Philodemi Peri oikonomias qui dicitur libellus

21쪽

- 20 His obiter tantum ierlustratis statim elucet columnas in editione eapolitana salso ordine propositas et ol. III et eoi H inserendas ess post col. VI. Sed ultra progredi licet Neque enim mediocrito miramur inseriorem columnas tertias partem III bl spectare ad Be. III, 4-5, cum

Super1Or Versetur in recensendo cap. I. Iam si

consuluerimus ipsa papyrum, illa versuum initia in signata, ex quibus Ol. III restituimus, di desis vidsimus. Itaque similitor atque in

Acadomicorum indice etiam in hac papyro accidit, ut columnae alicuius pars superior cum alterius inseriore conglutinaretur. Aceodunt alia Col. XXV, 31 hilodemus supra se profitetur dem0nstrasse quam si absurdum aequas

portiones distribuere in singulos menses vel etiam in totam annunt. Respicit sine dubi ea, quae animas vertores in Gn. ec. IX, 8 χωρὶς καὶ κατὰ μηνα δαπανωμεν ἀφείλομεν, διχα δὲ καὶ τα εἰς μι--τ- ἀπολελογισμεν κατεθεμν cf. ορα VH 36). Sed frustra quaesiveris hilodomi iudicium in iis quae servata sunt columnis. Tol. 18 sq. haec leguntur: τ δ' ἐξομηρευειν ταῖς τεκνοποιfί α ις Jἰρηκέναι κοινος χειρο ν Jἶναι δοκεῖ του παρὰ Σενο φο ντι μελευειν τρεφειν έJκ τῶν ἀγαθωγJ, ου ἐκ των

πονηρῶ, κελεύοντι. Quae uni pertineant ad en oec. IX, 5 v. aula. ad versum), Gadarenus etiam hunc Oeconomici locum

in perdita libelli parte si non recensuisse, at tamen tetigisse videtur. 1 cf. Aleri dii praef. p. XXVI.

22쪽

- 21 Denique duas prinias papyri fabulas in Muso Neapolitan adservatas si inspexerimus, haec invenimus rea

Tabula I. Quattuor frustula non cohaerentia:

Praesere in sinistro columnae primae margine exstant antecedentis alicuius columnae Versu uni fines, quos, cum exigui pretii videantur esse, infra d scribam.'Tabula II. Τria frustula non cohaerentia:

11 Α ed. 4r. col. -V h. B, ined. Accedunt igitur quattuor fragmenta adhuc non publicam quorum quae primo ei secundo lac numerantur fr. I, II eum pertineant ad en Oec. I, 4-8, poste Ol. I inserenda esse apparet. - Contra quas in ab II servantur fragmenta a ceteris prorsus seiungenda sunt.

Sedra his postea. Iam quas ex his lucrati sumus si pineis e prehendimus, haec pro certo licet alluntare:

23쪽

- 22 I. in evolvenda papyro xceptis paucis fragmentis tr. I, II, col. I-VI tota quae pertinebat ad Xenophontis oeconomicum disputati periit.

ΙΙ. quae remanserunt fraginent in tabulis salso ordine proposita et semel temere conglutinata sunt. b. si innin Rutem ex recensione libellii Xenophontis uolum quot desiderentur paginae suspicari tantum si L ' Tria sinis prima oeconomici capita cum accuratissime videatur percensuisse, de cap. IV-VI, quae maximam partem versantur in laudanda agricultura es enarrandis Cyri minoris studiis rerum rusticamim pauca tantum delibavim putandus est. Nam in perstuingendo libesto postquam pervenit ad cap. XIV, cetera silenti transit septem capita, cum satis habeat diesre: VII, 26 sis αλλα γαρ οJυθεν τι δεῖ προσδιατριβειν Ηοῖς ΣενίHφῖντος οἰκονο μιJκοῖς, τον ἐφεξῆς γεωργιίκην τέχνην περιεχόντων, hii ν ἀπ' Min ἐμπε ρίας, ου απι φι λοσΓο φιας γίνεσθαι συμβαίl εJι' πρ οσJετι δ' υτ αναγ κ αία γιIνω loκ εJσθαι τοῖς φιλοσοφοις πεφυκει ου οἰκεω α πιο αυl τὴνἐ σα συντελεῖ σθαι δι' αὐ OH. Maxima autem lacuna post ces VI statuenda est, quae quot conaplectatii paginas potest indagari. alii in Diargine Ol. VI, o cum olim scriptum esset me littera, adscripta sit col. X, 23, inter has duas litteras quindecim apparet intorcedere paginas Iam eum OL VII, VIII IX servata sint, inter Mons col. VII si deci II paginae olim exstabant, quarum duo tantum fragmenta eOL m et GL II ad nos pervenerunt. Restat, ut fragmentorum es qualis videatur fuisse brevi illustretur conspectu:

