Chronica ecclesiae et monarchiarum a condito mundo. Sebastiani Verronii, praepositi Friburgensis in Heluetia, S. theologiae doctoris. Nunc primum noua methodo elucubrata

461쪽

In India creantur Goae archiepiscopus , Malacae, & Cochinis guli episcopi. in vita Viri docti in saccis literis celebrantur Cornelius I senius Eri scopus Gandauensis;Dominicus Solus Johannes Gropperiis; Fia-ciscus VictorianusόIohannes Hesselius; Iacobus Faber Motinensis; Fridericus Staphylus, qui ex Lutheranismo conuersus , Lutherit hau detexit;IohannesViguerim; Gabriel Prateolus ; Iohannes

Autores alij in humanioribus literis clari sunt,Iohannes Ferne- Inis medicus elegantissimus;Coelius Rhodoginus; Coelius Calcaignimii Adrianus Turnebus; Sannazarius pocia Optimus Anglia ex schismate, chaeresi ad Catholicam redit, uspiciis Miriae Reginae, & Reginaides Poli Cardinalis celcberrimi anno is a. quo in salutis statu fuit ad Mariae obitum sex annos. schismatis, Natalis 7. AEthiopiae imperator Adamas a Catholicorum communione,

m. ortuo parae recediit Aco, L. commeni Ommis.

Viherus ecclesiasticae coicosionis repagulas ruptis, rorum. iactis initiis, Ei idcricum d ucem Saxoniae nactu, proti 'Orcm,lioua indies dogmata profudit. Dustra legatos doctissimos ad Ge

manos mittente Pontifice,cum ii po. i unam,atquc alteram admonitionem anathemate damnante ; frustra in eum proscriptione a

gente Carolo Imperatore : iam enim stabat sciatentia genti Chri l

manae dudum a Deo his verbis intentata: Ecce ego mittam vobis serpentes regulos,quibus non obstat incantatio;& m0rdebui vos, ait Dominus, cum enim tam diuturna isti cum sathana intercessis set cosiuetudo, ut modium salis interea absumere potuissent, quod ipse fatetur,nihil inde melior effectus, ac potius velut Cestro cone ratus contempsit quicquid inter mortales, & immortales ipsi ob stabati Totius autem mali pondus, ac series ex hac una causa pro sectum est, quod nimium propitias aures illi praebuerunt Germaniae principes : quasi vero non ante peruersitatis reus esset, quam

verba illum,& elabendi,tergiversandiq; ambages deficere qua-

462쪽

etatis seculum. At L.

do sacrum Dei verbum , quod ille tanta arrogantia buccinabat, tape moneat, praecipiatq; , pseudoprophetas huiusnaodi non audiendos,sed vitandos,& e medio quamprimis tollendos esse.Porsit vero climacterico anno,qui erat,is 6. morte inopina, tra san Horum veteris ecclesiae paradysium hospitio illic exceptus,qui ian- , ram veterum fidem damnauit. Huic autem debent multae per occidentem, &. Septentrionem ecclesiae, quod per summami; constantiana in veritate non steterunt,primam fidem irritam fecerunt; & dum solam fidem iustificare cotendunt, iidem vivam,quae per charitatem iustificat, explos erunt ;ac simul Euangelium spiritus,quod in ecclesia sal uberrimum viget, mutauerimi in Evangelium literae quae occidi ut licet legendae literae Bibliorum sint om 4 nes deditissunt,tamen in spiritu,& sanctitate minimE proficiant; sevcro G mysteriorum profunda sapientia praue, & ad libitum cuiusque intellecta indies magis peruertanti Tantam vero mutanda,

religionis temeritatem,leuitatemq; Deus maiorem esse,quam quς apud ethnicos reperiatur,summa indignatione conqueritur, cum

ait:T, ansite ad insulas Cethim, & in Cedat mittite, & videte si iactum est huiuscemodi, si mutauit gens Deos suosὶ & certe ipsi non

sunt dii: populus vero meus mutauit gloriam suam, Ierem I. versu

Andreas Carolstadius,delitescente exmetu ad tempus Luthero qui eo tempore se di xit in Pathmon insulam scilicet relegatum suisse imagines Diuorum diruit, ceremonias sacras abrogat,& simul sacrificium mysticum iac Christum in sacramento altaris esse primus hoc tempore negati in mob rem rediens Lutherus iratus, quod citra ipsius autoritatem tanta ausus esset, ditione eum Saxoniae expulit. Huius aduersio ougamena, Cochiam de actis Lu- eri, Schonem in Aorographia noda bH. Philippus Melanthon quem Lutherus adolescentem arros tem plurimi faciebat; postea e cerebro sito Consessioncm Augustanam dictauit,sententiam deiustificatione, cum humana potis eruditiine,quam S rita diuino duceretur, quaterdecies variauit,

463쪽

Lutherum tanquam Manichaeum de fato damnauit, desciuiri; a ct ipse M Gihon in criptis.

