장음표시 사용
21쪽
principio temporis,optime stat, quod non secerit in tempore, sed ante omne tempus,& diem;
quia secit in primo instanti temporis , quod est
ante Omne tempus,& ideo ante Omnem diem ἱdies enim cst tempus.
ia Ad 4. dicimus, quod Deum secisse Coelum , & Terram in principio temporis idem est, ac simul secisse cum Coelo, dc Teira primum instans temporis; instans autem temporis, licet sit posterius natura ipso Coelo, quia, ut arguitur, fundatust in motu ; est tamen simul duratione inam posterioritas naturae dicit solam depende. tiam in esse, quae potest esse in eodem instanti durationis; unde prioritas naturae opponitur si
nullati naturae,non autem simultati durationis.
Sicuti quan uis Sol sit prior natura illuminatione, non tamen sequitur, quod in aliquo instanti durationis fuerit Sol sine illuminatione, sed solum quod illuminatio dependeat in esse a Sole.
I 3 obiic.2.cimt. a.exposit. Antequam Deuserearet Coelum, & Terram, creauit Angelos; quia Angeli sunt priores dignitate ceteris creaturis:& ideo debuerunt prius creari; ergo illud In principio temporis nequit intelligi ante om
Angelica. Tum quia hoc docent plures SS. PP. Tandem quia si Deus secisset Coelum, & Terra
ante omnem creatura secisset ante omne tempus,quia etiam tempus est creatura; clim autem ante omne tempus non sit nisi aeternitas; sequeretur,quod si Deus secisset Coelum,& Terrat ante omne tempus, secisset in aeternitate, & sic
ab aeterno. . Resp.emn Reati .P. Aug.lib. Hi ct q.de Gen.
ad lis O ii. de Ciu. Dei, ct in xa.CαUUA , ac saeph alibi neg. ant. Ad I .prob.inscrt.dicitur, quod sicuti homo, licet si dignior ceteris rebus corporeis , attamen non filii prius illis creatus; ita a pari de Angelis. Insuper dicitur,quod quemadmodum homo, quia dignior est omnibus rebus corporeis, ideo sollim ordine intentionis fuit prior,quia propter illum omnia facta sunt; ordine tamen executionis fuit posteriori cum persectio habeatur a termino,qui est rei complementum ι res enim dicitur persecta, quando ultimo est terminata, ut patet de statua, quae usquedum non sit ultimo terminata,impersem dicitur;ita dicendum est de Angelis. Et sit intelligendus est
locus EccI; ac SS.PP. Praeterea dicitur nomine
Caeli significari naturam Angelicam,ut ira, unde
si prior omnium creata est natura Angelica,manifeste probatur per istum textum primo omniucreatum esse Coelum . Ad ultimum constat i sposio ex dictis ad 3fup obiectionis,creauit enim Deus Coelum,& Teiram in principio temporis, quod est instans,d: non est tempus,sed initium.- temporis; initium autem temporis est ante os
ne tempus;quia principium est ante ea omniau, quorum est principium. I obi c. 3. com. 3.exposinonem. Si illud In principio sonaret idem, ac in Verbo, sequeretur
Mundum esse aeternum, quia Uerbum est aeternum. Praeterea creaturae productae sunt extra Deum,non intra; sed Verbum est Deus,ut docet Fides ergo creaturae non fuerunt productae in Verbo; particula enim in sonat idem,ac intra is . ut clim dixit verbum D. Io.Ego in Patre,er P ter in me est. Resp. I.dubium moueri a Beatis. P. bis lib. r. c. a; quod soluit his verbis: Cum enim verba Ant temporis, cum dirimus quando,o aliquando; aeternum tamen es in Uerlo Dei, qua o fieri debeas aliquid.Ο- ttiness,quamdo fleri debuisse in trulo Verbo es, in quo non est quando, c, ariquando , quoniam illud totum Verbum aeternum est. Igitur licet Verbum,in quo facta sunt omnia, aeternum sit, & Deus dixerit ab aeterno in Uerbo aeterno
crCaturas; attamen, quia Deus non ab aeterno, sed in tempore fieri voluit creaturas ; & Uerbu, utpote aeternum,continet omnia tempora, Sc per consequens continet etiam illud tempus in quo voluit fieri creaturas; ideo creaturae,licet hietae sint in Verbo aeterno; non tamen ab aeterno, ted
in tempore se sunt. Ad a. dicitur, quod ulti, particula in aliquando significat idem,quod perivi ctim dicitur: In vis te Solis pro eitur asta ἔtunc enim illa particula in denotat causam so malem ericientem cxtrinsecam . Sic dicitur 1. Pet. r. In virtute Dei custorimini per Fidem . Ita a pari.
I Reare idem esse,ae ex nihilo facere c6- senti ut Sebolasici eu Bearis.P.Aug. infvideb.inseq.q; quicquid dicat Pere . in Gemhic ivnde ponitur iaccreauit ad instituandu Mundu a Deo factu in ella ex nihilo;adeo a iiihil prPcessisse eius productionem. Nec reseri,quod 7o.
Interpretes verbum Hebraicum Bara vcrtant verboscit,non verbo ereavit; verbum eni erit
coniunctum cum illud In principio, quod si ficat aure omnem creaturam,ut diximus ins p. ars sonat idem,ac creauit, nam ante omnem creat
ram nihil erat creatum;& ideo quod secit ante omnem creaturam,secit ex nihilo; & per cons quehs creauit. Neque pariter obstat, quod ΜΟΡses paulo ins in generatione hominis, & eeter rum, quae non lunt in nihilo, natur hoc verbo creauit; nam quan uis productio hominis respoctu hominis generantis sit vera generatio, quia ahomo generat mediante semine,non ex nihilo; attamen respectu Dei est creatio propter tripli
cem rationem, quae infq.2. H. I. a n. IO. ager
tur . Creare igitur proprie signiscat ex nibi Uacere ; propter quod Mufes c. q; e eq. Gen. reis cenins generationes hominum, utitur verbo
22쪽
gemis,non creauit.Quia tamen ex nihilo ncero conuenit solum Diuinae omnipotentiae,cuius est faecere opera eximia; ideo transsertur ad significandum opus ocellam, & eximium; ut anaot uit Da ieran Com.D.Paiuli.
a Sed id,quod vertitur in dubium a Beatis.
Mini,quado scripsit errationem Coeli,& Te radi, non dixit:In pristio disis Deus:Fiat caelum, in remn actum es tum, O Terrai sicut Praestitit,cum narrauit creationem lucis; de qua scripsit: Dixit D M.AM lux, Oiacta est lux; oculus decis3 Vnica concl. Tres rationes huiusce dicti asseruntur ἀ F-ἀD Lvis quarum non istum primae duae asseruntur . Mari .P;vt inquit rad. Domὲ sed etiam tertia ab eodem .ius lauatur; vel ad primam reducitur.
