Lex Frisionum sive Antiquae Frisiorum leges, a reliquis veterum Germanorum legibus separatim editae et notis illustratae a Sibrando Siccama ICto

발행: 1617년

분량: 174페이지

출처: archive.org

분류: 수학

121쪽

cuatersitarcomtena aut rigam itnu proximi. Supra de Thiubda. tit. III. q.3. Pipe muliurii reus esse dicatur, dominus eius vessimento Do sacramentum pro illo perficiat. In pecunia Vero J urabat ita ut prolato nummo solido, vel denario, in Quo vultus tegis, vel crux effgiata, ei manum imponeret, atque ita, quasi teste rege, vel cruce iuraret. Extat in iure nostrostasicoart.lxxxtialia iurandi forma, seu ritus solemnis. quem adscribere non

Raatia dari. hoc est legitimum jurametum eiuS, qui in domo mortuaria camerasn claves custodit. Tollat sinistra manu sinistros capitis capillos, eiiq; imponat dextrae manus duos digitos, atque ita iuret Qui mos jurandi cum apud. maiores nostr Sesset frequentissimus , & sanctissimus haberetur, proverbio incum dedit vicinis,& finitimis populis, tum demum seisio crededum, si manu capillos adprehendisset,atque ita sacratissimo juramento nde alteri adstrinxisset Per arma quoque jurabant, I

quo Aimoirius lib. et v. cap. Partum inter francos, Saxo es, facramento super arma, ut eis mos erat iuranti, bus,'matu est. formulis veterib. sorm.xxx Id oete tum damsic veritas comprobatur, iam dictus ille,adprehensam manu, vel arma iudicis predicIi, sicut mos en/,apud bomines xia anum tertiadecima distractviri

122쪽

EC mulgere, nu a sensolet: Rumanas incit. las intelligit, quarum mmistenuis cosstebat in pecoribus mulgendis, lacte, S rasis consciendis, tum frumento molendo panibusque pro rumcana familia pinsendis.stris magnon ad uminis . amus, quae in mteriori domo pro domino, Si similia, focum, &. stratum procurabat quae majoris pretii videtur fuisse. cum stuprum ejus a II. 2lid. tiassicanae IV. solidis componeretur. Sed vereor, ne hic quoque

titulus interpolatus sit. i 1 1

TIT. XIV.

HOC capite iret modi explorandi homicidii in

rurba commissi proponuntur. Prima per, SortiS examinationem intet lauabachum & Fle-htim, quae hodie proprie frita. in Oost somni steriloam & septem Sylvas distributa, olim observata δε antiquam quam sic descubit Ta

123쪽

tas,de Morib. Germ. cap. X. Sortium eo umd -- plex. Hirs im fi Visera arbori decisam in furcnus amputant,eosqHe notis quibusdam discretossuper candidam 'vestem temerὸ,ac fortuit 'argunt. lux si pubisice consulatur, Sacerris invitatu, Drivatim, ipse paterfami. liis precatus Deos, coelumque posisiens, ter singulosio fit, sublatos siecundum impressam ante notam inieνpretatur. Si prohibuerunt, nulla ae eadem re in eundem dia Ualtatio. Sin permissum,austiciorum adhu des eo igitur. Postquam Christianis lacris initiati fuimus, Iretenta quidem sortium superstitio, sed crux alisq- ritus Christiani adhibiti, & mutati. que adsteptem homines: Vide insta f. 3.Sed quaa

vis viginti ives etiam triginta fuerint, non tamen amplius quam septem interpellandi sunt. l. Sal. titylxlvi .de Homicid. in con.fact.*.a. Si vero in illo piis quam septemberint, non omnes reneantur obnoxi' , sed Fibu sueris i Matum, 1lli secadum legem componat De virga praecisiquos tenos vocu Mallem. de virga

praci Aquam tenam vocant. etiamnunc vi incn

dicitur, ex quibus corbes fiunt . . 'SAgno fructi igno- sator:) leg. dignoscatur: Putat doctiss. Bignonius ad form.Vet. Marculpho addi:hic describi formam Purgationis per crucem, sed fallitur. Siquidem iu-ldicium crucis,ita peragnatur, ut pathes coram tu dicio venientes. post accusationem & negationem

bant: interpositam, ad crucem stare per XIII .noctes iuberemur, & qui perstitisset, victor, qui ccndisiet,victus habebatut , Eius ritus ita de Gribitur ': O 3 formul.

