Epitome juris canonici juxta Decretalium libros Gregorianae collectionis explanati, quam, in usum maxime discipulorum, e suis libris collegit auctor ipse, nempe r.p. Vitus Pichler ... Pars prior posterior

571쪽

sues Lib. III. Utalus M. Matrimonio: ergo & Clericis conjugatis in E clesa Latina. R- ά. quia in Ecclesia Latiana prohibitum idest in SS. Canonibus Gu .in Graefica autem expresse permissum in c.6. ba. Ex quo apparet , elibatum Clericorum dc Sacerdotum non jure naturali aut Divino, sed Ecclesiastico tantum esse introductum; alias enim Graecis ab Ecclesia permitti non potuisset conjugium.

x . .

De clericis non residentibus in Ecclesia vel praebenda.

r In quo consi at re entia beneficiatorum. α Regulariter tenentur residere omnes. 3 4 1 Et quidem curati Jura Divino, se naturali: se quomodo 6 Canonici autem jure positivo humano.ν Quinam fructus debeantur residentibus. 8 An fuseisi praesentiana ad illos lucrandos.sio quae sit poena non residentium. ι Λ D vitae honestatem Clericorum Praebe Ix das, seu beneficia Ecclesiastica , obtinentium vel maxime pertinet ossicium, seu functiones exercere in Ecclesia & loco, ubi beneficia existunt, ad quod opus est, ut in tali I co resideant, nam residere est continuo moraliter laltem esse praesentem in loco beneficii, ac inservire Ecclesiae. Unde residentia beneficiatorum definitur esse commoratio a Uua m

sonae in loco beneficii, seu apua Ecclesiam , ad p standum ibi personaliter servitium ecclesiasticum. taureat. in foro beneficiali p. I. g. 3. qu.

363.

572쪽

De Clericis non resident. sec. yyy 363. & alii quoad sensum. Unde non sincit materialis & otiosa mansio in loco, si totum se vitium Ecclesiasticum alteri v. g. vicario relin

sidentiae apud Episcopos est Civitas, in qua est Cathedralis Ecclesia, vel saltem Dioecesis, praesertim si cura Pastoralis ipsam evocat ad alias suae dioeceseos partes : apud Parochum domus Parochialis, vel alia inter limites parochiae, &Ecclesiae vicina, ut commode per se ipsum ei deservire valeat explendo suum munus : apud alios ille Iocus, in quo existit beneficium. De tempore, quo residere oportet, dicemus infra. et Dico i. Residere tenentur regulariter omnes beneficiati, nimirum non solum obtinentes Praelaturam , Dignitatem , Personatum , Om-cium , Canonicatum, praebendam vel portionem in Ecclesia Cathedrali vel Collegiata, aut be

sed etiam obtinentes beneficium simplex , cui

cura animarum non est annexa c. un. fin. d.92. c. 6. Io. O c. 3s. citi. Ratio universalis redditur in c n. de rescr. in 6. ibi: beneficium d tur propter officium. Interim tamen testantur plerique Doctores cum Garcia . Uall. Bardi in beneficiis simplicibus exceptis tamen Canonicatibus ac praebendis Ecclesiarum Cathedraliuin & Collegiatarum ) consuetudine fere communiter sublatam esse obligationem residendi, aut personale ossicium praestandi, ut adeo pro beneficiato huiusmodi praesumptio sit, eum non obligari personaliter residere, &per ipsum functiones obire, v g. Missas legere, quando aliud non exigit aperta & specialis fundatio, aut contraria observantia. Et haec satis 1unt certa,solemnis

573쪽

36o Lib. ΙΙΙ. Titulus IV. nis tamen controversia est , an obligatio restidendi in loco beneficii jure Ecclesiastico ta tum an vero etiam Divino & naturali sit in troducta, non quidem in Canonicatibus & beta neficiis simplicibus, seu curam animarum non habentibus annexam quia hujusmodi Beneficiatos non nisi jure Ecclesiastico, voluntatem Fundatorum approbante , obligari ad residendum, & ad munia per se ipsos obeunda, 1atis convenit inter DD. De reliquis., 3 Dico I. Episcopi, Parochi, eorumque Viacarii, & alii beneficia Curata obtinentes, obligantur jure etiam Divino & naturali residere personaliter, saltem in thesi seu in genere ,& abstrahendo a certis circumstantiis & com ditionate , nisi nimirum justa causa excuset , privilegium aut dispensatio vel declaratio Pontificis, vel rationabilis consuetudo saltem immemorialis modo beneficia ab aliis aeque bene

aut melius administrentur , ut nullum moraliter periculum immineat animabus ) det licentiam non residendi. Communis contra paucoS, satis manifeste decisa in Trid. f.6. c. I. de res. explicans verba Scripturae , attendentes sibi se universo gregi aci. eto. & alia, tu vero vigila , in omnibus labora, ministerium imple. 2.T . . docet; haec fieri non posse a non residentibus personaliter. Et La 3 c. I.deres declarat praecopto Divino mandatum esse omnibus, quibus cmra animarum commissa est, nempe Patriarchis,

