrinae sollia ditate & eruditionis raritate hanc schola exponit,ut Aegidius in ipso prorsus reuixille videri poD sit. Prodeat igitur in lucem , ut suae lucis spicndore una cum euulgatis, & ceteris quam primum euulgandis omnium Scholasticorum caliginosa dissipet commenta. Ita sentio,& censeo.Dat.Neap. hoc in Regio S. P.Aug. CoeliObio hac die II. Nouembris I 687. Fr.Nicephorus Sebastus Ord. Er.S.P.Aux, ct Neap.Collegῆ S.τ.M; Archiep.Curiae Exam.Synoa,stemq,librorum Censor S.O e Vrbe in Regno e ei dem Sac.Cong. Indicis Consilior. VIa relatione imprimatur, verismin publicationeservetur Regia Pragmatica . Cartillo Regens. Soria Regens. Florilio Regens. Prouisumper S.E.Neap. dis I9.Augusti I 68a. Comus.
14쪽
Art. I.Quid si inficet: In principio a Art.II.Quid significet: Guis Θ q. Ait.III .Quid significet hoc nomen Deus 6. Art.IV. Quid significetur nomine Cata, ct terrae 8. Ait. V.Quid significeiat illa verba: Terra autem
Art.VI. Quid significent illa verba Et tenebria eram μην faciem a iAit.VII. Quid significent ilia verba: LV iritus Domini ferebatur Iuper aquas I6. Art.VIII. Quid significent illa verba: Dixitque Devin F u laesa es Iux i 8. Art.IX. D vidis Deus lucem, quod esses bona,
diuisit lucem a ιenebris; appellauitque Iuten Diem, O tenebras noctem; iactum Que es v fere , ct mane e c. 2Ο. Att.X.Quid significent illa verba: Dies metrus: leuan sev dies creationis fuerint dies natural cs viginti quatuor liorarum; vel fuerint unicum instans ita, ut Mundus fuerit momento tem
Art. XI. Quid, & quotuplex sit ratio semina-
An.XII.Afferuntur aliqua qllaesita. 37. suaest.II.De creatione in principio creativo.
.Explicatur definitio creationis. q6. ArtaII. Quid importet creatio ex parte Dei , &creaturae 3. Art. III. An virtus creativa possit principaliter
communicari creaturae 6 I. Art. IV. An creatura possit eleuari, ut causa imstrumentalis,ad creandum i 69.
DE ANGELIS.βuast. I. Defubstantia Aneelorum . Art. I. Quid sint,& an lint Angelis S. Art. 11.An Anzeli sint corporei. 78.
tu dubitauerit Asiaelo rue porcos 79. s. r. An Angeli componantur ex fortia spirit ita-- li,& materia physica 3. f. s. An Angeli componantur ex materia spirituali ε 36. Art.III. Angeli includant aliquam compos, tionem realem 87. Art. IV. An Angeli sint naturaliter incorruptibiles tar
Art. V. An Angeli sint , vel possint esse plures species . UArt.VI. numero Angelorum. IOq. s uo .II. De loco Angelarum. Art.I. Ama quomodo Angelus sit in locos ro7. Art.II. Quaeiram sit r. alio conistutiva Angeli in
Art.III. An Angelus possit esse in loco minori in infinitum II 6. Art.IU. An Angelus possit esse in punctos 3 2 o. Art.V. An ide Angelus possint esse in pluribus
Art.VI.An plures Angeli possint esse in eodem
locos III. β s.III. De Motu Angelorum. Art.I.An Angeli proprie moueantur I I. S. i. An Angeli saltem per accidens moueantur per loca g. a. In quo consistat mutatio loci Angelo
Art.II. An motus Angeli sit continuus , vel discretus Iis. Art.lII. An Anteius possit transire de loco ad locum non transeundo medium I 2. Art.IV.An Angeli moueantur in instantis 146. suaest. IV. De cognitione An eorum. Art.I. An Angelus intelligat scipsum per suam substantianiis Is S. I. An intellectio Angeli distinguatur realiter ab eius substantias Ibus. S. a. Affertur resolutio articuli. IS . Art. II An Angelus cogooscat alia a se per sub
stantiam propriam, v I alienam i III.
Att.III.Aa Angeli cognoscant alia a se per spe
Art.IV.An Angelus sumat species a rebus I 6 . S. I. An in Angelis sit intcilectus agens s Ibid. S.a .Resoluitur difficultas principalis. III. S.3.An species sint proprietates intellectus A gζli IT 8.
