Petri Iacobi Montifalchii De cognominibus deorum opusculum

51쪽

φ DE COGNOMINIBVS ν

lia. CΥNTHIA a Cyntho Deli monte. ut Cyn/thius Apollo ei' frater. Oui. I procul hinc dixit

Sacros nec pollue fontes Cynthia LATONIA a Latona matre. Vergi. Astrorum decus & nemo, rum Latonia custos. Catui. O Latonia maximi

Magna progenies Iouis. TITANI A uel ut Varro scribit TITAN is Fineos si dicunt illam ex uno Titanum hoc e Hyperione natam. Oui. Dummibi perlute calida Titania lympha. Graece ARTEMIs nominas Unde Artemisiti. i. Dianium temo plum Dianae ephesiae in hispania frequenti relio

gione cultu. quo Sertorius ad res maximas usus

est receptaculo ut Strabo literis tradidit. Silius Italicus deam hac TROANTEAM uocata Thoante arbitor qui eius templo in Taurica Scythiae regioe praefuit. Silii carmen est Mille Thoanteae sedes fascellina diuae. Videtur autem Ouidium imitatus . nam is ante illii dixerat Quil Thoanoteae taurica sacra deae. Silii uerba b fascellina se de me admonet ut his adnectam ea quae tradit S eruitis enarrans illud vergilianum Sanguine placastis uetos Sc virgine caesia. Is enim ait Iphio geniam cum Oreste fratre & Pylade una occiso Thoante rapuisse sitnulachrum Dianae Tauricae abscoditum fasce lignorum. Vnde & FASCE LI sdicitur & in Italiam Ariciam detulisse. ibi cum

templo nemus deae dicatum. de quo Statius Fuomat Aricinum Triviae nemus. sane deam hanc Lucanus propter Iphigeniam Agamemnonisi iam cui patria Mycenae fuerit MΥCENEAM uolyeauit dicens Parua myceneae quantum Sacrata

Dianae Distat ab excelsa nemoralis Aricia Roma.

52쪽

us illa a

Ouidius ab Oreste o REsTEAM Sacram Oresteae genita questum Dianae.Quinetia AVENTINA dii

citur seu AVENTINENSIS a more Aventino. Mari

Laudat Aventinae uicinus sura Dianae. Valerius mari.Quisquis Auentinensi Dianae immolasset. Cretes Dianam colebant.quam sua lingua BRIOTOMARTEM hoc est dulcem uirginem appella/hant auctore Solino.nec ignoro Diodou sicula quis cosimilia aliter tamen scribere. Apud Strao

ut ait) magnitudine & mytitudine reφ ab ephesio superaturiartificio S structurae concinnitate longe prostat. Apud Diodorum Diana CRESIA. Diana TAUROPOLIA. Diana PERsIA a locis cir Ca quae uersata est. Apud Lampridiu legis Diana LAODICEA. Apud Solina PTERANNEA & susIΑ. Apud Macrobium non solum p Dianae comite sed pipsa etiam dea. Apud Ovidium Arethusa eandem oRΤΥGIAM vocari significat.

DE PROSERPINA

Scriptores Iouis ex Cerere sorore filiam ΚΘ dixerunt a Plutone inferoru3 deo raptam S a matre quaesitam. M. Varro referente Augustino Proser vinam foecuditatem seminum esse ait. quae quoa ciam in tepore defuisset S terra sterilitate incere 'Tet exortam esse opinionem quod Cereris filiam ,

53쪽

ν DE COGNOMINIBVS ν

hoe est tacunditatem quae a proserpendo Prostserpina dicta e Orcus abstulerat S apud inferos detineret. inae res cum fuisset publico luctu cele

brata ua rursus eadem iscunditas rediit Proserpina reddita Istiuam exortam esse. alch ex hoc ei. solennia institutara graeci& PERSEPHONE nomist natur sed quo & latini uiatitur. Properi. Haec tua Persephone maneat clementia. iiec tu Persepho Hes coniuxtauior esse uelis. Tibul. At mihi Perstsephone nigram denuntiat horam tem yERSERP H O NE A . Hesiodus. praedoni qua Persephonea marito Iungitur. Apud Eusebiu de Pra .evang.lsi codices mendosi non sint PHARE PHARTE. tu graeco Ierico PERs.EpHAs A legis Proserpina gr

