Ioannis Casae Latina monimenta quorum partim versibus, partim soluta oratione scripta sunt

발행: 1567년

분량: 237페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

211쪽

liamini. Nam & misericordia paribus tribuenda est,

non iis, quos neque contra in suturum quicquam unis . reat, & in perpetuum hostes vobis esse apsa re' cogat: &qui dicendo aures vestras suauitate persalescent orat res, ijs alijs minoribus in rebus campus non deerit 'Nam nunc quidem breuis voluptatis fructu nimio ciuitas multaretur: ipsis autem pro bene dictis bene facta

commodaque tribuentur: clementia Sero aduersius eos,

exercenda est, quos deincepsVobiscum coniundios, non in eos, quos similiter; atque antea hostes habituri sumus. Atque ut in unum conseram, si mihi assenseritis, ea facietis , quae iusta in Mitylenaeos sunt,&in rem p. Vestram

silutariat sin aliter statuetis, nec illi gratiam nabebunt,& ipsi vestro votaei iudicio condemnabitis : iniuste enim vos imperium, si quidem iureati desecerunt, obtinetis : quod si contra, quam deceat, tamen faciendum id vobis esse statuistis, contra ciuoque, quam honestum sit, utilitatis causa in eos animaauertites nisi sorte principatum dimittere mauultis, ct sine omni periculo ad officium vos conuertere: ac pares ab illis Elnas repetite,' emaior nostra, qui insidijs obstiterimus, quam eorum ;qui insidias secerint, videaturiesistentitudo: illud animo versantes, quales illos existimandum sit in vos suturo isuisse, si vicissent:praesertim cum ab i)s initium iniuriae inserendae ortum sit. Nam, qui sine causa quempiam laeserunt, ii acerrime rigere, sanguinemque selent appetere , superstitis scilicet inimici periculo commoti. Etenim qui ab eo, a quo minime fuit necesse, perculsus si, is capitalior, s sorte euaserit, hostis est, quam qui pariri etiam nunc condicione inimicitias serit . Ne igitur vos ipsi prodideritis, sed mala, que ab ipsis accepissetis, vobis ante oculos atque in conspectu statuiter faciteque ut etiam atque etiam recordemini, ut Omnia minoris aesti maueritis,quam ut illi vestras in manus deuenirepti tam

par pari nunc rescrές, ne,quc in ipso negotio iubito r j

212쪽

hnguescite: quantaque vobis acerbitas modo Imminuerit, memoria retinete :& cum ab i7s dignas paenas repotite, tum in posterum documentum secias vestris statutiate fore, ut, quicumque defecerint,morte multentur: hae enim re intellecti, minus posthac gemini, posthabitis hostibus, cum sectis vestris bellum gerere.

ά haec Tussitus, Eucratissibus, qui Nmre cre que contione vehementer Cleonis sententω, -

blenaeis necandis, restitisset, cum insig-- gestμm vena sit , ita re-

Ec eos, qui iterum de Mitylina is r

ferunt, reprehendos nec eos, qui mΘgnis de rebus saepius deliberari qua runtur, laudo: duas autem res maxime consilio inimicasse acrationi esse existimo, festinationem, atque iracundiam; Huorum alterum amentiam, alterum inscitiam, & leui-xatem habet. Quod si quis orationem rerum agendarum magistram negat, atque in eo pugnat, nae ille aut

stultus est, aut sua id priuatim aliquid referte stultitiae est enim aliquid praeterea esse statuere, quo suturis minimeque perspicuis de rebus disseri posset: priuatim vero interest, cum turpe aliquid pe suadere in animo habeas ahene autem te de re minime honesta dicere possedissi, bene calumniari , atquς cum aduersarios, tum vero

