De Macrobio Ciceronis interprete philosopho, thesim proponebat ...

21쪽

Si non satis liquet qui fuerit Macrobius noster, multaque de hoc, apud eruditos Viros, in contrarium disputata suerunt 1), tamen pro certo ducimus illum is graecis Scholi et ab Oriente Ortum, paganorum religioni addictum, et magnis auctum dignitatibus, circa primo quinti Saeculi annos floruisse quod quidem scire nobis Satis est et abunde proposito nostro sufficit. Inter plurima magni ponderis testimonia, quae de patria et religione Macrobii afferri pOSSunt, ea tantum ab ipsius peribus desumpta expedire aequum

cenSemUS , quae nullo Sane ali argumento egent

ut confirmentur. Non est prosecto quod hunc in Occidente et in Italia natum instructumque litteris teneamus, qui dixit 2 : NOS, Sub alio Ortos coelo, latinae linguae vena non adjuvat petitum impe-

22쪽

tratumque volumus, aequi b0Iiique consulant, Si in OStro Sermone nati Va romani oris elegantia desi-

deretur; quique, et Styl et doctrina, ubique grae- eum redolet. Non est quod illum Christianum suisse credamus, qui scripsit 1 In Sacris quoque invo-

camus danum geminum, daniam patrem . . . Cur ge-u minum invocemuSSuprajamdiXimVS etc. η, quique, in Saturnalibus, postquam Praetextatum 2 et Symmachum, eorum sacerdotes, induxit de Deorum cultu et natura diSSerentes con iva omnes, Sibi notos et a miliares, et eadem quae ipse Sentiat proseSSOS, Praetextati doctrinam et religionem singit admirantes. De tempore quo floruerit, si nihil aeque certum et definitum asserre valemus, exploratum tamen habemus illum Symmachi et Praetextati petat VixiSSe, sed natu suisse minorem. Scripsit enim 3 u eo mihi fraudi sit, si uni aut alteri ex his quos coetus coegit, matura petas posterior saeculo Praetextati 4)st sit. Quod licito fierillatonis dialogi testimonio sunt. ι Quippe Socrate ita Parmenides antiquior, ut hujus

pueritia vix illius apprehenderit Senectutem . n- no ergo coeuntium mitti in digitos, exemplo Plato ni nobi Susisagante, non convenit. Ad primos igi-

1 Macr. Saturn. lib. I. c. IX. 2 Id ibid. , lib. I, c. XXIV. Hic, cum Praetextatus secisset loquendi finem, omnes in eum adfixi vultibus admirationem Stupore prodebant: dein laudare lite memoriam ille doctrinam, cuncti religionem. M 3 Saturn. lib. I, c. I. 4 Romae praesectus sui Praetextatus an . Chr. 384. id. Rhul Macr. , ed. NiSard D. 5.

23쪽

tur quinti saeculi annos a peritissimis auctoribus l)recte reserri potuisse credimus Macrobii pera, qui, Theodosi Magno, Honorio, et heodosio I imperantibus, vixit, et publicis muneribus unctus est 2 .

24쪽

NODIOSSumus autem non hic aliqua ex Libani ad Λmbrosium epistolis desumpta, proserre, Macrobii nomini, aetati, dignitatibus, religioni, studiis , adeo consentanea, ut ex his illum Libani jam senis discipulum fuisse patere nobis videatur 1 Benes 1 - tum a te peto quod cupide mihi largieris. Vobisu enim junioribus ubi magistratus sunt demandati, senioribus nobis gratum sacere Vol Upe eSt. Praecep- si toribus quoque voluptatem asserta discipulis aliquid petere, discipulis autem ex animi sententia quid quid praestare posse 2 Litteras tibi mittimus

re per Virum, qui rhetorum optimum hominum manu suetissimum, praesectorum dexterrimum Se praestat.

Hoc enim et adhuc plura Mellesponti incolae in Eu- Sebio 3 deprehenderunt. Vos vero itidem intelii -

1 Liban. p. 182, apud Wolsum. 2 Liban. p. 1256. 3 Eusebium credimus illum fuisse quem laudat Macrobius et inducii disserentem in Saturnalibus.

