장음표시 사용
41쪽
CAPUT III. - imano res in majus Iniperium coaluisse diximus, ut non separatis, sed conjune is armis opibu& communis iecuritas prCcurcitir. Quod . si cuilibet hac in re sibi seorsim consulere licet, scopus ille e vaveicit, de Imperium enervatur. Itaque vel in illis societatibus; quae non omnino civili conjunctione, sed arcto tantum foedere e Unstant, qualem olim Achaicam, hodie Hollaudicam esse supra diximus, bcllum nonnisi communibus foed cris auspiciis indicii ur, dempta hac potesate societatis membris: Quanto magis in nostro imperio hoc fieri
X. Verum enimvero , utut haec ita sint, sciendum tamen etiam est,non tantum Principibus & Ordinibus Imperii bello interdici, sed ita potius Rempubl. constituti debuisse, ut singuli sub Imperii
Protectione tuti, privatis armis opus non haberent: quod cum in Imperio nostro, vel factum non sit , vel hoc rerum flatu fieri noupotuerit, necessarium utique suit, singulos sibi, quibus potuere rationibus, prospicere. Quanquam enim res bellica per Circulos ordinata sit: non tamen illi ita instituti iunt, ut non multa desidera re possis Sunt equidem nonnulli autoritatis haud contemnendae inonnulli vero ita imbecilles,ut vix executionibus in Imperio faciendis pares sint , nedum adversus vim externam praesidii aliquid inde sperare possis. Imprimis si periculum aliquod gravius immineat, ut Plurium Circulorum conjuncta opera requiratur I), ibi vero tipe haeret aqua. . Exemplo potest esse eXpeditio conatu magis, quaru
successu memorabilis , sub finem sit perioris seculi,cum inde Hispani, hinc ordines Foederati Belgii terras Imperii infestarent, L loca munita vi expugnarent, ad arcendas injurias, de plusquam hostiles anuasiones a Circulo Rhenano , wes phalico de Saxonico inferiori suscepta; Cujus is exitus fuit, ut Principes verba sunt Thuani o exercisum tumultuario coegerint, α dum isarias a
42쪽
ceptas ultum eunt, incerti ducibus sconfisiis diu vagati, novam sibi ipsi injuriam fecerint , tanto conatu me ullo operae pretio eva- 'nescente. , Hic Reipubl. nostrae desectus iam magnus, qui fortassis multis ex rationibus emendari haud facile p*test,praecipua causa esse videtur, quare lex Maximiliani supra allegato, qua omnis delis eratio de bello ad summam Imperii potestatem re ocarilr,accurate semia per servari non potuerir. Qito etiam respicere 'id entur illi, qui 'tune maxime bellum suseipere licere Principibus stribunt; se Iii Gratoris copia haberi non possit, vel Princbps omni auxilio μ' stituatur I . l . . XL Q oniam tamen pacem publicam in Imperio,quomodo cunque possumtis, adhue ςustodi linis, ut se Item internos a nobisua et ipsis tuti simus, ne per vagari armorum licentiam mmmuni securitati periculum creetur, cautelae donnullae adhibenda suerunt. . Nemini enim suis alieni ve ditionibus militem conscribere,nisi conis sensu & voluntate Cisculi illius Diticis, sas. est, ideo ut , cui rei id fasiat. eum doceat simul etiam id, nee caveat, hiliit 8 in Gahatem, Pcincipes &Iubditos Imperii moliturtim, sed constitutioncs Inipe-rn per omnia fervaturum 29. Sed & imperatori expeditionis necessitas&ratio exponenda videtur. . Si enim ipsi Circulorum Duces hoc saeere tenentiir 3 , quanto magis alii principes Nou nullae tamen constitutiones disjunctive cloquuntur; sta ut vel Imperatoris eniam de concessionem,ue I necessariam& notoriam causam requirant. C, in quarum sensum nune non libet inquirere. Denique hoe imprimis cavetur, ut transmis, si per alienas terras fiat, innoxius sit; manipulatim, non agmitte fiat y millies suis sumptibus vivat
43쪽
bitatoribus ne molesti sint I . Verum haec & id genus alia quomodo serventur, experientia docet. Dissidio enim quasi naturali silent inter arma leges, vel potius Marii illi prae strepitu armorum leges
Athilles. Iura negat sibi nata, nihil non arrogat armis. Itaque bellum Legibus regere velle, res deplorata videtur. Armatae enim cupiditates uonnisi contrariis armis cohibentur. Sic uno dato inconvenienti, plura sequuntur.
