장음표시 사용
11쪽
Υ TU Lus XXV De Testibus eogendis ,
TITULUS XXIII. De praesumptionibus.4 TTITULUS is es, Iurejurando. ss XXV. Exceptionibus . qys TITULUS XXV De Praescriptionibus .
TITULUs XXVIII. Dci Appellationibus, cusationibus, & Relationibus. 12 Υ 1 Τ U L U s XXIM De Clericis peregrinan
TITULUs XXX. De Confirmatione utrin
12쪽
ῬITULUS VIII. De Concessione pinendae & Ecclesiae non vacantis. TITULUS IX. Ne Sede vacante aliquid innovetur. 611 TITULUS X. De his , quae fiunt a Pra lato stae consensu Capituli. TITULUS XI. De his, quae fiunt a Maiori parte Capituli. TITULUS XII. Ut Ecclesiastica Maeficiae sine diminutione conferantur. TITULUS XII. De Rebus Ecclesiae alienandis , Vel uon, 'TITULUS XIV. De Precariis. 636 PITULUS XU. De Commodato. 63SΥITULUS XVI. De Depolito. UITULUS XUII. De Emptione & Penditione. 646
Reliqui Tituli transferuntur ad Partem poeria m.
13쪽
ΑVendo vedulo per la Fede di Revisione,
ed Approvaetione det P. Fra Paolo Tom-maso Manuelli Inquisitor Generale deI Santo Ussialo di, Veneria nes Libro intitolato Epitome Iuris Canonica juxta Decretalium Libros Gregorianae Collectionis explanatae, quam in usum maxime discipulorum e suis Libris collegis .inctor irae , nempe P. Vitus Pi. chor e Societ. Iesu , non F effer cosa alcu-na contro la Santa Fede Cattolica, e parimente per Attestato dei Segretario N stro, niente contro Principi, e buoni costumi , concedemo Licenetae a Niccolo Peagana, che possi effer flampato osservando gli ordini in materia di Stampe, e presentando le1olite Copie alle Pubbliche Librerie di Usneziae, e di Padoa. Dat. li 26. Novembre 1773-c . Gio: Emo 'doc. R .c Marco Fossica iis Pror. R ifc Ahise Mocento ' Nav. Proc. Ris Reg. in Lib. a c. 3I. Q n. 222. Gio: Girolamo Euccato Seg. Adi 3. Decembre II 3. Registrato at Magistr. Ecceti. degli Esec. contra Ia Bestemmia..invise Legreneti Seg.
14쪽
, Quid fit Ius naturale. An sit immutabile. 3 Quid se quotuplex sit Jus positivam. 4 Quid γ quotuplex Ius divinum. 1 uuid Ius gentium proprie ον improprie
6 Quid se quotaplex fisus cisiis, quibus libeis
comprebensum, se quomodo allegetur. μι- quod datur etiam extra Corpus Iuris . QuidIus canonicum, ejus finis , se objectum. 8 Quibus Bisis comprehendatur , γ quomodo citetur.' Quam habeat auctoritate Decretum Gratiani. ao Quam reliqua s. volumia in Corpore Iuris canonici contenta . Ubi etiam de Rubrica . at Quam habeat Tridentinum i csr alia Conc .
a 3 I as Regule Cancessariae: Decimnes Rhia: se Baliarium Magnum. Λ 6 36 Quan.
15쪽
rε Quando Ius canonicum fit observandum utroque foro .ar Ius eanonicum subinde suppletur a Iure e vili , O vicit Ius civile a canonica. Missis aliis Iuris acceptionibus
notatu digniores sunt I. quando jus sum ur pro potestate. aliquia agendi aut omittendi, vel alterum obligandi. ad aliquid, dandum , faciendum, vel omittendum, vocaturquestas ac,Dumi, cui respondens e . Parte alterius obligatio dandi, faciendi, vel Omittendi aliquid, appellatur jua passinum, vel
debitum. Si autem illa potestas alios obligandi ad aliquana actionem vel omissionem principaliter respicit bonum & utillitatem obligantis, nominatur ius proprietatis, ac aliud est jus in re , seu γ νωλ, quando nempe res ipsa alicui est devincta , seu obligata, paritque amoriem realem, vicujus rem talem tanquam suam potest co am Iudice Dersequi, dc vindicare a quocumque illius possessore vel detentore: aliud vero rus ad rem, sea perforata, quando nimirum non ipsa rem immediate alicui est devincta , sed persena, sive ex contractu vel quasi contractu, sive ex delicto vet asi delicto paritque actionem persona eis, seu eredictionem, idest, jus cogendi persenam in ha- dicio; ut ratisfaciat. Si quis habeat tale jus in re
seu realeproprietatis, quod. ordinarie per traditionem aut apprehensionem actualem acquiritur, non per coatraetam vel conventionem, ut possit libete disponere de re, utendo, destruendo, a lienando, itaut per neminem Propter jus, quia
habet in tali re, impediri a liberae dispositione possit, nunPapatur dominium plenum: fi vero immre valeat de re non Persecte, sed sol i
16쪽
vel de substantia & proprietate, ut dominus diis rectus in re seudali aut emphyleutica, vel solum de fructibus & utilitate illius, tali seudatarius aut emphyleuta , vel alius quoque in eadem re jus habet, propter quoa libere de illa disponere nequeat, dicitur dominiaω imper ectum, seu non Flenum, uti seuduna , emphyleusis, fidei commi sum, aut jura reiaia, uti servitutes, δc possessio e tactive sumpta seu pro jure, quod Oxitur ex rei detentione, vocaturque possessio juris. . L. Stamitur jus pro Iurisprudentia, sta iuris
nempe Canonum.& Legum, stientia, quam Ulpianus L I . J. de I. ω I. vocat artem aequi se bovi, Imperator vero, nempe Justinianus I. Inst.eod.