24쪽

Cum autem totum volu Irie 98 sere pagina complecteretur V. p. li), hanc recensionem antecessisse necesse est sexaginta fere paginas in evolvenda papyro perditas. Quas quid continuerint', necopinato indicatur. Is . duobus cillic fragm0ntis insiditis, lua tab. IIaltem in sinistro margine, alterum in dextro servata mi '

sunt Quorum se. III in parte superior tegimin ob I.

tectum duarum columnarum lasera, ast ius sinistrum' ''

autem cum eidem columnas tribuendum sit atque D. B, in editione littera signatum est.

nax viris doctis qui textum tractavemini, solus SΡengelius Comm. e. Mon. 1838, p. 1008 non extiruam partem libolli deletam esse suspicatus est. Sed erravit, cum haec addidit: -Was aber ungerem Epicureer Nec und Be- deuinnide Oeconomi War, alte ex in de Duheron, ichter lienen Columen aufeinander eserat cum indo a col. XII de his quaestionibus ac mihi disputetur. Diuitia ' Corale

25쪽

- 24 Utinam plura nobis servata essent ex hoc genere fragmenta Nam quamvis mutila sint, tamen ita possunt suppleri, ut fero verbo tenus reserant libolli Theophraste sententias illas, quas Philodemus recensuit col. X, 28 sq. et col. XL 30 sq. Cum autem in

Col. A media tantum versuum pars serVata sit, Omnes lacunas accurate metiri non possumus. amen plus quam semel librorum nostrorum memoriam corrigi si apparatum inspexeris facile cognosces. Neque ero

desunt loci, quibus Philodem textus a nostr magnopere videatur abhorruisse scol Α, - et 19-21).Vorum tamen hilodem codicem omnibus, qui tempustulerint, praestantiorem fuisso iam nemo negabit. )Ρraeterea autem haec duo fragmenta testimonio sunt perditam libelli partem complexam esse totum Theophrasti oeconomicum. Sed ex sexaginta paginis perditis hic heophrasti libellus octo tantum feropaginas complebat. Iam si reputaverimus adversariorum duo tantum Philodemum recensuisse scripta,

Xenophontis primum, alterum heophrasti ), auctorem etiam ex Xenophontis oeconomico illa capita, quae in altera voluminis parto ad trutinam vocavit, initio libelli proposuisse manifestum esse crediderim. Ontinebant autem 45-50 paginas. Totum igitur de oeconomia tractatum intro partes Thilodemus distribuit, quarum

1 Quod recte iam perspexit u semihi ius oristotelis quae serunter oeconomica Lips. 1887, praef. p. XXVI. 2 In col. VII 37 sq. absoluta Xenophontis libelli recensione auctor porgit his verbis: Alηλον δή, διότι καὶ προς τα τι λεῖJστα των Θεοφράστου διειλέJγμεθα ταῖς δυνάμιε ora J

26쪽

- 25 prim i r Oponeret ad Versariorum, quos dicit τοὐς σατραπικωτερους ob φιλοσοφων co LXXVII, 31, sententias, refelleret secunda, tertiadHnique praecipue strodori vestigia secutus v. p. 33 propria ederet scholae praecepta. IV. Do inversarii a PMIoctem impugnatis.))In oee. L 2 sq. sinophon indueit critobulum A dicentem illum vulgo bonum putari oeconomicum, qui possit εἰ οἰκεῖν τι ἰδιον οἶκον. Quae definitio amplificatur iis quae sequuntur: - - ἄλλου δὲ οἰκον,

