Opera

251쪽

Perpetui flores, quos nee tua protulit Henna. Est etiam lucis amor praedives opaeis, em Fulgentes viridi ramos curvata metallo. Haec tibi saera datur fortunatumque tenebis Auctumnum, et fulvis semper dilabere pomis.

Parva loquor. Quidquid liquidus complectitur aer, Quidquid alit tellus, quidquid salis sequora verrunt, Quod fluvii volvunt, quod nutrivere paludes, re

Cuncta tuis pariter cedent animalia remis, Lunari subjecta globo, qui septimus auras Ambit, et aeternis mortalia separat astris. Sub tua purpurei venient vestigia reges, mDeposito luxu, turba cum paupere mixti. Omnia mors sequat Tu damnatura nocentes; Tu requiem latura piis te judice, sontes Improta cogentur vitae commissa fateri.

Accipe Lethaeo famulas cum gurgite Parcas ressit satum, quodcumque voles.' Haec fatus, ovantellExhortatur equos, et Taenara mitior intrati Conveniunt animae, quantas truculentior Auster Decutit arboribus frondes, aut nubibus imbres Colligit, aut frangit fluctus, aut torquet arenam sto Cunctaque praecipiti stipantur saecula cursu, Insignem visura nurum. Mox ipse serenus Ingreditur, facili passus mollescere risu,

Dissimilisque sui Dominis intrantibus ingens Assurgit Phlegethon flagrantibus hispida rivis sis

Barba madet, totoque fluunt incendia vultu. currunt properi lecta de plebe ministri. Pars altos revocant currus frenisque solutis, vertunt emeritos ad pascua nota jugales. Pars aulaea tenent alii praetexere ramis sis Limina, et in thalamum cultas extollere vestes. Reginam casto cinxerunt agmine matres Elysiae, teneroque levant sermone timores, Et sparsos religant crines, et vultibus addunt Flammea sollicitum praevelatura pudorem. 325

Pallida laxatur regio, gentesque sepultae

252쪽

Luxuriant, epulisque vacant genialibus umbrae. Oct Grata coronati peragunt convivia Manes. Rumpunt insoliti tenebrosa silentia cantus. Sedantur gemitus Erebi se sponte relaxat BIOSqualor, et aeternam patitur rarescere uoctem: Urna nec incertas versat Minoia sortes:

Verbera nulla sonant; nullaque frementia luctu, Impia dilatis respirant Tartara poenis. Non rota suspensum praeceps Ixiona torquet SIS

Non aqua Tantaleis subducitur invida labria, Solvitur Ixion invenit Tantalus redas. Et Tityos tandem spatiosos erigit artus; Squalentisque novem detexit jugera campi Tantus erat); laterisque piger sulcator opaci, ramnvitus trahitur lasso de pectore vultur, Abreptasque dolet jam non sibi crescere fibras. obluae scelerum, formidatique furoris, Eumenides cratera parant, et vina feroci sqqCrine bibunt flexisque minis jam lene canentes, Extendunt socios ad pocula plena cerastas, Ac festas alio succendunt lumine taedas. Tunc et pestiferi pacatum flumen Averni Innocuae tranfestis, aves flatumque repremit Amsanctus fixo tacuit torrente vorago MoTunc Acheronteos mutato gurgite fontes Lacte novo tumuisse ferunt, hederisque virentem Cocyton dulci perhibent undasse Lyaeo. Stamina nec rumpit Lachesis, nec turbida sacris obstrepitant lamenta choris. Mors nulla vagatur scis

In terris, nullaeque rogum planxere Parenis Navita non moritur fluctu, non cuspide miled:

oppida funerei pollent immunia leti.

Impexamque senex vesavit arundine frontem Portitor, et vacuos egit cum carmine remos et Iam suus inferno processerat Hesperus orbi.

Ducitur in thalamum virgo Stat pronuba juxta. Mellantes Nox picta sinua tangensque cubile, omina perpetuo genitalia foedere sancit.-

253쪽

RAPTUS PROSERP. Lia. II. I SExsultant cum voce pii Ditisque sub aula Ssis Talia pervigili sumunt exordia plausu: Nostra parens Iuno, tuque, o germane Tonantis Et gener, unanimis consortia discite somni, Mutuaque alternis innectite colla lacertis. Iam felix oritur proles jam laeta suturos s o Exspectat Natura Deos. Nova numina rebus Addite, et optatos Cereri Proferte nepotea.

