장음표시 사용
721쪽
COLLEcTANEA. diti comparaverunt. Hos Inter non offendebatur de Iride Tractatus multa Spinosae opera coris ri-Ptus, quem fortassis etiam nunc uspiam delitesc me putat editor operum eius posthumorum. At Cero Pro certo h&beo auctorem, GHNO sbi emortuali, non
luet sed sanimis librum consecravi se eodem die, quo omnes ferme viarum Hagen turn tructus festia is ignibus elucebant ; quocirca se jocularia illa fulguruimitari, et domi suae Platifus et solennes excitare
flammas jocabatur addens: diu mialtumque his eaecogitandis et describendis studium Hai aυi, quae Huriccerte nemo homo Perleget. Libro S sua manu exarm. tos, hospitis de mortalitate ipsum admonentis curae, pridie quam excessit e Vita . commisit, ut cum Jo. Bibvor senio librario Amstelaeda mensi communi Carentur. Quo facto eodem anno OPera ρο sthuma in manus hominum delapsa varias eorum cera suras subierunt, dram ea extra modum absona et impia esse judicavexunt cordati omneS. . .
Locum virulentum, ad quem Colertis quo que alludit, e libello maxistam partem intuito cuiusdam Stou e , sub tit. La Religion des Hollando is, repre sente e en plusseurs lettres etcrites par unofficier de l'arine e clu Boy, h un Pasteur et Proseis Rur en Theologie de Berne. ii Colograe, cheg PLErre Marteau 1673. 12. non negligendum putaVi. Gratiae a Ludovico XIV. captaridae causa contra Hollandos ita scripserat homo Ievis, ut eos amore e CCtesiariam reformatarum, quae in GaIIiis pressae sed numerosae erant, indignos ostenderet ipsoque Pri aret. Hoc incensus consilio Hollandis etiam Statibus, quod Spinoram non persecuti sint, exprobrat et vicissim ipsos Atheismi, quem fingit, Spinoetistici arguere vult, P. 65, sqq. hunc in modiora ἰ
723쪽
COLLECTANEA.un decret public des Et ais, et qu'on ne laisse pas
tant plus surpuis, que l'Auteur falsant paro it re tine grande conrao issarice de Ia langue Hebraique . deto utos les cere montes de Ia religion Iudaique, deto utPs Jes coutumes des Iutfs et de Ia Philosophie. Ies Thetologiens ne Iaurolent dire, que ce livrct De metri te pOint qu'iis pretinent Ia pei ne de Ie re fuler; s iis continuent dans te silence, On ne PDur-Ta s'em pocher de diro , ou qu'ils D 'oni potnt de charitet, en lai stant satis re ponse uti I iure si per Di-
Volla. Monsi eur, quelles soni Jes disserentes sectes des Chretiens qui se tro uvent en Ce PalS. et qui orat presque totites la liberto d 'exercer la religion qu'elles professeDt. Vous fereZ ik-des iis les Tellexions qu 'it vo us pia ira. Il ne me sera pas dissit cile de tirer de cette grande diversii et de Sectes des Tai sons Conva inquantes, potar pro laver Ce que i 'ai ava iacet ci - dessus, que Ies Elats Genera ux ne lantpoint de notre religion. P. Io 3. idem pergit ibidem: ,,Cet Auteur a desse in de pro uver datis sori trai te, que te baptisme. te Sacrement de I 'Eucharilite, Ies Sectes, Ies prihres et toutes Ies fonctioDS eXtό-rie ures dii service de Dieu, qui solat. et qui oritto uio urs Ae ordonDύes par J eius Ct Wisi ou pax sesApo tres, de quoi it dit qu'il D'est pas asseurg, D'Onti di et ordonne es, k ce qu'il solitient, que Comme des signes exicci eures de I'Eglise universelle, et Dori Pas
724쪽