Primatibus, Archi-Episcopis , & Curatis inserioribus, uti sunt Abbates, Praepositi, Priores, Parochi, Vicarii, &c. se aliis quibuscumque , qui beneficium aliquod Ecclesiasticum, curam animarum habens, obtinent, ut resideant , seu eos obligari ad personalem in sua Ecclesia, vel

574쪽

De Clericis non resident. sec. 16rfungi teneantur, neque abesse posse, nisi ex cami se modis infra scriptis . Neque Pastor animarum dici potest, qui eas desierit,'& per alios pascit, nec vivere de altari debet, qui non servit altari; & conjugium spirituale, quale est inter

Praelatos & beneficiatos curatos cum suis Eccle- sis, exigit cohabitationem sponsi cum sponsa . 4 Indulget tamen Trid. f. 23. c. I. cit. Epist pis, ut ex causa, non admodum gravi , U. g. visitationis amicorum , remissionis animi &α singulis annis abesse possint per duos vel tres menses sive continuos sive interpolatos modo illos menses unius anni non connectant& con tinuent cum mensibus alterius anni juxta de clarationem Cardinalium , quia talis absentia brevis, ut esse vult Trid. non esset sic tamen, ut non absint tempore Quadragesimae, Paschatis , Pentecostes, Corporis Christi, Adventus , Nativitatis. Id quod extendendum quoque Videtur ad Abbates dc alios Praelatos inferiores at exemptos. Si diutius abesse vellent Episcopi, Tridentinum requirit causam gravem, & licentiam vel a Sum. Pontifice , vel ab Episcopo Suffraganeo antiquiore residente in scriptis dandam. Inferioribus autem Praelatis , uti sunt Abbates& Praepositi non exempti , item Parochis &c. concedit quidem abesse ad breve tempus , at semper cum licentia Episcopi , quam ex causia minus etiam gravi dare potest Episcopus ad duos usque menses, sed ultra bimestre nonnisi ex gravi causa, &in scriptis, semper tamen constituto idoneo Uicario. Consuetudo autem habet passim, ut Parochi ad modicum tempus, v. g. ad aliquot dies, discedant sine petita licentia Episcopi, substituentes interea vicarium, vel ParOcho vicino curam ovium committentes, imo etiam

non substititemes alium, si per unum vel alterum

575쪽

16x Lib. III. Τitulus IV. dumtaxat diem absint, & morale animarum pGriculum non appareat; quia parum pro nihilo reputatur. Porro pro causis gravibus, ob quas licentia ultra 3. menses Episcopis , & ultra duos inferioribus Curatis dari potest, a Trid habentur & specificantur hae quatuor. I. Christiana charitas , ut si absint ad componendam

Pacem, convertendos peccatores &c. a. Urgens necessitas, V.g. ut mutata aura curetur morbus.

3. Debita obedientia , ut si Superior Ecclesiasticus avocet curatum ad peragendum nego

tium pro bono Ecclesiae vel Reipublicae. q. Eoidens Ecelesiae vel Reipublicae utilitas, ut siquis alibi defendat jura suae Ecclesiae vel beneficii, negotium in utilitatem Regni expediat&c. semper tamen opus est interea substitui alium aeque aptum vel aptiorem , qui curam animarum administret.1 Obj. r. Si obligatio residendi in beneficiis Curatis, & personale obsequium praestandi, est juris Divini & naturalis, tunc Papa nec per

privilegium, nec per dispensationem poterit concedere absentiam, v. g. uni plures Episcopatus vel Parochias conserendo, beneficium Curatum uniendo Collegio, vel Monasterio, ut per Vicarium administretur e neque consuetudo sufficiet ad excusendum a residentia personali Ecc. Sed haec omnia fiunt: ergo. 2. Consuetudo re pugnans residentiae in beneficiis curatis specialiter reprobatur a Trid. l. c. tanquam irrationabilis, & corruptela: ergo saltem ista nihil potest circa dictam residentiam. s. Diomeses i& Parochiae sunt institutae ab Ecclesia : ergo obligatio in iis residendi descendit tantum ab Ecclesia, non ex jure Divino & naturali. R. ad i. dist. ma. si esset juris Divini dc naturalis

absoluti, & ia qualibet hypothesii C. ma. si

576쪽

De Clericis non resident. sec. y63selum est conditionati, nisi nempe justa causa aliud postulet, & per Vicarium aeque vel magis idoneum administretur cura animarum, vel