Viricus Zianglius alter haeresiarcha anno i i . in Helvetia emersit , atque anno isi . contra faciam Eucharistiam Corporis D mini styluna secundus acui cui cum Luthero acerrimae inimicitiae ob id interceaerunt. Id vero dogma partim ex priuata arrogantia deprompsit , parum a nocturno spiritu confirmare didicit; ut ipse de se latetur in Coronide de Coena Domini ubi dum narrat se per quietem cum Catholico scriba visum disputantem in extremas angustias venisse,his verbis utitur: Qm me,inquit,angor vehementer turbare videbatur : ibi ... -.x-.. visus est monitor adesse, ater fuerit , an albus, nihil memini, somnium enim narro, qui diceret, quin ignaue respondes ei quod Exod. v. scribitur, est enim phase, hoc est, transitus Domini; protinus ut hoc phasma visum est,simul expergesio, & e lecto exilio; locum apud septuaginta primum vndique circumspicio, ac de eo coram tota concione pro vitili dis-im 'haec de se ipse Zuinglius latetur, ac subdit, secutum essem gnu illius ecclesiae applausum,ab eoque tempore doctrinam sitam indies incrementa secisse. Nequaqua ipse apostolici Canonisine mor praecipietis nolite omni spiritui credere. I. Ioan. . &hcetnm, aut angelus de coelo euangelizet vobis praeterqua quod euangelizavimus vobis,anathenis sit. Galat. i.quantomagis,siquid spiritus ater,& genius malus dictet; nam angelum bonu suisse, ne ipse quide dicere ausus suit,dicturiis haud dubie si eum em esse cogno uisset.Hoc itaq; monitore, &incentore, quo de Lut erus extimulabatur,sanctissimum Christi corpus in Eucharistia praesens esset negauit,sacrificium missae sustulit, & doctrinam Christianam pluribus locis peruertit.Occubuit vero bello Helvetiorum intestino, cuius ipse classicum cecinerat. SDic'. b. 3..3. Sch Z er- tu cfo rur l. oin . bbia ab dio, mel coronide Euchar a. A baptia: tertius haereticorum ordo, autores habuerunt ex Lutheri dii pulis pluresialthasarunt Pacimontanum, Thomam Mumerum, rois diu ernardunt Rotmanum,& Nicolaum Stoicum; emerserunt anno ibas. visiones spiritus nocturnis praeita

464쪽

dunt, negant baptismum puerorum, quos baptiuatos cum adole-ue trebaptisant,eoiugia pronuscua celebran magistratum nubluna agnoscan innocentiam morum magnam prae se serunt, qua

incautis plurimum imponunti sibi hae e L Gilbert. ω Haura M. Linaeo Staphγί erin lib. inquisitio s. Consessio Augustam a Protestantibus principibus, populisque Lutheranis Carolo Imperatori exhibetur anno i 3o. quam nunc illi communiter profitentur multoties inde variatam. Sum Herus msiuione angesicae . Hugonoti in Gallia oesuritur ex Tuin ii scriptis in in eam illatis libro ad regem cripto anno i 31. deinde ve 5 anno is3 pasquilii libelli venenatissimi ab ipsi. contra ecclesiam per urbes, ct compita sparguntur , Expulsi illi edictore o, recipiuntur anno

sequent qui resipiscerent; pertinaces vero Argentoratum concedunt.Tibus chron. Tui Euae ex sitfidei Christi irin. Michael Seruetus , & Iohannes Campanus aduersus sacrosanctamarinitatem impie docent anno tueri. hic Lutheri discipulus Uvittembergae, ille Caluino socius fuerat, ab ipsbpostea adi emtammata M. Aia. Eo ec de visa Catiini Iohamo idenus Sartoriae olim artis, rex fit an aptistarum; spiritu, aiebat , iussus rex esse Israelis, iustitiae Huius auspicus illi per Vestphaliam. selociter debachantur, Monasterium Vrbem vi capiunt, unde regia excitata, rex apostolos suos in orbem emittit, e Mitylium quintumi auidis cinaturos. N. Gigna de x semiaragum, O bψ- Aristianus nomine, rex Daniae in regni au*ciis eoronatur Mahagio eomerano praedicante Lus herino anno iso. ita re e sam isti in cerem iis dc damn κ&imitantur ad libitum. Tunis

