장음표시 사용
11쪽
ve paterni honoris nomine voeentur. Nec successionem in seudo alii pii iis a manu Imperatoii, expectant: sed i ire statim a morte et i in s me ii vestituram liaccedunt, & velut haereditatem ad eluit. Nihil Dratinus deinceps investit Uraamiqiro ritu perogitur. ippe ita vulgo fieri solet, ut caeremoniae traeianzS maneant, reticet plane mutulo. Nec per invcstituram ossicium tantum magis ratus a 'p' v mcram Impcrii administrand uia, una cum praedii, dignitati ossicii illius sustentandae dicatis , cluasi quuntur, ut olim fi bat:
i) sed integram ditionem setidi, id est, dominii cuj isdam jure possi
dent. J irisdictionis inde facies plane mutata. Cum enim antea personae potestas esset, nunc jus in re, in bonis de patrimonio esse coepit, res ante planc inaudita. Cum enim pars sit divi unii illius .
universalis, quo territoria tenentur; non minus ius in re erit, quam .ipsim dolii uitum. Regalia quoque inde domi ix'u i in itarun . .Iura
enim Regia fuisse, & ad fiscum regium spectasse, i plum nomen
significat. ' Deinceps vero Ordinarii reditus principum esse coepe- .runt, ut quamvis antiquum nomen Regalium retinuerint, hodie tamen potius i. ira ordinum Imperii dicend i videantur. Sed disse. rentia antiqliae & hodiernae Rei p. ex his satis pei spicuae suar Quo niam vero haec praesentis status principium qiloddam continent, &ad ea, quae deinceps a nobis tradentur, cognitu nec s alia sunt; ' propterea explicanda suerunt aliquanto proliXius. Nunc autem rein liquorum Oidinem originem ex pnnam iis, & primo qnidem Episcoporum. Quanquam enim dignitate secul uibus Piliacipibus antecellant, ortu tamen posscriores sunt. Itaque nos temporis, quam dignitatis ordinem sequi maluimuy. V. Episcoporum nomen & omelum una cum religione Ch tiastiana R Imperio Romano ad nos prop gatum esse, jam ante indicavimus. Inhio quid in servore religionis, divitia, & civiles o nabitus aspernati, Sacra dedisciplinam ecclesias iram tantum curabam. Sed successu temporis cum opibus animi creverunt. Inde igitur non
tantumn Lehman. lib. 2. Chron. Spiri cap. Im
12쪽
tantum disciplinam ecclesiasticain majori vi &autoritate exercuerunt, aithopali audientia in vera in quandam jitris dietionem degenerante; sed coeperunt etiam ad civilem administrationem animum adjicere. Impi imis sub Regibus Francicis secunda familiae ingens divitiarum, honoris de pote tutis incrementum eis accessit,eo quod persuasione qi dam pietatis Reges. Proceres & privati certatim amplistimos reditus & possessiones iis consertent. Unde Ludovicus I. Pii nomcn accepi', quod erroris occasionem praebuit illis, qui putant ab hoc imperatore Episcopos Prineipum ordini adscriptos esse. I Sixonici autem Imperatores longius adhuc progressi. Otto enim Mignus, regalibus, castris, civitatibus, quin integris duca tibu & comit ilibus Episcopos don ivit, quod ad hac usque tempOra in vidit iam fuerat. Primum fratri Brunoni At chiepiscopo Color
niensi ducatum Lotharingiae, deinde filio thelmo Atthiepiscopo M ,guntino Hassiam &Thii ingiam dedit eodem jure, quo Duces regiones illas tenuerant : Spiralia Nemetum Episcopo loci subdidit; aliis alia dedit, qtn)d exemplum successores secuti. Inde igitur factum, ut jam duplicem personam sustineant, Principis Iςcularis &ecclesiastici, 3 & ditiones ab Imperatoribus donatas potestate gladii, & o inni civilis imperii jure, dioecesin autem jriris lictione sacra
ad uinistrent. Alii etiam nomine Ducis, vel Comitis utuntur; quo tamen 'lii abstinent. 4 An autem hoc jure fiat, nee ne, quod sui militani Christo, sectil.3ribi is negotiis i implicentur; an haec Pon- 'tificatus & potenratus civ lis conjuns si Imperio nostro utilis, an vero perniciosi scierit,dispi ita re non est nostrum. Haud tamen alieni inia vero videtur, quod Marcus An imius de Di,minis notat s) In peratore, illos, qui dignatibus& opibus regalibus evexerunt Episcopos, n-ia tam pietate δε religionis studio, quam doniininis sui firmandi causa, vel ut hodie loquimur. ratione status adduis os