si solum in thesi , uti revera hoc modo est. N.ma. Ad Reprobatur ut corruptela solum illa consuetudo, quando per alium non satis providetur saluti animarum, vel aliunde repugnat juri naturali. Ad 3. A cons. Praesupposito enim, quod pro certo districtu, nimirum Dioecesi vel Parochia , constitutus ab Ecclesia sit Episcopus vel rector animarum , Christus &natura illos obligat ad residendum, cum alias non possent debite suum munus obire. 6 Dico 3. Canonici Cathedralium & Collegiatarum Ecclesiarum, uti & obtinentes inibi dignitatem, praebendam , vel portionem , tenentur vi Tridentini & juris scripti residere

Per 9. menses, & solum per tres menses, nem-Pe Per 9O.dies, quolibet anno , continuos vel interpolatos, sine omni causa & licentia, nec alio substituto, possunt abesse Trid. f.24. c. I 2.

de res. DD. communiter, cum hac tamen moderatione, ut non omnes aut plerique simul

absint , ne praesertim in principalioribus anni festis cultus Divinus detrimentum patiatur. Consuetudo tamen in multis Canonicatibus plures absentiae menses concedit : sic alicubi per 3. alibi 4. alibi 6. menses &c. dumtaxat praesentes esse debent Canonici , itaut nihil minus fructus praebendales totius anni percipiant : quia nempe Tridentinum vel nunquam Ieceptum , vel iterum per consuetudinem abrogatum est. Sicut etiam vi consuetudinis suf

577쪽

Lib III. Τitulus m , di modo residentes percipiunt , sunt fructus , qui sunt in duplici classe. I . Fructu1 praebendae,

9u anni, vel grosii, & hi sunt reditus fixi ,

res residentibus dantur annuatim absque respo tu ad singulas interessentias seu praesentias in Choro, vel ossicio Divino. χ.D stributiones quotidianae , seu praesensiae , sive consistant in pecuniis, sive in semenxo, vino &c. dc tunc vocantur etiam fructus grussi, aut victualia &. sunt illi fructus, qui dantur intussim cujinlibet persenalis praesentiae in Chino vel ossicio DLvino ; si ve dein a fidelibus snt fundati, ut portiones funebres tu anniversariis, sivρ ex menia communi seu massa dc collectione omnium fructuum Ecclesiae qRotandis obvenientium deis gnati, ut dividant*r inter praesentra pexsonalia ter in ossiciis Divinis . Ut fructu anηuos com sequatur Canonicus requiritux dc iussicis, ut vel 9 mensibus j xta Tridentives tanto temP Te, quod statuta vel consi tuta sua Ecclesiae igit, resideat in loco Gnonicatus cum e R. ctu. Trid l. c. & DD. Communiter . Expim I, squis absit causa studiorum in aliqua uni inersi. tate vel generali studio , modo studeat Theo- Iogiae vel juri Canonico c. . b. L O ς καδ. de Magist. vel ex alia ex dictis quatuor, aut quae Episcopo justa videbitur , cum liuentia tamen Episcopi vel Praelati. et Si Canonici duo, sive Cathedralis sive Collegiatae Ecclesiae, quos assumit Epistopus ad se juvandum in suo mundim, absint in servitio Epiuscopi, V. g. in risit vine Diecoesis c. 7. 9 13. b. t. hi enim fictione juris habebuntur pro praest ibin jo ordine ad lucrandos fructus 3nnuos , non ad distributiones quotidiaων, adeoque id his casibus sussicit residentia ficta. Ut autem lucrentur Canovicius ut ins quoticanas , requirisux P emia

oste

578쪽

De clericis non resident. sec. 16sIn choro & servitio actuali vel vera , vel tacta. Trid. l. c. O c.un. h.t. in 6. ut adeo absentibus concedi nequeant per remissione Praesentiae in choro, non obstante statutoivel consuetudine contraria d. c.un. Trid. L 22. c. 3. de

res se L. .c. I 2. de res Sed pars, quam ami tunt absentes , accrescit praesentibus , si certa portio est assignata omnibus, qui praesentes sunt U.g. Io. vel 2 o. florent Trid. 2I. c. 3. de rei. si vero singulis praesentibus sit determinata certa portio, v. gr. cuilibet praesenti I. florenus , vel 3O. crucigeri, remanet residuum in mense communi , vel penes Ecclesiam , aut arbitrio

Epistopi applicandum est alteri pio loco Trid.

f.22. c. 3. cit. hoc enim modo conciliatur dispo-stio Tridentini, in dictis duobus locis facta.

Attendatur tamen consuetudo quoad hoc .