Ioba nes Calui haer retia sacramentatiorum tertius , dc in unus praesentiae Domini' in Eucharistia hostis , Novioduni tria ciuitate Galli ob flagitii cauterio exactus, Pictavi, primum virus dogmatum per tres.emissarios proseminauit rinde in Germaniam venim; Dcerum audiuit : tum vero Gemiani

465쪽

Zuinglianam appulit, iterumq, inde ob nouandi cupidinem pubsus,anno i 38. Argentorato eodem rediit cum Vireto opera Fatelliministri, quem paulo post sede quoque mouit. Cum effet in do. cendo vaser,callidus,arrogans e fingeret se mysteria fidei siuitima, &maximae consolationis proferre;nouam coenam infidelitatis a se coctam suis apposuit ; blasphema multa dochit, Deum magnam hominum pantem ad damnandum creasse, hominem non libera voluntate,sed Deo concitante scelera patrare, baptilinum infanti bus minimE prodesse, aliaq; huiusmςdi infinita, quae per Gallias,& alibi disseminauirantiocvnum neruis omnibus intentus,ut nos uis institutionibus Christianae fidei ad libitum perscriptis,apostoli cam ecclesiae doctrinam sere uniuersam passim per ora hominum traduceret,& religionem Christianam,multo quam Lutherus is maniore vastitate obtereret, pessundi et, ex hominum memoria penitus auferret;Luthero ob id insensus plurimum,quod cum ad uersus ecclesiam strenuerem caepisset, nunc fixo pede obstinatus, secum pergere porro nollet; unde orta noua Gigantomachia, ac diuulsis conspirationis legibus odia acerb mina Lutheranos, dc Caluinianos ad conflictum inter se comiserunt, cuius ex eventu id consecutus luinus est,ut quemadmodu res solent in peius ruere, extincto iam sere Zuinglianismo, vix se amplius tueri ab ipsi, Lutherani queant, quin quo modo ipsi Cathoi cos exibilarunt, eodemodo nunc a Caluinianis exscindantur & Caluinum iam quoque lacerent Libertini in Gallia , Puritani in Anglia,Trinitarii in Potinnia, Samosateni in Transylvania 1, aut eum, cum maxime probant, non nisi mutilatum dc ut quodque cuiusque palato sapit,admittat mor ante mortem annos nouem horrendis,& inus alis morabis amictiis,& exesus periit anno i 6 md iis Sanctes. hin conjuotct et cm Hieron Boseside vita H,H l.hare Myom. . de ecis p. Per. Victor. Caieta gastica admonitione ad nobiaesis Calain pse . In .i .seemone

David Geomus Neomessas,Dei filium impudens se asserit, amno is in Belgio per epistolas phanatismum suum dictabat , Ba Aeae ipse constitutus,ubi post eius mortem lata sententia est, nefas

466쪽

impostorem inter Christianorum corpora sepultura uti;ac re. simulachrom libetis exustus est eius L imitatus Muneterum, tantam Bil ἡ ςoj0 mpertaesus, non e litera, rus sictamine vers fidei doctrinam expetendam esse con- somnus ipse,& visionibusniti incipit: Christum non ex Maria, sed Angliam schisma labitur, Henrico 3. rege, qui ca Oh fides propugnator fuerat, caput se Anglicanae ecclesiae asserente; & -

atque aliam inuexerint: acpori cogitur insacra Eucharistia pronominum amrmatione, dc negatione nunc adesse,nunc abesse plurimi;&scr*tores inter quos praecuMatthias Flaccus Illyricus Centuriatorum coryphaeus, Andreas, - Μὴ xyx ἰοπntinus, Iohannes Oecolampadius, Conradus Pellicanus ,Henricus Bullingerus; qui, mad: alii Euangelio, vel potius sectis admoda Q, dum quisque seperelis praesus putat. Tanta vero animorum dissensio,&dedoctrinal

467쪽

Euangelica concertatio, inter ipsos cernitur, ut cum sint ecclesii Chiies hostes iurati, non minus tamen seipsos, quis ccclesiam scriptis impugnent; & eueniat quod apud prophetam est, Vorabit Manassea Ephraim hraim Maiiassen, simul ipsi contra Iudam.

