Ioannis Casae Latina monimenta quorum partim versibus, partim soluta oratione scripta sunt

181쪽

est: sedisse corporibus neque enirn per ea homines parantur, scd 1lla homines parante Quin equidem, persuaderi si id vobis posse confiderem, hortarer Vos, Uti Vltro ipsi cx urbe egressi ea sponte Vestra corrumperetis, quo perspe bim Lacedaemoniis esset, nihil haec vosm

uere, nec eorum quidem causi obtemperaturos esse.

multa praeterea ad spem victoriae habeo, modo non uno eodemque tempore bellum gerere atque im perium propagare velitis; neque preterquam , qu bellum hoc li Det pericula, ultro aliqua addaris; nam me quidem n stra propriaque peccata, magis, quam hostium consilia terrent. Verum alio loco haec quidem una cum saetis ipsis exponentur . nune cum iis responss bos dimittencos censeo: Megarensibus nos seri & portuum potest

tem sectui bs, cum Lacedemonii neque nos, neque eios nostros oppido prohibebunt; quando neutrum ne fieret, faedere exceptum est. Ciuitates autem sitis legibus uti iubebimus, si, cum sedus quoque icimus, suis eas legibus mentes habebamus :& cum Hiis ipsi quoque

ciuitatibus permiserint, ut non quomodo Lacedaemoniis commodum est, sed ut suo quaeque arbitratu leges habeant institutas: tum iudicium nos ex istare accipere paratos esse: neque bellum priores illaturos, sed insere tibus restituros: hec enim cum iustassint, tum vero digna, que ab hac ciuitareretpondeantur. Illud autem te-inendum est, necessarium e bellum i adque quo ala crius sumptetur a nobis, eo minus acriter instabunt hostes Maxima vero, quae sent pericula,' cum priua-' tis, tum populis , maximam etiam floriam pariunt. Itaque parentes nostri ,cum Medos contra, initiis haudqua- 'uam tantis, orsi consisterent, sertunis relictis omnimbus : cumq; plus consilii, quam secundarum rerum, plus -'arrimi, quam virium haberent, Barbaros propulsi runt,

182쪽

T 13 v.e Y D I D I s. omnI ratione repellamus, atque enitamur , Vs-ne minora , quam acceperimus, posteris nostris prodamus . rum fuisse videtur, t iis, qui in re virtutem praestiterunt, rerum etiam honos haberetur, cuiusmodi haec sunt, quar hoc tempore circum sepulchrum illud publice c0mpar -ta videtis: neque uno in homine recte secusve ad fidem' faciendam dicente multorum laus in discrimen adduc retur: dissicilis enim est in dicendo mediocritas ea de re, in qua vix opinise Veritatis comprobetur . nam constius quidem auditor ac benevolus minus sertasse pronuntiatum arbitrabitur, quam quod ipse renet cupitque: im- teritus autem vel redundare aliquid, siquid maius,quam uum eincere positi ingenium , audierit, propter inuidiam existimabit: eo enim usque ahena laus audiendo i leratur,quoad quisquest quoque, quod de alio audit, de se pxaestate posseςonfidi z: i in quo autem superari se sentiunt,inuident, eoque fidem non habent . Verum men, quoni/m a Veteribus comprobatum est praeclare hoc habke, me quoque necesse erilegi obsequi,dareque

operam, ut ad cuiusque Vestrum opinionem volunt -temque, qu*m possum proxime, oratione accedam.OG diar igitur a maioribus primum : aequum est enim, sit mulque ad hoc tempus accommodatum, hunc illis me -moriae honorem lxibu . Eiqnim cum terriun ii-

oratio, qua Periclis Milauit ciuessuos, iis hoc belli interfecto .

183쪽

dem continenter tenuerint. liberam eam per virtutem 'posteris deinceps ad hoc usque tem p tradiderunt. λAtque cum hi laudem merentur, tum vero etiam magis patres nostri: cum enim ad ea, quae acceperant, tantum

