Opera

241쪽

CL. CLAUDIANI

IN LIBRUM II.

RAPTUS PROSERPINAE

PRAEFATIO AD FLORENTINUM.

in sopilis ageret cum cantibus Orpheus, Neglectumque diu seposuisset ebur; Lugebant erepta sibi solatia Nymphae:

Quaerebant dulces flumina moesta modos: Saeva feris natura redit metuensque leonum, Implorat citharae vace tacentis o m. Illius et duri flevere silentia monte Silvaque Bistoniam saepe secuta chelyn.

Sed, postquam Inachiis Alcides missus ab Argis Thraeia pacifero contigit arva pede, IODiraque sanguinei vertit praesepia regis, Et Diomedeos gramine pavit equos;

Tum patriae festo laetatus tempore, vates Desuetae repetit fila canora lyrae; Et, resides laevi modulatus pectine nervos, IS Pollio festino mobile duxit ebur. Vix auditus erat venti frenantur et undae: Pigrior adstrictis torpuit Hebrus aquis :Porrexit Rhodope sitientes carmina rupes: Excussit gelidas pronior ossa nives: O EI

242쪽

Ardua nudato descendit populus Haemo EI

Et comitem quercum pinus amica trahit: Cirrhaeasque Dei quamvis despexerit artes Orphei laurus vocibus acta venit. Securum blandi leporem fovere Molossi 25 Vicinumque lupo praebuit agna latus :Concordes varia ludunt cum tigride damae; Massylam cervi non timuere jubam. Die novercales stimulos, actusque canebat Herculis, et forti monstra subacta manu; SOQui timidae matri premos ostenderit angues, Intrepidusque fero riserit ore puer. Te neque, Dictaeas quatiens mugitibus urbes, Taurus, nec Stygii terruit ira canis; Non Leo, sidereos coeli rediturus ad axes, MNon, Erymanthei gloria montis, aper. Solvis Ammonios cinctus Stymphalida arcu Appetis; occiduo ducis ab orbe greges; Tergeminique ducis numerosos deicis artus; Et toties uno victor ab hoste redis do Non cadere Antaeo, non crescere profuit hydrae:

Non cervam volucres eripuere pedes.

Caci flamma pent rubuit Busiride Nilusi Prostratis rubuit nubigenis Pholoe. Te Libyei stupuere sinus te maximus Atlas SHorruit, imposito eum premerere pol Firmior Hereulea mundus cervice pependiti Lustrarunt humeros Phoebus et astra tuos. Thracius haec vates sed tu Tirynthius alter, Flarentine, mihi tu mea plectra moves et SoAntraque Musarum, longo torpentia somno,

Excutis, et placidos ducis in orbe choros.

243쪽

RAPTUS PROSERPIRE

LIBER ILIMPum Ionios praemisso lumine fiuctus, Nondum pura, dies tremulis vibravit in undis Ardor, et errantes ludunt per caerula flammam Iamque audax animi, fidaeque oblita parentis, Fraude Dionaea riguos Proserpina saltus s(Si Parcae voluere peti Ter, cardine verso, Praesagum cecinere fores ter conscia fati, Flebile terrifieis gemuit mugitibus Henna. Nullis illa tamen monstris, nulloque tenetur Prodigio Comites gressum junxere sororem OPrima dolo gaudens, et tanti callida voti, It venus, et raptus metitur corde futuros,

Iam durum flexura Chaos jam, rate subacto, Ingenti famulas Manes ductura triumpho. Illi multifidos crinis sinuatur in orbes, 5 Idalia divisus ara sudata marito Fibula purpureos gemma suspendit amictum Candida Parrhasii post hanc regina Lycei, Et Pandionias quae cuspide protegit arces, Utraque virgo, ruunt haec tristibus aspera bellis; Haec metuenda feris Tritonia easside visa I

oelatum Typhona gerit, qui, summa peremtus, Ima parte viget, moriens et parte superstes ;

Hastaque terribili surgens per nubila gyro, Instar habet siisse tantum stridentia eod MGorgonos obtentu pallae fulgentis inumbrat. At Triviae lanis species, et multus in ore Frater erat Phoebique genas et lumina Phoebi

244쪽

ms RAPTUS PROSERP. Lia. u.