FERO i NAND vs Austrius rex Vngariae, &Bohemiae, Car' loU. successiti3.Mariij. grauitate eruditione, re one sapientia eximius: multa in Ungaria contra Turcos bella gessit, ob Iohannis Valuodae, qui itidem ad illius regni fastigium enitebatur, factio

nem Imperauit anno, 6. menses dies l3. .

Germani ex quo tempore catholicam fidem deseruerunt,liber talis im rh gloriam imminutam vident ,imperatoribus posthac 'tributum Turco pensitantibus. . In Gallia succedit Henrico et anno i16o. Franciscus a. & eo mortuo,anno isG. Carolus s. quo tempore Hugenotorum rebellan-u uum factiones oriunturAE iam supra triginta annos continuantur. Rc iam ineunt in Hispania anno is . Philippus a. tens:in An glia anno in . Elizabetha in Dania Fridericus anno i 19. in Suetia anno i36o. Ericus, qui posteriores duo reges se teria, marim bellisi fatigant,consiciunt b. oschouitarum magnus dux estIuum,vel Iohannes 3. finiturini prouincias grauiter infestant. Res Turcicae sub Carolo iam r-lante ita serie, umeratae sunt.

De Ecclusia Christa ECclesiaCatholica,dum disceptant noua es,per succedetes

ordine generationes,in verbo veritatis, in fide Christi, & gra tia Dei porro propagatur. Hoc enim scedus meum,dicit Dominus, Spiritus meus qui est in te,& verba mea, quae pseui in ore tuo nrecedunt de ore tuo,& de ore seminis tui dicii Dcminus, i, modo Susque in sempiternum. PHS . . rivs

468쪽

. aereatis seculam XVI.

Pi v s IH Mediolanensis, poni. mo. anno ls6o omnem dilimntiam adhibuit ut concilium diu in

choatum ab lueretur. Praestat annos , menses Ixdies in. uphran ei- --.Abd Isu Orientalium Christianorum trans Euphrotem patriar, cha, & primas, Assyrica , Chaldaicae, & Arabicae linguae,dc diuina

rum litterarum egregiε peritus Romam anno 1362 ut confirmar

tur ad Pontificem venit, fidei professionem Catholicam a se ibi praestitam Tride mad Concilium misit, cuius decreta vicissim petiit; eratis olim monachus ordinis S. Antonii , eius eathedra est Muzal Assyriae Orientalis Mosel dicta: praeest ipse septem archiepibicopis,quatuordecim viscopis imperii Turci quatuor archiepi scopis,nouem episcopis in imperio Persico: tribus archiepiscopis,

viri episcopo in India quae Lusitanis paret, quorum omnium nomine prosessionem fidei unitatisq; fecit quoniam vero Orientalis ecclesia archiepiscopum & metropolitanum non semper proe dem suminquos archiepiscopos nos dicimus,ipse metropolitanos ldixit ; multa cum eo Romae Onuphrius egit, ac resimebat ille pluri- lma patrum scripta, ignota nobis apud suos extare ; religionem O rientalium de septem Sacramentis, & caeteris cum Catholica plane conformem ess eamq; illos religionem habere a SS. Apostolis

urbe Roma dentum miga, νω extant inter hieras, orationes Legatorem Concise Tridemini. C o es c i L i v Μ Tridentinum sacrosanctimor menicum octauo decimo postquam inceptum effet anno, nempe luem. perficitur ; qua interea sepius interruptum bellis,& aduersariorum tergiversatione esset; tanto enim ex tempore,anni quatuor,& sex meses interruptis vicibus no amplius,ritru cogregationi tributi sunt; idem aute euenit,quod de silotepore D. Hieronymus scripsit, Acciti frequentioribus literis haeretici, ait, ut se se defenderent, venirensi sunt ausi; tantaq; vis coscientiae fuit, ut absentes damnari,quam prasentes coargui maluerint. Aoum vero in eo est, de omnibus