a ratio est; quia uos debebat prilis
narrare,quod sectum eaedeinde declarare modii ficiendi, seu modum, quo iactum est;nomiuria enim Caci Terra intellexit Musas uniuer aliter omnem creaturam, quae est in Coelo,& Te mi, quam dixit in principio creatam a Deo; &postea verbis sequentibus deseripsit quaesiuet creaturam in sua specie,quomodue facta sit; non
enim potuit simul dici se aio cuiust que cre tutae in speetali, sicut potuit simul fieri, & simul
dici in uniuersali quidem, non vero in particulari. Uerba Mans P. sunt haec: Prias uniuestiter nomine caeli, O Terra eo rebendendum era Ocommendandum, quod fecis Deus; t, deinde με partes exequendumquomodo ferit gum per guia die m. Dixit Deus. Sicut enim in Cantarium Puerorum fomacis Bab Iomea prilis inuitantur omnes creaturae in uniuersali ad benedicendum Deum: Benedicite omnia opera Domini Domino; deinde vocantur singulae in particulari; ita Myses prius in uniuersali debebat describere omne
creaturam factam a Deo,& postea singulas rec sere; nam qua is in uniuersalitate creaturarum continerentur singulae; attamen, ut populus rudis, i loquebatur, structilis exurgeret in amorem,& laudem Dei,qui nobis tot praestitit beneficia, quot produxit creaturas, illas in singulari
debuit recensere ad hoc, viciariorem, ac magis distinctam notitiam reciperet , ex uniuersalitate enim confitiam tantummodo,& obscuram deriuare potuisset. autem nomine Cadu de ur-
νὰ intelligi possint literaliter omnes creaturae, quae in eis sunt, eonstare potest a similii sicutinamque nouune Mundi literaliter intelligitur omnis creatura, quae est in Mundo; & nomine corporis intelligitur omne membrum, luod est in illo i quia quodlibet nomen totius significat omnes partes, quae sunt in illo toto; ita nomine Cassi, & terea omnia, quae in eis sunt, literaliter fgnificantur. Hine Scriptura loquens de Geso,dcurra, ut iamiat illis nominibus significati omis
nia, quae sunt in ipsis, saepὸ explicat subiungens rEt omnia,qua in eis sun ut paret ex U.9st et alibi.
s Secunda ratio est;quia licet illud In principio sit idem,ac in Filio; qui simul habet ratione Verbi, de Principii, ut dictum est in Dp.arn, attamen Verbum ex vi suae processionis explicat similitudinem cum Patre dicente,a quo procedit
quam similitudinem non explicat hoc nomenis.
principium; Pater enim,& Filius sunt principium Spiritus S; & tamen Spiritus S.ex vi suae processionis non procedit, ut similis Patri, & Filio; ut diximus in Tractate Trin. Quoniam igitur,cum
ait Musis: In principio creauit Deus talum, erum an ἱ non intelligitur adhuc natura sive spuritualis, siue corporalis persecte formata, sed in- . formis. Ic ideo subditur:Terra autem eraι mu' bilis,er vacua; vel ut alii legunt: Et incomposita; nam Coelum non intelligitur adhae luminaribus
maioribus,& minoribus ornatum, nec terra hembis, plantis, de animalibus; idcirco non debuit Musis dicere: Dixis Deus: Fiaι Caelum,di terra ine intelligeretur aliquod i nforme, de imperfectu simile Verbo,quod est undequaque persectum et
Cum vero perfecit ornando utranque naturam corporalem quidem suis ornamentis, quae sunt. herbae,plantae &c;& spiritualem illam conueri ε- do ad se ipsum per suam gratiam, in qua immobiliter steterunt Angeli conuersi ad Deunia scripsit Musis: Dixit Deus; ut explicaret similitudinem, quain natura creata li ibuit cum Verbo Dei,quod incoinmutabiliter adhaeret Patri.Un de per illud In principio commemoratur utique Filius,quod est Pcincipium creaturae, non tamen insinuatur similitudo eum Verbo Dei; quia solum insinuatur exordium creaturae adhuc informis , & imperfecte i per illud autem Dixit insinuatur Verbum,3c similitudo cum Uerbo; quia , innuitur persectio creaturae reuocatae ad Deum: Verba Beatiss. P.babnur lib. r.e-:ubi ait. Propterea Filis commemoratio non ita D, quia Verbum sed etiam qu a Prine*ium est,cum dicitur In primeipi ecii Deus caelum, di terra. Mordium qui pe ereatura in uatur adhue in informitate imperfectionis . si autem Filii commemorasio, quod uiam Verbum es ea,qusdscripis es: Dixit Deus
nut per id,quodprincipium est,insinuetur exordium creatura existentis ab illo adbue imperfectar,
per id autem,quod Verbum est, insinuet perfecti
nem creatura reuoeaω ad eum, ut formaretur in-
barendo Creatori,, pro suo genere imitando Filia forma empiterna tque incommuιabiliter inharentem Patri,a quo tim hoe es, quod ille. 6 Tertia ratio est; quia cum Molles describeret creationem caeli, & terra facta prima die, non loquebatur de ipsis, ut distinctis, & ornatis distinctio enim non habetur nisi per verba s quentium dierum ergo debuitdicere: In principio creauit caelum, terram. non autem: Dixit Deus:AM Calam ι terra manu hoc nomen Prim
cipis utique signitat Filium,quod est Principiu
23쪽
ereaturarum; sed quia principium est aliquod
commune analogum, clim conueniat etiam alijs a Verbo,ut vidimus insep.am Verbum autem,
in quo Deus fecit creturas , distinctε significat sollim Filium; & omne commune est confusum , sicut omne particulare est distinctum; propter quod cognitio rei in uniuersali dicitur obscura ἔ& in particulari clara I ideo Mosses describens creaturas in c6fuso debuit loqui de earsi Prine, pio in confuso; & per conseques non debuit uti verbo,Dixinquod distincth significat Filium;sed erravit; quod Fili si distinctε non explicat. At describens creationε lucis,& aliarsi rerum in particulari debuit poneret Dixit Deusr Fiat lux. Haec ratio , ut patere potest,reducitur ad primam. Alias rationes affert Rupert. lib. I. de Tris; ct operib.eius c. i quae a nobis ommittuntur, quia graues patiuntur dissicultates. 8 ta his patet Auctorem lib.q. Uriae e.6;quictim rememoraret historiam creationis, asseruit
Deum dixisse:Fiat caelam,o- terra,ctfacta funn, usum fuisse verbis omnino alienis a verbis μυ-M ; & ideo esse explicandum in sensibus allatis; quatenus secit Coelum, & terram per Filium, &facere per Filium cst dicere; sed per Filium subnotione uniuersali,non particulari;quatenus habet rationem Principij,non Verbi; di tandem in consulo, non distincte.
ς Obijc. Deus fecit Cettum, & terram per Verbum; quia Verbum est piincipium,per quod facta sunt omnia; sed facere per Uerbum est diacere;aliter nec creatio rerum in particulari esset per dicere;ergo μοχθι debuit dicere: In primia pio dixit Deus zFisu CHEnm, O terrari vel saltem
hoc significat illa propositio Musis: In principio ereavit Deus Caelum,ct terram ut posuit Ff dras ubi de per consequens inter has duas propositiones nulla sunt allata discrimina. Resp. hoc solui ex dictis . Dist. enim m. Deus fecit Coelum, di terram per Verbum, ut habet rationem Principis, & cxordij creaturae imperfectae,& confiisae,conc;vt habet rationem Verbi,& exordij creaturae perte , di distinctae, neg.Et sic dist. mi.Facere per Verbum est dicere explicatum, prout a Principio exordiente creaturas imperfecte , & confuse, conc; prout est a Verbo perficiente creaturas distincte, neg. Ilia primo sensu locutus est Esdras,ut dictum est.