appellat Divinaxum atque Humanarum rerum notitiam, justi atque injusti extiam, ex quo texta apparet praestantiae juri sprudenti ae 3. Et huic loco propriisti me accipitur jus pro Regula justi, sea pro Canone vel Lege. Et ita hoc sensu jus dividitur in Naturale dc Positivum:
istud vero in Divinum & Humanum. : hoc vera in jus Gentium, Civil-, dc Canonicum ia2 Dico r. Jus naturati recte dicitur esse vola tas Dei necessario obligantis, istimata per tamen rationis, a Deo ut authora natrarae omissus insitum Sicut enim promulgatio Legis Humanae non est tota lex, ita& lumen rationis, per quod nobis innotestit voluntax Dei obligantis, non est i tum jus naturale, sed solum una cum Dei voluntate partialiter illud constituit. Definitum paulo ante ius natat ale est proprie dc abselute tale, quia praecipit iIla, quae sunt intrinsece bona& essentialiter, ut, sivit colere dc amare Deum, obedire eidem praecipienti dcc. atque ideo negessario facienda: ac econtrae prohibet intrinsece & essentialiter mala, uti sunt blasphemaere vel odisse inum, Pejerare, mentiri dcc. atque idea
17쪽
4 Prolegomena. necessario omittenda. Atque hoc Ius naturale absolutum est immutabile, ita ut nec Deus in eo di
spe assere valeat, cum essentias rerum mutare nota
possit, nec ex essentialiter honesto facere inhonestum, aut ex essentialiter vel intrinsece inhonesto facere honestum vel bonum . Dixi, absolu-rum; nam aliud Jus naturale est conditionatum, seu sub certis conditionibus tantum obligans, vel in certis tantum circumstantiis: quod contingit, quando materia Juris naturalis dependet a dominio vel potestate Dei, aut Magistratus humani, vel etiam hominis privati, obligationem, quae alias esset Iuris naturalis, libere remittentis , vel licentiam dantis: sic occisio innocentis tantum est prohibita Jure naturali conditi nato, nisi nempe Deus, in cujus dominio plena est vita hominum, dederit potestatem occidendi innocentem : sic rem alienam, postquam praescripseris, licite retines, qui a Jus naturale retentionem tantum prohibet sub conditione , nisi
Magistratus, in cujus dominio alto sunt res subditorum, per leges suist ex justa causia trans se rat dominium rerum ab uno in alium: sic licite non solvis, quod alteri promisisti, vel eX contractu debes, si promissarius vel creditor sponte tibi remittat; q uia Jus naturale solum sub hac conditione te adstringit, nisi alter, in cuJus potestate hoc est, tibi obligationem remiserit; sic , quia obligatio juramenti vel voti tantum est Iuris naturalis ac Divini sub conditione , nisi Superior Ecclesiasticus in lege humana', quam quis sibi per juramentum vel votum posuit, tollat hanc legem humanam, in quam Superior potestatem obtinet, Per dispensationem; Hinc ea lege sublata, cui innititur obligatio Naturalis & Divina iuramenti vel voti, consecutive cessat obligationcamenti vel vinii Atque hoc Ius naturale conditi-
18쪽
ditionatum dici potest mutabile, nimirum mutatione impropria & indirecta , eo quod per mutatas circumstantias, vel certas conditioneS positas, mutetur materia vel objectum Iuris naturalis: consequenter nec Jus naturale amplius
obligat, vel potius pro circumstantiis mutatae materiae , vel sub hujusinodi conditionibus positis, nunquam obligavit: & hinc mutatio dicitur solum impropria vel indirecta. Sic etiam Ius naturale permittens aliquid non datur pro circumstantiis, in quibus illud prohibetur vel praeci
pitur a Lege Positiva, Divina vel Humana. Porro ad Jus naturale non modo pertinent principia & dictamina quaedam generalia, uti sunt, declina a malo: fac bonum : quod tibi non vis feri, alteri non feceris ero. sed etiam alia, quae ex illis
hi particulari per necessariam consequentiam Vel evidenter deducuntur, uti sunt, Deum esse colendum , parentes honorandos, non occidendum , noupe erandum, non furandum, non adulterandum sec. adeoque tam praecepta affirmativa, quam negativa , circa materiam particularem .