cis dicta tem idest BR1Mo. N DICIS a n astire Cerere quae sane a graecis ὁκω. i. Dio cognomi natur. Austa Virgineas inter choreas Dioida raolptam substulit emersus stygiis fornacib' OrcuS. Oui. Mnemosynen pastor uarius Dioida serpes etsi vulgo aliter lecti tur. AZΕsI A. undeptouere

ad A Zeliam acressit. de re,dita quaesita. A lmaea. n. hoc est Ceres diu Proserpinam toto terra Orbeq uaesiui t. a Lati ia is I I B E RA Qiomin a teste Tullionis. Dea-Cyziceno' fuit cu3 eorum imulam fortunarit tradente Stephano. hinc i ii

opere obscoeno illud Raptam Cyzicos ostreosa diuaim etsi antea secus legebati haec Locris temo plum editissimu habuit LOCRENILs dicta. Templum a P y rrho Epirota* rege sed laoia impune P oliatum. de quo Valerius niaxi. N Lactantiu a nian'. A poetis nostris modo IVNO JI FER NA I

54쪽

. - . DEORVM adis Nerglaunoni infernae dictus sacer. modo IVNO

.i NfERA. Sta. Iam complexa manu crinem tenet sera Iuno. modo IVNO PROFUNDA. CIau. Caliolgates p pHudς Iunonia thalamos . modo AVEM N λ. Silius italicus. Has inter formas coniux Ius nonis Auern ata modo. DITIS DOMINA. Vergi. Hi dominam ditis thalamo deducere adorti.

DE ΜA TIS COGNOMINIBUS.

CΜΑRS dictus est ab eo q6 maribus in bello exarem aut q6 a Sabinis accepi' ibi est N4Msgs scribit hoc vir doctissimus viidecunq; Uarro actiliteram. ad Martem pulchre Oui. BeIIice depositis clypeo paulisper &hasta Mars ad & uitiadas callide solue conias. Idem MAVORs appellai tur qa magna uertici si credimus Tullio literarus latinaN parenti. Utruq3nomen Mars S Mavors in opere obscoeno Ense potens Mars est. S alibi Nec Mavors illum per quem ualet oculit ensem Item MARsp ITER. deIltio Macrobius S Priscia onus. GRADI os. a gradiendo in bello ultro cio tro p. uel ab hastς uibratione. quod Graeci dicut γρη GDν. uel potius ga gramine ortus fuerit. q6 ideo fictam quia i rei militari corona graminea maximae est uenerationis auctore Festo. Vergili. Gradivumq3 patrem gelicis qui praesidet aruis. Martem. n. Getae Thraces a religiosius coluere. quoniam ea natio bellicosia semper fuit. Auso. Mars nullo de patre satus t quem thressa colit gens. Ideue bella horrida Martis Odrysii. i. thrao

cii ab Odrysarum sente Thraciar. de qua Pliniq

55쪽

Φ DE COGNOMINIBVS ν

us. Rome MARTIs VLTOR Is templum fuit eum

foro quod Caesar Augustus bello philippesi pro

paterna ultione suscepto uouerat. ut scribit ciuesttonius. Ad hoc refertur Martialis illud Vltoris prima Martis i sede sedet.Est inter nomina Martis ΕΝΥAQVs Macrobio reserente. Aciani hispaniae populi simulachru Martis radiis ornatum. colunt NECΥN uocantes. ut idem tradit.

C VULCANUM Seruius honoratus a uo 'lando dictum auctor est quasi uolicanum. quod ignis per aerem uolet. nis.n.ait e nubibuS nastseisi Unde & Homerus eum dixit de cano.i.aere praecipitatum in terras. q d omne fulmen de aere cadit.& hoc physice.Homerus mythice eum ex λIoue&Iunone. Hesiodus e sola Iunone uti Mist. neruam e solo Ioue natum altiunde Ταπατωρ hoc est sine patre a Theocrito nominaturio uidi. no ster I UNONI CENAM appellauit dicens Iunonio genael marito Furta thori.furtim locu monstrastuit. Vulcanum suo sic in poemate posivit Iuvenatis siccato nectare tergens Bracchia Vulcanus ID Parea nigra taberna. hic Mulciber. hic Ignipost tens.hic Lemnius uocitae MULCIBER.Oui. Mulo ciber in Troiam. pro Troia stabat Apollo. dictus a mulcendo ferro. mulcere. n.lenire est seu mollire.ut tradit Festus. rGNIPOTE f qa ignis est ut ait Seruius exponens illud vergilianum haud secus ignipotens. Sacerdotes Aegyptii Vulcanii ignis inuentorem fuisse uolunt auctore Diodoro .