124쪽

I Io .

forinul. lib. post. torna. xlI. Sed venimus a inum placvum, sicut est suis iudicatum, te ipsium rigarium, vel ante ip=ς pagensies,ad ipsum judicium,vel aή ipsam

cruce visi μαι stelis, sed ipsi illum homine, qui ipsi m

rerram proρrst, ad ipsem iudicium, vel ad ipsam cruce convuoit, sed ipsi in ipsa ac , ad ipsam crucem et si cadisse. sed si haec causa sic fuit invenia quod ipse ib. is qui ad ipsum iudicium , vel ad ipsam crucem cadisset, satiris Ianior est Volsere deseret, quod ita ct fecit, de ipsa terra tuum ipsum legibus revestire deberes: quod ita oficis. in Capitulari Caroli Magni.

si accusator contende e voluerit,de ipse periurio Dent adi crucem: O iurator viserit ege sua accusator emende-

rur. Asterasxplorandi, seu examinandi ratio describitur l. 3. quae fiebat per aquam feruentem, inter Fletium & Sinc fatum quae olim occidentalis: frisia, vel Cisthenana dicta ruit, in usu erat. EjuS- .Purgationis ritus, quoniam in bisce te bus fre- . quenter Occurrit, operae pretium eat, eκ jure frisico atinis verbis. qWia Difica prolixa sunt, multis rque capitibus constant, carptim describere. si quis . tanti criminis accusaretur, ut judicio Dei per aquai ferventem purgandus esset,ad iudicem accedebat, i. postquam pronunciasset . ordalium : sic enim , ἴςllabant purgationis judicium ad vallum vel :fossam tepti, modo anatus iure praesidebat coeteris futurum post xli I ι iapctes,&sacramenta prae stita ad fossam templi , Noten extra aquae benedi--

125쪽

' regiis testibus, qui dexteram ejus inspiciebant, &illaesam pronunciabant. Qu' peracto, Sacerdos tripli intra fossana& aquae benedictae iactum consistens, precibus iudicium consecrabat, orabatque Peum, ut,fi innocens esset, qui dextram in aquam ferventem missurus erat, sicut tres pueros Babit nios in fervenit camino. illaesam servaret, si vero culpabilis esset, suo justo iudicio in corpore ejus manifestaret,& animam poenitentis salvaret. Pendebat extra vallum vel circulum templi cacabus vel olla profunda plena aqua ferventi.in eam purgandus dextrum brachium nudum ad cubitum usque immittebat. Tertio die templum intrabat cum testibus praenominati rachiumque visitandum offerebat, Quodsi sanum & illaesum esset ropertum,is,quialterum calumniatus erat, pessurium

mergi Ido,& Comiti, sive Iudici duas libras solvebat. quod si issum,&ambustum adpareret,delictu, cujus accusatuserat. Comiti duabus libris, Deca- no,synodatico componebat: plura vide in speculo Saxonico. Maiores 'nostri hoc examinis vel purgationis jud ici u uetellansi ab ol la, ves cacabo, in

quo aqua effervescebat, adpellabar. Tertia examinationisspecies erat duellum,de quo β. 4. quod in orientali frisia intra Laubachi, & Wisaram obtinebat, cujus jura, & solemnes lirus describuntur prolixe in Speculo Saxonico, ab Hotomano disp. sud cap xlv.& Iure frifico arti 33. I . s46Q7.& 58. imo legis ipse textus satis explicat.

