In opusculum inscriptum reverendissimi Joannis Joseph Languet, archiepiscopi Senonensis, judicium de operibus theologicis f.f. Bellelli et Berti, aequissima huius expostulatio. ..

11쪽

incentio es Collatore modulantibus coepu qu nto Ecclesiae seculo apud Massilienses personare. Tunc autem iubente Cae-Iestino sonitum cohibuit , pocrisI: nunc Clementis o Beneis dicti oretit fanctionibus . tubas inflat o obirepit. Spero fore , ut dissensiones hujusmodi tandem aliquando cessent . Oconcordi Theologorum sensu exaeitentur nefaria dogmata V. Me semper Supremur Ecclesae Rector adin Deniet obtemperantem. Si me erravisse pronuntiet , retractabo quae scripsi : si nobis sientium indixerit. Flebo: si caussam mihi adiudicabit . nulla in me erit mentatio aut jactantia: s proscripserit victricis delectationis lasema , stie quae controυertuntur reli-

sua , repugnantia in me erit nulla, nullaque anxitudo. Et nim nihil existimo honesium magis ct decorum, quam Cus, a quo Catholici reguntur, iussa capessere . Interim quod a a natura cuique inditum esse reor, objectas criminationes rotundere adnitar . mediocriter fallem, ac temperanter. Illas

ne forte a me fraude, vel artifcio fuspiceris eludi, ut inofficios scriptitant aliqui ; ipsus Conviciatoris usurpatis verbis ,

praemittam . Num casigatae snt, num veritatis fudium. num Archiepiscopi gravitatem , num denique prudentiam es moderationem praes erant , tuum erit dijudicare . Te rogo, obtestorque tantummodo, ut cum aliena , tum mea , Derboso , inscio, ineptoque Hisorico accuratior eυosias, ct conferas diis iligentior . Ceterum aut nostrae. adhesereas , aut asierseris senistentiae, nihil mea interest. Posulo hoc unum , ut reprobata dogmata a placitis Scholarum fecerna non vero accenseas prava dogmatieantibus, quod audent hac tempestate plerique,

sectantem vestigia fancti mi aeque ac sapienti mi Pelagia.norum debellatoris. Id s feceris, non te amicum tantum .

12쪽

NO' Frume istimo doloris sensu in libris Theologicit

FH Bellici, O Berii ex Augu Hauormn familia deprehendimus plerosue renovatos errore; Bel , Icη- fuit, di stumhestii, toties a Sede e postolica , O OMscopalibus judiciis profligatos . Temeritatem tantam in Dirii Religiosis , praesertim qui in Italia libros sol 'Hic rant , n quam suspicari , credere potus inui, nisi diligenti illorum Acriptorum lectione pertiersa doctritis nobis manifesa paruisset. Porro eum Episcopos super spe, culam positos Damus ut gladium venientem a longe fros eiant ,'populis sibi commissis omni stidio caveant; non es fas nobii ea, fidei noxia junt , dissimulare , quocumque loco

parcani. Etenim Ecclesia Dei, ut alti Augusibus epis. SS. quae sunt contra fidem , & bonam vitam non approbat , nec tacet. Religiosis Viris, ordini Sancti mo afdictis parcere di mulando desideraremus, nisi Denenum sυDbus Chrisi paratum, o D apud nos serpere incipienI a nobis exegi t , posquam errores in Regionibus x rit grossuntei reprimere conati fumus, eosdem denuo grassatum ros omni li , ct opera propellere concremur. Maturo igitur examine libris Theologicis FF. Bellici, dirum Berti ponderatis , Iudicatimus illos auctores in pluribus contra fanam doctrinam , orthodoxam peccesse, Irinc, i pia

13쪽

sia notia , temeraria , ct noxia proferenZo; erroribus tu quinque libri Ia enii propositionibus contentis favendo ; eosdem errores aliquando subdole, cliquando verte propugnando ; veritatem Catholicam contra Baji , O mi neuti placita aufertam adsimulando , tali arte, ut horum Wotatorum Sectatores Fratrum placita facile adoptare parati sint sine errorum suorum e uratione. Buod quidem aliquot

exemplis inter plurima selectit apparebi. .