S. 4. An Augelus per ipeciem uniuersalem cogitoscat particularia I 8 r. Art. V.An Angeli luperiores intelligat per sp cies uniuersaliorest 287. g. r. An Angeli superiores habeant pauciores species I92. Art.VI.An Angeli intelligant discurre lol rq . Art. VII. An Angelus plura simul cognoscat I97. Art.VIII. An Angelus Ugnoscat laturas Io a. Arta X.An Angeli noscant secreta cordis aOS. Att. X. An Angelus naturaliter cognoscat mysteria gratiae a Io. N i.U.De Iocutione Angelorum. Art.I.An,& quomodo Angeli loquantur reto. Art.II.Qupi modis loquantur Angelis 227. O .UI.De Actibus Hierarchicis. Art.I.m, & quomodo AngeIus iuperior purget,illuminet,& perticiat inferiorein f a 29.
S. I. An,& quomodo Angeli stiperioresultuminent inferiores et . S. 3. An Angelus superior perficiat inferio
An.Il.Soluuntur aliquot quaesita. 239. Quas.
15쪽
Art. III. An Angelus natui aliter amet Deumia plusquam se et q.
III.De Gratia, Gloria Angelorum. Ait .I. Ait Angeli fuerint creati beata e aio. Art.II. An fuerint creati in gratia Z a1L1 Att.III.An se disposuerint ad gratiam 8 26 L. Art. IV.An meruerint Beatituditiem 26 a. Art.V.An habrici intinaeqtialem gratiam 267. De Culpa,is poena Angelorum. Art. . An Angelus potuerit peccare contra legem naturalem,& supernaturalem 2 l. S. L An malitia in voluntate iupponat ignorantiam in intellectu Ibid.
S. M An sit possibilis creatura impeccabilis simpliciteri 2 79. Art. II. An Angelus in primo instanti potuerit pcccare,vel mereri 282. Art. III. Quod fiterit primum peccatum Angelorum 287. Art.IV. Quod fuerit motivum superbiae Angelorum ξ δ' L. Art. U. Qtiantum temporis intercesserit inter cieationem,& lapsum Angelorum Z 20s. Art. VI. Quae si causa obstinationis Doemo. num 200. Art.VII. Asseruntur aliquot dubia o . auaes.X. De Hierarchys,o- Ordinibus
Art. I. Afferuntur definitiones hierarchia'. ror. Att. II. An diuisio hierarchiae sit recte assigna
Art. III.Resoluuntur aliquot quaesta. tr. Art.IV. A n Angeli adaequate dividantur in nouem ordines ξ δ l . Art.U. An ordines Angelosum sint recte dispositi λ RIT. Art.VI.An homines assumantur ad ordines Angelorum g. I. Soluuntur aliqua quaesita. 3ao. auas G. De Missione Angelorum. Art.I. An Angeli vere mittantur. 322. Art II.An omnes Angeli mittantur ξ ἰ 24.
Art. III. An Angelorum ministeria impediant ., visionem Dei e Ia . mast.XII. De Custodia Angelorum. Art.1 An Angeli deputentur ad custodiam hominum 326, Art.II. Cuius ordinis sint Angeli custodes iar. Att.III.An quilibet habeat suum custode 20. Art.IV.Afferuntur aliquot quaesita. 33βuas. XIII. De Insidiis Daemonum. Art.I. An Dimones possint deludere sensus h minis 331-vit.II.An possint immutare inici lectu 336. Art.III. An pollini cludere voluntatem 3 337.
Att. IV. Ait Dormones victi cessient abiin pu gnatiotae ἡ Ibid. IV. De Assumptione corporum. Art.I.An Anacti possint assumere corpus 3 79. g. ran Angcli possiat assuincie corpora, tanquasorins informantcs Ibis. Sa, An Angeli uniatur naturaliter corporibus, tanqualia motorcs Ibid. S. 1. An fossint suppositare naturam corpo
3 I. Art. II. Ex qua materia Angeli serment corpora
Art. III. An Angeli in corpore asiupto exerceat opera vitae 34 . Art. IV. An in corporibus assuptis sentiat s. Art.V. De ingressiu Dsmonum in corpora,& v
. De Mensura Angelorum. Art.I.Quaenam sit mensura esse Angeloru M. f. L Affertur definitio mensum Angeloru. Dissisi. a. Resoluitur articulus. Π I.
