장음표시 사용
31쪽
' CAPUT ILeidaribus melius expediuntur. Itaque illa quidem per imperium, haec per singultis Regiones rectius curantur. Hi ne multa ordinatio tie Criminali, Politica & aliis conllii utionibus Imperii sancita sunt. . quaeipstrum Regionum imperii administrationem concernunt. Alia contra arbitrio Ordinum relinquuntur. Quod autem de priori genere dictum, hic quoque locum habet. Quae enim per Imperium definita non sunt, vel definiri non potuerunt, de iis singulos O Ndines statuere oportet. Exemplum habemus in jure resormandae religionis. Si enim, quod optandum, Imperium in religione concors esset, singulis Ordinibus lus Reformandi concedere, nec opus, nec consultum foret. Posita autem hac hypothes, quod ab Imperio haec controversia decidi non potuerit, quis alius exitus,quam ut singulorum conscientiae liberum relinquatur, ex Religionis conisi roversa partibus alterutram eligere XIIX. Ut igitur, quae hactenus dicta sunt, in summam conistraham ; apparet jura Superioritatis Territorialis duorum generum esse. Alia enim per se talia sunt, quae in iis refus consistunt, quae non aeque commode per Universum Imperium, quam in singulis regionibus constituuntur, veluti judicia, magistratus, statuta & id go: nus alia. Alia autem ex stuppositione talia sunt, quae ob desectum aliquem Reip. Imperii, vel aliam talem necessitatem ordinibus Imperii singulis perluittenda sunt, cum alias melius per Imperium adiaministrarentur. Addendum tamen, quantacunque in his sit ordinum potestas, non tamen eam plane solutam ac liberam, sed jureae legibus adstrictam esse. Legum autem illarum custodia penes Imperatorem & Imperium est. Qua in re disserentia est inter Civitates su i juris, & Superiori subjectas. Etsi enim in istis etiam Imperantibus leges quandoque praescribantur: custodia tamen earum penes ipsam Civitatem est. Si igitur Princeps, qui Superiorem non agnoscit, jura ac leges violet, Vix ullum remedium suppetit,quo in ordinem cogatur. - Itaque tunc seditiones oriri solent. In nostro
32쪽
CAPUT ILiutem Imperio querela ad superiorem deserri potest. , Cum enim ad Summi Imperii curam spectet, operam dare, ut Regiones subje- ctae in la tranquillae & paeatae sint; providendum ipsi erit, ne Imperantes potestate abutantur, vel subditi obedientiam detre-elent, XIX. Sla igitur Universi Imperii & Regionum particulati um administratione distincta, quid, quantumque ex j aribus Maje- statis Ordinibus Imperii in ditionum tuarum regimine competat,&.quibus ex causis competat, generaliter dictum est: atque inde, qualis potestas sit Superioritas Territorialis, intelligi potest. Ut autem clariora haec fiant, per partes explicanda sunt. In promptu enim nunc erit, controversias, quae circa hanc materiam, occurrunt, ex his Principiis decidere. Antequam autem ad partes Superioritatis Territorialis explicandas progrediamur, quid alii ea de rescripselint, recensebimus. Haud parum enim haec confirmant ea, qua hactenus diximus.
... RI ALI ,. EJUSQUE PARTIBVs.
I. . Primo repetimus, quod supra posuimus, Superioritatem. Territorialem ipsius Summae Potestatis genus quoddam analogum' esse. Dissicile autem esse,de SuperioritateTerritoriali aliquid scribere, eum non legibus definita, adeoque jure scripto incognita,sed solis moribus introducta, varieque usurpata sit,ex Gylmanno,Meisch nero& aliis refert wehaerusi . Nimirum etiam ipsa jura Majestatis obscura,cognitudissicilia, de , ut Bodinus censeta , parum explicatat . I in Obs pr ct. Vesb. 2 lib. I. de repub.