F. IOANNER LAURENTI Ug-Quae opera ea sint, de quibus Cl. Senonensis Antistes profert judicium, neminem puto latere. Prodierunt illa in lucem, non furtivis typis, sed in urbe Roma, ubi Sedes est Pontificis. Maximi, catholicae fidei regula , dc Cathedra veritatis Antea , dc post editionem suam approbata fuere, non a proletariis , & parti addictis Censoribus, sed ab iis, qui sipientiae , atque probitatis: laude conspicui sunt, inter Congregatione, ,. ad quas, attinet dogmatum librorum quo discussio, adlectis , ac saltenti tribus ob doctrina di celebritatem Vaticana purpurae ornatis Ad trutinam rursus revocata suere post Anonymi, qui sese tandem prodidit Praesulem Viennensem, cunae prelo commissis , tum privatis aliis, & longe gravioribus censuris , & ab omni prorsus. errore declarata fuerunt immunia. Irrogatur idcirco injuria atrox, atquct inexpiabilis curae , solicitudini, & vigilantiae Sanctissimi aeque, ac Sapientissimi Pontificis BENEDica i XIV. ab iis,. qui audent asserere, eumdem in ventilandis dijudicandisque praelaudatis operibus usum sivisse nimia erga nos conniventia , adeo ut nostri caussae patrocinium deseruerit veritatis , Ddeique pericula non averterit. Iniquum sane de tanto Pastore judicium. Testor enim me in Ipso, praesertim antequam apologeticas Dissertationes conscriberem , severio-

14쪽

ris potius Iudicis aequitatem, quam Defensoris ( eis veritatis de senser est maximus) anxietudinem fuisse experistum . Id tamen in doctrinae meae munimentum decusque cedit: nam si appensa ad stateram, & rigidissimo subjecta examini nulla est animadversione dispuncta; profecto non scatet damnatis illis erroribus, quibus undique consperissam & maculatam pronuntiat amplissimus Archiepiscopus Senonensum . Quare nihil in caussa erat, cur is intimo as-ficeretur doloris sense, sed potius ut de nostra gratularetur orthodoxia, ac tandem aliquando cognosceret se plurium annorum spatio in se liciter contra Jansentanos pugnas,st; dum in his contenderet inflictum vulnus Augustinianae doctrinae, quae, velit, nolit, inconcussa est, neque

adversariorum arma sermidat. Quid enim opus erat triginta annorum intervallo contra Quesnellii. factionem certamine inito, omnem adhibere conatum , ut impugnaret systema duarum delectationum, impossibilitatem status naturae, quam furam vocant, bonorumque Operum necessariam in Deum, creaturae ramtionalis finem ultimum , relationem Z An ignorabat Antistes haud mediocriter in Theologorum lucubrationibus , ut opinor, versatus , haec a Catholicis D D. propugnari, pumta duarum delectationum systema ab Antonino Massoulle, cujus opera Congregationis S. Officii accuratissimo examine approbata suerunt, impossibilitate status furae naturae in , tota Achola Aegidii numquam in erroris iuspicionem adducta ,& relationem actionum humanarum in Deum a synodo Pro vinciae suae Senonensis, ab omnibus Galliarum Episcopis , qui damnarunt Apologiam Cassii starum, atque ab Episcopiscentum, qui anno I ao. Bullam Inigenitus explicarunt , quorum Languetius ipse unus fuit, approbatam sui ste Si haec vir illustris non ignorabat ; ut quid ansiim praebere adversariis defendendi sese clypeo Augustinensium doctrinae Non utique arma tam diuturno certamine frustra at rhetasset, neque occasionem exhibuisset hostibus, non illum

15쪽

resutandi duntaxat, sed irridendi quoque . y me. meum

que sodalem advocandi in sui pitrocinium : quod fecere non tantum in additione ad Ephemerides Ecclesiasticas anni IIIo. quas idem eloquentissime Gaetulam vocat , verum etiam luculentius in Additamento ad annum III 3. ubi hoc ipsum judicium cum suo , nostroque dedecore in caput au- Aoris sui retorquetur. Etenim oportebat expedite, & dire-ete residuam Que Sellianam phalangem ita impetere et Uerum ut lit syllem a duarum delectationum ; quae gradu Spemrior est, nequaquam obstringit liberum arbitrium vinculo necessitatis: Sit probabilis opinio statum naturae purae rejiciens, ex hac tamen non consequitur, aut primum hominem non fuisse exaltatum in divinae naturae consertium dono aliquo supernaturali , aut priorem integritatem suilla conditionem naturae , aut gratiam collatam Adae sequelam creationis , aptam producere merita tantummodo humana: in Deum quoque reserenda esse, caritate saltim virtuali, opera deliberata, sententia talis est, ut absque nota temeritatis, ut inquiunt Centum Galliarum Episcopi, nequeat reprehendi ; at non inde insertur omnia, quae ex caritate non fiunt, proficisci & corrumpi a vitiosa cupiditate. His, quae nostrae doctrinae capita sunt, strenuus hellator jugulum inimicorum petiisset; nam hi ex veris principiis falsas inserunt consecutiones, quemadmodum ex divinis prae definitionibus Calviniani, scilicet ajunt vividiori delegation Operimi libertatem indifferentiae; primam creaturae rationalis integritatem non fuisse supernaturale beneficium, sed

conditionem naturae, cunctaque opera, quae e X caritat non fiunt, a cupiditate prae dominante corrumpi. Ideo itaque Questa ellii reliquiae clypeo nostro se protegunt: quIniam nonnulli principia, quae innoxia sunt, arbitrantur e sese damnata ; atque ita aerem verberante S more andabata

rum decertant, effugia suppeditant adversi riis, non eos se perant, sed reddunt pervicaciores, quoniam una simul Catholicos insectantur, & bonam agunt causiam, non bene.