Art. II. An sit unum aeuum omnium Angelo
Art. II .Afferuntur aliquot quaesita. 36o. Art.V. An operationes Angelorum mensure tur tempore Z 362. Art. VI. An nunc aeui , & nunc temporis sine
masio Unica. Ait I. An Deus sit unus finis ultimus omnium
q. t.An finis intermedius sit proprie finis 37r.
S. a.Expeditur articulus. 373.
Art. II. An homo velit Omnia propter finem ultimum ε 37 g. L. An omnes actiones hominis sint effectus Cnis Ibid.
. et . Discutitur articulus . 377.
Att.III.An idem homo possit tendere in plures fines adaequatos f 38 I. Art. IV. An omnia agentia agant propter finem l 38 .
'as.I. De Beatitudine obiectiva. An I. In quo consistat beatitudo supernaturalis obiectiva 789. Art.II.An beatitudo obiectiva importet forma- Iiter Deum,ut unum,& trinum i 392. Guas.Π.De Beatitudineformali. Art. I, An nostra beatitudo formalis consistat in aliquo increato ε 396. Art.II.An nostra beatitudo formalis consistat in illapsus q I. S.I.An illapsus possit conuenire creaturael I id.
S.a .Resoluitur articulus. 4 7. Arta
16쪽
Art. III. An beatitudo servilis consistat imoperatione a nobis elicita e qos. Art.IU. An beatitudo formalis consistat in actu voluntatis qo9. Art.WQuomodo spectent ad beatitudinem de- Iedlatio,& gaudium ξ 6 II. Art. VI. An ad amorem beatificum sequiratur habitus charitatis ρ ει Απ.VII. An beati queat libere cessare ab am re Dei Θ 42b. Art. VIII. Qi 'modo beatitudo sit immissibialis e oa . Art.IX.An beatus possit peccare 27. Art. X. An, & quae t ualitas sit in hea tis 63 L. De Beatitudine Min ,
Att.I. An animae Iustonim statim post mortemo consequantur beatitudinem as. Art. II. Quae, & quot sint dotes anime M tae 437. M. III. An, & quae sint dotes corporis vi riosi
Art.IV. Quid,& quot sint Aureolae λ
De Actibus hun3ams in commum seu voluntario, o inuoluntario.
S.I. Quid sit voluntarium Θ Ibid. S.2.Quotuplex sit voluntarium -9. .II.Quydnam sit principium formale volum raris liberi;& quibus conueniat q. s. a. Quid importet formaliter liberum arbitrium Ibit S. a. Quibus conueniat liberum arbitri u s8. Art. III. An queat dari pura omisso libera sineia omni actu ξ 663. Ara. IV. An eitentus orti ex omissione sint v luntarii Θεογεβι ι.II. De Inuoluntario. Art. I. Quid , & quot lex sit inuolunt rium Θεος S.I.Quid sit violentum p
473σArt. III.Asseruntvi aliquot quaesita. 67 Art.IV. An metus causet inuoluntarium 78. Art.V. An concupiscentia augeat , vel minuatinuoluntarium p
a VII.De Motione voluntatis ad os actus. Art. I. An, & quomodo voluntas erratam uratur a Deo 87.
Art.III.An,& quomodo voluntas moueatur ab intellectu 49 . Art.IV. Iunias moueatur ab appetitu sensitivo e gy4. Art.V. An voluntas moueat seipsam λ ερε.Art. UI. An voluntas se moueat ad primum
Art.VII.An,& quomodo voluntas moueat alias potentias oz.
Att.I. An voluntas sit tantum finis sos. An.II. An intentio sit actus volvittatis so6. S.I.Resoluitur dissicultas proposita. Ibid. S.a. An voluntas eodem actu possit tendere in , finem,se media T. Art.III.Quid importet consilium set r. An.IU. id sit consentus,& sententia I4.