pas comme des cholas, qui fassent rien dia tout . Iabeatitude, ou qui aFwrit aucune lainteiss en elles momes ; et que ceuX qui Vivent dans Ia solitude ti'ysoni poliat oblige:s; et que ceuX qui vivent dans tessitais, o a Ia religion Chi έtierine est defendusi, sontobligέs de s'abs tenix de ces cέrgmontes, et ne laissent pas de vivre heureuta. Pοur prouuer Ia propositionqu'il avaἡce, it allegue l'exempIe de ce que fonties Hollandois datis te Jappon, ou ii dit, que Iareligion Chre tierane y e tant defendusi, Ies Hollandois sint obliges pax te Commandem ent des Directeurs de la Compagnie des Indes orientales, de Neri faire aucuri exercice. Ιl faut que cette actiondes Hollandois dans te Iappon, falle et soliteDuo pax une autoritet publique, soli bien impie et do te-hasle puis que cet Auteur qui fait ouverte professiorid'Athgisme, s'en sext comme d 'une raison invinci-ble, Pour Pro aver que tous I services eriter eurs des la religion des Chrόtiens, ne servent de rien hya sanctification, et qu'on peut S'en passer, et ne I aisser pas d'otro heureuX. Etiam Leibnitium audiamus , nunc iudicare volentem de nonnullis SpinoZae ideis, nunc de ipso amicisque aliquibuS narrantem. In ,,Otio Hanno verano ed. II. 1737. 80
725쪽
gesse divine dans l'ord re des cholas, qui k mora avis do it Otre te plus grand but de la Philosophie, i en
Cartesius Meditatione 4. ait : Totum illud cati sarum genus, qUod a fine peti solet in rebus physicis, nullum usum habere existimo, non enim abs
que temeritate me puto posse investigare fines Dui JIbidem p. 17 . scheda aliqua Leibnitiana exh1 betur de Gloria post mortem, ubi haec: AOmnes homines, etiam qui animam post hane
Vitam, rerum, quae in mundo tunc geruntur. igmi Tam arbitrantur, nihilominus gloriae immortalisl studio ducuntur . . Tot caussis concurrentibusi satis natura cavit, ne homines facile agant qisa si in terituri. Itaque video, et Vaninum quaesivise DORMainis immortalitatem, et binosam Ieri tu sua ius
726쪽
perfecta combusssse, De scilicsit reperta post eius obi-tiam for iam, quam scribendo quaerebat, irrimi
Sic Loibnitius. Ecquis Vero ob gloriae cupidi talem Spino Zam minus perfectas schedas post se Dolui si e relidi quere ostendet 8 Utinam alii pamiora scriptita sterat, ut eXactiora relinquerent. Minus perfecta ut aliis impedimento sint, noluit Benedictus. Bene enim sensisse videtur, quanto sit in veritate in- velliganda plerisque obstac o, in errore magna quadam auctoritate Ornato haerere. De externo Spin OZae habitu p. 2II. ibidem haec narrat: -Le famevX Juis Spinora avolt un teint oli hire et quelque chose d'Εspag tot dans son vis age. Atissi oloit it originaire de ce pays. II eloit philo sophe de profession et meDoit une vi e tranquille et privo e. passant ses io urs a polir des verres, li faire des luDet te S d 'aproche et des Microscopes. Je luiectivis une fois Une I et tre iouchant l'optique, que1'on a inseree dans seS Oeu VreS. Ut ne multa cum Illo ,, Judaeo, imo Atheo, communi Iasse videatur, satis sibi cavendum iudicavit - vir IJ.l ustris. Pluribus autem de Spira ora agit in libro de Conformitate Fidei cum ratione g. 3TI. sqq. Operum Leibn. Onan. T. I. P. 73I38 .),,HObbestias quidem orna ia materialia statuebat, eaque solis legibus mathematicis subiiciebat; FPinoi a vero insuper intelligentiam electionemque Deo adimebat, relicta ei potentia caeca, a qua Cuncta
OG de ratione decem Septiiroth, sive ordinum in scala Cabbatillica, Ieripseruiis, eos recenset Fabrio. in Bibliogr. Ant. C. VI I. P. 244.