254쪽

CL. CLAUDIANI

RAPTUS PROSERPINAE.

LIBER III.

Iurava interea cinctam Thaumantida nimbis Ire jubet, totoque Deos arcessere mundo.

Illa, colorat Zephyros illapsa volatu,

Numina conclamat pelagi Nymphasque morantes Increpat, et fluvios humentibus evocat antris. Ancipites trepidique ruunt, quae causa quietos Excierit, tanto quae res agitanda tumultu. Ut patuit stellata domus, considere jusai. Nec confusus honos. Coelestibus ordine sedes Prima datur tractum proceres tenuere secundum Io Equorei, placidus dereus, et merula Phorci Canities Glaucum series extrema biformem Accipit, et certo mansurum Protea vultu.Necnon et senibus fluviis concessa sedendi Gloria plebeio stat caetera more juventus, ISMille amnes Liquidis incumbunt patribus udae Naides, et taciti mirantur numina Fauni. Tum gravis ex alio genitor sic orsus Olympo: abduxere meas iterum mortalia cum Iampridem neglecta mihi, Saturnia postquam moti et ignavi senium cognovimus aevi, Sopitosque diu populos in ore paterno Sollicitae placuit stimulis impellere vitae, Inevitis ne sponte seges grandesceret arvis,

Undaret ne iis favis, neu vina tumerent 25

255쪽

RAPTUS PROSERP. Lis III. ridet

Fontibus, et tota fremerent in poeula ripae. 2sHaud equidem invideo; nec enim livescere fas est, Vel nocuisse Deos sed quod dissuasor honesti

Luxus, et humanas oblimat copia mentes aerovocet ut segnes animos, rerumque remotas m. Ingeniosa vias paulatim exploret egestas; Utque arte pariat sollertia, nutriat usua. Nunc mihi eum magnis instat Natura querelis, Humanum relevare genus durumque tyrannum, Immitemque vocat regnataque saecula patri GSCommemorat parcumque Iovem, se divite, clamati Cur campos horrere situ, dumisque repleri Rura velim, et nullis exornem fructibus annum Bedam, quae genitrix mortalibus ante fuisset, In dirae subiis mores transisse novercae mini mentem traxisse polo, quid profuit altum Erexisse caput, pecudum i more pererrant

Avia, si frangunt, communia pabula, glandes Haeccine vita juvat silvestribus abdita lustris, Indiscreta feris 3 Talas cum saepe parentia 5.

Pertulerim questus, tandem, clementior orbi, Chaonio statui gentes avertere victu.Atque adeo Cererem, quae nunc, ignara malorum, Verberat Idaeos torva cum matre leones, Per mare, per terras, avido discurrere lucta mDecretum, natae donec laetata repertae

Indicio tribuat fruges, currusque feratur Nubibus, ignotas populis sparsurus arillis Et juga coerulei subeant Actaea dracones.

Quod si quis Cereri raptorem prodere Divum GSAudeat imperii molem, pacemque profundam

obtestor rerum natus licet ille, sororve, Vel conjux fuerit, natarumve agminis uua,

Se licet ille meo conceptum vertice jactet, Sentiet iratum, procul aegide sentiet ictum m Faeminis; et genitum divina sorte pigebit, optabitque mori tunc vulnere languidus, ipsi Tradetur genero, Passurus prodiis regna;

256쪽

Et sciet an propriae eonspiret Tartara ea M. Hoc sanctum mansura fluant hoc ordine lata. SDixit, et horrendo concussit sidera motu. At procul armisoni Cererem sub rupibus antri Seeuram, placidamque diu, jam certa peracti Terrebant simulacra mali noctesque timorem Ingeminant omnique perit Proserpina somno mNamque modo adversis invadi viscera telis, Nunc sibi mutatas horret nigres re vestes, Nunc steriles mediis frondere penatibus ornos. Stabat praeterea luco dilectior omni Laurus, virgineos quondam qua fronde pudiea SUmbrabat thalamos hanc ima stirpe recisam vidit, et ineomto foedari pulvere ramos. Quaerentique nefas, Dryades dixere gementes, Tartarea Furias debellavisse bipenni.