Raae putes solusque dabat discrimina sexus. Brachia nuda nitent levibus p jecerati auris IOIndociles errare comas arcuque remisso

otia nervus agit pendent post terga sagittae Crispatur gemino vestis Gortynia cinctu, Poplite fusa tenua motoque in stamine Delos Errat, et aurato trallitur circumflua ponto. ' SQuas inter Cereris proles, nunc gloria matris, Mox dolor, aequali tendit per gramina passu, Nec membris nec honore minor potuitque videri Pallas, si clypeum, si ferret spicula, Phoebi Collaetae tereti nodantur iaspide vestes mPectinis ingenio nunquam felicior arti Contigit eventus nullae sic consona telae Rila, nec in tantum veri duxere figuram.

Hi, perioni Solem de semine nasci Fecerat, et pariter forma sed dispare Lunam, SAurorae noctisque duces cunabula Tethys Praebet, et infantes gremio solatur anhelos; Coeruleusque sinus roseis radiatur alumnis. Invalidum dextro portat Titana lacerto, Nondum luce gravem, nec pubescentibus alte SOCristatum radiis primo clementior aevo Fingitur, et tenerum vagitu despuit ignem. Laeva parte soror vitrei libamina potat Uberis, et parvo signatur tempora cornu. Tali luxuriat cultu Comitantur euntem 55 mades, et socia stipant utrimque corona, Quae fontes, Crinise, tuos, et saxa rotantem

Pantagiam, nomenque Gelan, qui praebuit urbi, Concelebrant quas pigra vado Camarina paluatri, Quas Arethusaei latices, quas advena nutrit m Alpheus Cyane totum supereminet a m. Qualis Amagonidum peltis exsultat aduncis Pulchra cohors, quoties, Arcton populata virago Hippolyte niveas ducit Post proelia turmas; Seu flavos stravere Getas, seu forte rigentem S

245쪽

Thermodontiaca Tanam fregere securi. 66 Aut quales referunt Baccho sollennia Nymphae Maeoniae, quas Hermus alit, ripasque Paternas Percurrunt auro madidae laetatur in antro Amnis, et undantem declinat prodigus urnam o Vitarat herboso sacrum de vertice vulgus Henna, parens florum curvaque in valle sedentem Compesci Zephyrum Pater o gratissime veris, Qui mea lascivo regnas per prata meatu Semper, et assiduis irroras flatibus annum, etsRespice Nympharum metus, et rela Tonantis Germina, per nostros dignantia ludere campos. Nunc adsis, faveasque, precor nunc omnia fetu Pubescant virgulta, velis ut fertilis Hybla Invideat, vinoique suos non abnuat hortos. OQuidquid thuriferis spirat Panchaia silvis, Quidquid odoratus longe blanditur Hydaspes, Quidquid ab extremis ales longaeva Sabaeis

Colligit, optato repetens exordia busto, In venas disperge meas, et flamine largo 85 Rura fove merear divino pollice carpi; Et nostris cupiant ornari numina sertis. Dixerat. Ille novo madidantes nectare Pennas Concutit, et gleba fecundo rore maritat: aque volat, vernus sequitur rubor omnis in herbas Turget humus, medioque patent convexa sereno si Sanguineo splendore rosas, vaccinia nigro Induit, et dulci violas ferrugine pingit. Parthica quae tantis variantur cingula gemmis, Regales vinctura sinus quae vellera tantum MDitibus Assyrii spumis fucantur aeni Non tales volucer pandit Iunonius alas: Nec sic innumeros arcu mutante olores Incipiens redimitur hiems, eum tramite flexo Semita discretis interviret humida nimbis. I Forma loci superat flores curvata tumore

Parvo planities, et mollibus edita clivis

246쪽

Creverat in collem vivo de pumica fontes Roscida mobilibus lambebant gramina rivis. Silvaque torrentes ramorum frigore soles 1 Te erat, et medio brumam sibi vindicat aestu.Apta fretis abies, bellis accommoda cornus, Quercus amica Iovi, tumulos tectura curessus, Ilax plena favis, venturi praescia laurus:

Fluctuat hie denso crispata cacumine buxus Ioriae hederae serpunt; hi pampinus induit ulmos. Haud procul inde lacus Pergum dixere Sicani

Panditur, et, nemorum frondoso margine cinetus,

vicinis pallescit aquis admittit in altum Cernentes oculos; et late pervius humor is Ducit inoffensos liquido sub gurgite visus; Imaque perspicui prodit secreta profundi.