213쪽

etiam audi tores extra re Illi emin vero omnium maxi

me molesti sunt, qui alterius sententiam pretio assilietim criminantur i etenim cum stultitiae is, qui nihil Arte persuaserit, arguitur, imprudens habitus magis, quam im , probus discedit : cui vero obiecta est auaritia, is , dc cum persuaserit, suspectus est, &,xum id minus sit assecutus, praeter stultitiam improbitatis etiam reus fit. Ac ne ere p. quidem id est, quippe quae metu suis constiariis priuetur, multumque adeo illi prospectum si, si huiusinodi ciuibus nulla ad dicendum facultas fuerit: minimum enim in se fiduciae ad peccandum habebunt. Quandoquidem boni ciuis est,non metu exterritis iis,qui contradicturi sint, sed aequo certamine contendentem se periorem in dicendo discessis. iudicari: prudentis autem ciuitatis , qui plurima sipienter suaserit, eum haud honore amplificare., sed ne de ea quidem, quam is obtinet,digni

tale quicquam detrahere 2 contraque qui minus prudenter scnserint,illis emt cm non modo fraudi, sed ne dede .cori quidem esse censore. sic enim nequeis,cui ex sententia euenerit, quo etiam pluris habeatur, contra, atque ipse sentiat, dicendo, gratiam aucupabitura nec cui minus successerit, ipse quoque, quo sibi aliquid conciliet

gratiar se se contiooi venditabit: que contra a nobis fiui. atque huc accedit ut siquis suiquidem qu stu causa,sed q uq nihilo tamen minus ad rem p. pertineant, dicere in suspicionemvenerit, ὀb tenuis auaritia 3pinionis in us

diam, certo rem p.Vtilitatis fructu privemus: atque eo res

deducta est,ut,quiae recta sensis simpliciter Imcereque dicantur, nihilominus suspiciosa fiat, quam quς impro ba sunt Vtri uenecesse habeat, qui maxime pernitiosa suadere cupiat, populum inducere, atqueis; qui salutare aliquid adferat, mendacio fidem facere : laque haec est ciuitas, cui propter peruersam calliditatem aperte snem circuitione prodesse nemo possit inam, si quis aliquid attulerit, quod perspicue bonum sit, delitesceretanisi nari

214쪽

T et Y: in I x it, eo oreulte fraudis aliquid ac furti veremini. Quare in tam suspiciosa ciuitate,institutisque his vestri in imis de rebus dicentibus nobis longius prospiciendum est, quam vos, quibus breue ad cogitandum spatium fuit, prouid tis; praesertim cum statio nostra legibus teneatur, vestra autem auditio libera selutaque st: etenim si eadem, qui suasit,ac qui in eamdententiam est,paena plecteretur,prosecto haud paulo vos consideratius iudicaretis nam numquidem , q uacum q ue de re facti stis iratiores, i s quando aliquid serie offendistis, eius, qui auctor suerit, sententiam unam multatis: vestras autem, quae multae in eius erroris secietate suerunt, abseluitis. Ego sine equidem non eo in contionem astendi, ut Mitylenensum causim

agerem, Mec vero cos russirm Vt accuserem anu nim de

illorum iniuriis si sepimus,sesteptanobis est hocit pore contentio, de nostra recte ineunda ratione': neque

nim, ne si aperuero quidem plurimum eos peccasse, prin pterea occidendos illos censebo nisi id reip. conducat: n que contra, quamquam nonnihil illos loci veniat reliquisse ostendero,nisi ea res ad remp. pertineat, ignostendum statuam ei puto enim defuturis magis vos rebus, 'uam de praesentibus consuli. Itaque4nRuo Omaximeniatebatur, cum contenderet multum in posterum ad des citones coercendas profuturum , s qui ei rei paenam capitis constituerit; in emo quoque ex altera parte sui ris nisiis, ab illo vehementer dissentior enimuero haud αquum esse existimo prs illius speciosi ratione,utilembi meam a vobis sententiam respui: etenim illius Oratio, propterea quod mogis ius sequeretur, ob pr sentem v astram in Mitylenaeos racunciam sertasse vos traxerit: non enim iudicio cum iis contendimus, ut tutis ratio hahenda sit, sed de illis deliberamus, qua nam potissimum condicione plurimum reip. nostre snt profuturi. Multa a tur singulixin ciuitatibus, eaq; baud quaqum huic pa

