De Macrobio Ciceronis interprete philosopho, thesim proponebat ...

31쪽

sui indicat, et, quid de laturali, quid de rationali, quid de morali philosophia docuerit, singulatim tracta iiDUS, Ut, in quaque parte, quid ab antiquis

aut a recentioribu mutuatUS Sit, adnotemUS, et, quantum poterimus, dijudicemus. Sed Ciceronis sententiam Commentari SUO X-plicaturu8, quaedam praelatur Macrobius de sabulis aut fictionibus in phil0sophia adhibendis, et de variis

Somniorum generibus quae licet non aptiSSime Commentario conducant et haereant, Ostendunt tamen

primo adspectu, et quaSi ab ip80 operi homine, quae fuerit tunc ingeniorum inclinatio, quis disputandi et docendi, sive in Scholi S, Sive apud eruditos, modus; quis denique phil080phorum illiu aetati praecipuus labor et quasi communis habitus. Ex his quippe colligitur evolvendis veterum libri potissimum tunc illos sese addixisse viros, qui ingeni et cultu caeteros antecellebant, quique, Omnem sere Studiorum materiam penitus jam tractatam rati, nil aliud sibi reliquum putabant nisi Ut inter Veterum placita, quid sibi maxime probandum Vindicandumque esset dijudicarent. In his autem quae disserunt, inest eruditionis nimia quaedam Stentatio, in Sunt quaedam in disputando argutiae et axillationes, inest nimia, ut in viris philosophis, credulitas Magnam in illis deprehendas et scientiae jactationem , et rudem ingenii simplicitatem. Adeo in Omne parte VerSantur illorum sententiae, ut saeptu non liquido satis 2

32쪽

appareat eorum de praestantissimis rebus opinio. Indi Squirendo verum non ratione et Via, Sed temere procedunt, et verum avide insectantes, salsa SdepiUS pr Veri complectuntur. Sic serio multa de Oraculis, de Variis somniorumvisenseribus significationibu8que agitat Macrobius, sic longius disputat, de sabulis, quibus repugnat philosophiae de sabulis quibus ac-

quiescit 1 . o Ista Vero, ab pS Operi eXOrdio OS- tendunt et quos philosophos vel secutus sit Vel impugnaVerit, et qua eruditione uti abutique con Sueverit.

Platonicam ibi ris sabulam defensurus, picure08 refellit, praecipueque inter eos Coloten 2 lacessit sabulam a philosopho nunquam e SSe confingendam nullaimque figmenti genus veri professoribus convenire declarantem. cujus propo Sit parumper declinans, et altera am1rmatione responden Maerobius, ait neque sabulis ad aurium tantum voluptatem

Spectantibus, neque sabulis, quibu non ipsa subest Verita S, philosophos uti consuevisse, Sed ill08, per allegoriam, multa de Diis 3 , de Deorum acris, de anima et de aetheriis potestatibus, qualia apud Hesiodum et Orpheum reperiuntur, jure et merit reserre potiti S Se adeo, inquit, semper ita se et seiri et colisi Umina maluerunt, qualiter in vulgus antiquita S

1 Macr. Comm. lib. I, c. I. 2 Cavillationes, quas Colotes in Platonis alioruinque philosophoruiti placita congesserat, resutavit Plut lib. quem inscripsit Προς Κολωτηυ. 3 Abnuunt autem, inquit, quod memoratur de Diis adulteris, de Saturno, pudenda Coeli patris abscindente, et a Iove in vincula conjecto.

33쪽

sabulata est nihilosophi autem his velis 1 veritates Omne non tegunt qui, re eum ad Summum et principem omnium Deum Se attollunt vel ad men tem quam Graeci uod appellant, originales rerum Species, quae idaeae dictae Sunt, continentem, X Ummo natam et prosectam Deo . nihil sabulo - Um penitus attingunt. . . sed ad similitudines tot exempla confugiunt. Sic lato, hoc solum de Deo u sciens quod sciri quale sit ab homine non p08Set, re solum vero ei simillimum de visibilibus solem re- perit .... 2 sin his autem omnibus quae a primo ingreSSu SubobScura, incerta et consus nimis, exponit Macrobius, Platonicum quemdam agnoScere Si P0St

Plotinum, Porphyrium et Iulianum imperatorem, de Summo Deo dicentem, quem prope pudet sabularum vulgo de iis receptarum, qui idaeas originaleS

rerum SpecieS, e Summo natas et profecta Deo prOsitetur, qui Epicureos jam insectatus, Peripateticos po8tea impugnabit, quique doctrinam, apud eruditos

sui temporis viro Platonis nomine commendatam, nimia eruditione et sermonis barbarie corrumpit, dum illam illustrare assectat. Eruditionis vero suae specimen non mittendum

dedit in illa, quae subsequitur, Somniorum divisione et descriptione 3), ubi somniorum Uinque genera

1 De his vid Abael inir ad lineol. p. 4 et Cousin, Procli oper3, 3riS, 1820, res. p. 16 et p. 29, et Rappori Surine edition a satre de Pascat. 2 Macr. Comm. lib. I, c. II. 3 Macr. Comm. lib. I, c. III.