33쪽
analogia quadam respondentὶ ippe in generibus analogicis expo- nendis vel 1ari, cium summa distaeultate conjunctum est. Varie enim se habent. & hominum dissinsionibus hinc inde trahuntur; dii nea alii sub genere primario comprehendunt, alii longe inde abireptitant I ; quod certe nostrae materiae contigit. Alii enim Princi- pibus Germaniae Majestatem qualidam tribuunt; quod alii conita graviter rc prehendunt 2 . Rhioniam igitur ordines Imperii non habent plenam Majestatem iuditionibus tuis regendis; sed partem stiatis magnam Imperator& imperiunt sibi vindicant, haec invicem crin-neyu Imperia ha&Territorialia jura distinguere, non potest non esse , di melle. Atque haesum hujus dissicestatis causist, non illa, quam Autores paulo ante laudati assignant, quod Superioritas Territoria- hs non jure scripto, sed moribus introducta sit Millia enim mo ribus introducta satis clara sunt. Sed videamus ipsas Doctorum opi
II. Duas tanquam praecipuas refert Nehnerus 3 . Primo enim nonnulli Superioritatem Territorialem majoribus Regalibus annumerandam censent, adeoque promiscue vulgo sumuntur Regalia & Jura Territorii 4 : quod fortassis non improbandum tantopere, ut nonnulli putant s). In ipsis enim constitutionibus Imperii hic modus loquendi reperitur 6J. Sunt autem maiora Regalia, Iura Regia, quae in universa RetribL administrationc consistunt. Ea enim referuntur potestas Belli & Pacis, Rederuna, vectigalium & tri-
34쪽
ia id genus alia, de quibus in si a dicetur. Hoc igitur dicere voIunt hujus sententiae autores; habcre I'riticipes Ina perii in omnibus hisce rebus potestatem aliquam. Nihil hoc aliud cit, quam quod antea
diximus, habere eos analogia quadam jura Inajestatis. . . IlI. Altera opinio est eorum, qui Superioritatem Territoria- leua nihil praeter oniiii inodalia jurisdictionem, vel merum ac siim-mum Imperium denotare censent i . Unde vulgo jurisdictio terri- . torialis vocatur. Quanquam autem hi minus dicere videantur, quam priores ἱ potetuam eii haec quoque sententia tolerari,si dextra explicetur. Non enim, quemadmodum jrire Romano, pro po-
testate juris reddendi tantum, sed generalius hodie pro omni potestate regendat Reipubl. jurisdietio pccipitur a). Ita sane accipiunt, qui hujus tituli inscriptione sere universum ius publicum explicant Eadem significatione etiam Grotius utitur 3 , cum bellum publicum desinit, quod auctore eo geritur, qui jurisdictionem habet. Si militer merum imperium a nonnullis latius extenditur, quam jure Romano, quo potestatem gladii significate ) receptum est: quo - sensu Bariolus 39 primum gradum meri imperii constituit potestatem Legum serendarum. Eodem pertinent notata apud Meischneis rum: 6) Non posse separari altum pe/iuria Superioritate Territoriali, eo quod omnes juris interpretes nonnisi unum merum I mum imperium noveriat, idque insuasspecies dividante ubi addit, tu persona Principis merum Imperium ' Superioi itate ita Territorialem unum Idenique esse, ble unb-ιbtigitii Ding. Sic igitur horum quoque nutorum opinio eo tendit, Stiperioritatem Territorialem universalem quandam Reip. Potestatem denotare. Dominos enim territoriorum non vulgorem quandam, sed seriue majestaticam jurisdictionem habere E et tradunt '
35쪽
CAPUT. II. tradunt i . A prioribus igitur verbis, non re dissentiunt. Utramque opinionem conjungere Videtur Reinhingius a), quem secutus Limneus 3 Supcrioritatem Territorialem definit, quod sit Iassummi post Imperatorem Imperii, eique connexorum Regalium, in omnes territoriosubditos, supremi ex concessione Principis quaestum, aut usu longaevo obtentum. Haud longe inde abit aliorum definitio, quod sit protectio, defensoque ration jurisdicti D. seu
gubernationis territorii universalis 4 . Omnia eo tendere videmus. quod Superioritas Tcri itorialis Imperium quoddam universale sit, omnia ea, quae Civile regimen pertinent, complectens, omnium Summa tamen Porestate aliquanto inserius
IV. Nos igitur ad doctrinam Politicam de Summa Potestate Civili progrediemur, & secundum eam Superioritatem erritorialem considerabimus. Omissis autem iis, quae Scriptores Politici in derni tradiderunt, Aristotelem sequemur. Is igitur tres esse partes docet,in quibus sena ma Reipubl. consistat; primam, qua potestatem habet deliberandi de statuendi de rebus ad communem Civitatis salutem pertinentibus, de bello verbi gratia, pace, foederibus, legibus, & id genus aliis, uuam partem Senatum vocat: altera in m gistratibus, tertia in judiciis consistic Sed audiamus ipsum. O inmnium, inquit , Rervmpubi. tres particulaesunt , 'quarum Fid cuia De expediat, bonumscriptorem legum diligenterattendere O con- derare oportet: qius particulis bene assectis, Rempubl. bens af .fectantesse, cypro iuscuiusque barum partium disserentia, Reip. adminifrani formas intersedisserre, necesse est. Harum autem partium una quaedam es , να de Repub consulsat; altera, quae in
magistratibus uersatur , me est, quos magistratusesse , G quarum
rerum I Matth. Steph. de jur. t. a. pari. I. e. . n. 3I. Σὶ de regL se . eecl. lib. 3. elas S. eaP. R. n. 3. 3) de Ilir. Publ. lib. c. '8. n. 183 4 Thum.