25쪽

getis . . . tuum Vero est te ipSi aperire. In puras enim aures verba sun des, et animum invenies omni stu-

dio dignum s). ibi Dii, qui columbis gau-

dent 2), magistratum perpetu proSpere fluere ju- beant, ut Priora viam muniant melioribus. 3)α . . . Ex urbe in Cydippram cyclipeam Θ sugisse te audi , ubi indesinenter litteris vacas. Consilium tuum ego ita probo ut optem idem mihi saeuitatis

dari . Solus esse non poteS, cui prae Si Stant O remque gerunt Semper quietissimi ac tranquillissimi comite S, diueraeorum generum libri Gratulor tibi ag SSecillo, quae optima dari mihi peropto.

Quae quidem Libani epistolae Macrobii ipsius estimonio multum addunt, Si ut inter docto saepius m0MUSurpatur, Sub Ambrosii cognomines 4), ad ua -

1 Liban ep. 1550. 2 Columbas Libani miserat Ambrosius. 3 Liban ep. 15, p. 739 ap. Vols a Zambicario translata. 4 De ipso Macrobii nomine saepe et multum disputatum fuit constat tamen Ambrosii cognomen illi semper attributum suisse, idque adeo ut ilia temonius Hist imp. t. V, p. 818), cum de AmbroSio agitur, Macrobium intelligi velit. Quod si epistolas istas Libanii intra annos 380 et 395 scriptas suisse merito aestimamus, et quadraginta annis natu majorein singimus professorem, discipulus intra annos 380 et 430 floruit, et in illo acrobium nostrum agnoScere possumuS. Postquaiu enim minoribu ossiciis sunctus est, vivente adhuc Libanio,i. P. Hispani e sui an. 99, Galliarum vicarius sub Vincentio, an . 400, et Sacri cubiculi praepositus ali. 22 quae omnia Macrobio tribuuntur a codice Theodosiano t. V, p. 370). Si salsa habenda est opinio qua acrobium nostrum eumdem esSe pros-temur atque Ambrosium Libanii discipuluin, haec omnia quae nomini, aetati, linguae, religioni, necessitudinibus, curis et studii illius consentanea sunt, Ambrosio cuidam tribuenda essent plane caetera incognito quod quidem mirando nimium casu accidere videbitur, Si teputaveris Libanium, istos praecipue inter discipulos colitisse, quos senectuti suae et honori et gratipe

26쪽

crobium nostrum Scriptae Sunt. MagiStro enim prostente, clarius apparebit quo tempore et qua in regione educatus, cui religioni addictus, et quibus curis et studiis occupatus suerit Macrobius. Sed haec quaecumque de Commentarii auctore habeantur, ad ipsum pia jam transeundum est quod exagitare et aestimare UScepimUS.

sore arbitratus est. Ambrosium igitur acrobium, alterum velut Ammianum Marcellinum in Occidente, videre sibi visus est Libanius et merito quidem, quem his epistolis prosecutus est.

27쪽

Pauca tantum ad philosophiam spectantia libaverat in Saturnalibus 1 Macrobius, ibique Symmachum audivera inus dicentem De Cicerone, qui si conviciis impenetrabilis est, post Videbimu et, eum nullam aliam sere vel Ciceronis, vel philosophiae mentionem seri in Saturnalibu reperimit , alioque tenore, alia forma, instauratum Somnii Sei pionis Commentarium invenimu8, pro certo duximus opus hoc posterius pleniuSque Saturnalium auctorem tractare voluisse istud quidem, etiam ad Eustachii, filii sui, institutionem susceptum maturum aliquid prosert et altius prospicit. Viri enim, qui ad publi earum rerum gubernacula propiu acceSSit, ientem denuntians, ingenii romani aliquid graecas inter disceptationes insert et retinet. Λuctorem hi temporibus natum esse facile dignosca quibuS, cum OlVe-

28쪽

rotri et corrueret imperii romani compages, Ocietatis humanae sundamenta penitus introspiciebantur.