13쪽
nori iure de Oitone Magno dici potest. Ut enim erat Priti eps revera magnus; sic nihil, quod ad magnitudinem nominis & poten tiae augendam pertineret, Omittebat. Studebat rei bellicae ; pro vehebat liberos; undiquaqtie assinitatibus se muniebat I) denique ergo fratri &filio Archiepiscopis Ducatus etiam addebat , quo pluribus munitneutis insisteret. In universuiu autem sperarunt sitie dubio imperatores, utilius sibi fore, si episcopis regiones imperii committerent potius, quam Ducibus. Hi enim haereditario jure eos tenebant. Λt Episcopis ipsi Imperatores, quos volebant, successores per novam invellituram dabant; quos proinde magis obnoxios fore, satis verisimile erat. Sed res longe aliter cecidit. Jatu' pene enim ad fastigium perduct/ erat monarchia illa, quam exqui vis Imperii Pontifices Romani extraxerunt. Hi igitur, Cum aegre serrent, ab Imperatoribus Epilcopos constitui, omnem move runt lapidem. quo eis hoc ius extorquerent. Sed haec alterius Io- ei sunt.' Nobis suificiat, qua occasione Episcopi civiles principatus,acti sint, breviter indicasse. . :
, VI. Sic igitur manifestum est,duos esse in Imperio nostro Principum ordines, alios ecclesiasticos, alios civiles. Sunt autem iautroque ordine variae iterum differentiae. In ecclesiastico quide in 'ordine sunt Archiepiscopi, Episcopi, Principibus adscripti Abbates, δι reliqui Praelati, quasi minorum gentium. Seculares sunt Duces de Comites, i de quibus diximus. Ducibus autem Principes specialiter ita dicti, Marchiones, Londgravit; Comitibus Barones iunguntur. Praecipui ex utroque ordine Electores sunt. Different. tiashas accuratius explicare,' ad nostrum institutum nun est opus. Quanquam enim tu communis ReiP. administratione, magna inter Asdiversitas sit: jure tamiaverritolii aequales sunt. Itaque fatis' - DarauisS31'n. lib. . '
14쪽
est exposuisse, quomodo uterque ordo ad hoc autocraticum Imp rium pervenerit. Iam ad civitates Imperiales transeamus. i) VII. Majores nostros non urbes ,, sed pagos & vicos habitasse, satis notum est ex Tacito&aliis. Cum autem cum religioli e Chri- stiana mansuescerent paulatim, &gustu quodam civilioris vitae imbuti , priscam morum seritatem exuerent; ad Urbes vel novas exis truendas, ve a Romanis conditas, 'temporum hi iuria autem de . virustas, reparandas animum adjecerunt. Rexerunt autem eos
eadem forma imperii, qua aliquas Imperii regiones: Duces nimbirum, vel Comites &Episcopos, hos Ecclesiastica, illos civili po- testate iis profecerunt. Veteris autem administrationis formam nonnihil immutavit Otto Magnus, abolito per civitates nonnullas Dueuit , Comitumve Imperio, quod Episcopis tradidit, ut ipsi conjuncto duplici ossicio, ceu paulo antetetigimus, eas administrarent. Quoniam igitur id temporis eccIesiasticus magistratus mitior de indulgentior videbatur, quam civilis; hoc initium quoddam &quasi gradus primuS ad eam, quamdeinceps nacta sunt libertatem censeri potest. Quae autem in Ducum, Comitumve ditione erant, eodem jure , quo reIiqtiae territorii partes, iis subjectae erant. AIiae quidem, quamvis paveat numero, sub Imperatoris ditione man bant, ἀυτονομαν tamen, ve I superioritatem nullam habuere. Nam Imperatori eodem jure, quq cceterae Principibus suis, sebditae erant,& per praesectos ejus gubernabantur. Demum post Ottonum, &. partim etiam Henricoriun tempora major dux Iibertatis iis a Titi Cum enim bellis variis civilibus implicarentur Imperatores 3 ut CN vitates in partes suas traherent, vel etiam jam praestitam sibi operammemuneroremur, privilegiis quibusdam esSinnarunt, quibus pamtium alia atque alia addiderunt. Eo impensius autem studuerunt