St.V.An imperum sit actus voluntatis sis Art. VI.Quid,&de quibus sit electio Θ si 8.
sit actio uia. s. a. An voluntas ex duobus mediis aequaliter bonis possit unum eliger alio relicto ; &ex duobus inaequaliter bonis eligere minus reliacto maiori s I9.
g. 3. An media habeant bonitatem distinctam a bonitate finis aa. Art.VII.Quid sitin quid importet vlas sas Art. VIII.Quid importet fruitio ξ sa7. Euas. U. De bonitate, ct malitia actuum
Art. I. In quo formaliter eonsistat mors,
S.a. Expeditur articulus. 33 Art.H.An actus sumat Mesraimae malitiam
ab obiecto 3 Art. III. An actus boni sumant bonitatem, M tiam a circunmtiis a Art. IV. An actus habeant bonitatem, de mali
17쪽
18쪽
Mamtudine enimθemi, Oereaturaeograscibilite poteris creator horum viadem. Sap. I 3. Quaedam Creatoris descriptio est creatura ι Nepim sicut aquae omnes in orbem Terrarum dissus, non sunt nisi maris portiunculae , a quo dirimuntur in terras, ut ipsum in suo centro inuisibile, & inscrutabile serutandum , ae videndum diminutum in partes ostendant; ita creaturarum vnia uersitas no est nisi Dei ad extra diffisio, ac multiformis particultiquae ipsum in se ipso itinoscibilem diminuis extra ipsum declarat.Diuinarum pulcritudo I ata,quae suorum splendore eopia sese occulit , ne oculis nostris appareat, in hac rerum serie delineata conspicitur; dc quo pulcrius discriminata videntur artesiistoru genera, eo faciendorum in Ssimo Artifice elegatissis variatae apparent rationes.Spiritales substantiae ordinis dignitate,velut generis nobilitate, simplicissimam sui Conditoris puritatem ostendunt. Rationalis matura nedum commune cum citeris vestigium, sed munere singulari illius Summae Triadis r. Praesentat imaginem. Corpora Coelestia tot motibus irrequieta, suis adeo it Iustria splendoribus, inaecessim Supremi opificis resiligurant lucem. Animalia sensum, Plantae vitam sertiuntur, de re- Iiqua sensu, vitaque carentia suis cuilibet proprijs perfectionum speciebus, quibus insigniuntur, summam omnium rerum continentiam in Ino demonstrant ita,ut infinita illa, ac semper suis perfectionibus plena oratoris natura,velut persectionum omina iadeficiens, sine sui divisione se duuidat,ac patiatur exterius, sine sui effusione se essundat, & absque decremento communicet. Speculum igitur, in quo potest Creator in se ipso inuisibilis videri, est creatura a Vmbra illius everberans radios; Aenigma inexplicabiles persectionum explicans nodos. Ideo testatur Sapientia: A magnitudin peeisi eos offitiirepoterit Creator harum Oideri. A magnitudine seriei,speciositatis ni mirum, & pulari tutatas, quae in creaturis perspicue resplendet; & a persectione, qua m gnae senecreaturarum species, perspicuum Creatoris desumi potest argumentum, & specimen. Puleritudo . namque molis huius Mundialis ex rerum creatarum ordine, ac varietate praeci γε consurgit, quo ab unico omnium Principio Gunt,ressuuntque ad eundem unum omnium Finem; qui simul Alpba, de Oma omnes inestoar, terminatque creaturas, quae ceu raracteres, seu literae descendentes ab ipso, de in ipsum sandentes AIphabeto mirabili se ant Seripturam, quae Summam illius Maiestatem describit ad literam. Diuersa insuper perfectionum genera, quibus ornatur haec Μachina, venustatem illius insinuat, varissique, quasi definitionum lineis, latentem illum omnium perfectionum cumulum desineant. Aptis emo ad Theologum,euius munus,ae labor est inquirere Diuinitatis arcana, spectat agere de creaturis, prout in prima ipsarum conditione a Deo, tanquam a primo erierunt Hincipio,&prout ad ipsum redeunt, ceu ad ultimum Finem ; per ipsas etenim veluti per gradus ad Dei sublimitatem mens nostra conscendit; quasi per numeros ad Summam Unitatem euehitur, & tanquam per lineas, quas prae manibus, veluti baculos, nostra eaecitas potest habere, ad centrum omnis in nuducitur veritatis; ut in illo persectissimo quiescat amore, qui est omnis discursus Theologici, utpoth finis, epilogius. Recta autem scribendi methodus exigit, utps Tνactatum de Preres ibus Diumaram ει- fonarum de processione creaturaru a Deo statim agamus; quia i docet Fun Doct. Aegid. in Italist.