16쪽

XIII

Videant hine , & experimen o discant Theologi Constitutionum Apostolicarum Propugnatores, non incertis, dubiis. que , ac multo minus in Schola Catholicorum receptis principiis perduelles esse vincendos , sed vel communibus &omnino inconcussis, vel iis, quibus refrae rit abutuntur. Haec ratio pugnandi: haec ad ineundam concordiam via. Quid ex impugnatione, ac permixtione Augul mianae senistentiae cum proscriptis erroribus percipiatur utilitatis, commonstrat ipsa adversiariorum iactantia , ut cetera praetermittam , quae unicuique manifestat aevi hujus calamitas, a

que experientia humanarum rerum magistra .

Num vero nos culpandi simus temeritatis, quod omni servato iure, superioribus impellentibus, praemissis Censorum judiciis, obtentis facultatibus necessariis, Theollagica Scripta palam edidimus , censeant qui eadem scripta legerunt. Probrosiam enim hanc notam dilui, & exsufflavi in Vindiciarum Praefatione num. II. & seq. Modo unum tantum peto, an temeritatis illi sint arguendi, qui non eris rant mentis per xicacia, sed ignorantia solum humana. Temerarios, qui ignorantes errant, nullus dixerit: alioqui temerarios fuisse oportet, qui ignoranter scripta nostra probarunt, plena, ut Languetius falso sibimet per sui det, erroribus. At is in prima ad Benedictum XIV. epistola satetur nos ignoranter peccasse. Verum es, ait, quod illi duo

Fratres muno ettio pro Coustitutioue Uni enitus, O pro impetendis esu oemi propositionibus excitari se monstrur seocati sint, sed hujus sectae se utior minus experti , plura illius principia ct dogmata ad torunt ignorantes. Si ignoranistes errat imus: quomodo temeritatis arguimur mutias insuper illas,' quae ignorantes nos deceperunt, noverunt ne Romani Censores , qui Scripta a nobis edita pervolutarunt pSi noverunt, cur ea probarunt Si minime noverunt, quomodo aperte fluunt asserta ac politiones nostrae ex iisdem

Questellistarum principiis Z Num & haec principia Romae prorsus ignota esse audet Senonensis Praesiui asserere Z Hoc

reveae

17쪽

revera, hoc, inquam, seret augere in Appellantibus pervicaciam dicendi, in Constitutione Unigenitus reprobatas fulsese propositiones, quarum sensium, nec sedente Clemente XI. nec regnante Benedicto XIV., clarissimi in Urbe Theologi

cognoverunt.

Episcopos positos supra speculam, verum est . In eos quadrat, quod ait EZechiel g g. 6. Si speculator viderit

gladium senientem, O non insonuerit succina, Oc. quae in verba animum Praesul intendit. Aliquando tamen melius unus non positus supra speculam veritatem annunciat, quiam septem circumspectores sed ntes in excesse ad , heculandum is, ut cap. 3T. 18. inquit Eccles asticus. Et quidem etiam ex illa specula, quae, auctore Augustmo in libro de Gellis cum Emerito Donatis a num. 2. es secula Binitorii ncilia fastigium superbientis , Episcopi erraverunt quamplurimis non ii solummodo , qui Millenariis praeluserunt cum Pampia Hieropolitano, qui pro Quartadecimanis certarunt cum Folycrate Ephesino, qui Divinarum Persenarum oppugnarunt Trinitatem cum Paullo Samosatens , vel impie de a Verbo homine facto senserunt cum Theodoro Mopsueste-no, Nestorio Constantinopolitano, & Dioscoro Alexandrino, vel fuerunt Monothelitarum ante signani cum Pyrrho &Macario, aliique complures, de quibus cap. 36. Praenun tiaverat Isaias, Speculatores caeci cannes: in s Fastores ignoraverunt intelligentiam et non ii solummodo, verum & alii, qui suis in judiciis errarunt, quamquam sapientissimi forent, sicuti beatissimus Cyprianus circa sententiam Stephani Rommani Pontificis, Magnus Basilius scribendo de S. Dionysio Alexandrino , Theodoretus Cyrensis pugnans adversus Cy rillum, Joannes Antiochenus, aliique Orientales improbando ejusdem Cyrilli anathematismos. Atque ne longe vageremur ab hac ipsa criminatione, qua nos iterum impetimur, erraverunt Galliarum Antistites ac presbyteri fautores Semipelagianorum, quos Augustino ejusque discipulis obloquentes S. Caelestinus I. litteris ad Venerium, ceterosque