Sed tunc ipsa sui jam non ambagibus ullis

Nuntia, materno facies ingesta sopori. Namque videbatur tenebroso obtecta recessu Cameris, et saevis Proserpina vincta catenis, Non qualem Siculis olim mandaverat arvis, Nec qualem roseis nuper convallibus Hennae aes Suspexere Deae. Squalebat pulchrior auro Caesaries, et nox oculorum infecerat ignes. Exhaustusque gelu pallet rubor. Ille superbi Flammeus oris honos, et non cessura pruinis Membra, colorantur picei caligine regni soErgo hanc ut dubio vix tandem agnoscere visu

Evaluit; cujus tot poenae criminis inquiti Unda haec informis macies eui tanta facultas In me saevitis I rigidi cur vincula ferri, Vix aptanda feria, molles meruore lacerti os

Tu, mea tu proles an vana fallimur umbra 3 Illa refert Heu dura parens, nataeque peremtae Immemor, heu fulvas animo transgressa leaenaal Tantane te nostri tenuere oblivia tantum

Unica despicior Certe Proserpina nomen ImDulce tibi, tali quae nunc, ut emis, hiatu

257쪽

Suppliciis inclusa temn Tu saeva choreis Iο2 Indulges, Phrygiasque etiamnum interstrepis urbest

Quod si non omnem pepulisti pectore matrem, Si tu nota Ceres, et non me Caspia tigris M. Edidit his, oro, miseram defende cavernis, Inque superna refer. Prohibent si fata reverit; Vel saltem visura veni. Sic fata, trementes Tendere conatur palmas vis improba ferri Impedit, et motae somnum excussere eatenae IIo obriguit vitia gaudet non vera fuisset Complexu earuisse dolet Penetralibus amens Prosilit, et tali compellat voce Cybellen: Iam non ulterius Phrygia tellure morabor, Sancta parens. Revocat tandem custodia cari IIS, Pignoris; et cunctis objecti fraudibus anni. Non mihi, Cyclopum quamvis exstructa camini

Culmina fida satis. Timeo, ne Fama latebras Prodiderit, leviusque meum Trinacria celet Depositum Terret nimium vulgata locorum IN Nobilitas. Aliis sedes obscurior oris Exquirenda mih Gemitu flammisque propinquis

Enceladi nequeunt umbracula nostra taceri. Somnia quin etiam variis inlausta figuris Saepe monent; nullusque dies non triste minatur 25 Augurium. Quoties flaventia serta comarum Sponte cadunt quoties exundat ab ubere sanguisssima vel invito prorumpunt flumina vultu, Injussaeque manus mirantia pectora tundunt Si buxos inflare velim, feriae gemiscunci: Io Tympana si quatiam, planctus mihi tympana reddunt. Ah vereor, ne quid portendant omina verit Heu longae nocuere morael Procul irrita venti

Dicta ferant ' subicit Cybele non tanta Tonanti Segnities, ut non pro pignore fulmina mittati Iss

tamen, et nullo turbata revertere Casin

Haec ubi digreditur templis. Sed nulla ruenti Mobilitas tardos queritur non ire jugales; Immeritasque movens esterno verbere spinna J

258쪽

no RAPTUS PROSERP. Lis. III.

Blemiam quaerit, cum Medum absconderit Idem do Cuneta pavet, speratque nihi Sic aestuat ales, Quae teneros humili fetus dommiserit orno, allatura cibos et phirima cogitat absens; die fragilem ventus decusserit arbore nidum; Neu furtum pateant homini, neu praeda colubris Iu Ut domus excubiis incustodita remotis, Et resupinato neglecti tardine postes, Flabilis et tacitae species apparuit aulae, Non exspectato respectu cladis, amictus Conscidit, et fractas cum crine avellit aristas Iso

Haeserunt lae mae non vox, non spiritus oris,

Redditur; atque imis vibrat fremor ossa medullis. sv idui titubant gressus foribusque reclusis, Dum vacuas sedes et desolata pererrat Atria, semirutas confuso stamine telas, ISSAtque interceptas agnoscit pectinis artem Divinus perit ille labor spatiumque relictum Audax sacrilego supplebat aranea textu. Nec deflet, plangitve malum tamen oscula telae Rigit, et abrumpit mutas in fila querelas. ImAttritosque manu radios, projectaque pensa, Cunctaque virgineo sparsa oblectamina ludo, Ceu natam, pressat gremio castumque cubile Desertosque toros, et, sicubita derat olim, Perimit attonitus stabulo ceu pastor inani, ISSCui pecus aut rabies Poenorum inopina leonum, Aut populatrices infestavere intervae: Berus at ille redit, vastataque pascua lustrans, Non responsuros ciet imploratque juvencos. Atque ibi secreta tectorum in parte jacentem Adspicit Electram, natae quae sedula nutrix I Iomani priscas inter notissima nymphas. Par Cereri pietas. Haec post cunabuIa diaci Ferre sinu, summoque Iovi deducere parvam Sueverat, et genibus ludentem aptare paternis SHaec Comes, haec custos, haec proxima mater haberia Tum laceras effusa remas, et pulvere emba