36쪽
rertim potestatem eos habere, qualem eorum elictionem esse vomteat ; tertia ad Iudicia pertinet. V. ' His igitur Aristotelis vestigiis insistentes, Superioritatem
Territorialem secundum tres illas partes considerabimus. In prima parte, quae Senatus Aristoteli vocatur, spectanda sunt negotia maximi momenta, qtiae in Re p. in deliberationem veniunt. Ena ' ranIur autem ab Aristotele partim in politicis 1 , partim in Rhetori cis 2), unde nos praecipua hauriemus, eaque hoc ordine explicabimus, ut primo ea. quae extra civiIem societatem ad finitimos vel exter Osrespiciunt, consideremus ι veluti sunt bellum & custodia regionis, commercia externa, vel, ut Aristoteles loquitur, importanda & exportanda, denique foedera. Haec enim plerumque,
vel belli, vel commercii causa fiunt. Deinde negotia, quae intra 'ipsam Civilem secietatem terminantur, spectabimus; qualia sunt legumlatio, quo religionis etiam potestatem pertinere ostendemus ;itelli deliberatio de reditibus publicis, imprinais de tributis colligendis; quo Ioeo de jure monetae cudendae aliquid addemus, ex causa, quae ibi dicetur. Haee negotia de quibus publice deliberari solenpraecipua sunt. Sic iis , quae ad Senatum, tanquam primani Reip.
partem, pertinent enarratis, ad ditas reliquas partes,' magistr
tus& judicia transeundum est. Quanquam autern Aristoteles 3 potestatem vita & necis, exilii & publicationis bonorum, quae jure
Romano merum Imperium vocatur, ad primam pariem, quae summis deliberationibus praeest, reserat: nos tamen hac in re Iurisconsultos secuti ad locum, quo de judiciis ac jurisdictione agetur,
- VI. De bello igitur primo Ioco quaeramus satis enim Iiquet, quantam ejus Principes ac ordines Imperii γ testateris habeant. Alii antiquas leges Romanas in ore habent, quibus, qui injussa Principis bellum gesseris, delectumve habuerit, exercitum m-E 3 . . parave- M. Iε, a lib. I. e. 6. ..dict. l. 4. Polli. c. I 4.
37쪽
paraverit, majestriis reus est i . Alii Pi incipibus etiam, qui sub Inaueratore sutat, belli indicendi potestatem tribuunt et , de Ger maniae Principibtis antiqua liberiate milites in propriam,aliorumque salutem con Icribere licere contendulat 33. Constitutiones Imperii . obscurius rom definiunt, nec cum siclis consentiunt. Historiae autem facta, non jura docent. Sed capita quaestionis , cum alia aliis plus dubitationii habeant, distinguenda sunt. VII. . Primo entisi si vis subita ineruat, dubium non est, quin pro se quisque ordinum arma expedire, .dc periculis Occut rere possit. Nam etiam magistratibus, qui exsuperioris imperio plant , dependentini eum consulere tempus non serat, ex prae imia quadam illius voluntate, populum sibi creditum bello tueri possunt 4 . Sed 1iostri Principes suo jure hoc faciunt, non ex alienae voluntatiS conjectura. Hinc protectio inter jura superioritatis refertui s), de a quibusdam, ut supra audivimus, in dc finitione ponitur, tanquam praecipuus Imperii Territorialis nervus. Ipsis adeo constitutiones imperii ordinibus Imperii in jungunt, ut ita quisque in Regione 'tia sese instruat, quo adversus violentiam improvisa nuutus sit, & aliis
II. Q iid autem, si res morum patiatur, &tractum temporis desideret 8 si non tam de vi illata, vel ingruente repellenda,quam
38쪽
de reb tis repetendis & injuriis vindicandis agatur 7 Iterum distinguen luna, an Civibus Imperii inter se, an cum exteris rontroversiae intercedant. ' Prius quaestioni membrus a non videtur habere dubium. Inter unius enim ejusdemque ina perii Cives lites non besto, sed bi dicio disceptandae siti hi. Qiia cnim stias ratione sub Imperio conli,cliti sunt. Si tamen superiora tempora respici inus. bes la inter Cives Imperii non videntur usque adeo illicita fuisse. in id enim illis keqtientius legitur in omni hi Iloria nostra . Causis autem estitu- becillitas Reip nostia: quam supra indicavimus. Labefactata igitur autoritate Imperatoris, maxime si ib diuturno illo interregno, quod seculo XIlI. audit, tanta invaluit arιDorum licentia, ac lintilia ampliusRep.continere mur I . Modo