addidissent, quantum hoc est imperium, quod obtinemus, magno id labore partum nobis reliquerunt; id quod multum quoque ab ipsis nobis presertim, qui granatores natu sumus, propagatum est, ciuitasque omni pacis bellique apparatu quam copiosssime instructa. Α que ego bellicas res, quoque modo singula bello parta habeamus, ac si quando vel ipsi , vel patres nostri, aut a Barbaris illatum nobis, aut a Gr s magno animo bellum propulsauimus, ne longior notis de rebus suisse videar, praeteribo: meque ad horum laudationem conue tam, squibus studiis adepti l sc sumus, qualique rep. quibusve moribus haec magna euaserunt, ante dixero: haec enim cum huic tempori congruere, tum uniuersieciuium atque exterorum frequenti auditu non inutilia esse existimo. Nam ea nostra respublica est, que non aliorum instituta aemuletur, multique nos sibi proponunt exemplar potius, quam ipsi alios imitemur: ac no men quidem, propterea quod non a paucis teneretur, sed gereretur a multis, a populi sibi potestate inuenit te gibus vero priuata quidem in re eadem est iuris omnibus 4 uabilitas constitutae dignitate autem ut quisque in alia quo excellit, ita alijs in republica praesertur: neque in honoribus mandandis, certo potius generi, quam Viri ti sauemus: nec vero ob paupertatem, qui aliqua modore prodesse ciuitati possit, quamquam dignitatis splen dor absit, repellitur. Libere vero nos cum in republiω ea administranda gerimus, tum vero in quotidiana internos vitae consuetudine minime sumus sitspicios: ns queatus, si quando voluptate potiantur, irascimur : nec vero tristitiam,minime noxiam illam quidem, sed tamen odiosam visu pretieramus. Ac qui in priuata vitae com

184쪽

da metu omnium maxime deteremur: & cum magistratibus continenter dicto sumus audientes, tum Vero

legibus paremus: ijsque in primis, quq dei; s, qui periniustitiam opprimantur, iniuria prohibendis scitet sunt,

quaeque cum scripte non sint, . communi omnium consensu ignominiam irrogant. Multa vero apud nos aniamo ad requiem conceduntur : sunt enim nobis certa anniuei saria sacra instituta, ludique: tum lauta priuatis res domestica atque et ans est, cuius quotidiana o lectatione tristitiam excutiant; ad portantur autem propter urbis magnitudinem ex omnibus terris ad nos om-mia : contingitque nobis, Ut eos fructus, quos haec ter

Tagignit, atque eos, qui apud alias gentes nascuntur, aeque proprios habeamus. In rei vero militaris studio, is rebus hostibus antecellimus: urbs enim nostra omni bus semper patet, neque Vlla lege peregrinos pellimus, ab vllave disciplina, aut spectaculo excludimus,' quod minime absconditum siqui ex hostibus aspexerint, adiuvi

Ventur: nec enim commentatione, . aut dolo tam in regerenda , quam Virtute propria nitimur. Atque illi quidem sic educantur, ut statim a pueris magno labore se se ad sortitudinem exerceant: nos vero lenius instituti, nihilo secius sque , atque illi, equalibus nos periculis obiicimus. cui rei illud argumento est , quoa nequesngulatim Lacedemon 3 intra fines nostros, sed uniuersi exercitum ducunt;& nos, ubi in aliorum fines inuatamus, haud magno negotio, pro suis dimicantes sortuismis bello plerumque si peramus: cum uniuersis autem copiis nostris nulli umquam hostes conflixerunt; pro pterea quod uno eodemque tempore maritimis rebus studemus, & diuersis in locis terra bellum gerimus. uod si aliquando cum aliqua exercitus nostri parte ma-

'num con seruerint, ac nonnullos proelio viceran omnes

Iesenos sudisse gloriantur, victique ipsi rursums sint, ab

185쪽

ab uniuersis nobis superatos se praedicant. ti . Quoesmasi ab otio magis quam a laborum exercitatione atque a vir tute , natura nobis potius, quam legibus tradita , prota re venire in discrimen velimus , supersit nobis, ut lab

rem in rebus asperis, antequam Venerint, ne prsceperiam us, &, ubi ad eas iam ventum sit, non minorem quam ij, qui continenter laborando male habiti sint , virtutem pr stemus. Atque cum iis in rebus ciuitas nostra admia ratione digna est, tum vero etiam in alijs: elegantiam nim cum parsimonia adamamus,& sapientiae studiosine desidia delectamur: diuitiatum vero fructum in illa, rum usu, ubi tempus postulet, potius, quam in Verbo'rum magnificentia ponimus . nec uero cuiquam turpe

apud nos est de sua paupertate confiteri, sed eam non recultare id vero multo eu turpius: praeterm iisdem rea suam familiarem, iisdem publicam gerere licet: quinimo ne si quidem, qui in opere faciundo occupantur. , penitus sunt in republica rudes. seli enim nos, siqui lisc non attingunt omnino, non inertes cos, sed rudes reipubli xe ciues iudicamus. In deliberando autem ijdemaut reo de rebus dijudicamus, aut recte nobis in mentem v nit; neque ii sumus, qui ita existimemus dictas actis o esse, sed illud potius si,anteaquam oratione edoctuβ suereris , rem sus eperis. Itaque in eo quoque maxime pr*cellimus, quod ijdem excellenti animi magnitudine sit mus quidquid agimus considerate cogitatequRagio mus. At ceteris inscitia confidentiam adfici t, cognitio ignauiam . Optimi vero iurς illi habentur, qui cunuasgoras ac iucundas ros sicile internoscant, ne sic quidem ulla

adire periculum recusent. i Quod autem ad benignit tem adtinet, contra nos, ac vulgo adsolet, iacimus: non

enim accipiendis, sed dandis beneficiis amicitias nolui comparamus: firmius enim in eo, de quo bene promeri xus sis, utpote quae propter beneuolentiam debeatur inam not gratia: quam vero retuleris, ea imbecillior est. no