ἐν δ ram ράτος, εἰ ἐπιτρέποι τις αὐτ0, οὐκ ν

dem cen Suram, quae, cum in ipso textu constituendo verum sugeret omnes' qui peram ei navarent vires doctos, non poterat evenire, ut recte explicaretur. Haeret igitur ille in voce ευ, quae cum multifariam possit explicari, fuisse censet Xenophontis, si rudem a vulgata definitione exordium sumpturus esset, ita eam intellegere, ut vulgo solere intellegi hQuodsi I1 Fr. avaroratu in in commentario pharima algo irriserpretatun esse nemo mirabitur. - Nuper libelli argutuentum adumbravit Maximilianusinodermannus in di8sertatione, cui inscripsit Quaestionum oeconomicarum specimen Berotini

1898. Qui cum persuasim sibi habeat locis dimellioribus ει 6xplicandis et illustrandis Goetuinium Schoemannum, pengelium ita veram navasse, ut quantum quidem fieri possit,

textus egregie videatur restauratus esse, in narrando argumento praesertim avaronii commentarium secutus ipse non poterat facere, quin Halto Errores commItteret. 2 italoΗ lioetilin Dum Spengelium, Hariungium, Perromum, qu hunc unam sentent1Rm ΔΙ1u stliter constituerunt.

27쪽

- 26 inquit, hillud γε οἰκεῖν ὁ ἰδιον οἶκον καὶ ποιεῖν οἰκεῖσθοα τιν ἀλλότριον Xenophon ita volabat intellegi, ut boni esset oeconomici v. 11 τ πορίζειν πολλὰ

χρη ιατα καὶ φυλάττειν πως διαιιενεῖ τα πορισθώ τα

καὶ προυπαρχοντα, et si haec ipsa notio verbis illis aut tum subiungi solebat aut solet nostra aetate, hoc iam facile eondonabimus. At si intell-- το μεγαλωστὶ συμφέρον καὶ μααριως, nemo sane probaverit. Sequuntur Iagmenta trium paginarum s h. I, D. II, col. III a), quorum Versus nimis mutilati sunt, quam ut sententiarum conexus possit restitui. O tamen ex verborum vestigiis certe possumus cognoscere, dissoruisse hilodemum de Xen. Q. I, 4-15, ubi auctor docet illum bene administrare domum, qui omnibus rebus et bonis et malis ita sciat uti, ut suo ipsius inserviant commodo. LIV. Tum transit ad examinanda ea, quas do vitiis a recte dispensandis rebus domesticis homines multos retinentibus exposita invenit in oec. I, 16 sq. Paucis autem his absolutis nihil enim videtur reprehendere nisi id, quod praeter dicendi onsuetudinem Xenophoneos, qui vitiis laborent, servos velit esse dominorum pessimorum et gravissimorum, ignaviae, neglegentiae,

luxuriae col. - statim eum perreXisse ad recensendum secundum oeconomici caput demonstrant exiguae imserioris colaninae reliquias. Et rursus offendit in Xenophontis dicendi usu hQui enim' ait fieri potest, ut

Socrates, qui quinque tantum minas possideat, se ipsum divitem esse profiteatur, Critobulum vero hominem magnis florentem opibus, appellet pauperem atque adeo misinobi , raudum et mendicum Immo si iudicare hominis est,

28쪽

- et qui fessam secutus opinions quas singulis rebus

Subsit notIO animo praeciper superseitctat. Iam etsi propritim fuit Socratis, quales verae essent hominum

conditiones non reputare, insani tamen, cum satis sibi dicat em quinque minas ad satianda naturae desidina atquo inanem esse honorio abundantilian. Ah vero hane non fuisso ius mentem dilucide appaI et ex iis, quae in sequentibus Socrates ipso concedit Ischomacho, homini non solum peritissim admin, atranda rei domesticae, sed eidem probo atque honosio' Quae sequuntur adeo discerpta sunt, ut, qualis mori Philodemi sonisntia si quent Xenophontis locum ante cuius habuerit, O igia orare fateri cogamur. Tamen cum testis citetur Ischomaehus, si vi arte eum his coniungas quas leguntur columnae sextae initio . . . ai co ου αξιον ανδρος σω φρονος, olole 'I σχεJμαχος ἡν, δν θρία qui νύJμενος υ uονον οἰκονομικον αλλα καὶ καλιν καγα fari Σενοφῖν

autem de iis, qua Socrates ipso de domo bens asministranda una tantum schola Critobulum conetur edocere. Quale vero fuerit eius iudicium, in dubio relinquendum est In omnia autem quas a Socrate in sequontibus quasi indicantur Osconomia praecepta diligenter eum inquisivisse document exstant verba illa, quae in