I; Emanationes Diumarum Personarum sunt eaus emanatioms crearerarum a Deo;namn ut e
plicat Me in stas. primip. I.qq.-L3.ad r; Pater, cui appropriatur potentia,per Filiumtanquaper causam exemplarem,seu tanquam per artem cui loquitur BeatissP. D Tm.e. I 0 plenam ominnium rationum omnia ad elltra producit; & per Spiritum Sanctum , cui appropriatur bmitas, tanquam per causam finalem, omnia ad seipsum reducit. Ut autem doctrinae ordo continuo seruetur, pritis de productione rerum in communi, desii de de creatura Angeliciae Humana, primi ad Deum tanquam ad Finem per media supernaturalia, quae sunt virtutes, de dona gratuita ordinantur, tractabimus,quae est materia bui secundi Lori Sententiarum tradita is msstro, &ἀDD. communiten sie enim ab uniuersalibus ad particularia gradiemur iuxta documentum Sapientum.
PRimum opus Dei ad extra est creatio, quae propterea primum donum Dei dicitur in ordine
Naturae collatum creaturae. Antequam tamen de ipsa Creationis ratione, & de virtute crea
19쪽
Mundi primordio discurremus. Principaliores difficultates,quas mouet Beatis. P.Augis duodecim libris de Genesiadsiteram, & cum eo Fuis. DoLI.Aex.in Hexam ct in a. p. I..dis. I 2.wque ad is; in sensia literati exponemus; quod eo fitie praestare decreuiinus, ut subtilissimam illam,ae pene Ἀ- uinam eiusdem Mais P. de naturalitate illorum sex dierum sententiam omnibus mentibus se tinperuiam pro viribus explicemus. Morem autem gerentes BeatQR IJ.imyres de Gen. ad lice. I ι edi lib. I. e. II; ubi ait: Temeritas asserenda inem dubiaque opinionis di eiu esemen eisitan non anfirmando,scd tantum quaereudo disputabimus nihil aliud intendentes,quam ea,quae dicimus,posse dici citra Fidei iniuriam contra Diuinarum Seripturarum calum niatores. Ideo namque supra communem sensum tradidit Gessos expositionem; ut Infidelibus occisionem deridendi S eram Scripturis m, & praesertim hunc librum tanquam multis contradictionibus , & ambagibus in plicitum adimeret; unde quidam Reeentiores hunc mirum intelligentiae sensum reijeientes nedum summam illius Sapiratiam , sed & maximum zelum erga Diuinas Scripturas redarguunt.
1 Uaerentes sensiam illius primς propos, tionis Ge eos : In princ*to ereauit Deus Caelum, ct Terram singula verba singulatim sunt ponderanda ; aliqualem enim inter Expositores controuersiam habent, &nonnullas patiuntur dissicultates,quas,etsi reserat Beatiss. P; ab illis tamen dissolui non vidimus . In hae aurem propositione tria sum consideranda; silicet In prines o, & Creauit, seu focit , ve leguat 7o. Interpretes I ac caelum , O Terram. De primo agemas in hoc artii de reis
a Vnica concl.Circa illiud verbum Inprimia pio tres sensias rem assignantur mariss P.Aug. lib. I Ae Gen. adlini O a Fund.D I in a. p. Ita in
a. q. I. an. a. S. -Ium ad tactis Hexam.
3 Dicitur r. In primipio; id si in principio,
seu initio temporis; habetur enim V. Io I.Initio m Domine terra undastri quo intendit Mosses excludere vanam de Mundi aeternitate sententiam, quam suadere conati sunt aliqui gentiles Philosophis qui sic arguuntur ex hoc textu. Quod habet principium,seu initium suae durationis,no est aeternum; a ternitas etenim, si sit simpliciter, caret principio,& fine; si autem sit aeternitas taliam a parte ante, caret solum principio. de si sieaeternitas a parte post, caret fine; sed Mundus habet principium suet durationis; possumus enim
saltem ordine retrogrado deuenire ad primat disserentiam temporis,in qua Mundus fuit creatus iupputato, numero annorum usq; ad Adam iergo Mundus non est aetemus.
Dicitur a. Inprimipisti prout idem est, aeri- ita,ut sensus sit,quod ante omnem aliam creaturam Deu condiderit Coelum,& Terram;& ideo prilis creaverit C lum,& Terram, quam animalia, plantas, & hominem; quasi pritis condiderit , atque paraucrit locum, in quo ista omnia locaret. In priseipio igitur recthlutelligitur, ut idem est,ac primo omnium; primum enim ilia
quolibet genere principi u ceterorum vocatur.