727쪽
Estibiliter, sed suaviter, ac sine violentia, a De qadministrari, ita ut lio mo, dum divinam exsequitur, suam se Voluntatem exsequi putet. Aiebant, Adarui peccatum fuisse truncationem Mialcuth a caeteris Pirantis, hoc est, ab Adamo resectam fuisse Sephirarum ultimam, faciendo sibi imperium ira imperio Dei, sibique tribuendo libertatem, a Deo inde-pεndentem; sed eum lapsu suo edoctum fuisse, quod ipse vi sua subsistere non possit, quodque homines ad erectionem Messia indigearat. Doctxina ista sent sum commodum accipere potest, at inua, qui in
auctoium gentis suae Cabbata versa uS erat, foede exorbita vit, dicens, Tra Ct. Polit. cap. 2. n. 6.) homines, dum libertatem usitato more concipiunt, imperium in imperio Dei statuere. Imperium Dei apud Spino iam nil aliud est, quam imperium necessitatis, et quidem neces filatis caecae, uti apud Stratonem) qua cuncta e natura divina ita emanant, ut penes Deum nulla sit electio, Deo hominis electio a necessitate fit immunis. Addit, homines, Ut im-Perium in im erio statuant. animam huma Dam fa-l cere immedia iam Dei productionem , quae a caussisl naturalibus produci nequiverit. et quae absolutam sese determinandi potestatem habeat, quod experientiae repugnet. Merito S ino in absolutam, id est, sine ratione ulla, se determinandi facultatem respuit, quae ne in Deum quidem cadit; sed immerito arbitratur, animam, aut substantiam simpli cena, posse naturae viribus produci. Vel hinc satis apparet, animaris Spinosae non, Disi modifi ationem trarasi toriam, fuisse, dumque eam durabilem , uno Perpe' tuam, se facore simulat, ideam ei corporis subit linit,
quae mera notio est, non roale aliquid et actuale. Uri 2 Cu-
p. 244. Ultimum ex his decem, maleuth feά negnum, eriplexoriamque sententia Ecclesiam denotat. Caeteximi, quae hic v. I. adserit, Spinosam ex Philosopli in Cabbati uica intilium. pro 'ferisse, ea in I. G. II chtoro in Spinosismo Iudaisii i luculant ostenduntur. Scriptum illius A. 1699. 3. A mst. Prodiit.
728쪽
Curiositate Lectoris dignum est, quod de Ioanne Arede bui gio ') , cive Botero damensi, narrat
xat redenbiargius librum adversus S inosam, sub indice: EDerLiatio Tractntias TheoloEicο - Politici, D ctia a demo os ratione Geometrico ordine di Dosita, Natiar NOri e se Deum, cuius e soti contriario
Pro edictias Troctialias unice innititur. Mirum fuit. hominem , utii literas Dora profitebatur, nec admo-diam lite Tatus erat, sutpote qui librum suum, idiomate Flandrico a se conscriptum, ab alio Latine reddendum curaverit) Omilia Spinosae principiatam sagaciter introspicere, ac feliciter convellere
potui fle. post quam illa per bonae fidei analysin
reduxistet ad statum, in qDo vim suam omDem EX- serere poterant. Mihi relatum o si s abdit Laelius hunc Auctorem, postquam responsionem iam, et adversarii sui seni fritiam diutissime ruminatus fue-xat, a C invicem contulerat, in eriisse tandem, principium illud Spiri ne ad demonstrationem redigi Posse. Itaque probandum suscepit, nullam aliam
Tertim omnium causam dari , Nisi naturam quampiam necessario existentem, et immobili, inevitabili, et irrevocabili Decessitate agentem. Geometricam methodum serv'axit omnem, et construct3m a se demonstrationem versavit omnem in partem expenditque , Ut vitium deprehenderet , nec unquam
