장음표시 사용
131쪽
I. LX. IOHANNEs FILIus MES E. DissicIlis hujus viri est historia. Satis equidem certum est, inter medicos AARON Is ALRAscHID ejusque filii & nepotis, JOHANNEM BEN MEs sui AH ABUZACHARIAI a , doctum virum vixisse, qui multa scripta Graecorum converterit, facetum hominem, sed vanum, coaevum & aemulum GEORGII filii BAcTIs-CΗUA H. Pater ei Chuzensis fuit fifthiops γ . Hunc virum RHAZE Lepissime citat, alias cum pleno nomine, J. F. MES-YE, alias filium MusEY vocat & MusEYA, librumque de nucidi nisi cibus dicit, o, locum de canis rabidi morsu, & alia. Dudum vero haereo, num idem se simillimi nominis scriptor Biri Ass A &BI-ΜASUI, cujus etiam nomen apud CAsIRIUM Q reperitur. 9 cujus librum summarium se , & l. aggregationis D RHAZEUs citat. Vocat alicubi ΙsA BIMAss A. Est autem locus, in quo filius Hos EN BIMMAsI dicitur, qui narraverit RHAZBO g , ut repetito aloes usu vermem subcutaneum sanaverit: & is certe BImHASUS non potuit centum annis superior esse M Esu Es ille filius. Verum in bar. bara editione RHAZEI dissicile est verum ex corruptis nominibus extritare. Noster medicamenta sere habet ad chirurgica mala, etiam ad fracturas. Adaurium morbos. De variis, quae inciduntur vcnis. De avicula fastahion tu
Francia dicta, cujus intestina calculum frangant M.
Exstat editum ab ALEANO TORINO opus, cum JANI DAMASCENI nomine. Basil. M 3 , cumque titulo medicina therapeutica L VII. sol. in quo morbi omnes corporis humant a capite ad calcem recensentur. Id opus vir eruditus J. GODO FR. HAH N pro vero antiqui JOHANNIs, MEsUI s. opere habet. Non videtur probabile, nam nomen fert DAMASCENI, quod frequenter apud RHAZEUM occurrit, ut subinde CHRIsTIANELLUM DAMASCENUM, & CHRISTIANELLUM sapientis filiis vocat, neque ullo modo cum M Esu E conjungit. Ejus DAMASCENI aliqua RHAZEUs habet medicamenta, ut lithontriplicum 0: ad haemorrhoides O. Deinde noster JANus JOHANNEM filium Mos Esu A citat, qui ipse est Jo.
Il ANNEs MEsvEs filius. Nam formula dentifricii, cui hoc nomen in nostro auctore adponitur, cum nomine JOHANNIs MEsvEI f. citatur a SERAPIONE M. Deinde in nostro DAMAscENO GABRIELIs formula citatur, quae fuerit GA
na L. α c. I. passere troglodytico.
132쪽
LX. IOHANNES FILIUS ME SUE. int
Gii BacTIscilux filius sit, ut continuo dicemus. Porro JAΝus noster DAMAScEN Us non respondet iis, quae de MEsvEO apud HALY ABB s leguntur . neque de rebus tractat naturalibus; & HALY etiam lia istim novum AILSvΕs citat quem noster non habet. Denique JAN Uri cum JOHAN.NIs SERAPIONIS s. comparavi, & tantam reperi similitudinem. ut omnino eui dem praeter paucii inutata librum putem: erat autem ALBANUs TORI NUs homo non certissimae fidei. ordo enim capitum toto mutato literarum numero θ &morborum idem est, & eadem medicamenta, & eaedem citationes. Conser i
cum Lucae citati ob & URNEMEsui co , quod mirificum est nomen, & GABRIELis p . Conser porro herniae pathologiam q); locum de renum calcu
lo θ ; ejusque generatione cD, de catheteris usu co, de partu difficili γ .