3 Quaeres, quando sussiciat praesentia ficta in Choro in ordine ad lucrandas distributiones λR. Siquis absit ex causa a jure specialiter approbata ad hunc effectum, & sic fingitur esse

praesiens in Choro: tales juXta c. uv. h. t. in 6. sunt tres. I. Infirmitas, sive jam praesens, sive quae Μedici judicio timetur ex accessu ad Ecclesiam, ut est podagra, febris, &c. licet orta ex culpa & intemperantia infirmi , requirunt tamen DD. ut talis sit praesens in civitate, vel urbe, aut loco, ubi Ecclesia existit per c. un. cit. O c. go. de eleti . in 6. item ut sanus consueverit alias interesse Divinis in Choro. 2Iusa se rationabilis corporalis ne istas, cui neminPe quis c usam non dedit ex sua culpa, ut siquis injuste sit incarceratus , mittit sanguinem&c. 3. Evidem utilitas Ecclesiis, nimirum eius in particulari, de cujus distributionibus quaeritur, non alterius, vel particularis vel universalis Ecclesiae: ut squis Romae agit negotiR Ec-

579쪽

- 166 1 Lib. III. Τitulus m elesiae, aut alibi defendit jura Capituli, veI1ul beneficii , qui nomine Epistopi vel Capitulianittitur ad visitanda limina Apostolorum,Concilium aliquod M. His adde r. privilegium a Pontifice obtentum : sic Poenitentiarius durante re Divina audiens Consessiones, & obtinens praebendam Theologalem vel magistralem pro toto die, quo legit vel concionatur in propria Ecclesia, lucratur. distributioneti Trid. DEI. M. c.8. ω Ιχ. de res item Canonicus habens incorporatam parochiam pro toto tempore, quo exercet curam. Trid. Da. 22. c. 3. de res. Adde

2. co uetudinem primum introductam post Tridentinum , nam istud antegressae ab eodem sunt sublatae c. I h. cit. sic alicubi lucrantur diastributiones, licet absentes sint , qui qO. annis inservierunt Ecclesiae interessendo Divinis. Obj. Distributiones quotidianae non minus deputa ludi in sustentationem Canonicorum, quam fructus grossi : ergo quotiescumque aliquis abest ex tali causa, propter quam fingitur esse praesens ad percipiendos fructus grossos seu annuos, ex eadem .fingitur esse praesens ad percipiendas distributiones. Resp. a. . ant. deputantur ad sustentationem, ex alio tamen titulo , nempe propter, singulas interessentias in Choro, C. te . ex eodem titulo ex quo fructus grossi . N. ant. se conf- 9 Dico s. Poena non residentium in beneficiis curatis est, quod ultra tempus a jure permissum & absque justa causa & licentia absentes pro rata absentiae fructus non faciant suos,

eosque ante omnem sententiam teneantur eringare in fabricam Ecclasiae vel in pauperes Trid.

.23. c. I.de res ubi exasperavit Poenam in f6.

c. I. de res statutam. Epistopi insuper, si privatione fructuum non moveantur, denuntiandi sunt

580쪽

De Cle, scis non resident. Θαsunt Summo Pontifici , ut is remedium affetat Trid. sect. 6. cit. Inferiores autem Curati sunt vel personaliter citandi , vel per edictum , &quidem ter, & non nimis sestinanter , atque

monendi sub comminatione , ut resideant c. 8.Io. II. se fin. h. t. Trid. fect. 23. c. I. citat. si expectatis 6. mensibus neque tunc pareant, Vel contumaciter non compareant citati , in arbitrio Episcopi est vel statim privare beneficiis, vel prius per sequestrationem fructuum vel per censuras adigere ad residendum , & postmodum refractarios privare iisdem c. 2. seqq. sec. II. h. t. Contra Regulares procedendum est secundum constitutiones ordinum.

Io Dico 6. Poena Canonicorum , & ali rum, qui in Ecclesiis Cathedralibus & Coli giatis dignitatem, praebendam , vel portionem obtinent , debito tempore &c. non residentium est haec : primo anno privandi sunt dimidia parte fructuum, computatis etiam illis , quosiorte eo anno ratione praebendae dc residentiae , at non sufficientis, fecerunt suos secundo anno omnibus fructibus , quos illo anno

lucrati sunt: tertio anno , sit contumaciter absint, contra eos procedendum est juxta Sacrorum Canonum constitutiones Trident. fect. 2 . c. I 2. de res. h. e. citandi sunt, dc contumaces vel per Censuras dcc. ad residendum cogendi, vel statim privandi sunt Canonicatibus&c. juxta c. q. 8. D. h. t. expectatis tamen

post ultimam citationem 6. mensibus.