I π nomen,Deus,quod Graece dicitur Theos,dcriuare a Thein, quod signifieat curare,vel Euere; aut ab Arahis, quod significat ardere; seu a Thease, quod significat considerare,vel videre; cum Fund.Doct. iam diximus in I .senitae Inemb.Dei art. ι .n. 2 lex quo deducitur hoc nomen significare naturam excellentissimam habentem supremam potestatem ita omnia;ut docet MaiisI. lib. I. de Din. chris.
a Dissicultas in praesenti est;eur hoc nomen Deus,quod Latiri ponitur in singulari,Hebraice ponatur in plurali;habetur enim. Bersu, quod significat in principio ; Bara, quod significat, creauit; Elohim, quod significat Dii Dubim enim
est nominatiuum plurale, & E liba est nomin tiuum singulare. Et quanuis Caiet. asserat poni in plurali, quia hoc nomen Nobis apud Hebraeos caret singulari; hoc tamen falsum est; nam H Me.3.habetur: Elisa ab Ausero veniet, quod reperitur plarier alibi. Si igitur hoc nomen habet singulare,dubium est,quare Musis ipsum non
concordaverit cum verbo ereavit, quod pariter est singulare;vel non concordaverit ereavit cum Euhim dicendo: creaverunt
3 Plures Theologi eum Mam in a. volunt Mosen voluisse insinuare his verbis mysterium Trinitatis,a qua ereatus est Mundusinam per itilud nomen plurale Eubim innuit pluralitatem Diuinarum Personarum, & per verbum creauit indieauit unitatem Diuinae Essentiae. Sed his verbis non indicari Mysterium Trinitatis contendunt iniqui. I. Quia Persenae Diuinae non recte vocantur Dy, sea Deus in si gulari,ut habetur in Symba Atham ergo per illud nomen Dit non significantur Peri ae Diuianae. a Si significarentur Per nae Diuinae,dixissee Moses ereaverunt,sicuti enim,quia Pater, & FN Iius spirant Spiritum Sanctum, ideo dicituro rara in plurali; ita a pari. 3. Mia Origenes, de Hierommus Hebraisa lingua putatiisini, ac diliis gentissimi mysteriorum nostrae Fidei inuestimatores in Scripturis nullum in his vocibus mysterium inuenerunt. Addere possumiis, quod licEt per illud nomen EIohim innuatur pluralitas Per
sonatum,non tamen innuitur Trinitas explicitri quia omnes numeri praetex unitatem sunt plurales, & ideo nisi aliunde colligatur numerus te narius, non potest distinetὸ ex his verbis colligi Trinitas. Soluunt autem dubium discordantiae sermonis dicendo,quod saepe lingua Hebraica is
utitur plurali pro singulari,& hoc volunt Aliquiesse idiotismum proprium illius lingitae; quanuis dici posset linguam omnibus alij, pciscetiorei non habere hos defectus, ted potius illa,quae es, set impcrfectio in aliis linguis, perlectioilem se
nat in illa primae, & sanita lingua. Sed quid ci
ea hoc sit dicendum. 3 Vnica concl. Mysterium Trinitatis mania festitis insinuatur per alia verba prolata tum ita opere creationis, tum in operibat distinctionis,& ornatus;per illa aulcm verba Dῶν creauit praeis
clia sumpta nequie explicitε hoc Mysterium
deduci. 6 Prob. I .pars concl.ex Beatis.P.lib. I et Geniard M. e. 6; ubi ait: ει quemadmodum ιn se
exordio inchoata creaturae,qua caeli,di Terra nomine propter id, quod de ilia perficiendum erra,
commemorata es rinitas in tiatu Creatoris ικam dicente Scriptura Ira principio fecis Deus c.
24쪽
tu in Terram intelligimus in Dei nomine; ct Filium in f rinctu nomine; qui non Patris , feta per se Uum creatae primitus, ac potissimum sp1-
rigatis crearura, G- consequente etiam υniuer creaturae principium es. Diceme autem Scriptura: Es Spiritus Deioperferebatur super gquas , cimin- Iam commemoraIιonem Trinitatis agnoscimus. Da ct in conuersione, atque perfectione creaturae, rerum species digerantuν adem Trinitas insinuatumi Verbum Deiscilicet, ct Verbi generator , eum dicitum Dixit Deus, ct Sancta Bonitassen qua Deo placet , quidquid ei pro sua naturae modulo
perfectum placet,cum dicitur Vidit Deus,quia bo-mum es. Super quod Fund. Doct. in He m. p. I. c. 23.ah. Vtrobique quidem insinuatur tota Trinitas ,-υιrumque es Iota Trinitas operata,primamidelicet productionem rerum, ter opera sex dieru.
Itaque Dei nomine intelligitur Pateri & Principis nomine Filius, non enim potest intelligi e dem persona a quia nullus dicitur operari in staipis, cum producit aliquid extra se ; tum qui operari in aliquo Principio est tribuere illi au- 4 ritatem,& potestatem ad operandum; & esse principiumuia quo aliquis operatur,est accipere
a uetoritatena, & potestatem ad operadum; nemo autem potest communicare sibi ipsi a uictoritato,
di potestatem; nec illam recipere a se ipso a sed
communicans auctoritatem , & potestatem ad operandum est Pater; quia Pater est prima per-sbiia habens auctoritatem , & potestatem ex se; recipiens autem ab hac prima personatant uim potestatem est Filius, qui Mati Ir. ait: Omnia mibi tradita sunt a Patre meo ; sicuti recipiens a Patre simul, & a Filio est Spiritus Sanctus; ergo per illa verba: In Principio Deus: Significatur Pater,& Filius;& per ea: Spiritus Dominis exprimitur distinita Spiritus S;&ideo signifieatur Trinit s in opere creationis. Alijs aute verbis narrantibus d llinctionem, de ornatum Coeli,& terrae quoque significatur Trinitas; nam Dixis importat personam dicentum, & Uerbum dictum; Verbum autem debet cile prolatum a Dicente,& consequcnter disti iustum; quia nemo potest proferre se ipsum; ergo insinuant ut duae person pdisti itistae. Tandem illis verbis: erant valde bona significatur Spiritus Sanctus; quia bonitas, significat Spiritum S; cui appropriatur; ergo etiam in operibus distinctionis, & ornatus signi Matur Mysterium Trinitatis; & ratione reddit B. Doct. Trinitas nedum operata est opus creationis, sed etiam opera distinctionis, & ornatus; ergo in
utrisque debuit sigmficari, ne aliud praeter Trinitatem operatum fuisse in illis sex diebus suspi
caretur. id qua diximus To. a. q. I. art. . n. 224
7 Prob. a. pars concl. Mysterium Trinitatis sufficienter exprimitur per omnia illa verba simul coniunctu; ergo per illa verba: Eloiam ere uis insuffcienter significatur,ablato enim aliquo constituente sufficientiam remanet insuffcictia . Tum quia non erat necesse, quod Moses in o
ni verbo illius propositionis: exprimeret Trinia ratem; sed satis fuit illam indicasse omnibus illis verbis ; hoc enim facere debuit , ut cognosceremus Trinitatem,cuius notitia est ad Lalutem ne cessaria; sed hoc semel,& optimo praestitit per illa verba simul lampta; ergo non erat necesse, quod hoc praestaret praecise duobus illis verbis :Dj ereavit.Valeam hic rationes allatae n. . 8 Potest autem saluari sententia dicendo; quod illis verbis: Dis errauit, innuitur Mysterium Trinitatis coniunctiuE, relative ad
alia verba: In principio; c, Spritus Domim: non autem ab luto , & praecisE , nisi valde remoti , &confuse .
