장음표시 사용
151쪽
Suasiolim ma saerament. peragd vide Notas no , stras ad Tit.x.de Testib. elf Nescire me quid sit ingenue fateor. Apud occiduales 'sones imo mhi er Sinfatimst Ergo reliqui Frisij inter Flevum, Lautachi & Wilara morientales. Iuvat hic in gratiam popularium meorum me paululum diffundere extra spacium, metasque notarum, in descriptione Frisiae veteris, Mediae, & hodiernae, quod nec ipsis injucundum . lare existimo, donec uberior occasio dabitur. Ve- .
tus Frisia, qualis tempore Plinii & Taciti fuit, in duas gentes divisa fuit, Majores, & Minores.Tacit. de morita Germ. cap. 3 frome Frisii excipiunt Angrinarios de Chamanos intelligitὶ LMaioribus
minoribusique Frisiu voeabulum ea ex modo virium, ut me nationes urique ad Oceanum Rheno pratexumum, ambiuntq- immensis insevre lacus, o Romanu c μαι navigatos. Maiores trans Rhenum colebant, di TransRhenani dicebantur. Tacit. Annal. 1 v. eap ra. Eodem anno Frisii TranrRhrenan- popμ- Ρ-cem exuere mBr metu avaritia, quam obsiequi impa Mentes. Idem lib. 4. Hist. cap. rue. ubi de Canin fatum rebellione. Statimque accitu Frisio snransi Menana gens es) duarum cohortium hyberna, proximo occupato oceano irrumpit. Capitolinus Clodio Albino. Deinde per Commodum ad Galliin iransla- , in
qua, fusis Dissis trans Rhenanis, celebre nomen sivum Ovud Romasos o Barbaros fecit. Incipiebant ortum S uetius,
152쪽
versus a Chaucis.Tacit. eod.lib. cap. 3 s. t sic prim a coramgens, qEamquam immat a Frisis, ac partem littoris oci utet, omnium quo i exflosui gentiam, lateribin
obtenditur. Vtrumq; populum Amasias vel Amisita Fluvius disterminabat. In occasum ad Rheni littora se extendebat, quem Fleum Frisii vocabant, vadaque,& aestuaria ingentia colebant ad oceanum usque Septentrionalem, ubi a Romanis in Insula Flevo castellum ejusdem nominis impositum, &praesidio munitum, quod a Tacito Annal. I V. cap. a. describitur. Haec vera antiqua, ct Germana Frisia, quae etiamnum xαου' ἐξοχὴ, Frisia dicitur. Minores Frisii erant,quiCis Rhrenum in insula Batavorum inter Κinhemum Fluvium Canninefatum, o Rheni,ad oceanum usque,ripam tendebant, de quibus Plinius lib. I v. cap. I 3. In Rheno ino prope
centum M. P. in longitudinem nobilissima Batavorum ηnsula,Canninefatum, or aliae Frisiorum Chaucorum Frisabonum, Sturiorum, Marsatiorum, quae ληχῶIur inter Helium cst Fleόum. Ita appelluntur ostia δε qua emosus Rhenus, ab septentrione in lacus , ab occidente in amni, Mosam se blargit: medio inter hac ore modicum nominis
sui custodiens alveum. Haec hodie Wessi risia appellatur,& Batavicae ditioni adhaeret. Et hi quidem limites Frisiae tempore Taciti, & Plinii inter quos cum Romanis bella gcssimus. Sed post qua chauci, Franci, & finitimi populi relictis sedibus avitis Bataviam, Galliam,&partem Germaniae insedere, &cta Iuliano Imperatore victi in Romanas legiones
transcripti sunt, ac per Gallias, Germaniam, imo in ipsum
153쪽
in ipsum orientem ad limites imperii tuendos distributi, ut ZOsimo lib. III.& Notitia utriusque Imperii manifestum est, Majores nostri regiones . illas cultoribus vacuas aWisurgi ad Sindlatam usqι novis Coloniis implevere: &quicquid antea ter. rarum Cliauci Bructeri, Tubantes, Chamavi, Au-sivarii , Salii, Batavi tenuerant, Frisiorum imperio complexum fuit. Contigit illud Iuliani Imp. tempore circa A. C. CCCLX. & paulo post. Majores nostri omnem illam Frisiam in tres regiones divisere. Prima & Orientalis a Wisurgi ad Laubachum Fluvium extendebatur, capiebatque orientalem,& tranfamasanam regionem, Omlan. diarum ditiones usque ado ostergoam,quam Lau-bachus sive lavica ab iis distetminabat. Wisurgis . hodie Romanis, popularibus S accolis Visera, &. Viseris dictus. Apollinaris r Bructerus ulvosa quem Visam alluit unda. Ipsis vero Saxonibus Witralia. Carolus Magnus in privilegio EcclesiaeBremensis. Sibique in Ulmodia in loco Bremon vocato super 'men mirraham fcclesiam, o Episcopalem Baiuimus Caria..dram. Adamus Bremensi. Histor. Eccles. cap. II.