Cum vero SERAPIONI DEs se ipsum citet, DAMASCENUS alium, cum nomina det O a DAMAscENo omissa, cum emendata citet γ , quae lite corrupta , omnino mihi videtur probabile, DAMASCENI nomine abusum aliquem , SERAPIONIDEM compilasse.
f. LXI. FILIus BACTIS CHUA. Dissiculter eruuntur hi filii & nepotes Ba TiscuuR , & ipse ABULFARAI manisello GEORGIO camdem historiolam tribuit, quam alibi de GABRIELE narrat. Fuit ergo GEORGIUs EAN BACTIscΗUA, Jondi apuriensis, AL MANSORIs Abassidae medicus. qui inclinato seculo Ull I. imperavit ca . Hunc GEORGIUM frequenter citat RΗΑZEUS. Miamiam ad lapsum laudati Medicamenta varia in. venit. Citatur ejus collyrium mirificum O); cura mulierum sterilium cc ; aliqua ad morsum scorpii . 0, ex allio Sc. De Dana animali etiam ab AARO
133쪽
Deinde reperitur apud ABULPA Iuri GABRIEL filius RAcTIscima, sive frater GEORGII suit, sive filius, sive idem denique homo. Huius aliqua medicamenta SERAPIONI DEs repetiti R IAZEUs nominat filium MAGNIsui, ejusque formulam ad dentium dolorem citat. & locum de gibbo g . Inde reperio BAcTisciquA filium GABRIELIs , cujus facetum dictum A Buta FARAI repetit 0, non eumdem medicum, qui fuit OBE IDALLAH ben GABRIELbriu BACTISCHUA . cujus nimis longe remota sunt tempora, si recte si CAsistius ea numernt. Sed suerit SALUBE f GABRIELIs , Gondi saburiensis , SERAPIONI dictus. Praeter GEORGIUM & GABRIELEM RHAZEus variis corruptis nominibus cutat BACTI scitu AH, BACTIsUΗ , cujus cosmeticum est; & alius ejus t eus I . BUcTII Esu de oculorum morbis in . BUCTIsEN de iisdem. ItaTHI-sus de lithontriplicis. Denique huc repero medicum A AUGERIO, variis ejusmodi nominibus saepe a RNAEEo citatum, qui filius videtur suisse GEORGII fBACTI SCHUIE. Non tamen putes esse GABRIELEM. monachus in enim fuit. Ilum iam ad fracturas adhibuit, ad quas consilia sua dat, & plurimum habet medicamentorum. Idem sorte is fuerit, qui ABENURAIGI O . ABINGAI, ABU
GABRIELEM ocularium MariuNI medicum citat ABULPARAI ID. I. LXII. HONAIN. JoΗANNITI Us, veriori nomine HONAIN , cum illo nomine citatus a RHA. TEO, & cum altero corrupto in ONON Q. Perfrequenter citatur liber de nitammouistis, ex quo magnum de venaesectione fragmentum RHAZEUs excerpit: tum compositiones s grabadisi: l. memoria O l. o adornm; l. electionis cos L
134쪽
Ex eo viro catalogum o morborum oculi noster habet, ex L memoria Rex L. Gesorum. Habet & locum de cataracta, alium de cancro oculorum D. Ex libro electiomon locum, de herniis c. g . Ex libro signoram de indebe animalculo venenato O . ET IOHANNITIO non citato, exve ONIN, de luxatione humeri, quam is auctor non facillime ait agnosci, & sere ex denegata eius artus 0 elevatione de eo malo judicat. De venis incidendis mirus locus, in quo auctor ait aliquando solidas &absque cavo reperiri. De morsu scorpii. De dentium malis &c. 0 . Caeterum HONA IN patrem & filium libros Graecorum in Arabicam linguam vertisse diximus, seculo sere nono. Cum temporibus M EsvEI & BACTIs Hunhoc nomen conjungitur . si quidem HONA IN EBN Is AAc MEsv Es quidem diluipulus fuit, a quo Graecam linguam didicit. Anatomen vero filium BACTI sc HUR
docuit , cui nomen fuit GABRIEL m . f. LXIII. ALII. SABUR EBN SCHALED , medicus Nosodochii Jondi Iapuriensis a , scripsit
librum seculo nono exeunte de medicinis compositis. Saepius cule a RHAZEO cit tur. Εjus medicamentum ad hernias Ob; collyrium o. ALΚINDUS. ΕL ΚΗINDI , cuius habemus aliqua a RHAZEo citatur; ad ambusta; de curata nychalopia. Strabismum corrigebat panno nigro in latere altero suspenso.