eas extollere quo Ducum, EpistoPorum, aliorum principum
15쪽
potentiam, qliae i. in gravis videbatur,1iibducto illis Civitat inu tua perio, imminuerent. I piarum civitatum nonnullae partiin vi, partim pretio, partim diuturna prascri petione a dominis, quibus olivi suberant, se liberarunt. Inlrimis Ducum Francoitiae&Sue viae iu- lteritus non paucis, quae istis antea patuernat, libertatem peperisse ' videtur. Nam eos, qui postea titulos illo, usurparunt, dominos non agnoverunr. Cui rzi vel hoc argumento est, quωd Civitates Imperiales per hunc te tractum frequentiores existant , quuia is
ulla alia Imperii parte. Ita tandem faelum est, ut alia citius, aliae serius in plenam libertatem se assererent, suis jam legibus viventes. 'suosque habentes magistratus judicia & Remp. In quibusdam tam ea superi unt quasi notae quaedam pristinae subjectionis, quibus veteriabus dominis obnoxiae manent ; i) quemadmodum in libertis vesti- 'gium prioris tus est, Obsequii erga patronum, & interdum etiam operarum obligatio. Atque hae quidem Civitates Imperiales vocan- tur, jure superioritatis territorialis quanquam quaestio ea de re sit,
. ut infra dicetur & suffragii in Comitiis Principibus Imperii pares,lm
eet dignitate sint inferiores. Vlu. Iisdem serme rationibus ac modis, quibus Civitates lubertatem nactae, alii etiam Dym stit; Praelati, Equites, Collegia, quin etiam Vici nonnulli Principum Imperio se exemerunt; qui . quamvis jure suffragii in Comitiis imperii, ad quae ob tenuiorem
conditionem vel ad thirare non ausi, vel venire desierunt, non stuantur , terra, tamen ac ditiones sitas, quas quidem ab imperio ha-3 bent, eadem sere libertate ac jure, quo ipsi Imperii Proceres,possi- dent. Facile in his excell l libera Nobilitas Franconica, Sue vica, di Rheaana, cui itidem Franconiae de Sueviae Ducum interitum libertatis originem dedisse. auror est Besoldus. 29 In utraque Bava,
ria , Iuq ur, oliisque in locis , ubi ex familiis prisis Principum successiores supersunt, ibisemper s ad boc usque tempus nobiles
16쪽
CAPUT. I. nobiles mansa lint mediati. Franconia autem licet olim habuerit Duces, . eorum tamen iuspostea accrevit imperio, ut ex mediatis immediati actituerint nobiles. Similia lcribit de Suevicaa Rhenana Nobilitate. Ad hunc locum etiam reserendi sunt pagi immediati. qtios inuit Instruitientum pacis, his verbis. a Fiat itaque restitutis omnium Electorum, Principum efflatuum utriusque religionis, comprehensa libera imperii Nobilitate, ut O Communia talibus f Pagis immediatis. Clarius horum conditionem de cribit Goldastus et 'qui etiam nomina addit. Verba ita habent roseind
o ne 'Rittet unterludrifeli. '. IX. Sic igitur, disterelatias eorum, qui Regionibus Imperii nosti i praesunt, tuin etiam Originem eorum & incrementa, quoad nostro instituto satis est, enarravimus. Nimirum in universum duplicis generis sunt. Alii enim ordines Imperii sunt, Principes ecclesiastici, aut seculares, aut Civitates Imperiales: alii vero Impe. latori quidem nullo medio subjecti sunt ; quoniam tamen jus ob - .eundorum comitiorum non hibent, tu ordinibus Imperii non censentur. Totidem igitur ipsarum Regionum Imperii genera sunt. Earum enim differentiae ex illorum, quorum i imperio Ibb- sunt, diversitate fluunta, quod nomen Dueatus, Episcopatus, vel
alterius talis notae arguit. ' , ,
lX. Postquam igitur varia Regionum genera, &singularum. originem recensuimus i nunc longe nobis expeditior via erit,statum
di administrationem earum explicandi. chioniam autem vulgo territoria hodie vocari solent; statim sese offlari doctrina it Ia JCto. rum de territurio, eique cohaei ente jurisdiistione. Est autem hae
