Petri Iacobi Montifalchii De cognominibus deorum opusculum

81쪽

. 3. DE COGNOMINIBVS ,

poetam. Nunc dea linigera colitur celeberrima turba. Oehisces acerdotibus Iuvenalis loquitur Stai ait Qui grege linigero circudatus re grege cal ao Plaugeatis populi currit derilior Anubis. ubi Anubis quem pro deae Isidis sacerdote porsuille uidetur. Ceteram ANYBIs S MACEDO teste Diodoro lsidis filii Here . quopi Anubis canem Micedo lupum insigne armolit tulit. Qua ex r animalia lure licissimo honore Aegyptii habet. Coru.nq; formis apud illam gentem ipsi colebaotarinumina quidem Isidi iuncta & quae in eius Pompa ferri solarent una eam Api uel Osiri &Harpocrate ac serpente ἰ De qua sidein pompa ingeniosus poeta ingeniose & eleganter dicat Inachis ante tholx pompa comitata sacroix Aue stetit aut uisa est inerant lunaria fronti. Cornua cum spicis nitido fiatientibus auro Et regale de/cus. cum qua latrator Anubis. Sanctaq; Bubastis uariisq; coloribus Apis. Qu.im premit uocem diagitoq; silentia suadet. Simal eranti nunq que sa/tis quaestiua Osiris. Planam somniferis serpens Peregrina uenenis. Idem ad ipsam deant. Isi pa/retonium genitaliam arua Canopi Quae colis Memphin paciferamque Pharon Quas celer layio Nilus delapsus in alueo Per septem portus in

maris exit aquas Per tua sacra precor per Anubidis ora veredi. Sic tua sacra pius semper Osiris amet . Pigram labetur circum donaria serpens. Et comes in pompa corniger Apis ciat DAR po/CRATEs ques Ouidius uersa a nobis paulo ante

citato significauit Quim premit uocem digito, silentia suadet qui sit quibus ue parctibus Datus.

82쪽

multa erudite ac persi docte Politianus 1 miscar laneis explicans catullianum illud si quid quam

tacito conunissio est fido ab amico Cuius sit peo Ditias nota fides animi MeunMesse inuenies il/lorum iure sacratum Corneli. & factum me esse puta Harpocratem. Nos illis adiungimus qmis deus indice ad os posito silentium denunciat ab Auinio Gallo rc ALIONEM siue frGALEO, NEM dictum esset quasi populo silentiu indicetitem. σιγαω .enim Sileo & λεων populus dicis. pseocto sic. Auso.Tu uelut Oebaliis habites tacitum'

Amyclis Aut ma Sigaleo Aegypti'oscula signet.

DE PARCARUM NOMINIBVS.

CP A R C AE cut seribit Aulus Gellius ex sina.M. Vafronis di aestitit a partu una litera imo inutata. q6hi nobis nascctibus bonii malum mcoferant ut scribit Hesiodus. hae nostrae sui prae sides tiliae qua 3 Dendo ducant eandemq; finiant fila frangedo. Et qui nulli parcsit dicete Martia ole Lanificas nulli treis exorare puellas Contigit obseruat que statuere diem Nil adicit penso Lahthesis fuso a foros Explicat.& senap de tribus una necat, idcirco Servius S Martianus capella Parcas a no parcedo p aniphrasin dici tradidi . Eav nota filiat. n. tria chi officiis pulchre uno carδmine coplectunt nescio cui' seq6 a Lastitio referati Clotho colum baiulat. Lachesis trahit. Atroo Pos occat. Diculas fila selicium alba, Infelicia ac miseroN nigra esse. qua Diae re3& Poetς ostcdur, Iuue. posta Parcae meliora benignς Pensa manu

83쪽

ω DE COGN OMINIBUS ,

ducunt hylares & staminis albi. Lanificae. Stati. Ergo dies aderat Parcarum conditus albo Velalere. Mart. Si mihi lanificae ducunt no pulla soo rores Stamina.Quo sint habitu Catullus demoostrat inquiens. His corpus tremulum comple/ctens undiq; uestis Candida. Sed esse anus Clausedianus quoq; ostendit eis caniciem praebens. sic enim ait. Sed parcae uetuere minas orbit timen res Ante pedes soluci Ducis fudere seuera3 Caeniciem genibus p suis cum suplice fletu Admouere manus .quarum sub iure tenentur omnia. qus seriem fatorum pollice ducunt Longat feriatis euoluunt secula pensis. vide ultra habitum quid Claudianus de Parcis latenter illas fata esse dorceta huius opinionis Chrysippus etiam fuit teste