215쪽

elati spe pelaeulum non reformidant : nemo autem de Gerans conata se perficere posse maiusaliquod facinus sit scipit. Ac saepe, que minus,auttas Viribus , aut exter nis auxiliis instrui' ciuitas defecisse visa est, hoe freta id incoepit: natura enim omnes publice priuatimque ad peccandum serimur; qui quidem i mpetus nulla lege coerceri potest: nam per omnia suppliciorum sunt homines genera peruagati, si quid ab in serenda improbos iniuria deterrere possent: ac verisimile est grauissimis antiquitus criminibus mitiores sursse penas constautas r sed eum illae temporis diuturnitate ne igerentur; capitalia pleraque euaserunt: perstingitur tamen id quoque. Aut itur metus maior aliquis inueniendus est , aut ne in hoc quidem satis est roboris ponendum' Nam egestas neces.stitatem,audaciam porrigi incitat: copiae,contumeli &srrogantiq iniustitiam ministrant: tum ceteri itidem c siis dolore, ut quisque maiore aliqua vi premitur , Sprici littes in pericula trahunt: spes in primis, atque amor; ibisam enim praeeuntem haeesubsequitur; atque hic ingres sionem meditans; illa secundum. fortunς euentum proponens, pleraque turbant ac nitiscent: atque haec, quo niam latent, perspicuis malis peiora sunt. Ipsa pr terra Drtuna multa ad instigandum congerit. nam nec Opia 'tantibus non numquam se se offert, atque imparatos indiscrimen tralissi ipsasque praecipue, preter caeteros, ciuitates impellit ι utpote quae res maximas, libertatem aut

etiam in alios imperium, propositas habeant, simulae, quisque stulte , quam quanti sit, carius estimat. Atque' omnino nec fieri potest, magnaeque inscitis est,cum sum. mo humanum ingonium studio ad aliquid agendum in-- cubuit legum seueritate, ullove alio acerbitatis generei deterritum iri, existimare. Quare nec pina capitis fieti ;tamquam eam Vadem acceperimus, minus prudens consilium inire de mus: nec quicquam statuere, quo spessis, qui defecerint, 'ad sanitatem reuertendi. peccatium

216쪽

cogitate. Nam sic quidem, si qui, cum defecerint, iustinere se non posse sentiant, integri adhuc , ut, ct quod impensem sit, in praesentia sarcire, & yecti gal deinceps

pendere valeant, in deditionem veniant: illo autem modo ecquos putatis sore, qui non se multo acrius, quam nune, ad tolerandam obsidionem comparent , atque iram, quam longisiime posiint, producant: quippe cum nihil referre intelligant , tarde ne se se, an celeriter dedi- , de init Quid igitur' ea res non ne vobis damno erit icum in obsidionem sumptum sacere cogemini, propter-i ea quod nullum compositioni locum resiquum soceritis,&urbe potiti, perditam ciuitatem recipietis Mi vectigal ique, quod ex ea percipitis, in reliquum amittetisy Atqui ,

hoc uno maximebostibus resistimus. Quamobrem non aest nobiscommittendum, ut seueri potius peccatonum ζiudiericum simus, damno afficiamur, quam ut modera tione in puniendo adhibita in futurum prospiciamus, ut integris ciuilatibus firmiora vectigalia habeamus. Nec vero inlegiun seueritate, dedin rerum procurati Hatis esse ad custodiam praesidi; existimentus, .contra quidem,ac nunc facimus: etenim siquis cum liber esset, atq;