259쪽

Sordida, sidereae raptu lugebat alumnata I sum aggressa Ceres, postquam suspiria tandem Laxavit frenosque dolor, Quod cernimus,' inquit, Exscidium cui praeda feror regnatne maritua An eoelum Titanes habent Quae talia vivo I82 Ausa Tonante manus rupitne Typhoia cervix Inarimen fractane jugi compage Vesevi, Alcyoneus per stagna pedes Tyrrhena cucurrit IsSAn vicina mihi quassatis faucibus aetna Protulit Enceladum nostros an forte penates Appetiit centum Briareia turba lacertis Zmvl ubi nune, ubi nata mihi Z quo mille ministraapQuo Cyane volucres quae vis Sirenas abegit L asoriaeccine vestra fides sic fas aliena tueri Pignora U Contremuit nutrix, moerorque pudori Cessit et adspectus miserae non ferre parentis tum morte velit longumque immota moratur Auctorem dubium, certumque expromere lauus Issvix tamen haec: M Acies utinam vesana Gigantum Hano dederit cladem levius communia tangunt.

Sed Divae, multoque minus quod rere, sorores, In nostras nimium conjuravere ruinas.

Insidias Superum, cognatae vulnera cernis MoInvivia, Phlegra nobis infensior aether. Florebat tranquilla domus nec limina virgo Linquere, nec virides audebat visere saltus, Praeceptis obstricta tuis. Tela labor illi,

Sirenes requies sermonum gratia mecum, MMecum somnus erat, cautique per atria ludi.

Cum subito quonam, dubium, monstrante, latebras Rescierit Cytherea venit suspectaque nobis Ne foret, hine Phoeben comites, hinc Pallada unxit. Protinus effuso laetam se fingere risu 2Io

Nec semel amplecti, nomenque iterare sororis, Et dura de matre queri, quae tale recessu

Maluerit damnare decus, vetitoque Dearum Colloquio, patriis procul amandaverit astris. Nostra rudis, gaudere malis, et nectare largo SIS

260쪽

Instaurare dapes. Nunc arma habitumque Dianae Induitur, digitisque attentat mollibus arcum. Nunc crinita Jubis, galeam, laudante Minerva, Implet, et ingentem clypeum gestare laborat. Prima Venus campos Hennaeaque rura maligno mongerit amasti Vicinos allida flores Ingeminat meritumque loci, velut inscia, quaerit. Nec eredit, quod bruma rosas innoxia servet, Quod gelidi rubeant alieno germine menses, Verna nec iratum timeant virgulta Booten EISDum loca miratur, studio dum flagrat eundi, Persuade Teneris, heu, lubrica moribus aetas l Quos ego nequidquam planctus, quas irrita fudiore preces s Ruit illa tamen, confisa sororum Praesidio famulae longo post ordine nymphata raso

Itur in aeterno vestitos gramine campos; Et prima sub luce legunt, cum rore serenus Albet ager, sparsosque bibunt violaria succos. Sed, postquam medio sol institit altior axi, Ecce polum nox foeda rapit, tremefactaque nutat IIS Insula cornipedum pulsu, strepituque rotarum. Nosse nec aurigam licuit seu mortifer aestus,

me Mors ipsa fuit luror permanat in herbas: Deficiunt rivi squalent rubigine prata: Et nihil amatum vivit pallere ligustra, Ego

Exspirare rosas, decrescere lilia vidi. Ut reum reduces tractu detorsit habenas, Nox sua prosequitur currum lux redditur orbi. Persephone nusquam voto rediere peracto, Nec mansere, Deae. Mediis invenimus arvis E SExanimem Cyanen cervix redimita acebat, Et caligantes marcebant fronte coronata Aggredimur subitae, et casus scitamur heriles,(Nam propior cladi steterat quia vultus equorum p is regati Illa nihil tacito sed laesa veneno, soSolvitur in laticem subrepit erinibus humor: Liquitur, in roremque pedes et brachia manant; Nostraque mox lambit vestigia perspicuus fons.