Huc elapsa cohors gaudent per florea rura

Hortatur Cytherea, legant v Nunc ite, sorores, Dum matutinis praesudat solibus aer, 12 Dum meus humectat flaventes Lucifer agros, Roranti praevectus equo. ' Sic fata, doloris Carpit signa sui. Varios tum caetera saltus Invasere cohors Credas examina fundi Hyblaeum raptura thymum, eum cerea reges l25 Castra movent, fagique cava demissus ab alvo Mellifer electis exercitus obstrepit herbis. Pratorum spoliatur honos. Haec lilia fuscis Intexit violis hanc mollia amaracus ornax:

Haec graditur stellata rosis haec alba ligustria. Imri quoque, flebilibus moerens Hyacinthe figuria,

Narcissumque, metunt, nunc inclyta germina veris, Praestantes olim pueros tu natus Amyclia;

Hunc Helicon genuit te disci perculit error ;Hunc fontis decepit amor te fronte rerum IasDelius, hunc fracta Cephisus arundine Iuget, Estuat ante alias avido fervore legendi

Frugiferae spes uua Deae nunc vimine teRto

Ridentes calatho spoliis agrestita impleti

247쪽

Nune foeta flores, seseque ignare oronat, do Augurium fatale tori. Quin ipsa tubarum Armorumque potens, dextram, qua fortia turbat Agmina qua stabiles portas et moenia vellit, Iam lovinus laxat studiis, hastamque reponit, Insolitisque docet galeam mitescere sertis Ias

reatus laseivit apex horrorque recessit Martius, et cristae pacato fulgure vernant. Nec quae Parthenium canibus scrutatur odorem, Adspernat ehoros libertatemque comarum Injecta tantum voluit frenare corona. Iso Talia virgineo passim dum more geruntur, Eece, repens mugire fragor, eonfligere turres,

Pronaque vibratis radicibus oppida verti. Causa latet. Dubios agnovit sola tumultus Diva Paphi, mixtoque metu perterrita gaudet ISSIamque per anfraetus animarum rector opacos

Sub terris quaerebat iter, gravibusque gementem Enceladum calcabat equis immania findunt Membra rotae pressaque gigas cervice laborat,

Sicaniam cum Dite ferens tentatque moveri Debilis, et fessis serpentibus impedit axem:

Fumida sulfureo praelabitur orbita dorso. Ac velut occultus securum prodit in hostem Miles, et, effossi subter fundamina campi, Transilit elusos areano limite muros, IMTurbaque deceptas victrix erumpit in arces, Terrigenas nitata viros sic tertius haeres Saturni latebrosa vagis rimatur habenis Devia, fraternum eupiens mire sub orbem.

Ianua nulla patet prohibebant undique rupes I o Oppositae, duraque Deum compago tenebant. Non tulit ille moras indignatusque, trabali

saxa ferit sceptro Seulae tonuere cavernae et Turbatur Lipare stupuit, fornace relicta,

Mulciber, et trepidus dejecit fulmina Cyclops I SAudiit, et si quem glacies Alpina coemet,

248쪽

, Et qui te Latiis nondum praecincte tropaeis Thybri, natat missamque Pado qui remigat alnum. Sic cum Thessaliam scopulis inclusa teneret, Peneo stagnante, palus, et mersa negarent ImArva coli, trifida Neptunus cuspide montes Impulit adversos tum forti saucius ictu Dissiluit gelido vertex ossaeus olympo. Carceribus laxantur aquae fractoque meatu, Redduntur fluviusque mari tellusque colonis IMPostquam victa manu, duros Trinacria nexus, Solvit, et immenso late liscessit hiatu; Apparet subitus coelo timor astra viarum Mutavere fidem et vetito se proluit Arctos

Equore praecipitat pigrum formido Bootens aso Horruit orion audito palluit Atlas

Hinnitu rutilos obscurat anhelitus axes Discolor et longa solitos caligine pasci Terruit orbis equos pressis haesere lupatis, Attoniti meliore polo rursusque verendum IssIn Chaos obliquo pugnant temone reverti. Mox, ubi pulsato senserunt verbera tergo, Et solem didicere pati, torrentius amne Hiberno, tortaque ruunt pernicius hasta, Quantum non jaculum Parthi, non impetus Austri, Non leve sollicitae mentis discurrit acumen sol Sanguine frena calant corrumpit spiritus auras Letifer: infectae spumis vitiantur arenaee. Diffugiunt nymphae rapitur Proserpina curru, Imploratque Deas. Iam Gorgonos ora revelat Nos Pallas, et intento festinat Delia cornu: Nec patruo cedunti Stimulat communis in arma Virginitas crimenque feri raptoris acerbaLIlle, velut stabuli decus armentique juvencam Cum leo possedit, nudataque viscera fodit IoUnguibus, et rabiem totos exegit in armos, stat crassa turpis sanie nodosque jubarum

Excutit, ei viles pastorum despicit iras.