56쪽

LE MNi Vs. a Lemno insula ei dicata. Oui. Lema nius extemplo ualuas patefecit eburnas. Quod autem Lemnos fuerit in tutela Vulcani ostendit illud in opere obscoeno Tutela Lemni dispares mouet gressus.& alibi Tardo glior aestuosa Lemnos ostendit 6c poeta ingeniosus inquiens Vulo canum tellus hysipilea colit.Seruius scribit Vulcanum e caelo in Lemnum cecidisse. idq; fingi qa Vulcanus.i fulmen seu ignis i Lemnon insulam

frequetius iacitur. a GraeciS EPHESTVS uocatur. Vnde Ephestiades insulaei quae a Latinis Vulcaniae:& Aeoliae nuncupantur tradente Plio

fuit. propterea Iuvenalis apud nos ignem signioficans ait & quae componis dona Veneris Theotesine marito.De hoc Martianus capella ita scribit Quidam etiam claudus faber uenit: qui licet crederetur esse Iunonius: totius mundi ab Herastesyto dictus est demorator .

DE HERCULIS COGNOMINIBUS.

Η E R C V L E S prius A L cos ab ortu dictus

fuit. Postea cum adhuc infans duos stragulasset angues utram manu faucibus appromensis quos Iuno ad ipsuin perdendum miserat κρακλην id est HERACLE s. latine Hercules uocatus est ut scribit Diodorus . arbitror qa herae idest Iunonis inuioclia magna adeptus est gloriam. κλ gloriam graeci dicunt. Nec ignoro alibi Diodorum alitertcribere. qui S Omitren repraehendat huius uis

57쪽

η 1 DE COGNO MINIBVS.,

terptatiotris quam hic uidelicet in quio Biblios theces libro seqtur auctorem. Poetae nostri Heroculem Alceum raro ALCIDEN Dequcter uocant, adcli ab Alceo Amphitryonis patre. non autem m. λαλι ν hoc est a uirtute titi quidam referete Seruio uolunt. Vergi. Magnum quid memorem

Alciden Sene. Quaeris Alcidae pare nemo est inisi ipse. bella iam secu gerat. Oui. Laudem Alci Hes uicta traxit ab Oechalia. Clau. Sed postq ina aclitis Alcides missius ab Argis . Et sicuti ab auo Alcides ira a patre putatiuo Amphitryone Amaphitryoniades. Properi. Amphitryoniades qua tempestate iuuccos Egerat a stabulis o Erythrea tuis. Idem TΥRINΤΗ Ius a Tyrintha ciuitate Ar/gis uicina ubi est educat' teste Seruio. Vergi. Laurata uictor Gerione extincto Tyrinthius attigit arua. Oui. Paruus erat manibusq; suis Tyrinthiisus angues Pressit. 8 in cunis ia3 Ioue digia' erat. Item CLAVIGER a claua quit ei subtrahere viatim

de trib' impossibilibus putari Macrobius tradi/dit. Ouid. Ecce boues illuc Erythreidas appulitia eros Emensus longi Clauiger orbis iter. Idem hospes auentinis armentu pauit in herbis Clauiger. δ tanto est Albula pota deo. Sane Properti' clavam herculis illo uersu significauit Maenalio

iacuit pulsus tria tempora ramo Cacus. OETEVsDEUS ab Oeta Thessaliae monte: ubi pyra structa se combussit. Propertius. Troia bis Oetei numine capta dei. hinc Senecae Tragoedia: cui titulus sit hercules Oeteus. DEUS TAE BANVs a Thebis ciui, tale Boeotiae eius patria. Properti Cymbala theabano cocrepuere deo. MoNorCHVS et templum

58쪽

M DEORUM M ag

habuit apud Monoecum portum Italiae nobilis situ. de quo Vergi. Aggeribus socer alpinis almarce Monoeci Descendes. dictus auctore Strabo ne ac Seruio q6 solus illic habites. nam exsolus & habito. Rome tradente Macrobio VICTOR Is herculis duae merui aedes. Varro Vi/ctorem herculem putat dictum qs olum animaiylium genus uicerit. Ad q6 sane Vergil. respiciens proprie haec inquit Limina uictor Alcides subiit Ab oratio hercules vAcus dict' illo uersu Hac arte Polluὰ & Vagus hercules Innixus arces attigit igneas. Causa3 Acron inquit esse Miri omnem, terram peragra uit & ut ait Seruius semper pra s. tectus pelle itemeei seu cleonei leonis. ut dotes dorictus capite reliqua supra humeros ferret. Eius arma claua fuit. unde claviger nominae socuti stupra demostrauimus: Sed idem arcu etiani fuit usus teste ues Iuvenale q ait Addit S hercur os arcus.&Diodorus auctor est hercule stymyphalidas aueis partim sagittis partiue tabulae aeo