17쪽
doe rina, ut notuis est, intricata, & si quae alia, impedita. Antiqui enim illi Juris Interpretes, eum jus Romanum ex nostrorum temporum consuetudine interpretarentur, etiam in iis partibus, in quibus mores nostri a jure Romano plane dissident; cuni in aliis materiis, tum vero imprimis in Ilirisdictionis explicatione mirum in modum hallucinati sunt. Aecedit, quod, qua Itali, Galli vel Hispani suae singuli Rei p. contemplatione scripserunt,ea Nostratium nonnulli uostris etiam rati γnibus apiare velint 3 alii vero, qui ad nostram potius Remp. respichini, haec ut a vero aliena reprehendant: quo factum est, ut materia ista per se satis spinosa tot tantisque nodis&controversiis involuta sit, ut merito hodie in dissicillimis habeatur. Recte igitur monet Andreas finichen, o ut ab Italorum doctrina caveamus, quam ad nostrum horigontem non quadrare putat. Rhiare nos, omissis impraesentiarum iis, quae ad
eum modum a ICtis de territorio & jurisdictione tradita sunt,nostrae Reip. ustim, quoniam ab aliis sere omnibus hac in parte diversa est, considerabimus. Ut igitur justa methodo progrediamur ; quoniain magna Imperia variis modis in partes distinguuntur ; explicata hujus rei causa, & differentiis praecipuis inspectis, sine dubio in cogni- rionem Regionum Germaniae, quarum administrationem investi-gRmus, pehetrabimus.
CAPUT ILDE DISTINCTIONE REGIONUM
ET CONSTITUTIONE RERUM PUBLINFERIORUM IN GENERE.
I. Qiloniam vasta Regna & Imperia satis spatiosum terrae amistat uva, & numerosam hominum multitudinem compIectuntur, merito quaeritur, quomodo grande hujusmodi corpus ad Civile aliquod 3 de jure territorii, C. Ia 9. 12 3. st Iasq.
18쪽
aIIquod regimen suscipiendum aptari & disponi possit. Nam ex
nitente Aristotelis, Ib Numerus valde modumsuteran e , non porta ordinis esse partis s. Tam immensam enim multitudinem imperio regere, potius, inquit, divinae potestatis opus est , quae)hoc universum moderatur I continet. Paulo post addit, haud aciale esse, ut in universa aliqua gente Resp. sit. Verum utut fortassis magna haec Regna de Imperia non tu capacia accurati istius ordiniς, qui ad beatae Civitatis, prout ab Aristotele sorinatur, statu inrequiritur: certum tamen est, .haec quoque post e& debere habere suam quandam Rempubl. & civilem ordinem. Quae igitur ratio in his ineundat Scilicet in omnibus rebus, quae plura continent subject a, quam ut singula a communi principio ἁμωως moveri possint, hoc fieri videmus, ut in membra quaedam, atque haec iterum in alias quasdam minores partes dividantur; quΩ excitante communi principio partes sibi proximas, hae deinceps alias remotiores impellant, S ssic universum corpus motus fiat particeps. Non opus est exempla longius petere. Illustre imprimis est in exercitu, qui dividitur, verbi gratia, in legiones, legiones in cohortes, cohortes in centurias & manipulos. Partibus hisce etiam magistratuum militariu in ordo respolidet. Sumnio Imperatori seu Duci exercitus subest Legatus; deinceps sunt tribuni ; hos subsequuntur centuriones, de id genus alii. Qua ratione fit, ut numerosa hominum multitudo ad
solum unius nutum moveatur, cedat, vel instet, dic quaelibet im- ' peria exacta obedientia exequatur. Ad eundem igitur modum Imperium, vel Regnum incertas quaSdam partes di videndum, atque , in singulis magistratus constituendi qui ibi jussa sustiniae potestatis' . exequantur, ac de iis statuant, ad quae summa potestas curam porta 'rigere nequit. Atque harum partium subdivisio eo usque continuanda , donec sufficiat. Sic in Romani Imperii partibus quatuor constituti bitinerant Praefecti Praetorio: hos subsequebantur Vicarii,q u C a ' dioeceo ab lib. 7. Polit. cap. 4.