imperio peratim opprimeretur, iure se sein libertatem

vindicarit, acerbe nos in .eum receptum animaduertiamus. Atqui liberorum populorum desectiones non criter puniendae, sed acriter cauende sunt, preripiendumque, ut ne in eam quidem cogitationem deueniant: at, cum in ditionem recepti sint, eulpa quam minimum dilatanda est. Ac videte, qua vehementer hoc etiam n mine, si Cleonis sententiam secuti fueritis, erraturi sitis: nam nunc singularum vobis ciuitatum populus sauet ac cupit, nec iam principibus sua voluntate coniurat, cumque armis opprimitur, continuo desectionis auctoribus hostis est. Itaquemultitudiue nos aduersariae ciuitatis no

bis amica ac secia bellum geri mus . Quod si populum Mi

217쪽

cum priuatim arma capiendi potestas data est,ultra nci . bis urbem tradidit, preterquam quod ros, qui bene de vo bis meriti sunt,necandis iniuriam facietis, id etiam statue-utis , quo nihil nobilitati possit esse optatius: civitatibus Gnim ad desectionem impulsis populi auxilium paratum habebunt: siquidem exemplum vos statuetis, idem vos supplicium iis,qui scelus in sie admiserint, atque ijs, qui extra noxam sint; constituere; quin immo , si maxime illici in eulpa sint. dissimulandum id esset, ne, qui uni nobis a- Imici reliqui sunt,hostes fierent. ' Atque equidem multo Ihoc magis ad imperium tuendum conducere arbitror,si silentes iniuriam perpetiemur,quam si vel iure, quos mi , nime expediat, interfecerimust. Nam Geonis quidem , sententia penam quae utilitatem eadem cum iustitia copu IIct, inuenire non potest .. At vos prettare haec statui teli inec misericordiae quicquam aut clem cuti liabuite; quia ibus rebus ne ego quidem abduci vos velim , sed iis ipsis, quae a me expositae sunt, rationibus persuas Mitylenen-- sum, quos Paches prosentibus misi otiose usam

cognoscite, reliquos oppido uti iubete et haec ut diurenim cum in suturum reicta sunt, tum inti presens hostibus semidabilia. Nam, l. i. et a qui consito nititur, plus hosti- π 5 iis. bus nocet, quam qui G U-- . , -- . Cane animi rati

218쪽

IO ANNIS C A SAE

Venetiarum Principem, l

Franciscum Donatum

P RiNCEPs, quod tu minime ignoras,cum ad vitam sustentandam inuentar,tu ad cultum, autet;am ad iucunditatem, voluptatemq, ab hominibus excogita-tς: quarum in singulis qui excellenti quadam scientia aliquando pr ter ceteros praestiterunt, magno apud omnes gentes in honore habit ' sunt. nec vero iniuria id quidem : nihil est enim pr stantius,nihil omnino homini laudabilius, quam de nominum genere bene quoquo modo possis, mereri; eamque cognationem, qua a natura habeamus, nostra quoq, opera hoc est dandis beneficiis,arctius etiam astringere. Quod si harum commoditarum,utilitatumq; effectoribus tantus honos habedus est singulis quibusham tandem aut litterarum,aut opera monumentis eius gloria digneillustrabimus, si cuius ars, ae di plina tanta ut, ut uniuersa illa contineat ac com plectatur aut si quis harum omnium artium moderator, dc

219쪽

tam et architectus, quatenus quamq; quoquemodo pro. predi decea indicet atq; praescribat' est enim dissicilis illa quidem,& ardua in prmaris nonnullorum in numingeni7s,ceterarum omnium princeps, ac magistra, minime tibi quidem incognita,siculias quoam, quae ciuitatu procuratione sibi vindicet,& rei p. regendae muneri prae posita sit . atque eam artem ciuilem rationem, eandemq; prudentiam licet appellare . cuius quidem disciplinς qui compotes sunt,non una modo, aut altera re separatim nominibus c6modar ac prodesse,sed uniuersam eorum gubernationem susEpere volunt nec illud est ere silum conantur,illi priuatim ut libere,vitulo,ut iucside; sed ut bene etiam beateq; publice vivant. Quamobrem tanti , actam priclari operis artifices, non ut reliquarum artiu mapistri laudibus selum extollendi sunt,sed etia, si modo diata, fas est,in deorum immortalium numero, quibus cum

