장음표시 사용
201쪽
In sequentibus autem deligationibus quicquid via tiati prorsus resolutum sensim deprehenditur, in singula deligatione volsellae instrumento quoti die auferri , vel si quid leviter adhuc cum par tibus integris cohaeret , illud forfice, aut scalpello sine graviori dolore , aut noxa rescindi deo het . Atque tunc removere cataplasma convenit, digestivo interim unguento , atque emplastro vel diachylo, vel saturnino, sive de minio tantisper adhibitis , dum ejectis partibus corruptis omnibus, perpurgatum ulcus reperiatur. Mirifice ut plurimum promoveri separatio corrupta rum partium hic adsolet , si continuus per ma Iagmata, lateresque, vel tegulas calefactas calor membro afflicto assiduus conservetur, 3c non opus sit illud saepius detegere . Expurgato ulcere veniendum ad glutinationem est; cui quidem unguentum digestivum vel basilicum, vel balsamum Arcaei , dc laudatum superius emplastrum aegregie admodum inserviunt.
Sidie Fasciculus Morborum decimus quartAS .
Etimulieri sententia. Art. 276 i. Illorosis sive febris alba virginum
longe distata cachexia muliebri, haec enim antecedit aut insequitur mensium stup-Aeache pressionem ; eblorosis vero est affectus proprius virginibus dc Viduis, saltem extra consortium viserorum viventibus, aut quibus mariti non satis.
202쪽
faciunt. Hoc morbo affectae pallent, habentque sub oculis coronam subcaeruleam , vel subrubescentem , tristes sunt , & adest saepius febricula Ienta, & quassi erratica, pulsus inaequalis& varius, vomitus etiam interdum infestat , ac praecordiorum anxietas, Sc. Mensium suppressio est fere tantum effectus hujus morbi. Tales volunt
inquit Lindimus cohabitare Viro. Britonii sententia. Clorosis Art. 2762. Definiunt quidam foedum illum
εἰσηφε virginum colorem per icterum ex flavo nigroque mixtum , ac Virescentem . Minora quidem non sunt argumenta Obstructionis visceris alte
Iutrius, aut utriusque jecuris nempe & lienis)o qua ieteri origo est. Oculorum nativus splendor, nitorque perit, quorum ob viriditatem, mundiciem facilius in illlis quam in partibus reliquis . aut roboris , aut infirmitatis, aut latenetis vitii signa eduntur, ut ex eorum intΗitu ad tonus corporis cognitionem deveniatur. Deinde flatuum proventus non raro adest, quem in i stericis quoque adesse, quidam Oculatiores Observa, Verunt , idque contra JHippocratis sententiam .
Ex iis itaque patet; quis, consensus inter foedum Virginum colorem , & teterum . Sed in icheroea frequenter non apparent , iit O raro, quae crebro admodum in Virginum de foedatione. In hac enim acerbissit ni sunt capitis dolores , ac Naxime in sincipite , non tanta in i stero macies corporis , nec anhelitus dissicultas , quanta in foeditate ista Virginum i nam Aposivia , mis , urinarum alias crudarum, alias urinis jum ςntorum similium, alias aquearum excretio, non ita
turbida, insomnia entisque a vanis imaginibus perculsio, pavore 4 , tim Orco , plerumque suffocain
203쪽
CAp. XIV. . 'tiones ac aphoniae , ac quod in iis viget maxime gradiendi impotentia, o stocopos inexplicabilis, ignavia ac torpor , rerum Omnium contem- ptio ; denique surarum, quantum maximus dici potest, dolor: quamquam ex iis alia communia sunt cum icteri signis,. alia foedis coloribus propria . Art. 2763. Quemadmodum autem cum ictero Cumb signorum communicatione consentiunt , ita , & pochou eorumdem symptomaton se tura , communicatione ad melancholiam hypochondriacam videntur accedere. In utraque enim affectione si is est, oppressio diaphragmatis. dysponea aliquan- b H-do, ructus acidi, primarum viarum interceptio , spectra, alias fugacia , alias fixa , desperatio ac verum contemptio , mortis a