XII. Quoniam igitur territoriorum Domini imperium quoddam militare habent, sequitur subditos ad delectum resp0ndere obligatos esse, quod jus sequelae, & Germanice rit golge vocatur. Ut enim Ducis est praeire . sic militis sequi. Quod significat vetus illa formula evocandi milites, Pui uulisalvam Rem p. me sequatura . Quemadmodum autem militia vel Civibus, vel Sociis in perator, sic etiam seqitela vel jure subjectionis, vel pacti, foederis, otiove
speciali iure debetur. Caeterae differentiae aliis explicantur 33. ' XIII. Λd hunc locum pertinet cust idia RegioniS, quae eri mad deliberationem dc curam Summae potestitiς spectato, nec bulli tantum , sed & pacis tempore necessaria cst. Consistit autem tum in milite quodam praesidiario alendo, tum in locorum Opportuno. rum munitione, tum in apparatu quodam instrumentorum bellicorum, quo armamentaria instrui solent, quae propterea ad Regalia referuntur s) Esse igitur omnia haec in Ordinum Imperii potestate, ea, quae hactenus diximus, dubitare non sinunt. Imo, ut nostri quidem Imperii status se habet, adeo propria sunt Ordinum singillorum, ut imperii nomine munimentum in ditione aliqua extruere,
44쪽
vel extructo praesidnam i inponere, nonnisi lege Comitiis lata Iiceat i . Itidem tamen & hic cautiones adli bentur, ne iiib specie propriae Regionis muniendae vicinis periculum creetur. Rhiemadmod timenim militum majorem copiam, quam pro limite tuendo necessa ,ria est, non licet conscribere, quia per hoc securitas publica Iaditur; nisi ea de re Duci circuli cautum sit, ut paulo aute dictum est: sic munimenta ad aemulationem alterius non licet extruere et . Fortassis enim possit quis haud alia causa extruere arcem aut castellum aliquod,quametit vicinae provinciae quasi si anum quoddam imponat , quod, cum pacem publicam turbet, permittendum non est. Itaque eo casu novum opus nuntiatur, &in Camera imperiali mandata inhibitoria, & de demoliendo impetrantur. Accidit autem, ut subditi etiam ordinum Imperii,verbi gratia, Comites,BaroneS,NO-biles, aut Civitates arces, vel alias munitiones possideant, supremo jure manente pcnes Territorii Dominumaeui proinde portas sperire, At cum nece sic sucrit, praesidium ab eo accipere tenentur. Unde juSaperturae VO rtur, quod, quemadmodum de jure sequelae diximus, itidem vel jure subjectionisi vel ex speciali pacto debetur 3 . Hactenus de re militari . XIV. Sequuntur inter negatio quae cum exteris intercedunt, commercia, qtiae tanti aestimaVit Aristoteles, ut inter praecipuas materias, de quibus publice deliberari solet, has quoque numeraret.). Ad annonam autem , inquit, quod attinete quanta illius copia, cujus generis Civitatis cim , intelligendum: σquetate
nascatur, quaeque aliunde importetur e quarumque rerum aut eriportatione geant aut inuectione, ut cum idis populis pacto conventionesq uesant. Videtur autem haec potestas inter Imperium M
45쪽
sin 'ii s Ordines quodammodo divisa esse. Nonnulla enim hujuς .generis cum aliis Imperii constitutionibus, tum imprimis Ordinati me Politica statuta sunt I) k qua alia importari in Impei ii Regiones,
alia in peregrinas terras evehi vetantur. Pleraque autem ad Ordinis , ut ea in ditionibus suis recte curent, reiiciuntur. Praeter haec autem, quae totiuS Imperii militatem spectant, Oedinum est, Regionum suaru in utilitati prospicere, non tantum ne extra imperium aliquid evehatur . sed etiam ne e Xportatione annonae, aliaru invα rerum in Regiones vicinas, licet linperio subditas, ne. cessaria suis ditioiaibus subditeantur, vel inde superfl ua invehendo. . opes privatorum e Xhauri Jntur. Copia enim frumentorum , ut inquit Cassiodorus a), debet provinciae primumpro se, cui nascit ur. Haec igitur partim legibus pcrpetuis, partim edictis, prout quaeque