JOHANNEs SERAPIONI s filius cB1Μ SERAPio M RΗΑΣΕΙ. Nihil de eo superest, nisi de libris aliqua. Habemus ejus Practica libros VII. aliquoties
editos, & cura ANDREAE ALPAGI Uenet. Isso. l. ' Eos FRE INDIus ipsius antiqui IOHANNIs SERAPIONI s putat opus esse, cum eorum similia contineat, quae ex SERAPIONI DE RHAZEus citavit, judicium vero HALY ABAssIDAE non latis de nostro verum eth. de chirurgia nihil habere, causasque morborum negligere & signa. Medicamenta enim chirurgica multa habet, & ob ea a RHkZEo frequentissime citatur. In L III. agit de oculorum morbis & de empyemate.
135쪽
In L. IV. de apostemate renum & vesicae. Non debere calculum de rene excidi; de vesica posse. sectos nonnullos enim mortem effugere. Administrationem sere ut CELsus describit, ii sumque catheteris, & fistulam in urethra r lietain. Lapidem Judaicum iii calculo vescae inutilem else. L. V. totus chirurgicus est. Morbi curanei; inter eos variolarum vestigiae. Herniam fieri ex dilatato soramine, quod in sano homine sit angultius, & vasa seminalia transmittat. Hernias curat cauterio, ut cicatrix exitum armet, quod consilium nuper in Anglia renovatum fuit. De morsu animalium venenatorum. De cancro, quem totum jubet amputare, ne quidquam fiat reliqui. De partu
f. LXIV. Sc RIPTOR Es MINUS NOTI HUJUS AEVI. Plurimos nempe RHAZEus citat, non absque molestia recensendos, cum n mina mire corrumpat, & quandoque corum loca ita repetat, ut difficulter err rem effugias: alias dubites, num de libro sermo sit, num de viro, denique num de civitate. Ita CATATRION, minime infrequenter citatum nomen, est κατωιητρειου l. GALENI. Graecos plurimos RHAZEUs citat. HIPPOCRATEM, ARISTOTELIs problemata, GALENUM, AN TYLLUM corrupto alicubi ANTILI si I nomine in loco de bronchot me. , ORIBASIUM, quem etiam URBASI Uri vocat ALEXANDRUM, PAULUM, PALLADIUM BALADIUS , alios, quos citaVimus. In er Arabes frequens nomen est SARAC, SCIIAR ΑΚ, quem etiam, quoa Indus sit, a patria vocat SIN DII IAR, SINDHESAR. Medicamenta sere sunt, quae
ex eo decerpit, ut ad veltigia tollenda Q ulcerum; ad oculorum mala. Ad calculum pellendum H. Ad haemorrhoides &c. cc . Habet tamen etiam calculi excidendi artificium , sere ad CELSI modum. An differt ATTRAM IN Dus cd pharmacopola Indus , qui lac ad expellea dam urinam commendavit 9 . TABRI frequentiis mum apud RII ZEuri nomen est, quod gentilitium via detur. Et ipse fere in medicamentis versatur. Ad nudatam meningen. Mi miam ad fracta & sugillata. Ad ulcera vis unguentorum. Habet tamen etiam magis proprie chirurgica, ut de fracturarum eventibus D. MISm, quem alias ABU HILAL HIMIs I vocati Medicamenta ejus pluscula sunt: ad lapsus g s ad aurium mala, ad vermes inde exeuntes 0. Devenia tota a) L XV.
136쪽
ωsis M. Lae asininum ad calculum vesicae . Carpobalsamum calculum confringit. A filio MEsvEs a RΗaZEo manifesto distinguitur.
Sed frequens etiam nomen est MIsusAM, qui omnino videtur chirurgustitisse. Curatio O virginis violentiam pallae, quem inmaturam putes suis te. cum jubeat canulam in sinum pudoris dare, ne conserveat. De vesicae sectio 1 ι . Calculus in viro frequentior. De eo extrahendo.