Eusebio.hinc illud Ferre aute longe pstat quodacunq; seuerae Et fixa & stabili statuerunt lege scio. rores. Ese etenim certum stabile inuiolabile semper Quicquid nent fusis Parcs rex iussit olympi.

oc ab Homero literarum principe ac Poetarum deo dictam suit in hanc sententiam. ipse. n. graeacescripsit. Non est qui fixas Parcarum auertere leges Possit. Vocantur Parcae. TETRICAE deae hoc est tristes & seuerae. Martialis Ruperunt te tricae cum mala pensa deae.

DE CUPIDINE M

CCVPIDO a nostris AMOR dicitur a graecis

pudicus ac flagitiosus sed bonus ac sanctus est amor. Hic Vzη2RIS FILIUS. ynde ipsa apud

84쪽

. Vergi.Nate meae uires mea magna potentia soa, tus Nate patris summi qui tela typhoia temnis., dc Ouidius Cupidines significans ait Filius huicit Veneris figat tuus omnia Phoebe Te meus arcus, ait Vergilius dixit est mollis flamma medullas.

a FLAMMAM pro amore accipiens. alibi CVRAMi uocauit At regina graui iamdudum saucia cura. et alibi FVRIAS IGNEMR, Omne adeo genus in ter

ris hominumque seramcli Et gelaus sequore' peδου cudes pictaei uolucres In turias ignemo ruunt. a amor omnibus idem. Ut non iniuria hunc non a solum hominum & bruto' Sed deorum etiam ii victorem domitoremq; dixerim. Vt enim Ouidila us de ipso ait Regnat S i dominos ius habet iistii te deos. Tale amoris imperiit ostedit Papinius, ii hoc quom demonstrans plures Cupidi nes pluo di xes amores esse Veneris filios. poetscarmina scit.:r Fulcra morosi deae tenera premit agmen amost, rum Signa petunt quas ferre faces quae pectora a figi Imperet. an terris saeuire an maIit in undiS. a An miscere deos an adhuc vexare Tonantem. Ma subdit Hic puer e turba uolucrum cui plurimuSa ignis Ore mamim leui nunq frustrata fagittaa Agmine de medio.& reliquat iIIic quae legas.

DE COGNOMINIBUS HYMENEI M

HY MEN AEV S alio nomine ΤHALASSIO, uocatur Sed primu nobis est c5mune cum graeo, S. Fin mere latinum est. Catullus Hymenei payi rentes ac patriam pariter & officium ostendensi sic ait Collis o Heliconii cuQui rapis teneras ad uirumilior Vraniae genus uirginem O hymeli

85쪽

h DE COGNOMINIBVs onye hymen O hymenaee hymen. Vbi &hoedo

cemur aquod non solum .Hymenaeus uerum eo

HΥ M EN uocatur. Est idiquot ii omen apud Ovia dium Adfuit & sertis tempora uinctu i hymen Sic no solum Thalassio sed etiam THAL As s IV sa Latinis cognominae. Martialis Quid si inei beas Thalallionenem verbis dicerenon Thalasesionis i Idem Nec tua defuerint uerba Thalasse tibi. Vergilius Hymenaeos dixit numero multi. tudinis bergama cu peteret incondessos p hymenaeos abi Servius h ymenaeus udam inquit Athenis inter saeuissima bella uirgines liberauit. QuaSob causain nubentes eius inuocant numen quasi liberatoris uirginitatis. Hinc etiam apud Roma nos Thalassio inuocatur. cum enim Sabinarum

rapta plebeius quidam pulcherrimam duceretne auferretur ab aliis eas Thalassionis esse ducissimulauit. cuius nomine fuit puellae tuta uirginistras. Historiam apud Liuium & Plutarchum ha/bes. Quidam tradete Donato Hymenaeum fuisse dicunt Bacchi & Veneris filium. q primus certa Sinstituit nuptias. ideoq; nuptiis uirginalibus ob tale meritub per laudem cantari. Alii cis hymelidicatur membrana quaedam qua sit munita utra ginitas: quae primo coitu dirupiei hymenaeum dici existimant. Libuit Hymenaeum Huc nostrin igrammate claudere et q6 in LUCRETIAE BOrtygiae Ducis Ferrariae coniugis nuptiis olim lusiymus loquitur Hymenaeu S. IvpITER Omnipotes habeat sibi tela Cyclopum Et regat auspiciis astra polumq; suis. Dispater Infernis crudelius imperet umbris. ,

Possideat glaucas Ennosigaeus a qu s.