Sic primum opus Artificis principium operis dicitur; ut cli in Architectus iecit domus fund
mentum, dicitur posuisse domus principium; n6 tamen quδd istud principium causet,aut prod
cat cetera, quae post illud producuntur; non enim Deus ita produxit Coelum, & Terram, ut mediantibus ipsis alia errauerit; quemadmodii de primo Angelo opinati sunt Auice meta , , ALMetei asserentes, quod Deus immedisse produxerit primum Angelum, & mediate i is secundum kngelu,& mediante secundo tertium;& sic de reliquis; quod est contra Fidemi unde in hoc sensia nequit intelligi, quod Coelum, & Terraia
sit principium ceterorum; Me em m solum v riscatur de Verbo Diuino, ut dicemus in tertio sensu; Verbum naque est principiunt, per quod facta sunt omnia,de facies omnia; quia Pater per Verbum omnia operaturi de Verbum simul cum
Patre operatur in omnium productione; ut habetur Io. .Pater v imori seratur,et em veror.
Igitur Coelum,& Terra dicitur principium,quia primo lacta sunt;vnde principiti in hoe sensu ita
est, ac primo causaesi,non autem idem, ac causa .s Dicitur 3. In principio: id st in Verbo Diuino,quod est principium, per quod facta sui
omnia; verbum enim clim Io.8. interrogaretura Iudais: Tu quis es Respondit: Principium , quod loquor vobis ; vel ut legunt 7o. Intem pretes: Initium,quod O loquor vobis. Principium
igitur omnium creaturarum est Verbum; non
quidem sine principio, sed de principio; ut ex plicat Beatis.P.Iw-Ge talistam perfς. , quia est de Patre, qui est principium Fili , non precreationem diversificantem substantiam, sed persenerationem in identitate naturae Hinc dicituris qfro3. Omia in Sapientias isti ;& I. O . I. Verbum vocatur Virtus,ct Dei sapientis. Igitur
si Deus omnia fixit in Sapientia;& Sapientia est Dei Filius, clarε sequitur Verbum esse princia pium creaturarum. Et quidem principium primcipians,non solum is principiatum v up. d, ctum est; nam Ioan. i. dicitur: Omnia per ipsum facta sunt. 6 M tres e insitiones leglitur in pluribus in Ss.PP; quae idcirco admitti Gbent ab omnibus; quauis Pererius in Gen. hie admittat solum primas duas, & G aius solii prima; om isse te
20쪽
Quod autem isti omnes sint sensus lite-rales, constare potest ex eo, quod hoc nome
principis proprie, non per translationem, dicitur de initio temporis; de eo, quod est primum; ac de Verbo Diuino; unde est nomen analogum; victim subsatia dicitur de Deo,& creaturis;quanuis enim principalilis dicatur de Deo, quam de creaturis ; non sequitur tamen, quod non dic tur propriὰ etiam de creaturis. Licet ergo hoc nomenprimipy principaliter dicatur de Verbo, cui principalisis conuetiit esse principium creaturarum, quia illi conuenit elle rincipium peressentiam,ceteris vero per participationem; atis tamen propriE,non per translationem, seu allegorice, conuenit etiam initio temporis, & cre turis factis ante alias creaturas, ut est Coeluata,
8 Obite. I. ηn r.expositio . Clim dicitur Io. I. In principis erat Verbum ri nequit intelligi de principio temporis, aliter Uerbum esset ilia repore,& sic non esset aeternum;ergo a pari, cum dicitur: In principio creauit Deus caelum, ον-ram; nequit accipi de initio temporis. a. Tempus non fuit creatum nisi quartae, die, qua facta sunt Iuminaria magna; ait enim MouseM: Dixit autem Deus: Fiam luminaria in Firmamento Caeli, O diuidam diem e noctem fini insigna, ct tempora,ct Hes O amrori ergo iulud D 'Mipis nequit intelligi de initio temporis, quia tempus non incepit, nisi post tres dies creationis Coeli, at Terrae.
manifeste docet Deum fecisse Coelum, & Terra
ante omnem diem, δι ante omne tempus, quod probat etiam ex professo Fund.DoLI. g.in min m. p. I. c. II; Iz;e, I 3; ergo illud Inprimipio nequit in telligi de principio temporis; quod
enim fit in principio temporis,non fit ante Omne tempus,sed in tempore.