humanarum rerum procurationem propemodum communem habeant,venerandi atque colendi. atque horutri

artificu vestro in senatu maxima.omnino facultas est, semperq; suit:id moueres ipsa declara ecenim tanta, tammopulenta, ac uata ciuitas ves constitutinis potuit, vesdeinceps tantopere augeri &crescere; ne ero vn e .

dem; statu,& tamquam habim tot secuti, id quod nullis gentibus, ut totius vetustatis memoriam quamlongissime repetamus,usu euenit,manere, sine eximia quada pindentia,si neque admirabili ac diuino cum patrum vestris. ru, tum vestio, qui nune eam talem tantamque tuemini ac regitis, consilio . Ac video tequide pluribu quam via, gentibais aliquot annos dominatam olim esse ciuitato nam,aut altera. Verumtamen li beae enim dicam, q dsentio) impertu bello parium sepe feritatem,sepexaeseptia, atquoin iustitiam, sertune quidemcerte reminuitem semper habet . at bene domi constituta res in*que vitiuuitatis motu tot saeculoru diuturnitare firma , una ea Gqu e resp.ratio moderata&concias i eaver tota P

220쪽

I A o N N I s C Α .s ΑΕ I. 9 tis prudentiae . itaque in bello illae, atque inter arma cum stetissent,in pace atque in otio conciderunt; quippe que non ratione,sed viribus nixae erant: nec enim quietis, hoc est parendi vicissim atque imperandi, artes didicerat. Vos pacis, id est iuris, atque aequitatis studia , quae vincula fiant ciuitatis, cum domi coleretis, nihilominus seris belli

gloria floruistis. etenim cu ciuilis illa,quce modo a me appellata ratio est, duabus contineatur partibus, bellicarum, atque urbanarum rerum stientia, dc tractatione: illi,cum

bellica laudem nimio adamassent opere,alteram reip. partem inculta propemodum reliquerunt:VOs Vtram 8; quidem, sed piecipuam, ut par fuit, maxime adepti, complexiq; estis. ergo ex om ni Italia, tamqua e turbulcnto ac sormidolose mari aliquo, tanta hominum vis ad vos cosuit, vestramque in urbem sese,quas in portum, refert, vix ut iam capere tantam mutatitudinem suis illa tectis possiti quicum e sitis ciuitatibus in vestram migrant, protectores ab iniuriis fore domi se se vestre aduenas, quam suς ciues,certe confidunt. Maxima igitur laus vestrae res p. vobisq; magnis , clari ae in ca ciuibus debetur; qtiae in eo munere, quod de humanis omnino muneribus longe praestantissimum sit, una excellat piurimum . praestant enim est; ali7s virtutibus populi. vobis autem id unum proprium perenneq; est, rem tueri publicamilloc est humanum genus animi ratione, no Sicitate aliqua, quq casum habeat necesse est,& varietatem sertunae propriam,colaruare: hic enim S stabilis ipse est, ct diuturnitatem atque adeo, quoad res humans serre post uni, pei petuitate, quod vestra est resp.c'nsecuta, parere consueuit. Fortiuiati igitur ciues tui. Te vero equidem semper beatum, semper gloriatione dignum existimauiaeum propter multas, magnasque Virtutes tuas,animi magnitudinem,c5tinentiam, sitauissimos,

eosdemq; casti talis, religionis, pietatis plenissimos more , dulcem illam tuam, uberemq; dicendi copiam; tum vero propter gicinam istam animi tranquillitatem,atq; aequi- .r CC 1 talem.

SEARCH

MENU NAVIGATION