34쪽

e SSe demonstrat. De quibus tum longam incli0at disputationem, ostendens tria tantum inter haec ad 0mnium Scipionis recte referri posse. Et haec quidem diSputatio etsi insulsa admodum et inanis restentiorum ingenii apparet, nonnullius tamen utilitatis est ad cognoscendam veterum de his Scientiam, cujus compendium quoddam praebet. Qualiter autem eruditionis jactationi, auctore orphJrio, indulgeat, praeclare declarat et locus alter, qui huic disputationi subjunctus est, et in quo edocetis cur porta ex ebore salsis Somniis, et e cornu Veri Sit attributa : quia scilicet

natura sua tranS lucidum Sicornu, dum ebur contralii mini nunquam pervium 88 potest. Illa autemeliam us post orphyrium docet, licet sorsitan risum aut fastidium moveant, alicujus momenti sunt ad explicandam Virgilii de his sententiam necnon ad aestimandum qualis de his doctrina ad modii exis eriptores deScenderit, cum meminerimus ista a Ioanne Sapresbiensi 2 et perlecta et denuo traetata suisse. Sed do his satis dictum P08tquam enim, pauli Spera via deflectens, ista indulgentius tractavit Macrobius, OrSUS a Ciceroni Verbis, ut quaeque legenti occurrunt, Omne sere phil080phiae partes attingit, tulla sine methodo ullo sine ordine, id omno tradit quod tuu vulgabatur. Jam quidem illud iii his quae consuSa nimi expOSuit, ObServat quem Supra

1 Macr. Comm. lib. I, c. m. 2 in Policratico, lib. Π, c. XIV et XV.

35쪽

ET DE HIS QUAE COMMENTARIO PRAEPONUNTUR. 21

diximus ordine, notandum Superest et ideo Seor sum tres philosophiae parte8 qua ipse indicat, e Commentario excerptae et digestae, explicandae Sunt, ut inde planius et melius, Si fieri potest, appareat quasi tunc temporis exstiterit philosophia.

36쪽

Hanc primam philosophiae partem, quam nulli ratem appellat, aggre8Suri, quae Sub hoc titulo docuerit recensebimus. Ista Vero, etSi consus et infligerseia traduntur in Commentario, quae Sint tamen auctore Macrobio, definire possumus ait enim l Cum de Sphaerarum modo, Vel de noVitate Sive magni si tudine siderum, deque principatu solis, et circis coelestibus, cingulisque terrestribus, et Oceani situ loquitur Cicero), et harmoniae Superum pan- dit arcanum, phJSicae Secreta commemorat. In

qua definitione videre est quam discrepet et distet a divisione, a methodo et a placitis nostris, Veterum doctrina philosophorum illi enim, Sub uno et eodem nomine, id omne proVinciae suae esse arbitrabantur, Uod a recentioribus jure dissociatum, in plurimas artes et disciplinas effloruit quae certo li

i Macr. Comm. lib. II c. VII.

37쪽

DE NUMERIS. 23

mite definitae, certa methodo instauratae, ad id ascenderunt fastigii unde veterum disciplinas despiciant eisque conserri merito dedignentur. In hoc autem peccat apud Macrobium ista philo-80phiae divisio, quod a primo ingreSSU, non perSpectum habemus quo reserenda sint haec quae tractat de numeris . si Prima nobis, inquit l), tractandam se inge rit pars illa de numeris, in qua sic ait Scipio): nam

cum Elia tua SePteno Octis Solis anfractus redi- tuSque comerterit, duoque hi numeri, quorum uter que Plenus, iter altera de causa habetur, circuitust fatali summam tibi fatalem confecerint, ete DUnde orsus, ostendit 2 omnes numero quodam-m0d pleno eSSe, Septenarium tamen et octonarium

peculiariter dici plen0s; quae proposita, licet plerumque non ad hanc philosophiae partem, quam phy-