4. Clim dicimus Deum feeisse Coelum,&Terram in principio temporis , vel serisus est quod prilis factum fuerit tempus , & in ipso sectus fuerit Mundus: & hoe sellium est:quia tempus est in motu Coeli,& motus Coeli est in Comio,tanquam in subiecto; & ideo potitis dicedum est tempus factum fuisse in Coelo, quam Coelum in tempore. Vel quod Coelum, & Terra facta sint simul eum tempore; de hoc quoque falsum est, quia quod est essentialiter posterius, nequit dici simul cum priori; simultas enim opponitur prioritati,& posterioritati;vt habetur in Log.cide Posnadieamoris; sed tempus est in motu Co Γ;qui est posterior Coelo,ctim sit passio illius; e
go Coelum no est creatum simul cum tempore .
Vel sensius est,quod fictum pritis sit Coelum, &Grraac postea te pus; sed ex hoc sequitur no s
cisse Coelum, & Terram in principio temporis. 9 Ad I .resp. Beati λP.Aug. 6My. I. in D. his verbis: Pateras dicere Euangelisa: In princia
piosactum ess Verbum. Sed quid ait In principio
erat Verbum Si erat, non e actum. Si igitur Verbum erat apud Deum, iam non est factum; nam non fit,nisi quod non est,quia ex nihilo fit;& illud,quod erat, nequit dici, quod non esset; aliter de eodem verificaretur, quod erat,& non erat. od autem non est factum, nequit incipere in initio temporis; quia quod ita incipit, prius non erat, secus non inciperet esse, sed prius nisset. Illud igitur In primipio erat Verbum nequit exponi de initio temporis; quia illud verbuerat non designat aliquod instas, in quo factum sit,& ante quod non erat;hoc enim est de rati ne temporis; & in hoc distinguitur ab aeternitate; & ideo potius designat coexistentiam simul tantam cum Deo, imo identitatem; hinc subditur r Et Deus ervi Verbum. At vero verbum In
principio ereavit designat aliquod instans,in quo primum facta suit creatio; quod primum instas nequit esse nisi initium temporis; ctim aeternitas careat principio, obp. dictum est. Illud ergo In principio est nomen analogum , quod dicitur de principio productionis, & de principio durationis,ut exponit Reatis. P. I b.imperfde Gen.adhr.e.3; idcirco Io. I. fit sensus, quod In principio erat Verbum, idεst in Patre, qui est principium productionis Filij ; Et Deus eras Verbum ; idEst
Filius erat unus, & idem Deus, ac Pater. At v ro in hoc loco In prineipio refertur ad durati nem,quia refertur ad creauit,seu ad creaticinem
in esse praeterito; quod fuit principium temporis praesentis , & fututi; & ideo intelligi debet minitio tempori S. io Ad a.dicitur T. eum Beatis. P. g. infallegando, quod omnia creata sunt unico tem- potis momento; & illi dies referuntur ad varias Angelorum cognitiones, non ad diuersa horarii volumina: & ideo Coelum simul cum tempor ortum habuit. Dicimus a. quod motus Solis, &Lunae designant tantiam certas, & determinatas temporis partes; ut Solis reuolutio annum, Lunae mensem ; non autem designant disserentias
proprias temporis,quae sunt prius, & posterius,
seu praeteritum,praes ensin futurum; cii in enim dicitur axinus,ex vi huius nominis praecise no
designatur aliquod prius, vel posterius; potest enim indisseretuer, & indeterminatE accipi pro
tempore praeterito vel futuro.Quanuis ergo a
te quarta n diem non essent huiusmodi designationes partium temporis; attamen crat tempus,
quia erat prius 8t posterius,quod fundabatur in ipsa duratione Coeli creati prima die. II Ad 3. resp. Funae DoLy. in Hexam bis
quod initium temporis non est tempus; nam te-pus est diu isibile, clari sit species quatitatis co tinuae; initium autem temporis est instans, quod est 1adiuisibile. Sicuti punctus, qui est initium lineae, non est linea ; linea enim essentialiter est
diuisibilis,quia est longitudo,quae diuitibilis est; de punctus non est diuisibilis, quia partes non habetiergo si Deus iccit Coelum,de Terram ii A a prin-