petitio , immutatus faciei caracter, dolores capitis, & stomachi Dequentes gravitas corporis , sensi o gravitatis in alvo etiam minime ingesto cibo percepta. Art. 276q. Hoc Orbo virgines piae sertim re- Ex MLrum usu paullulum edoctae saepe capiuntur, ut mi per- perdite quosdam opinione pulchritudinis aut reconditae virtutis de pereant, quo fit ut tacito latent eque veluti daemonio agitatae , Versataeque , , ibi pablandiciis multis pellectae multa animo Versent, oritur. volvantque , immo extra se saepe sint , indeque veluti exangues, emortuaeque expallescunt. Art. 2763. Praesertim quum menstruae purga- Excohiationis tempus instat, morbus grandiores virgines bi ueprehendit , nimirum quum aegre menses errumpunt, nam ad dissicilem eorum eruptionem, dc vitae institutum, dc torpor, & minimis momen
tis magni animi motus, proclivitas in iram, Sctaedium, plurimum conferunt. Observatur enim etiam in jam nuptis paucos admodum effluere menses, nisi pepererint, aut purgationes aliquas
204쪽
Sunt qui desidem otiosamque viis virginum id morbi genus afferre conamini. Vestales virgines in exemplum eonstituunt. Nec abs re fortassis . Nam divus Him- crates praeclara methodo statuit morbos alias oriari, quum cibus laborem superat, alias quum ci-hus a labore superatur. Quando vero corpus nota suscipit amplius repletionem, secretionem, ac re purgationem aliquam jam intro remittit praecircuitus violentia , quae secretio contraria est alimento a cibis profecto, dc animam perturbat . Et tunc non amplius jucundi sunt somni , & necesse est hominem turbari, dc videtur cum a-ιutuo pugnare . inalia enim corpus patitur , ratia videt anima visu jam concluso . Quae ta- naen apta sunt ad hunc morbum generandum , t quum ex iis videantur illae potistimum de foeda- vi , quae prope molestas matres vitam otio , deflentio transigunt. Quae enim negotiosae sunt, aut animo liberiores , aut suae spontis , aut li- heralius educentur, nihil tale experiuntur. Praeterea solas urbanas id vitii attingit ; quae ruri degunt imnaunes videntur . Reliqua vide in Ru
Art. 2767. Pallent aegrotae , de adest gravitas corporis, segnities , intumescentia faciei & paLpebrarum , palpitatio cordis , difficultas spirandi , somnolentia , rerum absurdarum appetentia Scc.
Art. 2768. Praemissis universalibus chalybeatis& amaris restituendae sunt ; & in frigidioribus
205쪽
Barboraci sententia. Art. 2769. Credibile non est pallidos virginum colores ab utero semper proficisci, cum sae- s, d/ pe observentur etiam quando is sua munera exe- uitio .rit, me nitruasque purgationes satis copiose reddit; si vero progressu temporis evenit easdem purgationes inhiberi, hujus causa nulla sane alia est nisi , quod crassiori sanguine facto liberius , ut par est , amplius non circulat, productisque per uteri , aliorunique viscerum vasa obstructionibus periodicum fluxum omnino supprimit. Morbus igitur Chlorosis seu pallidus color dictus, niti I aliud
est, quam prava corporis constitutio a vasor una
Jecuris, Lienis , pancreatis , mesenterii , interdum etiam uteri obstructione producta, pluribus hinc stipata symptomatibus. Art. 277o. Hujusmodi obstruisti onus in causa omne illud rcputari potes , quod sanguinem potest alterare vel in quantitate , vel in motu , quemadmodum fructuum horreorum abusus, frigidaeque potus immodicus, qui tamen plurimum mutare nequit sanguinem, si rite adhibeatur; cum experientia demonstraverit, aquam bene valentibus prodesse. Vita deses de otiosa ut plurimum hunc morbum invehit, quia tunc corporis calore effeto necesse est, concoctionem Iabefactari, eamdemque plurimas cruditates gignere , a quibus sanguinis te perie mutata, ejusque consistentia densiori facta , lentius movetur , unde retardato circa capillares arteriolas ejus motu ibidem cogitur, vi acerumque sensim Obstructiones producit. Vel etiam conjectare licet, ex prava ciborum dissolutione in stomacho sanguinis densitate aucta, quαρars ejuε trauior est, ab exu emitatibus arteria