Nobili mi Saxonia fluvij sum, Olbu, Sala, LRisura, qui- Hirraba nuncupatur. quasi aqua tortuosa, sinuosa : Nam A& Λha& E. . veteribus aqua seu fluvius. Laubachi seu Lavica Latinis, Muineris Frisijs olim ex paludibus Oostergoensibus, &Syl- . vestribus inentiae vicinis caput levabat, aquisque
hinc inde influentibus, &vliginosis marginibus vi sua abrasis ingens & navigabilis fiuvius lactus, S a auu
154쪽
aut potius sinus inter fines agri Croningant &Ο, stergoij ad ponte Gerricomium in mare se effundebat. Verum ante sarcula aliquot accrescentibus paulatim terris biriaminosis, nunc parvulus admo dum rivulus est, ViXque nomen tuetur. nisi ubi inter vada, & aestuaria cursum ac colorem suum ali-
. quandiu retinet. De quo plura vide apud doctissici eloquentisssimu nostrum Historicum Vbbonem Emmium Decad. r. lib. I. & in vitis Sanctorum,&praecipue invita Divi Liud ri. Altera Frisiae provincia inter Laubachi & Flevum sternebatur, quae hodie Oostergoam, Westergoam cum insulis adjacentibus, itemque Septem sylvanos complectitur. Tres huius provinciae ditiones, quae olim AEstrachia, strachia,Stellingweris de Comitatus Cuneranus dicebantur Flavus vel Flevum Frisijs, Rhenus Romanis, sive horeala Rheni brachium,& extremus Imperij Romani adversias Germanos limes . Siquidem Isula, qui per fossam Drusianam ex Rheno aquis auctus έupra Campos civitatem diu alvis certus per palustreSagros , quos mare austrinum nunc hausit,deinde circa Cuneram in duo brachia, quae Frisiam intersecabant, seie disper.
'gens, continuo cursiu iuxta Flevum pluribus lacu- hus receptis in campos,ut inquit Mela, sese diffundebat, atque ibi nomen amittens, ubi insulam Flevum esset complexus supra insulam Denuo continuo alveo apud Tessaliam insulam oceano miscebatur' Tacit. Annal. II. Capite sexto. Nam enu ano alveo continuis aut modum insulo circum-
155쪽
I omentem a d priseipium agri rutavi vetis in duos a. mnes dividitur, strvatque nomen violentiam curissus, qua Germaniam praetervehitur, denec Oceano misceatur. Pomponius Mela de hoc extremo boreali Rheno. Aa dextram primo avia as,osuissmissilias , ripis oriὸ θ iale recedentibus iam non annia, sed ingeniacus, uia campos implevis Flavo dicitur eiusdemque nominis insulam complexus, si iterum armor, iterumque
fluvias emistitur. Ante A. C. MCCXXL R henu sive Isula inter Stauriam, & Enchusam fluvij laritudinem non excedebat , sed paulatim maris violentia frequentibus diluvijs & incilibus hine inde per paludosos, & uliginosos agros ductis totum illud totae spacium, quod hodie sinum austrinum
. implet in mare conversum est, i vixquearia secula abiere, quod aggeres molesque iratales furemi Oceano objici coepere. Hare provincia etiam Cis
si, ut titulo primo de Homicidijs post sq. . & s.& alibi apparet, seu Cisflevana respecti Laubacti,
ct Wisarae ab ortu in occasum procedendo appel-- lata est. Ut frustra Nobilissimus Doura Annal. Hol. lib. v r. popularium morum faventiae imputare voluerit, Flevum, & Ciseli, vel Ciffli diversa flumina fui sie, & alterum circa hodiernam.Fli landiam alterum ad veteris Fleviastiuaria ut na etae quidem indigitant) diversis alveis fluxisse, o in Cιffli ibi nihil aliud designet. quam leges illas it ser Cisinuaranam, Transtibianam & Ci levanam . regiones obtinuisse. ac ut Cisfli ibi ita postf. io.
inter Fli & Cincialam effertur, via non Helii sed
156쪽
Fli selibitur, hine Cisssii, id est, Cis Flevum. TERTIA provincia fuit a Flevo ad Sinclatam.