19쪽
diceresibus praeerant: dioecesses istae aliquot complectebatitur pro-' ὐine in , qOαrirm singulae suos praesides habebant: denique Praesidi.' dibus suberant magistratus municipites; qui in Civitatibus jtis dice-hant. Caeterum cum non in gente ibi una, aut imperio ex pluribus gentibus cornposito haec ratio necessaria su , sed saepe in una etiam Ct vitate , quid hic peculiare sit, quaerendum est. II. Notandum igitur, interdum certa: cu jusdam rei particu- Iaris, verbi causa, jurisdictionis, Rei militaris, tributorum collis gendorum, regiminis ecclesiastici, aut alterius talis nzgotii, unius, vel plurium gratia loca distingui, iisque magistratus harum rerum finibus circumsci ipta potestate praefici. Solius jurisdictionis causa disterminata loca passim occurrunt. Regiminis tantum ecclesiastici causa distinguiuatur dioecesses Episcoporum. Militiae ordinandae causa, ad pacem publicam constitue iidam, S ad executiones saciendas in Imperio nostro Circuli constituti sunt. V ertim haec ratio divisionis, cum non minus in Civitate unius urbis, i) quam in latius diffuso imperio adhibeatur, non est illa, quam quaerimus. Sic Roma olun in tribus, ab Augusto autem in certas regiones distributa suit. Quo etiam referri potest quaestio, quam movet Aristotc-Ies, 29 de magistratuum distinctione, an ex loco, an vero exper- lanis, an ex rebus facienda sit. III. Hac igitur omissa, in amplis Imperiis peculiaris quaedana ratio divisionis observatur. Non enim hujus aut illius rei causa sed ad pleraque omnia, quae usus vitae civilis desiderat ordinanda re .giones aliquas designari, ii Sque magistratus omnis generis, aut certe unum universili quodam imperio praefici cernimus: id quod in una urbe adeo nulli usui foret, ut monente Aristotele, o seditionibus potius opportunum esset. In vasto autem imperio necessarium est. Itaque tunc quasi peculiares Civitates &' Respubl. 3 4rist. lib. s. Polit. cap. s. 2 lib. 4. Polit. c3P. Pen. 3) lib. s.
20쪽
υπαλλ ηλοι nasci Videntur. Per se enim considerata Civitatis quandam speciem habent , ad universum autem imperium relatae, eam .habent r.uionem, quam domus ad Civitatem. Ut enim Civitas. unius urbis ex domibus, sic imperium grandius ex civitatibus & r gionibus subjectis componitur. Superior igitur Respubl. est,t quae omnium t immam in universis Imperio potestatem habet, sive illa in unius manu sit, sive penes paucorum, aut multitudinis concilium c x una urbe aut provincia, vel tota gente collectum; sive mixto . modo te habeat. . Huic autem inferiores Respubl. Iubjectae sunt, quae in partibus regni vel Imperii constitutae. IV. Ad eum igitur modum se habere videntur ditiones Ordinum Imperii nostri. quae territoria vocantur. Peculiaris enim in singulis consistit Respubl. , & praeterea omnes conjunctim sumptae communi aliqua Re p. totius Imperii continentur. Unde disserentia apparet inter territoria & Circulos. Nam Circulorum potestas a Rep. Imperii communi dependet, &sunt ejusdem corporis qualiartus quidam. Sed territoria singula per se peculiare aliquod corpus civile, Imperio tamen insitum, constituunt. Si igitur definitio Territorii quaeratur, dici fortassis potest, esse Partem Imperii,
loco distinctam, ad hoc, ut peculiari regimine Civili, Rei p.
communi subjuncto administretur. Quoniam autem res nondum satis explicata videtur; siquidem Rerum p. 6παλληλων Variae s unt differentiae: hae etiam differentiae nunc considerandae sunt; quom a nifestum fiat, quomodo administresio Regionum Germaniae instar
peculiatis Rei p. se habeat, & nihilominus Imperio subsit. V. Dubitari enim omnino potest, an ratio administrandi Regiones Superiori subjectas Respubl. censeri possit. Nam subjectio cum natura Reip. pugnare videtur; quod apparet ex definitione. ab Aristotele tradita. I Definit enim Remp. quod sit ordo Civitatisci in aliis magistra tibus, tum in eo maxime, qui omnium sum-C 3 Mam Eb. 3. Pol. cap. 6.