res incidit, constituunt. QI in Omnia sere, quae ad negotiatio ii es& commercia externa pertinent sua aut olitate instituunt. Quid Dux Hol satiae sumtuosa illi legatione Persica te utaverit, in recenti memoria est. Si tamen recte perpendimus, ad Imperium potius hujus rei cura spectare videbatur. Debebat nimirum commercia autoritate publica dirigere, libertatem eorum tueri , eaque causa legationes ad exteros Reges & Respubl. mittere, interdum etiam, si opus foret, jura gentium armis defendere. Sed quoniam RespubI. nostra non ita colastituta est, ut haec, qua par erat diligetitia, curare possit; vix enim, quae in medio posita, tuemur, nedum ad haec longinqua adspiremus iterum qua parte Imperium deficit, singulorum ordinum cura de ossicium succedit. Qtioniam tamen unius Principis vel Civitatis potentia tantae rei par non est, hinc foedera inoter se inire, &coniuncti, plurium opibus ac studiis commercia tra- . ctare, ne celsitas coegit .Haς sane causas i perioribus seculis nobile
illud laedus Hausicum coaluit, & aliquandiu etiam floruit ι nunci
46쪽
autem Ianominis memoria supcistcs cst. Rhi in alitem autoritare publica res longe felicius cestissent, de ad diu irnitatem firmiores
fuissent, non potest dubitari. Sed quoniam in ipsetus Reipubl.
visceribus longe graviora harent ulcera, quae prius curanda essent, desecturillos circa cxterna nesciatimus quidem. XV. Cum igitur ipsi iis materi Heries ac ordo ad is clara nos perduxerit, quae interni gotia cum exteris intei cedenti a det quibus
publice deliberatur, tertio loco posuimus; quae in his ordinum Imperii potestas sit, considerandum est. Quastio autem duplex est, prior de confoederatione ordinum inter se; altera de foederibus cum exteris. Qui ad priorem quaestionem attinet ; vel ipsum vocabulum indicat, quid ea de re dicendum esset, si omnia re ste se habcrent. Foedus enim i ietas est, qua inter gentes nulli communi Imperio subjectas intercedit. Quin hac maxime causa Civitates in vasta
regna & Imperia coa erunt, ne foederibus, quorum fides sallax nimis est, communia negotia pri)curare necesse haberent sed ut Re pubi. liate sdministrarent. Itaque si Respubl. bene constituta est,ioederibus non est opus. Licebit quidem, ut privatis in Ciritate, sic Civitatibus & Principibus in grandiori Imperio si,cietates inire, sed hae alterius generis sunt, quam foedera, de quibus nobis quaestio
est. Ubi autem Respubl. Iaborat, cum res in cum statum inclinet quodammodo, quo sunt liberae gentes, utique Pedcra necelsariaiunt, .ut pactis privatis securitatem nobis conciliemus, quam jur publico non habemus. Nostra autem Respubl. quam turbulenta superiori avo fuerit, quamque hodie itin bellicis, ante indicavimus ; ut vel sbio hoc subsidio hactenus stetisse videatur. Multa enim tum Vetera, tum recentia exempla foederum, quae vel krincipes, ve Civitates inter sese, vel mixtim, ut res nostrae quidcm se habent, magno tum ipsorum, tum Germaniae tothis bono contraxerunt I)De prima civitatum juxta Rhenum confoederatioue Moguntiae initam merito η mna. l. 8. Sax. e. 27. Lem. l. v Chr. Dir. e. sa. LIma. LA. c. 8. u. V.