.s obiic. t. Ulyerprilis narrauit creaturam imperfectam, scilicet Coelum, & terram inornatam, & imperfectam, quam nominauerit Spirita Domin . ergo nomine Spiritus Domini nequit illintelligi Spiritus S; qui nequit esse inferior creaturis etiam persectis; & ideo non recta intelligitur Trinitas. Resp.Reatif.paue e.7;quod etsi prilis nominetur creatura attamen dicitur Spiritus Domini superierri super omnem ceaturam, non tantum
superioritate loci,sed excelletia potestatis. Prius autem nominauit creaturas ob neaestitatem locutionis i ctim enim deberet dicere Spiritum Domini supe ferri super creaturas, debuerat prius nomii re id, per quod se laturum Spiritum Domini asserere debebat; verba Beati T. P. sunt i cism eryo sis vorteret insinuare viritum Dei, wfverferri diseretur, comodius factum es, ut prius insinuaretur a liquid inchoatum, cui δε-
perferri dicentur, non auIem locosed omnia superante M praecellente potensia. Cur autem Spiritus
Domini debuit ferri super creaturas I respondet idem Sanctis P, quod solus amor indignus,&egenus subiicitiir creaturis, quas diligit; amor vero Dei beneficus debuit sibi subidcete creat ras illis communicando sua dolia per abundantiam suae beneficetitiae, non aliquid accipiendo ob aliquam sui necessitatem. Io obiic. a. In opere secundae diei non habetur : Vidit Deus, quia esset bonum; ergo si debuit Musis insinuare Trinitatem operatam nitiis omnia opera sex dierum, videtur in hoc desecisse; non enim nomitiauit Spiritum Sanctu in ἔvel per illa verba non insinuatur Trinitas. Resp. Fund. Doctis Hexam. Mis quod exeo,quod nominet Patrem, di Filium, luLMienter intelligitur Spiritus Sanctus,qui est lae-xusin amor utriusque; nam etsi in nobis, ii, quibus est malitia, potest liuellisi Patrem non amare Filium; attamen in ino, in quo est se inmabonitas sine ulla malitia, nequit intelligi Pater sine amore ad Filium, te e contra; & ideo insinuatis Patre, de Plio sufficienter innuitur Spiritus S; qui est amor Patris,& Fiiij. II obiic. 3. Per illa verba assignata non insinuatur unitas Deitatis; ergo susticienter noto
25쪽
explicant Mysterium Trinitatis ; quod importat
Resp. sussicienter insinuari unitatε nomine Dei, & verbis erratii ixit, & Udini quae sunt in singniarii propter quod apparet illa verba:Deus errauit copulatiuε eum alijs vocibus sufficienter insinuare hoc mysterium.
I Rirha,le communior expositio nongen- 1 tis ab hinc annis recepta, ut ait Prerem, a pleia'; Pp; Expositor , ut sunt Beda, vim Raban, Mag. Senni De Lira, Tosan,&cii nomino Caeli intelligit Empyreum , quod est Sedes Beatorum,quam sententia saepe insinuat FunLDO Lium hie , tum in Hexam; nomine autem Terra intelligit hoc clementum , quod pedibus calcamus . Excipimus Calbarinum, qui finxit Empy- reum nihil aliud esse, nisi quanda lucem increatam, & .aeternam manantem a Dei Essentia, de
qua intestigit illud V ro 3. Amictus lumine sicut
mestimento, hoc namque roprobat Fides Cath liea docens nihil esse mercatum, & aeternum ex
I Sed haee sententia suas patitur dissicultates ; nam Coelum, de quo loquitur Muses, suit creatum inornatum, & sola quarta die fuit ilIustratum syderibus,magnisque luminaribus; comstat autem,quod sydera,& luminaria magna non fuerunt creata in Coelo Empyreo; aliter non esset,nisi unicum Coelum;&sic quomodo Apostolus diceret se raptum fuisse usque ad tertiu Coelum Et Dauid Afror .ait: Cosior esse renouandos, O mutandos; quod etiam repetit Isaias dicens rLris Caelum nouum, e Terra noua. Imo Danidasserit eosdem Coelos, quos paulo ante dixerat rnitio creatos esse renovandos, & vocat eos tria
plurali: Ini istu Domine Terram fundasti, teropera manuum tuarum sum Cati ; de haec pluralitas Coelorum manifeste habetur in Seriptura ;crso nomine Coeli nequit intelligi solum Empyreum. 3 Ita pari miter nomine Terra nequit intelligi solum Terrae elementum ; nam statia subdit Morses: Eι Spiritus Domin erebatu vera uas; quomodo autε dixi Ct ferri simer aquas, nisi prius narrasset aquas a Deo fuisse creatas , quae proscctb,vel Caeli, vel Terrae nomine debetngnificari Propter quod graui - DD; quibus etiam fauet Maii .P, Terra nomine intelligunt omnia quatuor Elementa in unum chaos consu-sa,quae s ub nomine Ter a significata sunt, qui Terea ob suam densitatem magis sensibilis, &visibilis est; unde Μnses loquens Populo rudi debebat rebus magis sensibilibus illum instruere. Tum quia nominans Terram non debuit nominate aquam,aerem, de ignem,quia haec tria,ut inquiut D. Dam.lib. 2.e. ἱMira, dc D.Basi continentur in Terra; videmus enim aquam e terrae
erumpere in fluuios, ignem euomi in globos, &aetem in terremotus essundi . Secunda expositio est Perrerit, , aliorum substinetium nomine caeli ilitelligi omnes C Hlos, di nomine Terra purum Terrae' elemeiitlim',
s Sed haec expositio quantum ad a. pardemiam dictum est quantum autem ad I. dissi ita te facit BeatissP; m ait Moses,quod secunda die fecit Firmamentum, quod absque dubio Cglum est,& in horum sententia,ut videri poteli Pere Hus,dies creationis fuerat dies naturales vigintiquatuor horarum temporum distinisti interuallis;ergo nomine C li creati prima die nequeunt intelligi omnes Coeli. 6 Tertia expositio est aliorum asserentii misnomine Caeli, de Terra intelligi materiam in se mem,scilicet materiam primam,ex qua constant omnia corpora,sed principaliter Coum,de terra;& ideo nomine cael se terra significata est. HLi tradidit Manss. se Genaeoni.Μauistheos e. 7; sed licEt,quod seripsit de Gen. eonLmnieb; leripierit iuuenis potius in sensu figurato,quam liteiali ut idem testatur hier, attamen hanc sententia aster te sequitur lib. I iate Gen.ad sitis e. rq; O I h. Con fess. Deis ins cit. Quomodo autem sit intelligenis dus,t explicabitur eum Fund.Doct.. T inarta expositio nomine caeli, & Terra intelligi totum Mundum, quem Deus creauit in instanti; deinde Musim distinguere per dies ex plicando distinctim ea, quae Deus. simul creauiri
ut diximus art.2 r. . Hanc expositionem tradin.