reae sonitu expuliss). a Graecis nunc BUTHENAS uocae. 36 una mesa bouem comederit. βο- Dalbos est&, comedo. nunc TETRATHEOS hoc est quarta luna natus. unde ad agi uin εvωρα Ru in

hoc est quarta luna nati. de eis qui pa

rum feliciteri nati sunt. nam costat Herculem na tum hac luna. cultis uita omnium uoluptatu fuit expersi ac labo' plena. vel in eos hoc clcm est qaliis tanta laborat non sibi. uti Herculem fecisse lectitam'.apud Strabone segis Hercules MACΥoSTVS. Item Co Nop Ius que3otei colunt. Meos

a Culicibus liberauit i quos illiciconopas uomid

59쪽

- DE COGNOMINIBVS φ

nant. Sabini scribente Varrone sANCTUM questi Herculem graeci appellant . ad eum Propertius Sancte pater salve. cui ia3 fauet aspera Iuno. San m uelis libro dexter inesse meo. Nunc quoniam manibus purgatum Duxerat orbem. Sic sancta tactae composuere Cures. de hoc Silius italicus intellexit quado Sabinorum milites scribens ait

S laeti pars sanctum uoce canebat. Auctore Minytis. Nec solum sanctum sed FIDI VM et ac sEMI PATREM eundem cognominabat. cui sidem triis Domio deo aedem in monte Quirinali constituerunt. dicente Oui.Quaereba nonas Sancto Fidione referrem An tibi Semipater. tunc mihi Sanct' ait. Cuicuq; ex illis dederis,ego numen habebo. Nomina terna fero. sic uoluere Cures.Ηunc Uiei ueteres donarunt aede Sabiniano Quirinali coostituere iugo . hinc MEDIUS FIDIVs iurandi ad3 uerbium. Quintiliani is no alio mediusfidius uiotio dicentius. Pompeius Festus scribit esse compositumi& significare Iouis filium Herculem. OIouem graecima dicunt. nos fidium p filio. nam

saepe. d. littera pro.I. utebantur. Quidam mediusfidius tres esse dictiones malunt. & me quidem accusandi casum. in duab' reliquis adiuuet suboaudiri. ut sit me hercules adiuuet.Hercules etias MVSA GETEs appellatur. i. comes duxi musaorum. nam Musarta quies herculis defensione tu uari debet. &virtus herculis Musarum uoce oronari. Sta. Dic age Caliopes socius tibi grade stonabit Alcides. Plutarchus refert. quemadmodus herculi & musis c5munem aram Romani stanteruntieta Euandrum literas Hercules docuit. nam

60쪽

Herculam teste Seruio philosophum fuisse conὰ F euules rus. G

gete siue illius sede intellexit Ouid. dum ait. V onisse uidenius herculis ante oculos uirgineum p . ' ρ chorum. Ab Apuleio hercules eleganter dicitur :υistrator or γ' Lustrator orbis. Purgator ferarum.Domitor gea hyasinor rem

tium . Sub herculis nomine Domitianus cultus suit appellatust nunc Alcides nunc maior Alci ides a poetis ad ulla toribus Quinetiam Commo rius&ipse imperator uocatus est hercules Rost omnie manus. eiq; statuae factae habitu herculis. ut scri ,

αΜ VS A graecum est nomen . μ. μωσα -- quo qdem nomine & no stri passim utune. Verg. Musa mihi causas memora. Latine cantus interis pretatur a quod est canto. Nam sunt musae poetarum deae. quos canere est & fingere ac deis lectare. Vergilius Aeneida sic sua3 orditur Arma utrumq; cano. Ide alibi ait Incipe Calliope prest Cor aspirare canenti. Idein Pandite nunc Helicona deae cantusq; mouete. Apollo apud Ovidium sic ait per me concordant carmina neruis. Idem alibi Ouidius Nec mihi,dispositis iungam quae carmina neruis, Prouenitituacuae carmina mentis opus. Quin &pro ipso cantu musam Vergiis litis positit Pastora musiam Damonis S Alphavsibet. Aldui vir oppido eruditus cuius morte