729쪽
quam eius evertendae, imo Nec infirmandae vim Nilam, aut rimam, invenire potuit. Indoluit enimvero, ingemuit, amicorum doctissimos obtestatus
est, ut in pervestigandis demonstrationis huius defectibus ferrent Iuppetias. Aegre tamen ferebat illius exempla describi. Friaricisci S Ci Perus, Socinianus, qui adversus inosam Arcana Athe mi reuelata vulgaverat Botero dami I 676. in Φ. urium nactu S, quale erat, hoc est, Belgico semi on e cons riptum, illud cum aliquot animadversionibus publicavit, et auctorem Atheis mi insimulavit. Aredet burgitis eadem lita gua caussam tutatus est. Orobro '). Medicus Judaeus sane eruditus, sis ipse, quem Limborchius confutavit, Et qui, Vt au- ' divi, opere post humo, necdum in lucem edito, Te spondit Limborchio) contra demonstrationem Breden burgii librum evulgavit, cui titulus: Certamen PhilosoPIficiam ProPugnatae Neritatis divinae acricituraliS, cidet ersus I. L. Prinomia, Amstelo d. 1684.
Sed et Albertus Versaeus ' ) eodem anno stilum
in Areuenbu gliam exacuit sub nomine Latini Sere batti Fartenss. Protestatus est Arederiburgius,
sibi de libero arbitrio ac religione persuasum esse, et optare se solum, ut via sibi indicaretur demonstrationi suae respondendi.
Vocatus, diu Iridaismum dissimulavit, adeo, ut in Academiae Salmamiceiassi Lectorem ageret Metaphystices, donec Inquisitioni delatus, illiusque crudelitati via subdiaetus Amstelodami ci 'eti Cisi 'riem accepit, Iudaismiam a perte professsus, E Vita dioecessit it 8 . Philoni Limbo, chii Amica Collat1o cum Judaeo de Veritate religiolus Christianae, Goudae prodiit, I647.4. V. TV-
730쪽
Cuperem equidem iactatam illam demon strationem cernere '), ac Dosse, num scopus eius sit probare, naturum primigeniam, Onan Ium Crecltricem, absque electione et cognitione agere. Huc si tendas, fateor demonstrationem Spinosisticam esto ac periculosam. At si fortassis intelligebat Arederibum gius, naturam divinam ad ea, quae producit, determinari eIectione sua, et ratione optimi, non erat profecto, quod existim ita illa necessitas ini'γnutabilis, inevitabilis, irrevocabitis, eum assi teret.
Est enim illa moralis duntaxat, est fellae nec litas,
quae tantum abest, ut religionem evertat, ut disvinam profectionem maxima in luce collocet. Dicam , occasione data , Laeliuyn P. ITI 3. eorum opiniora em referre, qui Librum inscriptum,
Lucii Anti su Con tantis de Iure Ecclesiasiticorum Liber snguli ris , Alano MDCLXV evolgatum, S in ne tribuerunt ; sed dubium id esse mihi, qua quam Colerus , qui de famosi huius Iuda olvit a Commentarium edidit, in eadem stet sententia Literae initiales, L. A. C argumento Ilii hi sunt , Auctorem huius Libri fuisse Dominum dela Couri, sive Vari den Imos, notum ab eo, quod Hollandine interest, Bilance Politica, et Coa pluribus aliis libris editis ex parte vocando se V. D. H.) adversus Gubernatoris Hollandiae potentiam, quae tunc esse Reipublicae perniciosa putaba tur, dum molitionis Guillelmi II., Principis Auriaci, in orbem Amstelo da mensem recens esset memoria Cumque plerique Hollandiae Ecclesiastici pro filio Principis huius, tunc pupillo, starent, et Joannem de Wiιι ' θ, eosque omnes, qui factionis