Quae fuerit Sinciata , multi in dubium vocant Nobilissimus Doueta lib. Anna L Holl. v I. mire sibi blandit ut in investigatione hujus fluminis, tum nominis explicatione. Modo prope insulam Τessaliam fluxisse,& nominis reliquias Wala ejus
insulae viculo servari, modo in austrum se Vertens. iuxta nomen,& cursum ejuS v - naturri Postremo ex Semio Honorato Vergilij in - terprete pari divinationis seelicitate investigate I pertentat. Nos certo scimus, &constanter adii
mamus Sindialam non Sincialam) esse Helium ostium Plinia descriptum , cujus verba supra eX, libro quarto capite decimo quinto citavimus. Vbi i clare Plinius sinistrum ostium versus occidentem in Mosam spargi , atque inde porro in Oceanum. fluere innuit. Sed clarius Tacitus lib. II. Annal. Cap. 6. ubi cum de dextro Rheni ostio seu Flevo dixis, de altero ita ait. Gallicam ripam latior.9.placidior ad Emmerse tognomento Vuhalim accola ἀ-
cunt, mox id quoque vocabulum mutat Mosa fiuminὸ, eiusque immensio ore eundem in Oceanum effunditur.
. Item lib v. Histor. cap. a . ubi de Claudio Civili navalem aciem ostetitare volenti. Spacium, inquit, elut aequoris electam , so.Mose flumi amnem Rhonus Oceano adfundit. Locum itaque illum quo Mosa in Oceanum effunditur veteres Sindvat, quod in Sinciat vel Sinclaiam corruptum est id est, taminis. in mare effusionem ves casum dicebant
157쪽
Sind vel Simbi quod fretum vel mare.& Dala lun id est, cadere significat. Hinc Sind Uloidi '
diluvium, id cst, maris eruptio. Confirmat scia-tentiam nostram vetus Scoliastes in Notis ad Hi- stoliam Ecclesiast. M. Adami Bremenc ad cap.
dificari potes duobub diebus, Ur totidem noctibus. De Sen ut ad Prolin t talia duobus diebus,ct una nocte. Quid clarius,quid manifestius adferri potest' Nee aliud fuisse lambat Servianum plane mihi persuadeo, si levi vel borum transpositione legamus: Rh nus Galgia fluvius bicornu, quia per duos fuit amen,
unum, qua Romanum imperium est, cbi sumbal dicitur, per alterum,qua interfluis Barbaros,oscit in uiam ravorum. Nam qua Barbaros inici fuit Flevo scilicet non recte dicitur facere insulam Batavorum,
sed potius ubi incipit, id est, ad latus sinistrum,ubi
Rhenus a coetera Gallia Insulam Batavorum disterminat. In vulgatis editionibus ita legitur. Ehenus fluvius Gallia licorxis,quia per duo uir alveo
per unum, qua Romanum imperm m eE: per alter m,
qua interfluit Barbaros, ubi Iambal dicitur, or facit Imsulam Patavorum. Ad Sindvat itaque & Flandriam ea Frisiae pars sese extendit, & Frisia Occidentalis dicta fuit. Mejetus Annal. Fland . ad A. C. NXL XI. Kalend. Maij frugu ad memoνiam Divi Donatiani Mulier ema D mingar si xomine Osenda oppido frias v/sium recepit. Est autem in pago Frisia monti uos tulisberg.vocabuis pene contigua. Atostenda,quam novam Trojam adpellare licet in confinio Flandriae sita
158쪽
driae sita. Lipsius Lovanio suo. Dissim, inquit, isti alvi adpellat, est Holux iam ipsam sobservaviὶ imcludit. Lambertus Schaisnaburg sis. Henrtim Imperatre exercitum navalem per Rhenum duxit in Frisiam contra Goripedum, eiusque adiutorem Dideri cum, ibiq. duas muniti imas urbesse latrding . Qui hanc provinciam incolebant Frisii Occidentales dicebantur. Incertus auctor Annal. Francic. ad A. C. DCCCLXXVI. Frisiones,qui vocantur Occidentales cum μν mannis dimicantes, minores exiiseram ad Κinhemum fluvium in. tellige. de hoc ipso textu nostro inpud Ocridenis tales Frisiones interFlevum, est Sin alam, sec.. Francicum post praelium ad Tui piacum, qua Aldi mannos omnes foeda internecione superarunt paulatim Rheni ripam transcenderent, & aduerasus nos arma moverent. Mansit quidem honos nomini Frisico, sed provinciam in varios comitatus & praefecturas divisere, quae res primo origis nem Comitatui Hollandiae, ipsis veto Comitibus praetextu comitatus arma in reliqu1 Frisiam mouvendi occasionem praestitere, de quo alias dicen. di locus erit. Hodiernam Frisiam appellamus quidquid abortu in occasum isurgum & Κinti inum interjacet, quod ingens 'acium Majores stri in septem insulas, quas Zelandias vocabanta ivisere. Earum PRIMA hodie a Visurgi ad Iadam fluvium, ALTERA a Iada in Amasium, MDollarii sinum terminatur , quas jam ante secula aliquot hinc vicinorum Principum potentia illinc domesticis.