18쪽

Galliae Episcopos, putavit esse coercendose neque defuerunt aetate hac nostra in ipso florentissimo Regno Praesiu-les, a Romani Pontificis irreformabili sanistione ( quod

numquam nos in animum induximus nostrum ad sutura in generalem synodum appellantes. Quae cum ita sint, nedum monachi, privatique homines, verum ae Episcopi positi supra speculam errori inveniuntur obnoxii. Eapropter unus sapientissimorum Episcoporum ita alterum adloquebatur: Neque arbitrerit ideo nobis non posse subrepere inju flam commotionem, quis Oisopi sumus et sed potius cogitem mur inter laqueor tentationum nos periculosissime vivere ,

quia Episcopi fumus. Aufer itaque gestet Ecclesiasica, quae perturbatior fortas fecisi, O redeat caritas et aufer utem ,

O revocet flucem ; ne tibi pereat homo amicus, O de vobis gaudeat diabolor Inim eus. Hiec Augustini sunt verbae ista, epistola aso. ad Auxilium Non debebat ab ea animi commotione, errandiqu' periculo semet ipse in credere immunem prudens Senonarum Archiepis opu , tametsi bcripta nostra in 1turo , ut asserit, ponderasset examine , quando graviori, re repetito examine aliorum adinventa. sunt orthodoxa . Quamquam praesens discussio evidenter ostendet, fuerit necne prande ratio ejus accurata ac matura . Profecto quisquis leget Bajani ut, & Anseni um Redivisos facit et percipiet, auctores, horum duorum, & hujus tertis, opusculorum , nil aliud ex libris a nobis. editis perlegisse, nisi. textus aliquos e suo loco divulsos, mutilatos, atque ad calumniam, invidiamque nobis conflandam artificiose collectos ab alienae Scholae Theologo aut nimium imperito, aut certe praejudiciis abrepto- Ubiquet enim, iidem textus, eademque arte trancati , quamvis ordine paullulum immutato, leguntur. N ilo autem hanc

pravitatem in iis, qui ad Sacerdotii fastigium evecti sunt, temere suspicari. Ab illorum itaque iudicio, quibus neque

gentis origine, neque sacrae ordinationis titulo , neque 'dioeceseos districtu , neque voti prosessione subjicior , ad u

19쪽

nam provoco Apostolicam Sedem, cui sdeleg omnes collia submittunt, & quae sola non errandi certissimo fruitur privilegio; libenterque probo quod probat, damno quod damnat, rejicio quod rejicit, brevi huic praefationi finem imponens canone S. catis. a. quaest. 6. Ad Romanam Eceles ais ab omnibus, m xime tamen ab oppressis appellandum es, Oeoncurrendum quo Od matrem , ut oui uberibui nutriantur,

auctoritate defendantur , ct a fuit oppressionibui releuentur: quia non potes, nec Abet mostr oblivisi filium suum.

20쪽

CAPUT I.

De voluntate Dei circa salutem hominum , es Chrest redemptionem in

I. frita definitiones concilii Tridentini, es iudicium inti librum Jansenti, di propositioneae ex eo extrae Ius a SS.n PP. Innocentio X. O Alexandro VII. latum, iudi- carunt centum , O amplius Episcopi Gallicani ills nullum esse ex fidelibus, qui non teneatur credere fide firma, Deum velle ipsum salvare, & Chri- istum pro ejus salute sanguinem suum omnem fudisse , aci Proinde illi gratias concessit se necessarias .. ut possit salvari. Enim vero quilibet fideliae:teretur de sis credere, Christum Pro ejus salute passum, & mortuum , prout fert Ombolum Nicaenum a quolipei fideli recitandum ; ct a quolibet fideli in articulo mortis exigitur is, ut fide credat Christum pro illo& ejus salute aeterna mortuum. Ex quibus fidei pun- itis duo isd fidem aequaliter pertinentia sequuntur: alterum Deum voluntate Gera, ct sincera veIle salutem aeternam, fa tem cujuslibet fidelis, iuxta ulud EDangelii Jo. 6. Haec est voluntas Patris, ut omnis qui credit in eum non pereat sed habeat vitam aeternam e cliterum quod Deus cuilibet fideli subminifret gratias, quae illi salutem aeternam reddant uere possibilem juxta illud coni illi Arauxicani (si : Hoc se-