249쪽

M Ignavi domitor vulgi, teterrime fratrum

Pallas ait, quae te stimulis facibusque profanis Eumenides movere priua cur sede relicta 2 lGAudes Tartareis coelum incestare quadrigis psunt isti des me Dirae sunt altera Lethes Numina sunt tristes Furiae, te conjuge dignae. Fratris linque domos alienam desere sortem: ram Nocte tua contentus abi. Quid viva sepultis Admisces nostrum quid proteris advena mundum Urilla vociferans avidos transire minaci Cornipedes umbone ferit clypeique retardatodicae, Gorgoneisque premens assibilat hydris, Praetentaque operit eri a Libratur in ictum NISFraxinua, et nigros illuminat obvia currum Missaque paene foret, ni Iupiter, aethere vulso, Pacifica rubri torsisset fulminis alas, Confessus socerum. Nimbis Hymenaeus hiuleis Intonat et testes firmant connubia flammae MI Invitae cessere Deae. Compescuit arcum Cum gemitu, talesque dedit Latonia voces: Gla memor, o longumque valet Reverentia patris obstitit auxilio nec nos defendere contra 2sSPossumus imperio vinci majore fatemur. In te conjurat genitor populoque silenti Traderis, heu cupida non adspectum smores, Equalemque chorum. Quae te Fortuna supernis Abstulit, et tanto damnavit sidera luetu*-- 2 OIam neque Partheniis innectere retia lustris, Nec pharetram gestare libet Securus ubique Spumet aper, saevumque fremant impune leonem

Te juga Taygeti, posito te Maenala flebunt

venatu moestoque diu lugebere Cyntho. 2 SDelphica quinetiam fratris delubra tacebunt.

Interea volae fertur Proserpina cum, Caesariem diffusa Noto planctuque lacertos verberat, et questus ad nubila rumpit inanes:

' Cur non torsisti manibus fabrieat Cyelopum

250쪽

In no tela, pater sic me crudelibus umbri SI Tradere, sic toto placuit depellere mundo iNullane te nectit pietas 2 nihilumne paternae

Mentis inesti tantas quo crimine movimus ima Non ego, cum rapido saeviret Phlegra tumultu, MI Signa Dei adversa tuli non roborem tro. ossa pruinosum vexit glacialis Olympum.

Quod conata nefas, aut cujus comesa noxae,

Exsul ad immanes Erebi detrudor hiatus

o fortunatas, alii quascumque tulerunt Gomptores saltem communi sole fruuntur. Sed mihi virginitas pariter coelumque negatura Eripitur cum luce pudor terrisque relicti Servitum Stygio ducor captiva tyranno. male dilecti nores, despectaque matris risConsilia o Veneris deprensae serius artes lMater, io seu te Phrygiis in vallibus Idae

Mygdonio buxus circumsonat horrida cantu, Seu tu sanguineis ululantia Dindyma Gallia Ineolis, et strictos Curetum respicis ensem 2 o

Exitio succurre meo compesce furentem:

Comprime ferales torvi praedonia habenas. Talibus ille ferox dictis, fletuque decoro, Vincitur, et primi suspiria sentit amoris. Tunc ferrugineo lacrymas detergit amictu, 2 SEt placida moestum solatur voce dolorem: ' Desine funestis animum, Prore ina curis, Et vano vexare metu Majora dabuntur Sceptra, nec indigni taedas patiere mariti. Ille ego Saturni proles, cui machina rerum BoServit, et immensum tendit per inane potestam Amissum ne crede diem sunt altera nobis Sidera sunt orbes alii lumenque videbis Purius Elysiumque magis mirabere solem, Cultoresque pios. Illic pretiosior aetas, 28sAurea progenies, habitavi semperque tenemus, Quod Superi meruere semel. Nec mollia desunt

Prata tibi. Zephyri illic melioribus halant