469쪽

dei Christianae dogmatibus,& nouatoribus indis rationem oratis, & de resemiatione sacerdotalis ordinis dilis ter. Interisuere praeter ducentos quinquaginta quinq; episcopos , atque ab bates, centum sexaginta do res Theologi , dcvna principum le-; in quo sacrocoetu patrum, multi singulari vitaesanctimonia,

multi sacrarum literarum scientia multi rerum usu & prudentia laudibus eminebant. Canones & deo eis postvnanimem patrum acclamationem confirmauit Pius . Non desunt vero qui sacrum

hoc,&legitimum Concilium conuiciis perstringant: sed ea est haereticorum petulantia,ut nisi quod cuderint ipsi ,nihil probent,nec velint iudicio ecclesiae stare,quod Christus Dominus praecipit, sed ecclesiam ipsi iudicate ; sic autem nec olim deluere , qui Concilia

Nicaenum, &Chalcedonense sanctissima conuellerent; quorum tamen conatus irritus cunuignominia sempiternaperiit conciliis ipsis diuino. spiritu perpetuo constabilitis. Legat vero qui volet concilij huius uniuersa decreta; fatebitur is haud dubie, non indo lem cuiusq; priuatam sed praesidem totius ecclinae, qui est a Christo Domino nosti o promissius, Spiritum sanctum illic decernere,

statuere edicere; Vtile Cananes, Concii id. Oxuph mμι Paul. . Hseroum. ad Principiam. Diegum Dandradanu Andrea- Vegam, erudo cum Tiletanum aduerso Lemnisium, dige etiam Stan tium Refcium lib.x- vita Manutii Hosii Cardinalu,m Contaiηρ si In Iaponia fides Catholica mirifice per societ ius Iesupresbyte ros prouehitur; ac licet Boncit idolomaniae sacerdotes quampertinacissime obsistant, tamen Christo omnium praepotenti Victori, loco cedere, cum verbo Dei, tum salutaribus signis, & miraculis compelluntur; ophyti,&Christiani quicunqpe fide,& gratia imbuti magnificeChristum regem laudibus concelebrant,ornantq; λtantoq; in eum sunt amore accensi , ut ad sanctissimam Eucharistiam accessuri prae bonitatis ipsius consideratione in lachrymas longE effundantur pauperum etiam curam singularem scipiunt, nec minus aegrotanuum s E fideles illi sint, siue infideles; qua ex beneficentia, ut etiamex presbyterorum societatis vltronea in Ipia,& opum despicient acutiaporem usque mouentur pa gan amitum an

470쪽

Christi ros inulto maiores Opes in vita natura ni se,ad quas, pietis praesentibus nimo intendant. Epistole . Viri docti philoligiciarent,Henricus Gl areanus Carolus Sigo 'ini' ; Andreas Theuetus Cosmographus, Petrus Ramus nouus, dc insignis philosophus methodicus ; in religione tamen minimedi sincerus ut & Georgius , Buchananus poeta.

Gi Uzabeth regi gliae,nuncio remissis catholicς fidei,quam

M. simulabat,Caluinianam haeresim introducit, put se ecclesiae promisgat, catholicos ad quadraginta annos extrema crudelitate4 hb.3 stasmatis Auficam Scottaeregnum Caluin norum factione varie amigitur,demo lientibus haereticis altarian sacra quaecunque, autore Knoxio ministro,srustra renitente regina Maria.. Ita qui libertatem religionis tantopere a catholicis cmagitat,nullum ipsi, ne magistratibus quidem, liberum religionis catholicae exercitium permittunt, scubi superiores evadunt: tantum enim abest, ut plebi catholicae ex Scintia liberum id concessierint , ut nereginaequidem aliud, quam una lacrincium altaris , idq; priuatum in sacello ignobili reliquum se cerunt. ιhrano iis vita Maria remo tacto te

Martinus Iamniti bipedum viperbissimus, Philistaeus incir-a cumcisis labiis,ausus est maledicere exercitui Dei viventis, & sacra Concilij Tridentini decreta confutare; confutatus ipse vicissim egregie cum suis argutiis , domendaciis ab illustribus in ecclesia

viris.

Lucas Sternebergius, Lutheri, Caluini, Petri Martyris auditor, haereticorum colophon,explodit sacros inchim Trinitatem, negat Christi Reitatem spiritum sanctum ludibrio habet,vilipendit Mariam Dei genitricem ac multo magis baptissitum Eucliaristiam & 'alia. Hos nimirum fortus, hos fructus sanctum illud haereticorum i