47쪽
merito scribit Peucerus i). Prosilit hoc exemplavi posterilati. Si nitibus enim consiliis deinceps es malis publicis obuiamjtum, ta mul- torum audaciam es momones repressas esse constat. Nec aliter se res communes habent, publicis periculis augescentibus. Itaque nec ipsi, legibus Imperii haec foedera improbantur, modo Imperio fraudi ne sim a). XVI. Quod autem foedera cum exteris attinet; nec eorum exempla desunt. Memini, scribit Bod is 3 , quadraginIaseptem
foedera, quae Reges nostri Philippus V. Carolus V. VI. VII. Ludoeticus XL cum Germanis Principibus coierunt, quibus se auxilio futuros aduersus omnes, excepto Imperatore ac Rege Romanorum, spoponderunt. Verum Maximilianus I. cum hoc, emendato Rei p. statu, diutius non tolerandum putaret, foedera cum exteris impo. sterum inire vetuit, hac addita causa, quod in perniciem Imperii vergere posset O . Sed non persever ivit in eo statu Imperium, in quem tum resurgere cceperat. Itaque nec Lex illa diu vim habere
potuit,& hodie Transactione Osit bruggensi plane antiquata est 3 hcujus verba perspicua sunt. Cumprimis vero jus faciendi inter secum exteris foedera pro sua cibusque conservatione ac securitate Angulis Statibus perpetuo liberum esto: ita tamen. ne ejusmodifoedera sint contra Imperatorem, s Imperium, pacemque ejus pubi eam, vel hanc imprimis transactionem; stantque salvo per munia juramento, quo quisque Imperatori V Imperio obstrictus est. De-
clamant contra hanc ordinum libertatem multi; & exempla afferunt foederum, quae Imperio damno fuerunt. Verum ut rem pamcis complectar; optandum sane esset, ita ut constitutam haberemus Rempubl.,ut latis praesidii ab ipso Imperio haberemus,nec opus esset, cum exteris conjungi. Sed quoniam vinculum Reip. nostrae nimisi l. 6 Chr. 2 Aur. Bull. t. IV. 33 l. I. de republ. e. 9. 4)-R. m
48쪽
CAPUT IIIuimis laxum est, ut Imperii tutelae firm i satis fiducia inniti non possi
mus; instar secundae navigationis est, exterorum Ope securitati . prospicere. Queinadmodum igitur medicina sano quidem corpori nocet, aegro autem necessaria est, sic scedera, illa eum exteris . .
quasi emplastra quaedam l inguidae Reipublicae censenda sunt; qui-bns, si illared e constituta esset; abilinendum soret; hoc autem
XVII. Negotiorum, quae cum exteris tra stantur, consequens est jus Legationis. Omnia enim concessa intelliguntur,sine quibus res illa explicari nequit, cujus potestas facta est i . Atque sic intelligendum, quod sicribit Grotius, a) etiam illos jus Legationis habere, qui ex parie subditi sunt, ex parte non suut, pro ea parte, qua non sunt subditi. Itaque quos Principes nostri ad exteros mittunt, non dignitate tantum Legatorum censeri, sed etiam jure gentium sacrosancti esse debent 3). Hactenus de negotiis publicis, quae Civitaticum exteris intercedunt.