186쪽

ril v c vis I γογI 1, sentes beneuolentia adductum beneficium contulisse,sed . quod te debere intelligeres,dis luisse arbitrantur : tum soli omnium non utilitatis cogitatione, sta ipsius liberalitatis fidelia audaetis benefici stimus. Atque,ut in pauca conseram, cu uniuersa nostra ciuitas totius Graeciae quasi ludus est, atque institutio, tum singuli quique, ut mihi quidem videntur, corporibus ad uaria multipliciaque rerum genera cum dignitate ac lepore habiles sumus. Atque Laec non in verborum magnificentia temporis causa posita es Ie, sed factorum veritate niti, hoc ipsum ciuit iis nostre imperium, quod iis moribus partum habemus, ostendit: sela enim ex omnibus huius memoriar, si quis flericulum de se secerit, ditionem vincit ac famam: s

aque ea est , aqua neque bellum inserentes hostes calamitatem accepisse pudeat: neque, in quos dominetur, parere se se indigno quaerantur domino. Magna vero opum nostrarum monumenta neque enim eae intestatqsunt cum habeamus, cum ijs, qui nunc sunt, hominibus, tum vero etiam posteris magnam nostri admirati nem relinquemus . Nec adeo Homerus laudator nobis, adhibendus est, aut alius quispiam , qui versibus in praesentia modo delectet, sed ab existimatione rerum gestarum veritas discrepet: ad omnia enim maria, terrasque o nes, virtute nobis aditum patefecimus: atque omni bus ἰn locis sempiterna secundarum, aduersarumque rerum monumenta extruximus. Pro tali igitur ciuitate

cum hi, q uod eam sibi eripi pati non possent . 1bi tissimo

pr stantissimoque animo dimi antes occiderunt, tum ceteros pro eadem omnem excipere laborem deceto cuius

etiam rei causa in iis, quae ad eam pertinent, sui ipse lonsior squo scilicet ostenderem, non pari vobis conatu enitendum esse, atque iis, quorum in republica liaec paria non sunt di simulque ut horum laudationem iis, quae a me exposita sunt, argumentis cons arem: pleraque enim ad eos ipsos pertinent: nam in quibus ego cipitatem lau-

187쪽

iam multotruri' Graecoruin res gestae aeve, quela iminis attonsi ipό tam habere reperientur. ique equidem reor, briam hunc exitum, 'primus indicauit & postremus confrmavit,. hominis declarares virtutem: nam, qui ceteris rebus minus aliquando pro- . bisuerint, eos bellicam suam in patria tuenda Virtutem , extollere aequum est: male enim lacta benefactis delent: . magisque profuerunt publice, quam priuatim nocerunt.

At horum nemo vel proprer diuitias, quod iis diutius frui magni faceret, languidior fuit; vel propter paupertatis effugiendae, atque aliquando abundandi spem, periculum distulit: hostium autem poenas sumere sua ipsorum salute optabilius cum ducerent, simulque statue rent omnium periculorum hoc esse pulcherrimum, illos ulcisci, atque has appetere laudes voluerunt; & incertum quidem rei bene gerende euentum spei mandarunt id autem, quod semel a se approbatum haberent, saetis eommittendum statuerunt: cumque plus in eo pone rent, ut, pugnando si quid aduerti accidisset, ferrent;

quam ut cedendo salutem consequerentur, Verborum quidem ignominiam sugerunt; rem autem corporibus subierunt, minimoque fortunae ac temporis momento eum summa potius spe, quam pauore ullo tenerentur, evita discesserunt. Atque hi quidem merito tales in patriam extiterunt. . Qui autem reliqui stim, is eam ce-bent in hostem mentem dari sibi optare , que offensi nis, non virtutis habeat minus nec ex oratione selum istilitatem attendere,' quam pluribus apud vos, quibus ea nihilo secius nota est, persequi facile licet, quantum ineon seruanda patria, hostibusque propulsandis boni insit,

eommemorantem; sed potius eius vires quotidie re in tu, entes, illius amore incendi: que cum magnae nobis viissae fuerint, illud cogitare debemus, ab ijs parta iis c esse,

qui recta cum cognoscerent, tum etiam auderent, qui- que

188쪽

THlt v Yt de IADAI P . IEIturpitudinis verecun misererent: nec .ve' rosii civid conati aliquid offenderant, i faciendum sibi eD se exiuimabant, ut sua propterea ciuitatem Virtute priuarent, sed pr mium omnium pri eclarissimum ipsi per .