3 Dico α. Jus Positivum vocatur, quod aliquid ponit ultra ea, quae Ius naturale praecipit, vel prohibet, vel permittit: Si Deus/aliquid libere1uperaddat, est Positivum Divinum : si homo, est Positivum Humanum . Adeoque Jus Positivum libera Dei vel hominum voluntate introductum est, vi eujus praecipiuntur vel prohibentur nouintrinsece &necellario bona aut mala haec enim ad Ius naturale pertinent, & necessario praec piuntur , quia bona, vel prohibentur, quia mala sunt sed ex libera Legislatoris dispositione;
cum potuissent non praecipi, non prohiberi ' q. Dico 3. Ius Diυιnum nempe Positivum nam Baturale, quamvis etiam sit a Deo, ut Auctore naturae cordibus nostris insitum, ordinarie,noa
19쪽
s Protegomena Iappellatur Divinum, quamvis revera sit i est , quod a Deo ipso latum, & promulgatum est vel per Moysen & Prophetas in antiquo Testamento , vel a Christo Deo homine, ejusque Apostolis ,
in novo Testamento , sive dein scriptum sive traditum sit. Itaque jus Divinum est Veibum Dei, dc praecepta in utriusque Testamenti tabulis, seu Scripturis Sacris comprehensa , vel per Traditionem Divinam propagata . Vetus Testamentum , quod duravit utque ad Christi adventum & mortem , complectebatur triplicis
generis praecepta. l. C remonsam, quae praescri-hebant modos Deum colendi, ma ime per Sacrificia & multiplicis generis hostias a. Iudici
Ba , quae ordinabant regimen Politicum Reipu blica Iudaicae, praesertim in ordine ad administrandam justitiam tam in causis Criminalibus , quam in civilibus. 3. Μoralia, nempe Decal
gi, &s milia; quamvis enim haec sint Iuris Naturalis , & in eo suadeatur , tamen ut eorum vim efficacius & clarius cognoscerent passionibus excaecati mortales, illa specialiter etiam, &sea- sibili modo promulgare voluit Deus. . C remonialia potissimum in Levitico sunt prodita: , icialia vero in Exodo . Utraque sunt abrogata.& expuarunt per mortem Christi, ut Catho-yci omnes intelligunt c. . Hebr. ibi: translato Iacerdotio necesse fuit, ut etiam legis translatio feret. Concordat c.3. de Consis. Moralia tamea Perseverarunt, utpote juris naturalis. Opponunt Haeretici: Papistae tenentur observare discrimen ciborum. abstinendo a carnibus die veneris &c. sicut olim Iudaei abstinere debebant a carne suilla: ergo apud Catholicos viget adhuc lex caere . monialis. R. Imprimis Catholici non observant
illud discrimen ciborum, quod Iudaei, quia nou
20쪽
Protegomen .r. sed omnem carnem ac certis tantum diebus o Dein etsi idem omnino observarent, non tame observarent ut Praeceptum caeremoniale antiqua
Iegis, sed tanquam legem ita novo Testamet to de novo latam ab Ecclesia.
s Dico 4 Ius Gentium , proprie dictum, est,
quo Gentes qua tales mutua obligatione, eX consensu tacito vel expresse sibi imposita , conso,
ciantur in ordine ad ea, quae ad communem eOrum selicitatem & commercium pertinent. Vel brevius: est jus ab hominibus pro commodo humani commercii inventum. Ad hoc pertinet jus Iegationum, vi cujus admittuntur legati, & dimittuntur incolumes: jus Belli ad vindicandam injuriam, vel damnum ab alio populo illatum, vi cujus Bellum debet prius denuntiari per os fieta- Iem, antequam inchoetur: laedera pacis & induinciarum , cum rationabiliter petuntur: jus com mercii quaestuosi apud exteras & non hostiles n tiones &c Necesse tamen non it , ut omnes impliciter gentes conspirent, modo aliquae, magis in Oratae, ita consocientur. Et hinc barbarae Gentes, quas nunquam consensisse facta contraria probant, jure Gentiam non obligantur. Sed unde provenit obligatio juris Gentium, cum hae
in se ipsas jurisdictionem vel potestaetem legislativam non habeant, sed singulae Gentes sint supremae Potestates, nec aliis, seu simul seu seorsini sumptis subjectae λ R. Ex illo principio juris ia turalis: fides data est servanda: fidem autem
Gentes dederunt sibi mutuo, dum convenerunt vel expressis verbis in quaedam mutua commercia vel tacite moribus, aut usu constanti, quo modo
posteriori plerumque fit, & promulgatur. I.Jus hoc differt a jure naturali. I. Quia ortum habet
a libera gentium plurium voluntate, non a Deo ut conditore naturae humarae. a. Quia non Ob-