Teneni eum per oram sagi Idem ritus describitur

126쪽

hii ut Speculo Sax. lib. I. art. Ix III. Aellum indicere tolueris,sibi in generatione aquali, is iudicem petat, ut sibi de iure liceat, Auum comprehendere,vel in. Zere violatorem , quem ibi prosticiar conctitutum. Cum hoc ei licere fueris pronunciatum, tunc, imerroget, qualiter eum comprehendere adeat ut ei proficiat in iure siuo: pronunciabitur; quod maUMiὸi in se periori soramine vestimemi fui. Porro sagum erat vestis mili taris , Germaniae populis olim peculiaris. Tacitus de Mor. Germ. Tegumen omnibus fetum, fibula, aut, si desit , lina conssertum. Mela li b. II i. Viri fetis

melantur, avx libris arborum,quamvis saeva hieme. Et at vero saga qus armis superinduebant, non ultra genua descendentia, virgis aureis vel argenteis, vel alterius coloris variegata, circa collum fibula astri eta. Auctor anonymos de vita Caroli magni,que infra citabimus.. Vt mos eo humani ingen , cum inter Gallos franci militantes, virgatis eos, Iagulti lucere eoA spicerent, novitate gaudentes, antiquam consuetudinem dimiserum, o eos imitari coeperunt. Tacitus Hist. in . cap. 2Ο. de Caecinna. Ornatum ipsius, municipia, ct Colonia insuperbiam trahebant quod vescolore sagulo, braccas tegmen barbarum indutus, togatos alloqueret T. Scribit & Herodianus tib I v. Caesarem Germanica vestem non unquam induisse, & in eorum sagulis, argento variatis conspectum. Franci tempore Caroli magni pallijs utrimque ad talos dimissis ut e bantur, friiij vero antiqua maiorum saga retinue rant quod Carolus in illis reprehendebat, ut notavit vetus auctor anpnymus, cujns modo mentione fecimus, ,

127쪽

fecimus, S. Galli monachus in vita Caroli Magni ex IVerimberto, cujus juditium nobis secit doctis

fimus, & harum rerum peritissimus Ioannes Isa eius Pontanus Orig. Francic. lib. v I. cap. Iis cujus verba huc facientia non pigebit adscribere, ubi post alia. Visimum habitus eorum erat pestium canum velfybrinum, quadrang um,duplexost formatum, ut

cum ιmponeretur humeris, ante cor retro pedes tangeret, de lateribus vero vix genua contegexe . Et moX paucis interpositis. Sed,ut est mos humani /ngen- , cum inter Giagos nol Danci miluantes, virgatis eos sagulu lucere ιonssicerent,no υιtaregaudentes, antiquam consiurauuι dimiserunt, is eos imitari coeperunt. odinIerim rigidisi imus p. idcirco non probibuit, quia bellicis rebur aptior videre ur habitus . Sed cum fusiones hac licentia abutenses adverteret, ct brevissima r Ia palliola μαι prius maxima vendere comperset, pracvis, ut nullus ab eis niserandia latissimaque illa loris ima piada, co- suetudi aris ρυιio coemerenι,adjicum. αὐ pros.ra ima pictacloia' In lecto non illis possumus coosteriri, ca-MIιιcans contra ventor . er pluviti nequeo defendi, ad necessaria natura secedens, tibiarum geluione deficio. Locus iaculemns, peculiaris de Sagis Disorum.

DE COMPOSITIO N.

DIximus Aliquoties videri nobis hunc libella ex pluribus legum stisicarum fragmentis esse P consutum,

128쪽

consulum, in quo iudicium nostrum consumat hic titulus generalis de compossitionibus, qui spe clatim ex legibua frisiae inter Laubachi, & Sincia. lam desumptus, & de homicidijs agere videtur, quia demergilis sequitur. mergildo:) Est pura puta Germanica vox, latine Copositi fit sice haudusena id est capitis red cptio. Dictum vero mergildum a Nerra quod pugnam,&caedem, & gild, quod valorem, S aestimationem significat, quasi caedis, & pugnae a stimatio. Nam

ut supra ex Tacito probavimus, licebatur apud vetores Germanos homicidium certo armentorum, ac pecorum numero, recipiebatque satisfactionε universa domus. Hinc in veteri iure frisico.

na. id est. QDd liber stisius Dedam suam pecori.