esse a maioribus testatur D.BUI.hom.3. in Gen,Sceam cepissimε docet Reatiss. P. 8 Quinta tandem expositio traditur a m iis.P. frequentissimε in his libris de Gen.ad lit ut Itb. I .e. Hubi ait: βω-gnificetur nomine cati,diterrae, PIrum spiritalis orporiasque cream si , O terrae numen acceperis &c. Quod docui ctia lib. I 2.GU. . . ubi docet nomine Cali intelligit naturam Angelicam; & nomine terra natu id ni corporalem; utranque in brmem;quia illam non creauit formatam perfecta charitate, iliter nos
cecidisset;& istam inornatam produxit. 9 Primas duas expositiones in suis dissicultatibus relinquimus; non enim intendimus aliorum mentes arguere,sed sollim eas,quae traduntur a MarisCP; cxplicare ossedendo,quod quantum alienae opiniones obtuIitatis de dissicultatis, tantum istae habent subtilitatis. Tertiam expositionem explicabimus inseq.am, de quartam,cum de naturalitate sex dierum agemus.Coarctam ergo sermonem ad ultimam. . Io Pererius lisur hie asserit narrationem
Musileta omnino historicam; & ideo verba il- Iius propriε, non figurate accipi debent. Quid
autem magis est praeterpro)riam,= vssatam vocum significationem, aut magis extra communem sequendi' fuetudinem, quam Cali nomine natu ram Anieneam ; terra vocabulo materiam infor
mem appellare Aliter cum interpretationes mysticae
26쪽
sticae sint multiplices, vix quidquam certi do Mundi creatione ex doctrina possemus
eruercire cuiui decis It Unica conci . cris nomine significauit Mo naturam Angelicam , & terrae vocabulo naturam corpoream; & hoc literaliter accipitur. Hanc expositionem tradunt D, D.Chrfost: Cypri, Beda; Eucherius, Ruerni & nedum ex testimonio D. Bassi.vbis, sed etiam reserente BeatiFP lib. de Dreo Perses. e. 3. eam docent plerique S S. DD. antiquorum; unde haec est sententia a maioribus velut haereditariε recepta; de ideo valde miranis dum est a recentibus Expositoribus adeo constanter rei ci. r x Haec c Iusto habet duas partes. I ;qubdhomine Caeli Angelus , de nomine serra natura . corporalis intelligatur. 1;quod haec expositio sit literatis, non mystica .r 3 Prob. I. pars ex Funae Dor in Hexam.
p. a. c. I. E cI. I. habeturi Prior omnium creata es
Sapientia, sed hoc nequit intelligi de Sapientia , increata implicat enim,ut docet Marss. P. hie lib. I .e. IT, quod Sapientia increata fit creata; ergo intelligitur de Sapientia creata, quae est Ang lus; sed illud, quod prius omnium creatum est, est Cplum,& terra; ergo vel Caeli,vel terrae nomine intelligitur Angelus non terrae; quia Angelus est spiritus ; igitur remanet, quod Cali nomin intelligatur Angelus. rq Prob. a. a Funae DoLI. alio argumento desumpto ex BeatiF. P. lib. I t. de Cis. Dei e .st; ροM.imperfde Gen. ad si . c. 3. sic.In libro Gen fornarrauit Musis creationem omnium operum
Dei; ait enim cir; quodHefeptimo e auis Deus
ab omni opere, quod pia rarat; sed Angeli sui opera Dei ; ergo narrauit creationem Angelorum;
secus nimis deiecisset in sua hictoria ommittendo partem nobiliore Vniuersi. Atqui ante qua tam diem erant Angeli; Iob enim 3 8. ἰuxta vem Anem 7 o. Interpretum habetur: Quando facta
sums era , laudauerunt me υoee magna Angeli
mei ; & tertia die tantiim separauit aquam a terra,& terra produxit herbam, te plantas; secunda autem die fili tum est Firmamentum, & diui fit aquas ab aquis , ergo remanet , quod creati sint prima die; illini autem, quod magis potest significare Angelum eκ iis, quae facta sunt prima die, est C luna; nam nomine lucis intelligitur conuersio ip riim Angclorum ad Deum, ut ins di cemus;ergo nomine Cis intelligitur Angelus. I s Probatur a. ex eod. Nomine lucis, quae Dora suit prima die, significauit u es lucem spiritualem , nam si illa lux significasset lucer corporatum, profecto fuisset facta in Trina me tis,in quo facta sunt luminaria cilcstia, aliter ac eidens filisset fine subiecto Firmamentum autem factum fuit secunda die; sed lux spiritualis,ut pote accidens, supponit subicctum , quod non potuit esse,nisi Aia gelus ; ergo nomine Cpli significauit Alige lum,quod est subiectum lucis spirita-MM.Frideris Nic.Gauardi Tom. 3.
lis; aliter nimis imperfecte descripsisset historia
Creationis narrando productionem accidentis,& tacendo productionem substantiae, quae se
sternitur tali accidenti. I 6 Tandem non obscvia colligitur ex U. 18; ubi habetur: caeli enarran gloriam Des; nar rare enim propriε acceptum significat actionem
substantiae intelligetis, & cum propriZ possumus
aecipere Seripturas,propriε sunt accipiendae; sed dicendo caeli nomine significari Angelos, pr prie accipitur enarrare; ergo caeli nomine significatur natura Angelica.i7 obiicit. Permaliquas, quas vocat valiadas,rationes desumptas ex D. Bon. in a. sent.ὰ .a 3. Ante creationem lucis fuerunt tenebrae cor
porales super faciem abyssi;ergo illa lux,quq expulit illas tenebras, fuit corporalis; Se ideo sicut
nomine lucis non intelligitur conuersio Angelorum; ita nee nom ine Caeli significatur eorum creatio. a.Tres dies qui praecesserunt creationε Solis , fuerunt eiusdem rationis cum tribus f quentibus; sed tres dies sequentes liberunt cor porales , quia seerunt caulati a Sole corporali; erso de tres priores caulati sunt a luce corporali ; & ideo nomine Leis, & Cati non intelligitur Angelus. Imo Deus appellabit lucem diem, de
tenebras noctem; dies autem,& nox Rerut coraporales. Propter haec ait Perer. interpretationerat
Autistin nim ia verborum Mysis nequaquam eta ruere. Addit,quod si nomino tueris accipiatur conuersio Angelorum;& diit itione a tenebris significetur discretio Dς monu ; cum omnia haec , quae narrantur a Mus in illis sex diebus, iuxta . sententiam MariF. P. facta sint unico temporis momento,sequeretur in eodem instanti nulla interiecta mora Angelos suisse creatos;& alios ste tisse; aliosq; peccasse. Resp. debuisse attentilis legere Beat FP; sie
enim inuenisset ibi utionem; nam hic e . I 7.docet nomine tenebrar- significari informitatεere
turae spiritualis; unde sicut significat sp tium sine formositate, quae habetur a luce; sie
omnis creat a informis nae fila Ermositate appellatur abstus. Dictriar erg , quod ante cre tionem lucis erant tenebrae spiritales,quia creactura spiritalis erat insormis; ergo nomine die intelligenda est lux spiritalis, quae est Ermositas haturae Angelics. Ad a.di. . dicitur, quod nomen disc& nostis significat ordinationem rerum, ' uet perfectae sunt pcr lueem,tanquam per suam se mositatem; unde nomine illorum dierum non intelliguturdi cs corporales,ut infAci 3. licitur quod appellauit lucem diem propter formositatem, di ordinationem; ac perfectionem rerum creatarum; de tenebras norum propter informitatem, inordinationem, & imperstctionem. Adult .dicitur,quod sermatio omnium creaturarum filii in instanti; rcformatio autem ipsarum, quia . stipponit illarum operationem,uel pcrmanentiae
in bonitate accepta a Conditore, vel auersionis
27쪽
Per peccatum, uit in tempore; &se optimὸ satiuantur omnia contenta in doctrina Morsis iuxta hanc expositionem.Sed de his ara.6; ei. 8.I 8 Prob.a. p.concl.Vel Coelii proprie diciatur . eri do eo,quia caelatur oculis nostris Aeldicitur a superioritate eo, quia est super omnia corpora terrestria Si primum;magis proprie,&non per translationem dicitur de Angelo,quam de corporibus coelestibus ; quia magis caelatur Angelus oculis nostris,qui est simplicit crinuisibilis ab oculo, cum sit spiritus; quόm corpus cpleste, quod non videtur sollim ob nimiam distatiam. Si secundum;ergo natura Angelica,cimia sit verε, & propriὸ superior ad omnem naturam corpoream, non quidem Deorum gradibus,sed nasu sublimitate praeposita,ut loquitur hie B - F. P. ιib. i. c. 7. vere , & propriE CceIum de
I9 Prob. I.Illud nomen dicitur metaphor eε de aliquo,quod pritis impositum est ad sign ficandum aliud , a quo postea transfertur ad fiagnific adum hoc; ut hoc nomen agnus,quod prumo impositum est ad significandum ouem lactε-tem,transfertur ad significandum hominem m suetum ; unde metaphora est quasi secunda impositio nominis; sed quando Angelus vocatus est Caelum,non erat alia creatura,cui prius impositu fuisset hoc nomen Celu;quia Angelus simul eum Cilo,& non posteritis Cεlo fuit creatustergo hoc nomen Caelum non dicitur metaphorichde Angelo, sed litoraliter. Neque obstat, quod
quando Asor ei historiam creationis cotexuit, iam nomina erant rebus imposita; de ideo Cilinomen determinatum erat ad significanda corpora eglossia.Nam contra est; quia licEt nomina essent rebus imposita; attamen Morsis vin abat res nominibus conuenientibus rebus in prima productione,& impositione ; aliter non possent
asserere Aduersari= Morsen in historia Genseor
non filisse locutum metaphoricε; ergo vocando Angelum Calum non est locutus metaphorich, sed literaliter. Eadem ratione de Terra est discurrendu: nam terra proprie dicitura umo .sibus;& ideo quia est institor qua propter BeatissP.IU I tae
talis iit inferior natura spirituali,proprie,& non figurath terra dicitur.Tum quia hoc nomen te ra non fuit impositum ad significandum hoc elementum,quod calcamus,nisi tertia die; pritis
enim dicebatur aridati habetur enim: Et vocavis Deus Midam terramergo hoc nomen terra priama die non fuit impositum ad significandum hoc insimum elementum; aliter non fuisset impositutertia die,sed prima die,& ὰ contra;quod impli- eat in terminis: vel bis,in frustra fuisset impositu.