PERSIIs , PERSA, FARs: est ubi citatur in Eual abi est ubi liber Persius, &denique liber Persus Abi talea dicitur. Frequens nomen cit, in medicamentix etiam magis. Lithontriplica v . Ad dentium mala. Ut multa purgatione Avenae sectione repetita varix O superatus fuerit. Ante SERAPIONI DEri vixit, a quo dicitur AL FERESI. Habet etiam RHAZEUs MAHuχET EBN AHuc ID, & alias MAHUMET filium CALED , cujus medicamenta ad ischuriam cp , & antidotum ad niorsus Venenatos citat O , & alia. ABDus in memoriali, aut in Ilamna, frequens est nomen, sere ad medic menta , & fracta, & alia. Filius THALAus, TALITus, CALUs O. BIN TRALNIs de ophthalmia, dodentium morbis ID, de tumore testiculi diisipando, & alias. Filius Patriarchae frequens iterum nomen, de morsu canis rabidi o, qui s sus est locus, de morsu phalangit, hominis 3 ad oculorum mala. Saepius filius JuBEIR ad mala oculorum.
B1sER ad ulcera. CARLANEN ad medicamenta aliqua.
OsLIMEN de cura mulierum post eductas secundas. Uoeatur etiam cu
137쪽
AMΜλIOR IHEsU PORTE PENEsTRE, ita lego, MARRAR & filius GEsinu collyriorum auctores o . MARTAR Is de cane rabido it . As AN de deiuium dolore. Fuerit is Alluc I AsEN , cujus infelicem cur tionem RHAZEus recenset O ABU DAUD docuit, ut prolapsa uvula elevetur o. ALBAsYRI in libris S ma. SERAPION putat esse ORIBAsIUM. De ocul rum malis d . BIRANGE, qui RHAZEO de modo paraeenteseos administrandae praecepta
dederit se . Liber adtributus ORMos HERMEs, de lithontriplicis .ELMO GEH. vel ELMON GEH, liber, ut videtur, ejus tituli. Citatur de aurium vitiis g): de ulceribus renum & velicae O . Liber HuDAH de odoratus desectu. Liber MABAL de calculo se . Liber uni uersalis congregatus de passionibus oculorum clo. Liber congregationis coibriorum 0.
Liber Ac RABADINI s. de medicamentis compositis. Fuerit opus IOHANNITII. S. LXV. MEDICINAE EIUS AEVI CONDITIO. Uerterat nunc Graecorum plerosque HONAIN, neque doctis medicis splenis dida praemia desuerunt, quamdiu ABBAssi DARUM res steterunt. Medici Arabes in chemicis. in materie medica, plurimum ponebant laboris e manu sua non vi dentur artem chirurgicam exercuin. RHAZEus frequenter de curationibus malorum externorum sermonem facit, quibus ipse adsuerit; sed idem chirurgis utique ipsas a ministrationes perficiendas teliquerat. Nolodochii etiam sui, Marasin, cujus plurima apud eum virum est mentio, chirurgos lapissime citat. & ab iis se di. dicisse non dissimulat. Ipsi chirurgi in legendis libris erant negligentiores . Ocul θ L. u. c. r. aa L. XX. b ta XIV.
138쪽
127Oeularios medicos non raros fuisse adparet, in gente saepe ex oculis laborante. Libri Arabum sere ad PAULI imitationem scripti sunt, compendium nempe m dicum , A morborum a capite ad calcem catalogus. Signorum & historiae minor apud eos cura suit, plurima medicamentorum, quae numerosillima recensent.& saepe parum fida. g. LXVI. RHAZEUS. AEu BEcκER MORAM MED BEN ZAc HARIA a patria dictus et RAsI, vulgo RHAZE. medicus insignis , qui Raiae , Bagdadi, Alexandriae & denique in Hispania vixit, nos adochio Bagdadino aliquamdiu praefectus, seculo decimo exeunte , in legendis libris plurimum laborem posuit, & artem ipsiam exercuit, quae
manu curat, ut chirurgos audiverit, qui in ea gente manu medebantur. Εjus viri multa sunt opera. Primum cum titulo Continentis, conlpre,uμ-rtim vocat CESIRI, vallum opus, cujus duo ingentes tomi aliquoties solio magna forma excusi sunt. Mea editio est Uenet. I S 2. sol. Gothicis literis, vertente FERRAGO, Judaeo Siculo, emendam a HIERONYMO SURIANO, sed etiamnum valde corrupta, tum in literis, tum in nominibus, tum in ipsis repetitis titulis, barbare denique, & absque ulla linguae Latinae peritia, ut cum plurima cautela oporteat legere. Innumera equidem priorum scriptorum loca hic RHAZEUs compilavit, non tamen ut nihil haberet proprii. Nam ubique suam interponit sententiam, & sua plurima, potiis inum in no dochio facta, experimenta, aut contignatas certe in alversariis adnotationes citat, quae virum sibi