hus suis redimet. Nam pecora apud veteres certa cisniae summa aestimata pecuniae loco fungebantur, hinc non solu pecorased tota hominis subsa. tia seu opessia dicebatur, quod veterum divitiae in armentis, S pecoribus consisterent. I. Longobard. Gl.lxv. h. i o. Etsi noluerit accipere habeat ipsa mulier.er L Mengas, ct quod de perentibus suis adduxu, id est Daderitia. Et tit. lxxx.4.2. Et filioshex ipsa muliere habuerit habeant sBorgen gals o Dader estia matrissua mortuae, id est donum nuptiale, quod morganaticum adpellant,& bona, quae a patre accepit: de aestimarione pecorum alibi dicemus. xl. er veteres denarios Non est in tota antiquitate Gςrmgnis a locus Obsturior, quam res moneraria, ' .a Veterum,

129쪽

olcrum, nulla tamen utiIior,& fine cuins cogniti. one, veterum leges, quibus singulis nummariae poenae occurrunt, difficile crit intelligere. Ratio. nes ejus si inquirimus duae occurrunt. Prima,quod veteres Germani res ge stas. & publica, privataque negocia minus accurate literis, consignarint. Altera quod poenarum sol ut ionese contractus pri. Val ,magis permutationibus,& pecorum seorum aestimationibus peragerent. quam pecunia num e rata, cujus maxima penuria laborabant, fi cum

nostro saeculo eomparentur,quo mercator, vel nobilis plus pecuiniae numeratae possidet, quam olim Comes, vel princeps aliquis, Quantum itaque ex hisce legibus adparet, veteres franci, Disi j, di reliqui Germaniae populi omnem pecuniariam rationem per libras Solidos, Denarios.& Tremitas explicabant, de quibus . vi supra polliciti sumus, hic

bleviter dicemus. Libra non erat nummus, sed nummi pondus,& quantitas, x M. unci j S constans. verum an ejusdem ponderis cum libra Romana fuerit, mihi quidem non liquet. Ejus tres fuerunt

species pro temporis diversitate, Maxima, Media, ct Minima. Maxima, quae diantiqua, di Salica; dici potest, ouod veteres Salij hanci.ea usi fuerint, quae viginti Iolidos, solidus quadraginta denarios capiebat,ut in libra fuerint Unciae duodecim, solidi viginti, denarii octingenti, & tres unciae habuerunt χlidos quinque, denarios ducentos. Quamquam in legibus Salicis solidorum & denariorum, non etiam librae mentio fiat, ut dubitare possimus

P a an veterest

130쪽

ΙΜ an veteres Salli etiam solidos, ct denarios sitos ad librae pondus exegerint: certe solidum quadra. ginta denarios coepisse passim liquet ex ipsis legibus. Ti t. xx I x. h. I. Si quis ingenuus,cum ancilia aBena moechatus fuerit, mas. nil ina D m quis cluni sol. xv.culpabilis iudiceIur. 'it.xla. Io.Si verὸ sequentem puleiruir suraverit,malli nare CXX. den. qui faciutri sel: r ra. culpabilis iudicetur. Ter η . faciunt Izo. Tit. xl Iv. q. II. Si quis hominem in puteum iactaverit, is exenndo vivus evadit, IIII in. den.qui δε- eiunisI.C. culpabilis iudicetur. Centies q uadraginta faciunt quatuor millia. Hinc inlin. Caroli Magni lib. III. . cap. cv I. Vt omnis solutio, atque compositis, qua in lege Salica continentur,interstancos per x I I. δε- narior 'idus componatur, excepto, ubi contentio confra Saxones, ctfrisiones exorta fuerit. Ibi Dolumus, at xl. denariorum quantitatem Aolidus habeat, quam vel Saxovelfrisio, a parte Salicis anci cum eo litigantis solvere debet. Media, quae francica dici potest, quam a Gallis, postquam franci Gallias occuparunt, sum psisse videri possunt,describitur in adpendice libro

de limit. agros. Iuxta Gallos vigesima pars uncia denarius ere, o duodecim denariipolidum reddunt: ideoque iuxta numerum denotorum tres unciae quinque solidos complent. Sic se quinque solidi intres uncias redeunt, nam duodecim uncia libram xx. Iolidis continemem ef ciunt. Sed veteres siolidum , qui nune aureus vicitur, nuncupabant. Constabat itaque libra francica uncijs duodecim , ouinque solidos tres unciae capiebant,

solidus duodecim denarios , ita ut libram consti-υ - tuerent

SEARCH

MENU NAVIGATION