2o Prob. tandem utrunque simul; nam in tantii mper Aduersarios Catam, edi terra transi
in dicuntur de natura Angelica, & corporali; in
anthm tae duo nomina prilis imposita sunt ad significanda corpora coestia, di globum huc
elementarem inferiorem;& vulgariter nomine
Caeli,stierra haec intelliguntur; sed etiam hoc nomen animal prius impositum est ad significada bruta irrationalia, quae fecit Deus quinta, ac sexta die; & nomine animauerum sine addito inttelligit Vulgus bruta irrationalia;& tamen nubius diceret, quod hoc nomen animal translative dicatur de homine; ergo non a sensu, quem pedicipit Vulgus,sed a proprietate significationis re rum sensus verborum est inquirendus; & ideo Cali,ct Ierea nomine natura Angelica in corporalis potest literaliter accipi; ut accipiunt Sa
pientissimi Euloga DD; licet a rudis Vulgi se
tentia hic sensus aberret. a I Non negamus tamen haec duo nomina significare etiam corpora caelestia, de infimui elem&umuenam Maia .P. Ucc. I. non negat D
mine cali etiam significari eorpora caelestia; αratio est; quia no implicat, quod eadem vox habeat plures sensus literales, praesertim si illa vox sit communis,ut patet de substantia,quae significat Deum,& creaturas; & ut diximus de anim li,quod significat naturam sensitiuam irrationa lem, & naturam rationalem. Imo ma vi deret Maiestatem Diuinarum Seripturarum, quod habeant plures sensus etiam literales, & una voce plura literaliter exprimanturivi docet Mathfrihie lib. I. e. I9; O a r. Et per hoc patet ad rati nem Pereris; quanuis enim hoc sit praeter usitat vocum significationem, & communem imperiti Vulgi consuetudinem; attamen est iuxta S ie ι- inc peritissimorum Eec a DD. locumentu; quod sensui vulgarium est praeponendum; notia enim in Sanctis Seriem is debemus Idiotarum locutionem attendere, sed ac iublimem S S. Priintelligentiam respicere.
raliter intelligat naturam Angelicam, ex eodem manifeste deducitur; nam hic lib. .e.1 7; postquadixit nomine taliae Iueis intelIigi Angelos,su dii nomine luris intelligi etiam iustum, & ιαμ brarum vocabulo intelligi peccatorem; sed do hoc non vult habere sermonem, quia sensus allegoricus es:hoc aute no asserit, cu de significatione Clitin lucis loquitui;in quo se loqui lit raliter profitetur subnectens: Insiluimus enim in Seripturis nunc loqui fecundiis propriet
rem rerum gesarum, non secundum aenigmati
a 3 Gij c. I .Sanctiss. Doct. Aug. in hoc lib. 1.ῶe.9.ait nomine lucis intelligi naturam Angelica . ergo nequit intelligi nomine Cali; aliter cum diruxit Deus: Fiat lux;supponeretur Angelus D s, quando Deus creauit caelum , de terram; de sievel bis iactus esset; vel fieret, postquam lata tus est. quod repugnat.
Res . hane dissicultatem sibi mouisse Re tiss. P. ubf. e. i7; de soluisse dicendo, quod lis o
28쪽
ereatio Angelorum , & illuminatio ipsorum mmul facta fiterit;attamen non potuit simul dici a
Muse; ideo clim dixit: Inprincipio ereavis Deus calum, O terram i descripsit creationem Angelorum; qui intelliguntur adhuc informes; cum autem subdidit: Fiat lux; innuit illuminationem illorum; quae illuminatio fuit posterior origine, non tempore eorum creatione,& ideo posterilis debuit narrari;vt v.g. licεt Sol sit simul tempore cum illuminatione, attamen illuminatio est origine posterior Sole; & si quis deberet narra Llem,& eius illuminationem, prilis Sole, luam illuminationem describeret. Ita licet vox,& ver bum sonans sint simul tempore; attamen si quis vellet utrunque describere, prius vocem, per quam Drmatur verbum. & quae propterea ori- sine praecedit verbum, quam verbum ipsum destriberet.Sed de hoc inseqArt. - obiic. a. Fund.Doctor in a. dis. II. q. I. .iri. i. g.Vise quontari; & in Hexam. p.a. e. I. ait nomine caeli sgnificari Angelos locutione figuratiua,non vero literati: ergo haec conclusio est
rit.an lux dicatur propriE,vel translaὰ de natura spirituali: quia aliquod nomen dici translatiu .stat dupliciter. I.quoad impositionem talis nominis. a.quoad rationem imponendi tale n men.Si loquamur primo modo, omnia dicuntur translatiuε de substant ijs spiritualibus, quia nos transferimus omnia nomina, quibus eas nomi- hamus a rebus corporeis,quas videmusrnon tamen talia nomina dicuntur metaphorict de A gelis, ut clim dicimus Angelum esse substatiam, viventem, intellectualem. At vero si loquamur secundo modo Calum dicitur propriε de natura Angeliea: caelatio enim,& iuperioritas ad omne naturam corpoream est ratio imponedi propriEhoc nomen Angelis . Hac doctrina concordat M.Dw.SS.Paιres cum Beatis'P.Aug. Resp.2. Fund. Docta loqui in communiori sententiar non enim erat intentum illo in loco
decidere hanc quaestionem, quam postea soluit
as obijc.; .ex Tostato Perer. Mustsi rendebat sol iam illum sensum, quem poterat capere populus , cui loquebatur: sed ille populus erat adeo rudis, ut non potuisset capere nomine certi significari Angelos: ergo nomine caeli non intellexit Angelos. Resp. ex hoc deduci Asnyen nullum sensum mysticum intendisse,quia populus ille rudis nullum talem lentum potuit percipere Quod si
Mories intendit plures setasus mysticos,quos tamen non potuit percipere populus: quare notia potuit intcndere plures senius literales, quos non potuit percipere poplitu Praesertim quia Scriptura iacuum ad erudimentum populi, sed etiam ad nostram doctrinam scripta est: ait nan quc s.f. Rom. r. macunque ex scripta sum, Mag. Fridemc.Nic.Gauara ι Tom. 3.