86쪽

alset id

Militibus Mauora medicis Phoebeia proles iPraesideat, Paean ipse futura c/nat. Me thalami,ted a connubia laena sequantur. , Connubii populus me uocta ore deum. Dum datur ALFONSO LYCRETIA borgia coniux. Et si non essem, nunc ego dicar hymen. Eridane exultes. &tu Ferraria gaude. Non haec humano sanguine nata. dea est.

DE PENATIBUS F

e M. Tullus Cicero quo alia Eloquentiorem Rforsitata doctiore fuit se itoli puto PENATES a pestuli dictos ait.est. n.penuS omne quo uescimur. Sive b eo quod penitus insident. ex quo etiam PENETRALES a poetis uocatur. hoc ille. Qui aut sint habes apud Macrobiu . Seruius m. nem. n. contem nedus est maronis illud expones Aediabus in mediis nudoq; sub aetheris axe inges ara fulti iustam ueterrima laurus Incumbes arae at umbra complexa penates tradit Penates omnes esse deos qui domi colantur. unde & pro domi bus ipsis tam in soluta oratione et in carmine id nominis usurpatur. Seneca ca, penates ignis as sumpsiti fundamentat adhuc harena ponimus. Vergi. nostris succede penatibus hospes. Cassius hemina Samothraces deos eosdemq3 romanoi Penates MAGNos o Eos dici sprie alseriti quod sciens Vergilius dicat Cum sociis natoq; penatibus & magniis diis. Higini' DEos PATRI os uol cari tradit. neq; hoc Vergilium ignoratum relioquisse Dii patrii seruate domu seruate nepotem.

87쪽

DE COGNOMINIBVs ,

quidam MERCEos . Nonnulli ΕΥΗEsros . Alii MΥCHIOS penates nominat teste Dion ysio hali. carnaseo. Ouidius mel hoc sit graue post Penatium cognomina legere) penatigerum Aeneam uocauit qui penates e Troia in Italiam tulerit. se enim ait Haec helenu cecinisse penatigero Aenes

- DE LARIBUS F

eT ARES sunt dii domestici ut Penates. undeLA familiaris apud Plautum. Ouidius scribit Lares milla filios Mercurii & Larae nymplis qui

copita seruant in urbe uigilantes .eosdem p RAEOsTITEs uocat. quod praestant oeulis omnia tuta suis. Plutarchus uero PRAESIDE s u caninis pellibus uestiane cane assistete. cuius sane rei causam

apud ipsum lege. Neq; contrarium est quod ait Lactantius Larum matre fuissae Mutam. qm ei Iu νpiter ob garrulitatem lingua abscidit teste Oviodio. Propteream muta est appellata. Eandem auctore Lactantio Larunda dicta est. id quod Ausonius etiam docet dicens Nec genius domati La/runda pgenitus Lar. Macrobius in Larum mast trem Maniam appellat. cui pro familias sospitate cut ait) pueri mactabane. Laribus Rome aedes in summa sacra uia fuit tradae Solino. Laribus bulla suspendebatur a pueritiae annos egressis. quemadmodu3 Puellae uirginitati renunciantes

Veneri pupas donabant. Persius Bullao succin/tis Laribus donata pependit. Laribus primitiae ponebane. ut scribit Porphyrio super illud oratianu3 Et quoscunq; Oret cultui tibi tandus ho/

88쪽

a nores Ante Larci gustet uenerabilior Lare diues.