XIIX. Inter ea,quae intra ipsam societatem terminantur, legumlatio locum facile principem tenet: unde haec facultas Aristo- teli οιαιτεκτονική vocatur Videtur autem haec quoque potestas . inter imperii Rempubl. de Territoriorum administrationem divisa esse. Alia enim Legibus generalibus pei universum Imperium, alia locorum statutis particularibus definiuntur. Eandem tamcn hac' vim habent in Territoriis, quibus promulgantur, quam leges uni- . versales in toto Imperio, adeo ut ipsa Camera Imperialis aeque secundum ill , ac secundum constitutiones Imperii judicare teneatur. D. Nec mirum. Cum enim judicis sit non tantum secundu in jura communia, sed etiam secundum pacta privatorum judicare; quan-
49쪽
to magis Ioeorum statuta attendere debet 2 Marcima autem eorum autoritas in hoc consistit, quod juri etiam communi contrπia esse
de cxpi essis lacibus Imperii derogare possint I . Quippe accidit; ut
certi alicujuς loci peeuliaris ratio, vel diversus hominum genius respuat sit quid, quod plerisque aliis locis aptum & conveniens est. Hinc Aristoteles jura legitima mensuris comparat, quae singulis perne locis variant a). Omnino igitur ordinibus Imperii hoc concedendum est, ut Leges generales Imperii, si necessitas iis exigat, quodantenus corrigere, & loci hominumque, quibus praesunt, conis ditioni aptare possint. Qua ratione jam tum olim, cum omnia adhuc sub ditione Regis essent, Ducesque & Comites administratoresia tantum, non domini essent provinciarum, singulae tamen nationes, verbi gratia, Franci, Alemanni, Saxones, aliive suis vivebant te. gibus, quarum hodieque extarit fragmenta. Nec tamen putandum, potestatem hanc recedendia jure communi vagam esse, vel infiniistam. Q iam late igitur pateat, distinctioIIibus explicandum.
XIX. Ius aliud est publicum, aliud privatum. Publicum autem in nostro quidem Imperio duplex est; aliud, quod ad ipsius Imperii statum, aliud, quod ad singularum Regionum administrationena spectat. Quae igitur ad publicum Imperii statum. salutem
e communem pertinent, ea non ab Ordinibus stogulis, sed ab Imperatore, totoque Imperio legibus defintcnda. Si quid autem de de his rebus in ditionibus suis Ordines statuant, legibus Imperii consorme esse oportet. Ex hac ratione est, quod appeti tio ad Imperatorem, vel Caineram Imperialem statuto prohiberi non possit,
quia hoc j uisdictioni Imperiali praejudicaret: nichi uilesti verba sunt ordinationis Cameralis 3 hen Nechlen ιumither, en,
50쪽
Fru bigiti quanquam solennitas, vel larma certa apis pellandi statilio iii trioduci possit', cum per hoc auetoritati sumom-xum judiciorum nihil derogetura Non addo plura exempla. Res, enim clara est. Propi te igitur ad potestatem Ordiuum Gμοθνροχὴν pertinet, statum siligularum ReSionum, non quatenus ad Imperium refertur, sed in se spectatuni, &j m praeterea privatum legibus constituere. Quatenus igitur in his rebus juri communi derogare possint,inve stigandum. Nod autem opus puto, distinistionem duris Naturalis, Gentium, Legitimi, ejusque tum divini, tum humani afferre. Cum enim nec per publicas tinperii leges itu i naturali.& divino praejudicari possit, quanto minus per statuta. Atque hoc est, quod jurant iudex & Assestires Camerae, nostin thrba ι. rati unbeandisten orbiiungen, Eratuita imbSemeha titentis r/lten. 3 . Hinc multa absurda, iniqua, &a recta ratione aliena ' statuta 8ccousuetudines abrogat Imperator Carolus v. ordimatione . Crminali sub finem O. - XX. De iure igitur Legitimo, quod positivum utilio nuneupant, tantum quaeritur. Distinguendum autem videtur interjus civile Romanum ,& quod Recessibus Imperii continetur. Cum enim jure Romano multa comprehendantur, antiqui illius Imperii statui&moribus accommodata, quae ncsts is hodie rationibus non conveniunt; nec tamen: quae eiuS generi, sint, generali aliqua Im-. 3perii lege definitium sit, vel etiam facile definiri possit 3 eon uens est, ut singulis Ordinibus, quae suis ditionibus minus commoda judicant, corrigere liceat. Juris Canonici, quatenus apud nos . . in causis civilibus servatur, eadem ratio est. Atque de hoc juro