ad n am doctrinam ipta fum. Sat ergo mitpopulum illis verbis apprehendere omnia, quae sunt in Mudo,1 Deo esse creata: ut ex hoc muris geret in Iaudem, & amorem Dei, qui est finis Seriptura. 16 Clim igitur Perre. lib. r. in Geu. in ρ.ULI.B. Augusinus ita limitat libros Genesos ad uniacum tantum sensem literalem, ut ei non sit verisimile Unyen nomine Cali nec etia figurate Ggnificasse Angelos asseres: Es enim narratio De Μιμ historica non aliam sententiam proprie reri. dens, nisi quam exprimunι verba eius seeundum
propriam, usitatamque eorum notionem, ct Uum acceptari debebat iste Expositor, elim haee scrib re legere,quae asserit BeatissPib. I. in Gen.c. I. aiens: In narratιone ergo rerum factarum quariatur, utrum omnia secundum Aguratum tantummodo intellectum accipiantur: an etiam secundum fidem rerum psarum asserenda, O deferenda
'Anam no esse accipienda Aguraliter nullus chriasianus dicere audebit attendens Apostolum dicenistem:Omnia autem hae in Agura contingebant illis, ct illud, quod in Genesiscriptum est: Erunt duo in
carne v .magnum Sacramentum commendatem
in chriso,ct in Ecclesia Ex quibus aduertere p tuisset a se non Augustinum solum,sed Augustinaeum Apsolo tanqua cum Discipulo Magistru redargui;de ideo Christiana redargutione non esse. .
Em tusseni illa Uerba : TERRA AUTEMERAT INANIS, ET VACUA
i I gnifieari materia in sermem;vbi enim
Interpres latinus legi tr Terra autem erat inanis, O vacua: Septuaginta vertunt: Eras inuisibilis,o incomposita:de Beatis Psib. I. de Gen. ad lis.c. I . testatur,quod illud Sap. I 1.creauu Orbem terra-.rum ex materia inuisa,apud aliam literam habetur:Fresi Audum ex materia infυν-. Superest hie inquirendum, an nomine materia in/ormis intelligenda sit materia spestata omni forma tam substat itiali, quam accidentali; ex qua postea educti sint formae elementorum a Et triplex ratio susiragari videtur opini ni affirmanti ut obseruat Fund.D I.ix Hexam. p. I .e. I. ducta ex Beatis Psib. I a. V . Prima suinitur ex parte formarum. secunda ex parto temporum;& tertia ex parte nihili. 3 Prima ratio sic corianiatur. Reatiss P. Aug. ubi .3. at DPriusquamisam infimem materia
men omnino nihil sed erat quaedam infimisas Hevilasperie. Q ibus verbis apertissime docet illa fuisse materiam primam omni forma tum se stantiali,cum accidentali penitus denudatamia ιs enim non crat aliquid, iam non erat ens; quia ens, di aliquid conuertuntur; & si non erat ens,
nullum hiabat esse; nam ens dicitur ab esses , B a cuius
29쪽
euius est participium; & sie nullam habebat for
mam,a qua sumitur esse,ut infra. Si non erat eo-I-,netsigura, iam non erat forma accidentalis corporalis, quae inducit colorem, & figuram. Si non eratisiritus, nec corpus, carebat omni Ina quia omnis forma, vel est spiritualis,vel eorporalis. Tandem si erat e vllasperie,erat sine omni forma, a qua sumitur ratio specifica. Additur, quod si illa materia creata fuisset cum aliqua forma, iam non fuisset simpliciter insormis, sed sormata; inlarmitas enim dicit formae ca
Secunda ratio sumitur ex eodem lib. I a. e.9; ubi inquit:Isa vero informitas serra inuisibi . Iis,, incompositae nee sese in diebus numerata es. Vbi enim nulla species,nullus ordo,nec venit qui
que dies, nee vicissitudo spatiorum temporalium . Et quibus se arguit Fund. DoLI. Sola materia rima sine forma substantiali nullis mutationiaus est subiecta:ut docet PhiL8.Phrst.e. Ira hoc enim colligitur materiam primam secundiuino suam puram essentiam considerratam esse ingenerabilem, & ineorruptibilem: quia nullam sic accepta serinam includit:nam si aliquam forma includeret, posset illam deperdere; & sie essee corruptibilis in sua essentia de aliam aquirero t& ita posset eius essentia de nouo generari; sed Deus secit materiam ingenerabilem, & incorruptibilem , quia illam creauit ante omne tempus,& ante omnem aliam creaturam, ut dictum
est artiri illud autem, quod non est subiectum tempori,non est mutabile: quia illud,quod mutatur , praeterit, vel aduenit: illud autem, quod praeterit, vel de nouo sit praesens, subditur te pori;cum praeteritum,& praesens sint differentiae
temporis , unde materia, quia creata est a Deo ante omne tempus, ideo quando creata fuit,non erat subiecta tempori,& consequenter non erat mutabilis per generationem, & corruptionem; ergo Deus creauit materiam sine omni forma ,
substantiali.s Tertia ratio eruitur ex eodem lib. II. e. , ubi docet: Duo quidemseristi Domine,unum prope re; alterum prope nibit. Unum, quo tu superior
esses , dest naturam Angelieam,aliud,quo nihil imserius esset, idest informem materiam. Ex quo sic
arguit Fund.Do I. Materia, quam creauit Deus, erat prope nihil: sed materia prope nihil est materia sine omni forma; quia materia insermata. ab aliqua forma magis distat a nihilo,quam materia separata ab omni sermarergo Deus creauit materiam sine omni penitus ῆrma:& ideo vid tur asserendum sermas elemetares eductas nisisse ex potentia materiae, non vero a isto Deo creatas simul cum materia. His tamen non obosantibuy. 6 Unica concI. Deus creauit materiam siue celi stein, siue terrestrem simul eum serina su
stantiali,& eius inuisibi itas, ac intarmitas optia
Prob. I. pars concl. ex eod.Beat J P. ubis.
e. ra. in fine docente: Et ideo quaeri adbue potest ,
quando Deus tuas emisi ora aquarum,terrarum
que species, qualitatesque creaturitti in nullo enim sex dierum hoc inuenituriEt e. r s. concludit: No v quia informis Anateria formatis rebus tempore in prior est: eism At utrunque simul eunereatum: ervndefactum es,quo actum est. Formatur autEsic eius ratio. Si Deus noli creasset materiam Gmul cum serma, creassi t mrmas elementares
successi vh in alijs diebus: prima enim entia peristinent ad opus creationis, quod est opus sesius Dei; tum quia si non cvasset formas, ductet suissent de potentia materiae per actio rem agentis naturalis,cuius propria actio est eductio; υι via deb.q.2. an. I; fillain autem est eductas fui ita; nam eductio, quae fit ab agente naturali, non est
nisi mediis dispositionibus transinutantibus m teriam de forma praecedente ad formam subs quentemmulla autem se a praecedens primam sermam postst Amniari in materia;aliter prima serma non esset prima ; ideo primae tarmae et
mentares non potuerunt fieri per eductionem x sed formae elementares non fuerunt ereatae a Deo successiuε in alijs diebus; ut colligitur eae Seriptura; nullibi enim inuenitur; quod tamen snon omisisset Mosen, Que non omisit deserib re creationem formarum viventium, & sentie tium quinta, & sexta die; ergo Deus concreauiemateriam simul cum forma.