mittebant: cum enim corpora publice traderent, priuatim, que numquam consenesceret, laudem acquirebant: clarisiimumque monumentum consequebantur , non

tam quidem illud, in quo siti ipsi sunt quam in quo apud

Om n es q uaecum' ue aut verborum , aut rerum occatio sese dederit, i illorum gloria perpetuis laudibus celebrata

conditur .i Clari enim viri uniuetium orbem terrarum sepulchrum habent, atque eos non tantum domesticis in bustis inscripta elogia apud suos celebrant, quantum apud exteras nationes non scripta, nec operum magis, quam cogitationis uniuscuiusque animo, ac menti illorum memoria obuersatur .a . Hos igitur vos nunc imitati beatam vitam in libertate: dibertatem vero in sertitudine ponite, atque in re bellica periculum subire noli te spernere : nec enim miserorum est magis , quibus nutila meliorum sit rerum expectatio,. mortem contemn Te, quam eorum, quorum Vitae in contrariam partem conuersio etiam nunc agitur pr sertim quibus siquid aduersi evenerit, magna mutatio sutura sit: Vehemenistius enim viros quidem generosbs cum turpitudine cons unctum incommodum angit, quam cum animi robore communi in spe simul nata sensuque carenvmors. Quo Circa ne vos quidem, quicunque horum parentes adoctis, miserabor potius, quam con labor . nec enim igno-

atis variis vos multiplicibusque miseriis natos e praecla xe vero cum illis agitur, si quibus decora haec obtigerint, qualis horum interitus est , vesterque luctus, quibusque vitae fuerit felicitas aequalis . Nec vero me fugit, quam difficile sectu sit, haec cuiquam persuaderi: praesertim cum persepe futurum sit, ut aliorum res secundae, quibus vos quoque aliquando florueritis, vobis memoriam

189쪽

resticent: nec enim cum us, quqnunquam experti mus, bonis caremus, dollari ea res est, sed cum ea, qui bus adsuevimus, eripiuntur . :Verumtamen riui quidem

liberos etiamnunc procreare per aetatem posIunt, consolari se se nouae spe sobolis debent: filiis enim aliis susci-

luendis, cum priuatim eorum , qui extincti sunt, ob iuiscentur , tum vero ciuitati dupliciter proderunt; quod ea neque ab hominibusdeseretur: & protereor Grit. Nec enuneueni potest, ut aequi bonique aliquid ab his cogitetur, i qui collatis in commune pro vitilicii-iusque parte liberis, periculum non aequatierunt. Qui

vero maiores natu estis, quibus maxima vitae pars, quω lucro es apponendum, beate acta est, quo reliqua si breuem fore cogitate, atquecam ipsam ista horum gloria c- linatet sola enim laudi cupiditas senescit numquam: nec vero languida atque iners aetas pecuniam moao, quia non nulli dicere selent, confectatur . sed dignitatem a Magnum vero certamen horum filsis, fratribusque par tum video: cum enim, qui non sit, extollere omnes laudibus consueuerunt .. Itaque cum excellcnti virtute sueritis, vix tum demum nolo pares, sed aliquanto tamen deteriores, quam dis, dicemini: viuisenim inuidetur ab eiusdem laudis enudis qui vero e medio excesserunt, eos limminum bene lentia sine ulla obtrectatione honorata ea

Quod si mihi de mulierum quoque ossicio monnihil diu

cendum est, quae quidem viris estis orbate, breue est, quod de re tota prae tipiam:. ete nisi vestracongruere cum natura voletis . magno id vobis honori erit, mim-quam minimum de vestris cum vitiis, tum etiam binus homines antae natae Haec nos quoque nonin

tilia habuimus, quet, huic led obsecuti, oratione pe

sequerentur .i: Ac vobis: quidem partim iam,i qui humantur decoratissim, partim vero eorum liberis, quo ad epumis excesserint, ex hac di publice alimenta cim

mi prostit, 'biquidem in primis talium Cartaminum co

190쪽

ronam iis, reliquisque omnibus decreuit. Etenἰm qui maxima virtuti praemia proponunt, eorum sertissimi ci' ues rem publicam gerunt. Sed iam, ubi suum q utque i xerint, aiscedite.

contio Feracti ad Athe

M ς' 30, ς mque ob caulam contionem aduocaui: uti, si quid aut mihi iniuria

infensi estis, aut aduersis in rebus animo succumbitis, admonerem Vos atque expostularem . Nam equidem sic existimo, magis uniuersa republica stante fortunataque , priuatos iuuari, quam singulorum ciuium secundis rebus, illa amicta rutenim priuatim aliqui fortuna sit optima, eversa tamen republica ipsum quoque concidere necesse est: at contra , qui in beata ciuitate miser ipse sit, multo magis semitatur incolumis . Quod si ad singulorum ciuium tot