Sicam appellat, pertinere videantur, cum in numeri Sidaeas tantum et nomina agnoscere sit, si illos mente ab omni materia sejungas et abstrahas, non ideo tamen a naturali philosophia omnino secerni O8Sunt, cum in i Sputatione Siaa, Vimet 8Sentiam numeris Saepe tribuat, et illorum proprietates dinumeret quae intima quadam affinitate, cum geometriae definitionibus, cum astronomiae et u Sicae legibus, simul et cum physicorum et medicorum placitis Saepius arcti Ssime conjunguntur. Illa igitur de numeris

1 Macr. Comm. , lib. I, c. V. 2 Μacr. Comm., lib. I, c. et VI.

38쪽

placita, tuae tanti sacere visus est Macrobius, UO-niam neque praetermittere, neque alio rectiu reVO- care OSSumVS, hic Summatim exponenda et exagitanda ducimus. eque planiorem hanc doctrinam efficere tentamus, quod Supra ire nOStra OSSet, sed illam, qualem in Commentario invenerimUS, exponere, ad sonte unde orta sit referre, et quem locum, tunc poSteaque in philosophia tenuerit, de

Plenos numero vocat Macrobius l), post Ciceronem, qU08 persecto Augustinus et medii sex seri-pt0res dixerunt; docetque illorum omnium plenitudinem in hoc maxime constare quod Sunt incorporales si sed quidam, inquit, peculiariter pleni dicun- tur merito, qui, aut Vim obtinent inculorum aut corpora rurSUS essiciuntur, aut corpus emaciunt 2 , sed corpus quod intelligendo, non Sentiendo conci- pias. Inde geometriae definiti0nes expromit, de linea, de Superficie, de Solido, et ea de numerorum proprietatibus tradit, in quibus videre est quasi quoddam corpus exstare doctrinae hujus, a qua defluunt, quaeque Platonicis maxime tribuenda est. Postquam enim quasi Summam hujus doctrinae tradidit, et dixit asserri posse insuper alias causa quibus numeri pleni essiciantur, i de octonario Misserens Pγthagorici

1 Macr. Comm. lib. I, C. V. 2 Gallice : Parties aliquotes, multiples racineS, CarreS cubes.

39쪽

DE NUMERIS. 23

α Nero, inquit, hinc numerum justitiam 1 vocave runt. inde apparet ipsum aliam Sectam, alio ma

gi Stros Secutum esse. Et qui sint illi magistri declarat locus quidam hujus dissertationis in quo ait 2):

i A lineis ascendi ad numerum tanquam ad prio rem δε qui totus a Plotino 3 desumitur. De Septenari autem aeque ac de octonario susius et subtilius disputat, exponens qui bia de causis plenus JU0qlae jure vocetur uino tra Sire Sine admiratio ne, ait 4), non OSSUmUS, quod V numeri, qui, in se multiplicati, vitale spatium viri sortis inclu- derunt, ex pari et impari constiterunt. Ita enim

Vere persectum e St, quod e horum numerorumu permixtione generatur, nam impar Umeria maSu et par semina vocatur. Item arithmetici imparem patris et parem matris appellatione Venerantur. umine et imaeus Platonis labricatorem mundanae si animae Deum partes ejus e pari et impari. . . in

tertexuisse memoravit 5 ita ut a duplari usquere ad octo, a triplari usque ad viginti Septem, staret

alternatio mutandi. . . D Et hic quidem dum latonis sententiam reserre videtur, multa promit quae non

40쪽

ad verbum quidem expressa, invenimus in imaeo, quaeque de curtata et mutata sunt in Macrobio, ut illum memoria tantum haec tenuisse, aut e commentario quodam eruta de SumpsiSSe arbitremur. sum Septenarium numerum, seu de duobus et quinque, Seu de tribus et quatuor, OnStare en Un-tian S, horum numerorum proprietate dinumerat.

Et de quinario dum disputat, nobis praeclare Stendit quae sit summa suae philosophiae et a quo defluat ait enim is fisse dicimus intelligibilia l), iare deri Ss e corporalia omnia, seu diuinum corpus ha- beant, Seu caducum o Quae quidem noni lotini sententiam tantum, sed et ipsa verba repraeSentant.

Posthac, de tribus et quatuor 2 disserens, iterum latonem, quem si ipsius Veritatis arcanum vocat, et Platonis I imaeum 3), scientiae Suae auctores assert, dum in ipsius verbis, Platonis sententiam quidem sed non verba agnoscimus. Et cum de ipso septenario dicere aggreditur, eruditionis suae Xemplum n0n negligendum praebet : mi numeruS, inquit q), επτας nunc Vocatur antiquato Su pri- si de litterae rapud Vetere enim septa vocitabathir, quod graec nomine testabatur Venerationem de bitam numero. am primo hoc numeroe anima