1 Inde a cap. VII. 2hJavaronius conseri quae dicit Socrates in cap. XI, 9 sq.: τα ἔχω ν πολλα hae πωγριατα τομων ἐπι ιεχόμενος καὶ πάνυ - ὁ 'Iσχόμαχος, ιέ- μοι τομων - ἐρωτῆς . . i. sed

29쪽

- 28 columnae tertiae ne restitui potuerim ex paucis litterarum vestigiis. -ὶ. Verbo tenus enim expressa sunt ea, quibus Socrates Oee. III, 4-6 demonstraturum so esse pollicetur aliorum servos, qui quasi vinculis constricti teneantur, saepissime aufugere, aliorum, qui libera utantur conditione, libenter manere et mandata exsequi sedulo, rursus alios ex agricultura divitias sibi congerere, alios in extremam incidere egestatem. Huic quae com finis olim fuit columna argumentum videtur sumpsisse

ex sequentibus quinque capitis tertii par raphis d. III. - 10).esii. SequItur deinceps columna II, qua recensentur

quae Xenophon III, 10-15 a Socrat dicta narrat

d uxore. Censet enim Gadarenus non ignorasse Critobulum aliorem uxores ingervire opibus augendis,

aliorum minuendis. Sed num omnino DeceSSaria et

utilis sit uxor philosopho ad parandam vitam beatam et omnisne uxor idonea sit, quae a marito de officiis suis instituatur, denique utrum Omnia quae peccet uxor marito vitio sint anil necne, hase iure suo ex Socrate Critobulus potora quaerors. At illo discipulo suo adducere vult Aspasiam, utpote quae haec omniasvidentius possit explanare. Quae ver in sequentibus ipsemet Socrates adiungit de uxore aestimanda praecepta, si non ementita, attamen plane sunt superflua, cum inde a cap. VIL Ischomachus ipse ea multo accuratius exemplis illustret y

30쪽

In sequentibus novem paginae interciderunt. Ex ii VII. iota recensione restat sola columna septima, quae sic

incipit: αλλων φελος - εἰνιαι τέθμια μώρου νομίζω. Perstringuntur igitur praecepta illa, quaeras

instituondis villicis in duodecimo oeconomici capite eduntur ab Ischomacho eos nempe SerVOS, HOS dominus bonos dispensatores reddere sibi proposuerit, primum beneficiis esse iselliandos Stulti enim est hominis, ait hilodemus, contendere nisi procurastores benevolos alio utile non esse. Quis vero beneficiis o laudibus potest educari nisi is, qui iam novit ros domesticas dispensare Porro quae dicit de imperiis et edueatione servorum animalium exemplis prπο- sitis longa sunt et ab agricolis curantur. Omnino autem intolerabile est, quod procuratores hii ari vult institui. Qui enim procurator ea potest perficere, quae philosophi propria sunt Item quae praecipit Ischomaehus d servis ad iustitiam atque integritatem -- formandis inutilia sunt Iam vero si autumat etiam pro-CUrBinrBm servo iustos reddere posse, similia dicit eis, quae a somniantibus finguntur. Sed missumst, fiamus Xenophontem, cetera quoniam agri colendi artem comprehendunt, quae philosophis cognitu non est necessaria. Quae sequuntur Verba in papyro lacunis misere foedata ab aliis interpretibus aliter constituta et explicata sunt Ego ne longus sim, meam statim pro-1 V. p. 23. 2 Similiter iudicatinodormannus I. l. p. 17 Deinde qua ratione virtutem ἐπιμελείας pater familias alios docere debeat auctor Exponit cap. XII 11 sq.). Denique tantii pretii virtuti illi tribuit ut maioris momenti esse existimet curam et diligentiam ἐπ μελεῖσθαι quam si notitiam es etiam cap. XX, 21.