a CNemini mirum uideri debet si Genium post

a Lares euestigio narrem. Id enim seci uel ab Ausonio monitus illo sidem carmine quod supra de Laribus agens citaui Nec Genius domuum Lastranda progenitus Lar. Vbi Larem Ausonius Ge. Diuum domuum dixit pro illorum sententia quiri CE NIVM tradente Festo uolunt unius cuiuis locia esse deum. Nam uarie sunt aucto3t de Genio Opi la niones. Alii deum esse dicut qui rerum omnium t gingendarum uim habet.& haec ipsa natura eritia siue naturae deus Humanaema tale comes ille 'lli perat astrum. ut oratius ait. Unde indulgere Ge/nio dicitur naturae obsequi & uoluptati operam ii dare. Per contrarium defraudare genium apud . Terentium est sinistro genio uti. apud Persium est naturam suam duriter uiuendo defraudare. ii Alii ueterum sententia Genium animam rationao leni uniuscuiusq; esse uolunt. Ideoq; esse singulosa singuloN. Apud priscos maximum iusiurandum erat per genium principis. per que3 si quis petestii rasset sicuti scriptu est apud iureconsultos) grauissime puniebas. ut non iniuria Tertullianus di/Xerit citius per omnes deos si genium Principis P eierarant. C. Caligula Suetonio auctore multos supplitio affecit et suum per genium deierassent. Plutarchus Genium esse ait deum q unicuim noststrum inest. S eruius numen quod nobis nascentibus datur. Censorinus deu cuius in tutela ut Omnatus est uiuati quem p RAEsTITEM.quod praesit

89쪽

. M DE COGNOMINIBVs ,

gerendis rebus omnibus uocaueriit. Marti antipCapeIla deum. specialem singillis mortalib' ad/motu. si tutelator fidissimust germanus animas omnium metesch custodit dictu Genium seu Mut gingamur elirata seu qb genitos semp tueaturi

Et qua cogitationum arcana superae nunciat post testati: etiam ANGELus nominae. hos Ggaech DEδNoNAs . Latini MEnsoxi Mos dicunt. Euclides duplicem omnib' Genium attributu ait bonum uidelicet ac malum. Christiana ueritas hos angetlos nuncupat. non cum nascente genitos sed nastro a sociatos. quo' alter bonus in bonum sempurget alter malus in contrarium nititur. hi quasi bono' malorsim nostropi obseruatores ad mor/tem usi nobis allisthhi. Quidam eosdem esse Geonios Larescii cum Penatibus putant. Persius: q6 inter talia scribendum occurrit Funde merum Genio attinet sine causa merum dixit uoti uictiomam. im die natali abstinebat caede. ne qua ipsi die lucem accepissent aliis demerenti ut Censorinus interpretatur. Martialis genium pro lepore ac nativa gratia posuit inquies Victurus genium

debet habere liber.

Terram Satyri tenent sicut Fauni Siluani. Paθnes. Nymphae. Fatui. Fatuael &Phanae. hiq; oes post plixum aeuum moriuntur ut homines. Sed praesciendi atq; incursandi presentissimam pote statem habent. auctor est Martianus Capella. Ide Ouidius quoq; os edit esse haec terrena numina,

dum apud eum Iupiter in concilio deos ita ii

90쪽

al troducit loques. Sunt mihi semidei sunt rustica

a numina Faunu Et nymphata Satyrim i S monti,3 a colae siluani. Quos qm caeli nondum dignamue s honoret Quas dedimus certe terras habitare stad iramus. Hacolla comune. Quod seqtur priuatim dicta. fAΤΥRI quales sint docet Ouidius. Quid 3 no S Satyri fallatib' apta iuuentus Fecere t Idea Me satyri celeres: siluis ego tecta latebam: Quaest a serant celeri turba plertia pede. Idiu in Venerem et Satyrorum prona Iuventus. Columella. Inter αδ la sciuos Satyros . Vnde & satyri teste Macrobio

et dicti sunt quasi falli uni q6 in libidineysint prooni. σαρκ enim graece latine uirile membrum signi

a ficat. Oratius dixit aures capripedu3 Satyroruma acutas FAVNI uero a fando dicti siliatiq6 fari situ uestribus in locis cosueuere. ut sciibit Ouidi. Deu his Vergil. Et vos agrestu pfitia numina Fauni. sILVANI a siluis nomen habet. Hos monticola Sit Oui.uocat. ut supra ostendimus. Praeter hos fuit hi S Faunus unitatis numero Pici filius S Saturnior nepos. de q Vergi. in. Vii: Aene. lib. Hic ille arbio a Qror ques Varro de lingua latina Latinoφ deum uocat. Oratius sic Faunus agrestium S siluarum deus ubi Acron inferii S pestilentem deum Faust, num dici ait Seruius Infernum eta terram liabi/ tat qua nihil inferius. Pan etiam Faunus dicis ut ibi uidimus. Pari modo unitatis uidelicet miniel ro celebrae Siluanus, Siluanus deus non siluaRi modo sed etia3 amoW ac pecoN. qui Cyparissumi puerum in arborem sui nominis uersum adama uit. Vergi. S illiano fama est ueteres sacralse ph Ias

. hi.Teneram ab radice ferens silvane cupressunt.