enim indictionis, quam dissida' tionem vocant, solennitas iervaretur. iusto, pioque besto certari posse. vulgo persual uni suit. 2 . Et quamvis quandoque Pax publica lege Ita perii sinc u etur ; non tamen perpetua mir, sed certo tan-' tum annorum spatio definita, ut induciarum similior, quam pacis videretur. Sic Friderici illa Constitutio de pace tenenda, quae libri . seudorum intertu est. 3) Cui acti opinione annalis tantum fuit Constituto pacis Rudolphi Imperatori; , quae apud Lehmamnunextat 4 , ad annos tam una tres Valtrit. Eundem morem servarunt se- quentes ImperatoreS. Decem anni, quibus wences laus pacent: sancivit Di, pene longius tempus videntur, quam istius seculi mores patiebantur. Ipsum pacis vocabulum ditaturae quodaminodo Rei p. indicium est. , Significat enim statum, non qualis inter unius cives. Imperii, sed qualis inter gentes discretas, nulli superiori Tubjectis intercedit. Imo ne tantam quidem vim habebant constitutiones illae pacis, qualem habere iblent, qua inter liberas Gentes & Reges . componimitat ' Non enim omnia bellii, ' sed frivola lautum & in-
39쪽
justa, seu ut Aurea Bulla loquitur i , universas ac gulas guer ras, litesque injustas, prohibent. Imprimis ierio cavent,ne absis' que solenni indictionis ritu quisquam inseIletur, quasi hac ceremonia omnis belli iniustitia expietur. Constitutio Rudolphi paulo ante allegata ita habet: aber sine flage vost' ret, ald baiide
aeribi. Scilicet hoc modo bellum indicere iussasque est. Clarius adhuc haec constituuntur Aurea Bulla Caroli Iv. titulo de dissidatio- nibus,&lius declaranturReformatione Francosuriensi Friderici III. a , quibus modus indicendi & gerendi belli pudendum tanto Imperiol in praeleribitur. Quoniam tamen postea melius constitui coepit Resp., hic quoque naevus deletus est. Instituto igitur Camerali judicio, nam judicia Imperii hactenus pessime se habuerant
Maximiliatius I. Pacem Publicam non temporaria, ut Antecessores consueverant, sed perpetua lege lancivit 3 Q io autem vis inelset Legi, &refractarii in ordinem cogerentur, res bellica per Circulos ordinata: quod institutum anno eo Ia XII. cceptum, anno cI3 Iax xii. demum persectum est O. Hodie igitur quicunque cum altero actionem habet, ab armis abstinero, & jure tenetur experiri: secus
40쪽
IX. Adversus exteros quantam armorum licentiam Proceres Germaniae Oliin habuerint, ex his, qua de do inesticis dissidiis dicta sunt, sicile colligi p teis. Si enim civem Imperii injuriae praetextu armis adoriri impune fuit, quid non erga exteros licuisse credamus λEnimvero bellorum non autoritate publica, sed privatis ordinum auspiciis susceptorum plenae sunt omnes historiae. Vel solius societatis Hanssicae exemplum huid rei satis testimonio esse potest, quae cum potetitissimis Regibus privato consilio, non conIulio Imperatore, bellum non dubitavit aliquoties suscipere. Itidem autem Maximilianus I. de Ordines, cum aliis Reipubl. morbis mederentur, hanc etiam promiscuam armorum licentiam frenandam putarunt, omnemque potestatem belli, sive ab ordinibus Imperii, sive ab i pQ adeo I m peratore move retur,annuis comitiis, quae tum instituta erant, adscripserunt I Verba ita habent: audi sellen
inde alantiorum comitiorum loco Senatus quidam perpetuus, Regimenti nomine, constitueretur, etiam belli pacisque potestas ad hunc translata est et . Animadverti nimirum coepit, . quanti univerissae Reipiibl. intersit, ne bellum, ex quo non tantum belligerantis ditio, sed vicinia etiam, totumque adeo Imperium in periculum venit, temere a quopiam excitetvxλ Exsacto enim Civis ipsa Civitas quodammodo tenetur 3 . Praeterea vero si singuli imperii Cives& Ordines belli habeant potestatem, quae inter eos Respubl quae Legum potest esse autoritasὶ Vel hoc ipsis. fine praecipue Civitates minores 1 eanbhabunqdes fandieti dens ιu Gorms an. i49s. tit. die Rὁnis . solis menstrie anfahen. a) Drdiuinudes Neq. an. . t Io . iit. mie asse Samen l ed dem stomis dor des Nelis Neg. gehcit ii merdin. 3 Grol. de jur. bell.&pac. lib. a. z. a I. n. a. Aseqq.