credentem, neque servili iugenio GALENUM aliosve exscribentem, indicant. GALENUM potissimum exscripsit, cujus& vera opera legit, & spuria. ut de mortuorum anatome r deinde PAULUM; nunquam , quantum hactenus reperi, AETIUM. Inter Latinos solum PLINiuri. Arabes , ut Ottendimus, numerosos compilavit. De iis . quae RHAZEO propria sunt agimus, aliquanto diligentius, quo rariores nostro aevo sunt homines, qui taedium serunt serdidae dictionis , ipsorum etiam incommodorum lectu typorum. L. II. est de oculorum morbis. Quando pustulas palpebrarum sticare necesse suit. monet eas non debere claudi, nisi plumaceolo interposito. ΕΟ- , dem modo ubique mitiora Iolet curationum artificia pri cserre. Venam stomtalem de angularem in multis oculorum morbis utiliter incidi. suo experimento. Plumbea medicamenta ad oculorum dolores commendat, balneum, purgantia , deinde scius album , cum endiviae succo. Oculos siccos cum venis inflammatis curavit vino pene puro, & balneo; fatetur tamen periculosam esse medicationem. Ut viderit in nos dochio a medico pterygium excidi; nihil ejus debere reliquum fieri. In pruritu oculorum collyria fellea convenire. Ipsia unguis excisio, quem hamulo elevat, tunc exiguis forficibus resecat, & instru
139쪽
mento, quod ob styli barbariem non intelligo. adversus diuturnam scabiem hiarudines palpebris admovet. Fillulae lacrumalis curatio. Findit. & in parte ima perserat ad nares, S ustionem imperat, etiam repetitam. Posse etiam pers cando absque cauterio coctura curari, docetque ut per retur. Fillulam, ii certe FERRAGUM intclligo, deligato per triduum Oculo, deinde fricato. Ianavit. Resudatio, s lacrumarum non reserbiarum super oculum estusto. Chirurgos iano dochio palpebram inversam curasse, resecta parte cartilaginis, tunc trajectis filis. extensi in rectum palpebra. Ipse excogitavit serriamentum flexum, quo radices ciliorum vitiosorum exurebat. Tabulis etiam duabus vidit palpebrani comprehendi & tantum reseeari, quantum nimis ciliis exuberat, deinde palpebram transsui duobus vel tribus punctis. De setaceis fuse egi: L. III. de aurium apostematibus sententiam suam dicit, a GALENI A diversam. De morbo peculiari; in quo aquae de aure multum exit. Enormem narium polypum dimidii 'rotuti pondo se vidisse resectum. Postea setonem de pialis factum inmissum dicit, melius tamen anulum, qui resolvi possit. Periculum esse, ne ea mala in cancrum abeant. Succo basilici narium haemorrhagiam inhiabitam. Cancrum non oriri nisi in palato. Cancrum vel fillulam sanari scaupello spatha) carne resecta, alio proprio instrumento extracta, deinde radice reliqua acri medicamento exesa. Periisse . qui intra triduum 2 s. rotulos sanguianis per nares amiseriti Hianitum vocem ob polypum itridulam sanatum fuisse oleo eera & pede columbino in mi ius. Ulcera narium difficulter sanari, & lenibus. De instrumento ad dentes evellendos. Ad pertinaces dolores dentem ignito ferro jubet perserare. Ad cariem cauterium. Gingivam mollem jubet searisere. Ad corruptionem, medicamentum laudat ex calce arsenico & atramento intritis. Non nimis valentia medicamenta ad oris ulcera debere adhiberi ca . Sanguisugam de palato depulsam esse spongia nivata. Sanguinem de incisis v
nis raninis non facile emuere AN cIL Isauri medicum o se vidisse, qui in
angina aperiret asperam arteriam inter duos anulos. Tumidas etiam tonsillas hamo debere elevari & excidi. In angina suadet cucuibitulas pone aures & in ceria
vice adfigere. Ad prolapsam uvulam ex aceto acri gargarisma suadet. in L. IV. aliqua admista sunt de empyemate & pectoris ulceribus, itam ista cum pleuritidis & tabis historia, ut melius in practicis dicantur. Ita neque in VI. Libro sacile est pauca separare, quae de sexto digito, deque mammarum apostematibus; & in L. VII. de cordis vulnere aut ulcore, quod noster vix admittit. Satis tamen suse in eodem libro egit de para centesi, ad educendas aquas hydropicas recepta. Periculum sectionis venae basilicae nou pricterit, quod est a subjecta arteria.