Illud enim investigans, in quo firmius et stabiliussu datur omne Omnium hominum inter se commer

cium, Platonis et Ciceronis de republica libros i)legit et contulit, quorumis alter 2 qualis esse de-

u beret respublica, alter qualis esset a majoribus insti tuta disseruit. Ium animadvertit non alio spectare apud Platonem Eris tabulam, aut apud Ciceronem Somnium Scipionis, quam ut indicaretur u quo his perVeniendum Vel potius reVertendum sit, qui rem re publicam cum prudentia, justitia, sortitudine ac mo- deratione tractaverint 3 Illa nempe immortalitatis animarum fide, et alterius Vitae exSpectatione, quae mortali hujus vitae injurias reparet et merita virtuti praemia rependat, praecipue nititur justitia,

re sine qua non Solum reSpublica, sed nec exiguusu hominum coetuS, nec domUS quidem parVa conSta-

u iit 4) hiostquam igitur utriusque philosophi pro

positum expoSuit, ipSe, Ciceroni Verba, carptim et veluti per membra reseren S, et commentari adornans, omnium Scipioni explicare aggreditur, quem docendi modum, apud philosophiae proseSSOre S maXime tum USUI patiam animadVertimus. In quo Sane

1 Cons. Aug. de CiV Dei, lib. II c. xxi, ubi illum, eodem tempore, libros Tullii de republica legisse videbis. 2 Macr. Comm. lib. I, c. I. 3 Id ibid. lib. I, c. I. 4 Id ibid. lib, I. c. I, Cons. Aug. de Civ. Dei, lib. IV, c. IV, ubi ait Remota justitia, quid Sunt regna, nisi magna latrocinia p

29쪽

ET DE ISAEUAE C0MMENTARIO PRAEPONUNTUR. 15

opere, Si hoc inprimi laudandus ipparet quod Somnium Scipionis serVaverit et transmiSerit, non tamen hanc unicam Macrobio tribuere laudem satis est, quae magi ad Ciceronem pertinet Macrobii autem Commentario adeo non obteritur Ciceronis philosophi laus, ut contra nimia sorsan existimetur et ultra meritum extollatur : non dubitavit enim scribere Cum sint totius philosophiae tres par-

te moralis, naturali et rationalis . nullami do tribus ullius in hoc Somnio praetermisit u Vere igitur pronuntiandum est, nihil hoc opere si persectius, quo uni VerSae philosophiae continetur

Non nobis prosecto in Scipionis Somnio universae philosophiae integritas contineri videtur, sed in Macrobio potius id propositi esse credimus ut inde, velut opp0rtuna data occasione, de philosophia omni dis-Serat, et filio suo omnem tradat philosophiae Supellectilem quam ex multis et diversi libris comparavit. In ista autem comparanda supellectile, si methodus et ordo desiderantur, Si non pSa parteSquas amplectitur Satis dignoscere Videtur, si Christianos inter et Alexandrinos quid intercedat non attingit, non de illum aut scientia aut judicio

omnino carui88 existimamus, cum utriusque multa

1 Macr. i sine Commenlarii. De hac autem philosophias divisione

cons. Sen. p. 89 et Aug. de Civ. Dei, lib. VIII, c. VII, VIII et X.

30쪽

16 DE C0MMENTARI MACR0BI IN SOMNIUM SCIPIONIS,

documenta Commentarius omni Scipioni praebeat. Neque miramur eum christianam philosophiam ignorare ViSum esse, cum nulla serme alia via illam impugnari posse crediderit quam si dedignaretur, illique praestantioris philosophiae lux opponeretur quin etiam reVerentia maxime tenebatur erga religionem cui avebat imperator. Quod autem attinet ad diligentiam et judicium auctori S cIψUS propOSitum exposuimus, ni allimur, plurimis ille occupationibus et curis districtus, memoria retus et mira instructus eruditione, nimia sane ingenii Sui opinione elatus, multa protulit quae

celerem nimi operam curaqUe arentem, produnt;

sed ista quae in promptu habuit, studio digna sunt, ut quae Stendant quibu tunc praecipue disciplinis alerentur et imbuerentur ingenia virorum, qui caeteris litterarum cultu praestabant. ReStat igitur ut ex hoc Commentario Macrobii id depromamus quod in lingua latina, quod in Occidente, et inter prosanos de philosophia tunc vulgabatur, cum jam linguae graecae laUS

et u Sus ade Sorde Scere coeperant, ut Saepius et jactanlius de hoc querentem Libanium audiverimus l). Et, quoniam in dissicili materia, ordine opus est ut luce quadam illii Stretur consusum et tenebricosum Macrobii opus, hanc ipsam totius philosophiae divisionem adoptavimus, quam ipse in fine Commentarii