De libertate apud Leibnitium ..

91쪽

persecua extemplo orol. Pero se ipsam in operulionem 6 sertur, nec auxiliis indiget, sod sola sublatione impediu monti . , Si vero omnia tollorentur impedimenta, la-lim Monas quaeque infinita evaderet, id est adeo sua por- coptione confusas mutaret ut clarus solum atqu0 distinctus habet oi u Elles Ont oules confus0mon a in fini auu to ut mais elles soni limitsi es et dis lingusi es par esu ρgrsis des perception distinctos . , Quod confirmat Loibnilius cum scribit est vi a quo 'appsilit neu saurai toujour parvoni a totile a perception Ouci te id si maici on ob lient oujour quotque hos et parvi en au de perception nou velles . , Ergo cum ad infinitum tendat, onus quaeque ad perceptionem absolui distinctam pervenire conatur. Cum igitur Monas quaeque in primis perceptione constet, ejus appetitum confusarum, ut distinctae fiant perceptionum conatum merito dicemus. Nam, hac una de causa tantummodo exsisti appetitus quod illae perceptiones quae quaque in Monad obscurae sunt et quasi in semet convolutae, conantur ut distinctae fiant atque dehiscant et explicentur. Quae cum ita sint, perperam eo Leibnitium voluntatem tribuisse confitendum est. Omnino enim persectam Deum esse Monadem existimat. Cum autem perceptionis gradibus gradus persectionis respondeant, ut absolutam persectionem, sic omnino claram ac distinc iam percoplionem Deum esse putat atque ipse scripsit quippe qui Deum si actum purum n et Monadem omnino explicatam nominei, neque ullam rem nisi clare atque distincte eum peicipere contendat. Atque minimo Obscurum videtur illud principiis quae pro veris Loibnilius

accepit admodum esse consentaneum. am quo, set Monades

Ib . . . Par. 5.

92쪽

D LIBERTATE APUD LEIBNITIUM

simplicos nullas nisi confusas perceptiones habore, et quas dicit Animus claras quidem, sed non distinctas obtinere, et quas Spiritus nominat disi inclis quibusdam rui profitetur. Unde manifesto nos concludere necesse est in Deo nullam

esse poSSe perceptionem quae non distincta, sed contra confusa Sil.

Cum autem haec sit natura Dei, quomodo ei quamquam voluntatem sine contradictione tribuere Leibnilius potuit ΤNum si tendentia conatus confusarum perceptionum est quae appetani ut distincla fiunt, quomodo in Deo cui nulla, consu Sae perceptiones sunt, quaelibet tendentia, alque indovoluntas exsistere posset Si voluntatem, igitur et appotitum ous absit. Nihil autem Deus, cum in eo nullae confusa , sed clarae atque distinctae tantummodo perceptione versentur, appetere potest. Nihil ergo eum vello posse patet.

Quomodo hic a Leibnitio nodus expediri possit Aut

voluntatem in Deo ut in homine essentialiter appetitum osso int0llectui adjunctum statuero, aut ei voluntatem sine ullo appetitu tribuere cogitur. Quarum rerum neutram animo admittere potest : nam aut appetitu cum nihil appetere possit, aut voluntate quae liberum arbitrium sit, scilicet nuda illa saeullas quae principio contradictionis

atque rationis omnino contraria si Deum tum malum esse existimaret quod omnino repugnat.

Νo autem objicius, posito hoc principio Natura nonu sacit saltus is debuisse Leibnitium in Deo tendentiam aliquam inesse putaro. Etenim cum de Deo egit, permulta illi tribuer non dubitavit quae ceteris Monadibus negaverat; quippe quem solum et ninino persectum et nulli corpori nullique materiae adjunctum, et spiritum puruiti et e copii on omnino distincla prίΗdilum esse ita existimavori tu persaepe Deum quasi ultimuin coli linuae Monadiim serioli erminum descripserit. Quae cum ita sint, Deo, atque immo

93쪽

Deo soli voluntato negare debuisset, si quidem solus Deus cum solus perfectus sit, omnia habet quae Mona di voluntatem tollere deberent. Quod cum noluit L0ibnitius, perperam judicavisse videtur quandoquidem tum parum cum principiis suis cohaerentem sententiam suscepit. Itaque Deo voluntatem tribuendo sua ipse philosophiae Loibnilium quasi evertisse fundamenta contenderim: utpote qui, ut Aristoteles, Deum intellectum purum dicere debuisses. Qua repudiata sententia, aliquid, prout temporis sui ratio postulabat, concedisse videtur.

Igitur non talis Loibnitiana de libertate sententia est qualis osso debuisset ut nobis labyrinthi de necessitale silum praeberet. Nec dubium quin, cum nostri philosophi de humana libertate dogma ex ejus sententia de divina liber late pendeat, parum et philosophicis et theologicis difficultatibus

responderit quae de iis rebus moveri possunt. Cum et periculosos morales flectus quos Spinogana necessitas implicat, et logicas sallacias quae Cartesianam delibero arbitrio sententiam sequuntur, simul et una vitare voluisset, ideo moralem illam necessitatem invenit quae quasi medium locum inter metaphysicam necessitatem

atque liberum indifferentiae arbitrium obtinet. Sed parum firmum validumque illud conceptum est, adeo ut Leibnitius, cum id tuetur, plus quam artesius, libertatis vorbum, non rem defendere videatur.

Si quis autem illius rei causam intollegere voluerit, eam in ipsa Leibniliana disserendi et disputandi ratione ortasse inveniet. Nam non tantum quid logice verum essei, sed etiam quid omnes philosophi simul accipere possent Leth-

94쪽

I E BERTATE APUD LEIΗMTii Mnilium semper quaesivisse constat. Quod prorsus periculosum esse apparet; nam, etsi Verbis contrariarum repugnantia opinionum celare philosophi fortasse possunt, tamen nullo pacto efficere voleni ut illae non contrariae sint. Sic quasi aedificii fissuras ab oculis removent ac tegunt, Sed non coagmen lant. Quod et Leibnilio de liberlato disserenti accidisse videtur subtilissimi sano in illa disputatione admirandique prorsus ingenii divitius et ornamenta protulit; sed quod ipso do Carlosio dixit ad eum jure transferri posse videtur argutum est magis quam

u Verum . VIDI A PERLEGI

Lutetis Parisiorum, in Sorbona, die xIII mensis junii ann. MCMII, Vacultatis Litterarum in Universitate Parisiensi Deeani asseSS , Ε. L ISSE.

Aeademiae parisiensis rector

95쪽

INDE RERUM

PRc, EMIUM CAPUT PRIMUM , voluntate humana 0uibus rationibus de humani arbitrii niitura Leibnitiana sententia ponitus cognosci non possit nisi quomodo divina voluntas agat

antea perceperis.

ΛDIIT REC INDUM De voluntate divina. 21 CAPII TER TlUM l e humana divinaque libertate 3.

Curaeibnitius Deo atque homini libertatem tribu a ceteris autem rebus neget.

CAPUT UARTUM Uuomodo i ii initius et eorum qui liberum accipiebant arbitrium et eorum qui determinatam esse voluntatem contendebant theologica contradicta dissolverit 6l CAPUT UINTUMConclusio imis valeat Loth nitiana de libertate Sententia .... 5

99쪽

00 18 390