lae.Eae eod.1bid. habetura Quamobrem tam simia utrunque Devinceriti, materiam qua orma uit; ct res, in quas eam formauit; ct utrunque ab
Scriptura diei oportuerit; nee simul utranque diei potuerit; priata tuuriviae aliquido ta es, quam illud,quod indefactum es,dici debusse quis dubia ut Vma etiam eiιm dicimus materiami, forma; vitranque simul esse intellis mus, nee utrunque μmul possumus enuntiare. Sicut autem in breuitate temporis contingit,eism duo tua verba proferimus, ut alterum ante alurum proferamus; ita in proliaxitate narrationis alterum altera priiti narranda
fuit,quanuis utrunque,ut dictum est mulsereris Deus ut quodsola origine prius es infaciendo etiatempore prius sit in narrando;quia dua res, qua aetiam altera nullo modo prior es, nonii risimilnon possunt,quanto minusmus narrari Ex quibus sic arguitur . Motiuum, quo potest coni j-ci Deum creasse materiam sine serma, est,quia Scriptura nominat prius materiam, eamqued scribit inserinem, quam postea narrat esse se malam ex nullo enim alio videtur hoc po
colligi in Scriptura; sed hoc potest saluari per
solam prioritatem originis; prouenit enim so-ltim re natura locutionis,quae nequit simul pro nunciare,quae simul sunt facta;dum enim unum
30쪽
Quaest. I. in Hexam. δ rt. V. I 3
profertur, lepus Habitur, quo aliud non entinia potest esse,non est nihil,quia nihil non potest es.ciatur; ad hoc aute,ut sit ordinata locutio,prius sc;& eo ipso, quod non est,non est ens ; sed im- debet enunciari illud,quod est fundamentum, plicatiquod detur a parte rei aliquod, quod no& subiectum alterius, quam illud, quod est fun- sit nihil,& non sit ens; ergo repugnat creari ma- datum,& receptum in alio sundamentum enim, teriam sine omni sirina. saltem origine praecedit fundatum; cum autem II Addit e.aseq. PropriE & per se non fit, materia sit fundamentum, & subiectum, in quo nisi solum compositum; cinia enim quis facit ce- recipitur forma, ideo prius materia debuit de- rain rotundam,propriε non facit ceram,quia ce- scribi, quam forma ἱ ergo ex hoc non sequitur ra iam facta es mec facit rotunditatem; quia ro- materiam non esse creatam simul cum forma. Et eunditas iam est rotuda, sed facit complexum ex dat exemplum de vocein verbo;lices enim ver- utroque;idEst facit ceram rotundam;ergo mat bum formetur per vocemiattamen non est prius ria sine omui forma non est producibilis a Deo, vox per aliquod tempus, quam verbum ; sed si- sed sollim compositum ex materia , & serma; &mul utrunque profertur , ita licEt materia sit id, ideo nomine materiae insermis non inteli gitur ex quo facta est Drma , attamen non fuit prilis materia sine omni forma substantiali . cieata materia per aliquod tempus , quam sor- Ia Prob. 2.pars cocl.ea Brasis P.et bi c. I 33ma; sed utraque simul fuit pisueta. Et sicuti si ubi ait: In eo, quodsequitur Scriptura disem:Te quis vellet vocem, & verbum ordinate descri- ra autem erat inuis dis, ct ineos M, O tenebere,prilis vocem, per quam in verba sonamus, brae erant spe faciem as1ssintiliam opinemuν -- quam verbum,quod sonat per vocem,describ. D mitatem malepia, sed terram, aquam sine
ret,quia quod est prius origine prius debet dein luce, qua nondum erat facta, fuis iam notissimis scribi; ita ἱ pari;ergo nullum penitus fundamen- qualitatibus eonditas ; ut ideo terra inuisibitis diatum habent Maesam in Scriptura contrarie Aa intraligatur,quod aquis eooperta non posset via opinandi. dercetiansi esset, qui posses videreri ideo vera inc s Preh. 3.a M.m LM se. I. triplici alia psta, quia nondum ἀ mari dis secta , , eincta iratione opposita rationibus allatis in contrari u . sitioribus, ct fuisset bus,animalibusque decorata. Prima ex parte formae est . omne este est a for- Igitur illud dicitur propriό inuisibileo , ni quia est actus,& esse est ab actu; unde poten- quod oculis corporis nequit videri; & illud diatia passiua dicit non esse, sed habitudinem ad eς citur inane,vacuum,& incompositum,idest inose se; nam a ser ex eo, quod habeat potentiam ad natum, quod caret corporibus ipsum replenti, recuperandam sanitatem,noli dicitur habere eL bus,& ornantibus ; ut domus dicitur inanis, vase sanum, sed sollim posse fieri sanum ι ergo ma- cua,& incomposita,quando suis suppellectilibus teria sine serma non haberet esse;& sie non esset carci; sed terra tunc describebatur ἀ Mus sine producta; quia productio terminatur ad esse;er- herbis plantis,& animalibus, quae illam replere,
go esset,in non esset;quod repugnat. & Ornare debebant;quapropter in creatione pias Secunda ex parte temporis. Omne,quod sciunt,de auium dixit Deus: Crescite, O multi iaest inirme,potest sermari;quod enim est in eamini,di replete aquas maris, auesque multipliante,dicit carentiam sermς cum aptitudine ad il- centu uper terram;de sexta die,cum creauit ho Iam habendam; de dicere aptitudinem ad haben- minem: Cressto,ct multiplicamini, ct replete ter-dam larmam est posse sermari; sicut habere apti. eam; tunc autem terra,& aqua non potuissent re tudinem ad recuperandam sanitatem est posita pleri,nisi vacuitas,& inanitas in illis non esset;&sanari; sed quod potest sermari, subiacet muta- tamen terra, & aqua tunc erant formata, qui tionibus temporis;quia posse se ari dicit ira erant distincta; ergo terra rem dicitur inuisibistum de insormitate ad formam; & iste transitus lis per ordinem ad aquas, quae illam tegebant , non habetur nisi per vicissitudinem temporum; ne videretur;& inanis,uacita,& incomposita per ergo omne inserme subiacet mutationibus tem- ordinem ad corpora, quae illam replere,& Orna-porum ; & consequenter materia insermis su, re debebant i non autem per ordinem ad foriniacet mutationibus ἱ atqui illud, quod subiacet mam, sine qua esset producta . mutationibus temporum , est sermatum, quia , I Praeterea,ut supra dicebamus exeod;d subijci mutationibus est posse transmutari;trant- buit Morses narrare materiam, & formam ess mutatio autem importat transitum de una foris creatas a Deo; non potuit autem simul narrare, ma ad aliam; cum non fiat nisi ex rentrast in quia discursus homini proprius exigit, ut unum contraria;quae contrarietas sumitur solum penes post aliud enuncieturiergo descripsit materiai acci leutia, quae supponunt sermam substanti, separatim a sema non quidem tempore, sed i Iem,quae est actus primus; aliter non essent actus cutione; materia autem separata a serma dicit secundarii; ergo materia insermis importat m, insemitatem, inuisibilitatem,& incompositione; teriam cum serma. sicut forma dicit sermositatem, speciositatem , Io Tertia sumitur ex parte nihili sic.Potem & eompositionem , seu ornamentum ipsius m tia passim ex Gππ. r. Phis t. 7stio 78. est quid teriae ; ergo licEt dixerit materiam in rnaemia ,
medium inter ens, & nilui, eo enim ipta, quod prout dicit careotia sermostatis in sua entitate. quia