Liber IX. vitia uteri continet, in quibus multa sunt chirurgici argumenti. de
c) Mihi videtur de AsTYLLo sermo osse, quem PALI. zs citet, ct reliqua eorrupta,
140쪽
I ast de AEnslammatione, ulcere, cancro uteri. De abortu; se vidisse in abortubus o flavi mensis pedes praecedere, ut conitet eo demum mense fetum inverti. Breviter caeterum & imperfecte de partu. De umbilici, ani, uteri prolapsu. L. X. De renum & vcsicae ulceribus, & ealculo. Sanguinem, qui cum urina emuit, ex renibus esse, neque posse a vesica suppeditari. Aquam casei lactis nempe serum in renum & veticae ulceribus praeitantissimum csse medicamentum. Dolorem in viis urinariis intolerabilem compressit dato semine hvoscyami. Ex sile calculum consistere, seque in urina pueri plurimum vidisse. Cutat extraetores calculi, tamquam .roprios ei operi delimatos homine . Vidisse calculos de porcis decedere; vidit se in equo; else ubi pomi aequalis in homine fuerit. Farrago medicamentorum lithontriplicorum. Sectionem calculi ex rentibus improbat. Lib. XI. De hemiis omnis generῖς. GALENUM earum curationem non di- Iucide docuisse. Cum magna hernia liberam se vidisse hecum alvi excretionem, quod omenti esset elapsus. I umorem durum tellis emplastro cum gumini ammoniaco se vidisse sublatum. Haec se vidisse in nos dochio. Hydrocelen esse, qui cauterio curent. Abscessum in testiculo in se ipso vomitu perfecte esse Ian tum. De dolore vehemente ex flatu herniam subeunte; eum cucurbitula admota dis spata Ut hydrocele curetur, perforatione. & aqua sensim expressa. De anivitiis, haemorrhoidi hus, ulcere, fistula. Se vidisse enormes haemorrhoides ampullarum similes , quae in piscibus reperiuntur. Ut curentur haemorrhoides, ii cidendo, venam secando, impositis cepe cum butyro, quod ait doliares sedare. In fistulae curatione sanguinem compescit vitriolo imposito. De moris per vinculum destruetis. Multus est in his malis, ut putes in Oriente frequentia esse. Non debere nimium metui ab inciso sphinetere. De fistula penetrante & non ponetrante. Ut iurundis curetur. De gibbo; in infante se emptui tris sanatum vidisse. In L XII. De varicibus. Incidi debere & evacuari, deinde frequenter Ianguinem de vena mitti, ut fidelis sit sanatio. Ut julserit serro vermem medianensem nudari, lato vulnere, & sanaverit. L. XIII. De venarum & arteriarum vulneribus; de anevrysmate & nodo, sive an evrysmate clauso. Albumine ovi, thure & aloe . nrteriae vulnus sanatum fuisse. Socios suos in no dochio coicothar cum calce & thure ad ea vulnera
terere. Arterias jubet bis ligare Digito per tres horas arteriae impressio, quae venae loco incisa fuerat, sanguinem subititille. In alio casu, vinculo per quatuor dies non remoto, dum imposita spongia subinde humectabatur, sanatum filisse Vulnus. Sic etiam diuturna pressione, impositis leporinis pilis, aut gossypio. PAU- Luri castigat, negatque, ubi plures sunt fistulis, tolli malum, niti omnes aperias. L. XIV de ulceribus & fistulis. De sublimati mercurii ad ulcera usi. Difficile ulcus ex ambultione ortum denique se bolo Armena imposita sanat se. Antiquum in facie ulcus se curasse calefacta facie & defricata. Non debere n scelsus aperiri inmaturos. Frictione, acri medicamento, & vini potu ulcus uteri TonL I. R. se