206쪽
rum in venas quidem transii re, quae vero ex majoribus moleculis constat, ibidem loci cohiberi, ob id, quod major est particularum amplitudo, quam viarum angustia. Similiter conjeciandum est de
omnibus alimentis, quae ingeruntur, quando, Vel ob eorum nimiam quantitatem, aut praVam qualitatem stomachus eadem in laudabilem liquorem dissolvere nequit. Vchementior contra corporis agitatio, vitaque exercitatior nimium concutiendo humores spiritus inflammat, sanguinemque adurit, sicque eumdem obstructionibus gignendis aptiorem reddit . Nemo unus itidem dubitare potest diversas antia 4 commotiones interdum hujusce morbi validissima semina ministrare. Art. 277 I. Quo ad effectus, & phenomen aquae hunc morbum sequuntur, is quidem ut plurimum diuturnus est, quamvis non periculosus ;progressu tamen temporis plurimas alias affectiones edere potest et, idcirco curandum , ut in i psis incunabulis opprimatur. Curo ἔρ -27 1. Auxilia huc facientia consistunt praesertim in Aper iiivis, refrigerantibus, & laxativis, quare clystcres sequenti forma injiciendi sunt. Decoit. emoll. pro enemate lib. j. in hac dissolv. elerit. Catholic. Anc. j. Mel Iis Mercuriat. Ic. ij. f. clyst. Deinde emittatur sanguis e brachio dextero ad quantitatem unc. viij. & postridie Apogema pro
mis Coq. in foss. quant. aq. ad remanentiam lib. j. fem. f. Apoet em. pro ii l. dosibus manesumendisj rum singulis adde Syrss. rilat. compo func. l.
207쪽
Infuso Sennae, Tamar indorum , additis Syrup. de Cichor. compos unc. j. & Ialapp. gr. x. inde phlebotomia iterum e brachio jubebitur, dc noverndicrum spatio juscula, vel Italappia aperitiva praescribentur, ut sequitur. Asparag. Rusci ab uno. i. Foci PimnelL Boragin. lactuc. Capiti. vener.
tart. St. Colli Ver Decii frustulum f. jusculum , de quos . quant. quotidie mane aegra pernosem dies hauriat , ist quavis tertia dos add. feriae mund . dij. qui bus in sis in colatura dissoloe Mannae unc. j. vel tantumaem de syrss. Cichor. compos. Vel δ . Raa. Θsparag. Alth. ana uno. j. semis Jul.
ij. Mali urantii frustulatim incisii num j. Summit. Asparag. Flor.violar. ana mau. semis Aq. commvn. q. f coq. ad remanent. lib. semis 2 fJMap. pro tribus dos sus mane hauriendis, quarrem suu-lis add. Syri . limon. Svj. spir. 1 al. gutt. vj. ad nonum diem continMando. His adhibitis si menstrua desecerint, secta vena pedis excitabuntur , deinde balnea utiliter usurpare licebit tepentia ex aqua dulci spatio duodecim dierum per horam integram mane tantum,& dimidia hora praeterita, postquam aegra balneum ingressa est, cyathum seri lactis cum pauxillo sacchari propinabit Observare hic juvat Balnea cum incoctis herbis, quibus Veteres usi sunt, inutilia prorsus videri, quin imo noxi potius quam proficua sinre, siquidem herbarum succo aqua imbuta, cum crassior evadat, minus idonea est poros cutis subeundi ad sanguinem diluendumi refrigerandum
208쪽
mane Uil. adhibebuntar trihorio ante cibκm . Eodem ingesto pergat aegra, & incedat per horam,
dein quiescat, & justulum hauriat, idque quotidiem ad nonum, vel decimum die repetat. Si his non obstantibus obstructiones adhuc perseverant, duodecim cyathos Aquae cuiuslibet Mineralis acidulae quotidie aegra hauriat , q scito , & facilius mingendo reditas aliquandiueontinuabit, secus vero easdem relinquet.
Men - - Mulierum profluvii menstrui ra.