159쪽
domesticis Nobilium factionibus oppressis & distractas tandem R. C. Mcccciiii l. ULRICUS. SYR CSEN A ab Imperatore FREDERI COIII. . fiduciario jure sub Comitatus titulo sal a populi libertate & legibus reondas in inavir: & Oost. Frisia dicitur. TERTI A ab Amaso di sinu Dollar-tico in Laubachi seu Lauicam Fluvium extenditur, quae cum Groningensi civitate diversis sced ribus j uncta hodie unam Rempublicam facit, &antiqua libertate & maiorum legibus, & institutis
fruitur, ac Groningae ac omlandiarum titulo cenis
liquarum omnium n ilissimae, & potentissimae,& Plinio Tacitoque memoratae, , Laubachi, in Flevum seu mare austrinum terminantur,& in tres Comitatus seu regiones Oostergoam . ster-gnam, & Septem Syl vas divisae sub moderatissimi ordinum ad in inistratione antiquam. & Germanam libertatem tuentur: simulque& LAύι FRISI A dicuntur. SEPTIMA dc postrema a Flevo ad antiquos Caninefatum terminos , si uviumque Κinhemum protenditur, complectiturque terraS, lacus, paludes, quas olim Frisii minores, Frisiabo. nes,Sturij, Chauci. Marsaci incedere, hodieq; Fri-sa Occidentalis & Borealis Hollandia appellatur, quae diu & bellis continuis adversus Comites Hollandiae pristinam libertatem tutata tandem A. C. '. Mccxcix. ab Ioanne . I. Hollandiae Comite op- pressa certis parendi, & imperandi legibus m jus& ditionem Hollandiae concessit, partemque il-
lusuissimae & potentissimae Reipublicae Batavi e
160쪽
nunc sacit. Sed nimium in hisce aestuarijs lacubuisque vela laxamus, quare ripam denuo legamus.
Telam manu tenens. Vide L.32. k.2. x. ad i. Aquit. Divus Augustin. de lib. arb. Cus inviso atque inprudenti telum manu fugis, non mihi videtur peccare, Ahominem occidit. Senec. de benes lib. 4. cap. 34. Sic enim in pratio potere accidere, ut telum meum in commilitonem manus dirigat, aliquo errore. decept ,er hosti tanquam meo parcam. Sed st hoc raro accidet, ornon visio meo : cui propositum eis, hostem ferire, civem defendere. Nondum duodecim annos babei Nondum pubes sed pubertati proximus, & doli capax, ideoque in delictis pro pubere habetur. L. pupillum. 3. 'r. de R. I. ergo&ex L. Aquilia cum eo agi potest. L.
MorIuum essederis In Legibus Frisicis ratfl dicitur, Longobardis &ebraeitraula L. Longob. Tit. v I. Si quis Sepulturam hominu mortui ruperit, q-giaffmorphun icitur, or corpussoliaverit aut foris iactaveris DC c. sol. fit culpabitis parentibus defuncti. Et tit. seq. De Orafuatib idem disponitur. Nos crimen violati
sepulchri adpellamus. L. Bojoar. cap. XX v. tit. I. f. I. Si quis moriuum liberum de monumento exfodie