sms D. tiones expedire , & theoricam exponere ad 'si modum dissicile, & longum esset, & professaeis nostrae brevitati minus congruum ; ideoque ,, paucissimis solummodo attingam . Menstrua , ,, perinde , ut de caeteris Dibuscunque humoribus,, notum est, quantumcunque a medico quodam is magni nominis nuper defuncto dissentire videar ,, e folis excretoriis ductibus glandularum uteri- ,, narum , ibidem locatorum , O si muneata tu se fervientium prodire sine di cultate asserere au- , , deor quod satis manifestum est ex ipsa partium ,, anatomia , ex chylo scilicet supervacaneo in ,, humorem istiusmodi viscidum cocto , dc ia,, orbe sanguinis paulatim accumulato. Insignis ,, est menstruorum prae eo sanguinis lentor ac ,, visciditas , ingratum quoque ac inusitatum ,, odorem in plerisque spirant, non qualem san-ν, guis e venis missus, aut ex haemorrhagiis e ,, fluens. Rubent quidem menstrua, quod i& Ω-
,, rum& sanguinis integri globuli rubri una cumi, isto humore transmittuntur, ob a liatas Em
209쪽
ter modum in istis ductibus comm oras , undE,, de materia excreta est co situm quiddam ex ,, sanguine, & praedicto humore glutinoso, cras ,, ω, & viscido. Quantitas singulis vicibus or- ,, dinario excreta , in statu sano & naturali , ,, sir ab unetis quinque , Vel sex ad octo , vel, , decem ad summum, non a viginti ad trigin- ,, ta, secundum laudatum authorem. Foetus in se utero chylo materno, in gremio sanguinis cir- ,, cui ante , per vasa umbilic alia delato omnino, , nutritur, non sanguine menstruo; sicut idem ,, loqui amavit. Lac in mammis a chylo, eo-
,, que non multum mutato, secernitur , non a,, materia per vias uterinas excerni solita; quem- ,, admodum vir eruditus somniavit, qui tracta-- ctum de etamen ologia in juventute scripsit. Etimulieri sententia.
Fluxus menstruus est foeminis pro- Faemi- prius ; ri memorantur tamen quaedam feminae men- ,, struis prorsus immunes ) nam inter animalia nullum praeter simiam 3c barbumn scem similem pati fluxum dicitur : Nonnulli tamen , licet pauci , viri singulis mensibus talem fluxum per penem patiuntur. is Hujusce phaenomeni praevi,, ternaturalis& rarissime accidentis in toto vitae,, curriculo duo tantum exempla mihi cognovis-
,, se obtigit. Viris quoques inquit Lister indif,, sertatione de humoribus ) menstruum chyli su-
,, perpondus , aeque ac foeminis , accrescit ; sed ,, in nrinam convertitur , profluitque menstrua- ,, tim perinde ut virginibus forte ante puberta , , in m , & vetulis rursus a cessatione naenstruo rum . Haec opuato in Aphori f. 63.&66. Lib. L ,, Sanctorii fundatur , viz. Corpora quoque viro ,, rum sana, & moderatissimo victu utentia singulis
210쪽
s ista 2 Menstruatis . CAP. XIV.
gulis triensibi is fiunt solito ponderosiora, unius scilieet duarumve librarum pondere, & rede- , , uni ad consuetuna pondus circa finem mensis, ,, ad instar naulier una; sed facta crisi , per uri- ,, nam paulo copiosiorem, vel turbidiorem . An- ,, te ditiam crista menstrualem a somno faciam , ,, vel gravitas capitis, vel corporis lassitudo per- ,, sentitur, deinde paulo copiosiore urina eva- ,, cuata Omnia sedantur. Art. 2771. Fluxus iarensi uim ordinario incipit quasi in o tu naturae critico ad finem fecundi se plenarii, dc desinit similiter circa finem septimi septenarii , nonnunquam citius inchoat, & diutius fluit . , , Cuidam puellae quinto alatis anno,, menses eruperunt . Alias nonnullas novi octen- , , nes ct novennes , quilibus G fluxus ince , , pit; sed in hujusmodi aetate piae matura, utcun- ,, que una Vel altera vice fluxerunt , vix unquam, , s quantum ego observare potui in constanter, , menstruatim evacuatae fuerunt . Novi foemi - , , nam, adhuc Viventem, nunc septuagenariam i,, si non aliquot annis sen; orem, quae ab ineun- ,, te pubertate menstruatim recte purgata fuit , , , dc jam nunc in tana provecta aetate cata mentis, , colore, Sc consistentia usitatis, periodis soli - , , tis, haud destituitur, cui per totum Vitae cur- , , sum uno tenore minus interrupto cum opti- ,, ma valetudine jugiter fluxerunt. Haud scio , , , an universa medicinae historia par exemplum, , suppeditet, necne. Ex quo hoc scripsi aliud ,, exemplum inter legendum mihi occurrit, viz.
in Transact. Philos. N. 3 J7. Freindit sententia .
Art. 2776. Evacuati sanguinis quantitas pro vari tace temperata enii, victus, aetatis di Versa