장음표시 사용
21쪽
- ream potestatem babet. Ubiigitur non est sum ma potestas, ibi nee
Reip. Sed in administratione Civitatum υπαλληλ non versari iumniam potestatem lade patre, quod Superiorem agnoscant. Verum
notandum, quemadmodum imperii, sic&subjectionis varias esse differentias. Est enim imperium vel herile vel civile, a de utrius que iterina varii sunt gradus. Civitates itaque regionesque Imperio alicui scd jectas totidem modis differre necesse est. Idque inde etiam colligere licet, quod magna Imperia componantur ex civit tibvssubjectis, quemadmodum mediocres civitates ex singulis civibus. Cives autem differunt pro diversitate Reip., cui iubiluat. 2
Q iod igitur Aristot. de civibus dicit, idem dicere possumus de civi-4atibus Superiori subditis. Verba ita habeat. Nemini autem obscurum se debet, . quibus in rebus subjecta specie differunt, eorum aliud estprimum, aliud ecundu vi , aliud deincepssubsequetis e earum rerum aut nihil prorsus esse commune, qua ratisae sunt rates, aut perquam senuiter sanguste. At Respublicai di erre inter se specie videmus, ta earum alias essepriores, viliasposterior . Depravate enim, quaeque defexerunt a recto, rectis posteriores ni, necesse est. Ergo etiamcitis ia quaque Rep. sit alius ae di xtis necesse est. Idem nunc de Civitatibus alteri subjectis dicendum esL.
Nam aliae adeo omnium rerum potestatem habent, ut, licet superiori cuidam Reip.subditae videantur, Te vera tamen tales non sint,
sed liberae & sui juris existant. Aliae contra adeo nullam potestatem habetu, ut vix levem imaginem propriae cujusdami eip. in iisreperire Iieeat. Aliae autem inter has interjectaesunt. Cum autem omnes hos gradus&differentias persequi nec sacile sit, nec ad nostrum inis nitutum opta ἰ praecipua lautum genera aliqua recensebimus;quemisiadmodum Aristoteles etiam in ejusmodi generibus extrema tam tum annotare solet, 3 cum ex hiSinterjecta facile cognoscantur.
22쪽
VI. Primum igitur genus est, cirm Civitates nonnullae socie-. ratem adeo aristam & adeo muItis de rebus conventronibus inter se constituerunt, tit haec consociatio vulgaris foederis terminos
excedere, & ahquid e secietate civili trahere videatur. Talis olim fuit 1bcietas Achaica, qua quamvis isdere tantum constaret, viniscuto tamen ita eombinara sitir, ut Polybio quidem id solum reliquum esse vissim sit,quod Civitates istae non eorundem moenium ambitu clauderentur. O Nostra aetate e bisdem generis exempla habemus in Foederato Belgio ct Helvetia. Nana Poederatuita Belgi una non in unam quandam Civitatem coivisse, ut multis perfitas im fuit,' sed singulas provincias adhuc sui iuris, inter sese autem tantum foedere connexas esse, multis ostendit Boxhorn his in commentario de foederati Belgii statu. 2o Helvetiae eandem rationem esse, fatetur Jostras Sinalerus. M Nam ex foedere nulla civilis subjectio oritur, ut ex Aristoteli ab docet Hugo Grotius. U Non enim idcietasPedere contracta Civitatum domino, sed ipsi Civitates foederis λ- minae sunt. tanquam jgitur foedus eiusmodi superioris cujusdam Reip. speciem habeat; revera tamen aherius cujusdam generis ammtivstratio est : adeoque vera RerumpubI subordinatio inde nocioritur,
VIL AIterum genus priori pline contrarium est, cum scisiacet inagistratuum, qui Civitati, ve Iregioni ascui prasunt, potestas plane in omnibus a Rege ve I superiori Rep. dependet ρ qua Iis os merat provinciarum Romanarum conditio. Nam qui his pi aerant magistratus, erant nihil allud, quam ministri quidam Imperatoris, qui eorum opera provincias phne herillimperio regebat. Exem- pla remissioris di civilioris imperii, cum in promptu sint, non opuS est addere. Iam igitur etiam hoc genus administrationis a Prma
ombo Enimius de Resusp. Grae an descriptione Reip. Achaeorum 2 cap. 2. I 3. ct seqq. 3 de Rep. Helvet lib. a cap. 4. - lics, Polit, cap. 9. 3) debus bolii Pacula. I. cap. 3. n. I. '
23쪽
Reip. longius recedit: quemadmodum in priori specie non est vera sit perior Resp.; ita hic inferior administratio peculiaris Respubl.
censeri non potest. Cum enim in Re p. summa potestas sit, ut ostendit antea tradita definitio; hic autem omnis summa Potestas penes
eum sit, qui universi imperii Rei p. praesidet; profecto in Civitatibus & regionibus ad eum modum Superiori subdi iis peculiaris Reip.
species satis modica erit. Itaque quam vis magistratus Romani qui provincias regebant universalem quandam omnium rerum civilium potestatem haberent di, quippe qui omnium Romae magistratuum vice & officio fungerentur: i) revera tamen provinciae ne videri quidem poterant peculiares idcietates Civiles; sed erant, ut loquitur Grotius, a) membra minus digna magnae civitatis, querambino sim servi membra uni familiae. municipia autem & foederata Civitates libertatis quidem imaginem quandam habebant; unde etiam nomen illis tribuebatur Rei p. 3 ficte tamen potius, quam in rei veritate. Privatorum enim loco habebantur. 4 IIX. Denique tertium genus inter duo priora interjectum est: quando diyiso quodammodo inter summam,inseriores Resp ci. vili imperio, illa quidem ea, quae ad communem Omnium, hae autem, quae ad singularum Regionum salutem pertinent, gubernanti Et ad hunc quidem modum nostri se habet Imperii administratio :nec ullum, vel non aeque perseis tam exemplum aliud extat; quo sane respicit Thuanus, 30 mie, inquiens, Reip. Germanicae mtot Principibus tam in Germania, in qua , uti explicavimus ourisdictioni Imperialisubsunt , quam extra Germaniam ad Imperium pertinentibus, tot civitatibus, adde etiamfaederatis populis compositae, quid in omni antiquitate conferri possit, non video. Facta deinde comparatione cum Amphictyonum conscssu& Achaeorum concilio , Verum haec., addit, cum Germania comparata quasi muscar leg. ia. T de ossic. Praesi. 2ὶ de jure Belli & Pacis lib. I. cap 3. n. 7.
24쪽
CAPUT II Musa ad Elephantem. In hujusmodi igitur administratione dupli-
eis Rcim, superioris in universo Imperio, & inferioris in singulis regionibus, satis justa iacies apparet. Nam Imperator una clam Sein natu Imperii ordines, ipsi autem ordines singulos homines priva tos sibi subjectos habent. Unde vulgata distinctio est inter cives Imperii mediatos, ut vocant, & immediatos. Ordini igitur civium etiam Ordo Rerum p. respondet. Hinc tiam fluit ratio disterentiae inter Civitates Piincipum provinciales & Imperiales. Hae enim propter αυτοκρατ αν, qua pollent, jure peculiaris Reip. censentur. Illae autem, quanquam splendore & opulentia Imperialibus saepe non cedant ; quoniam tamen potestate illa destituuntur 3 aeque ut olim municipia Romana, privatorum loco habentur, i & instar civium
privatorum subjectae sunt illi Reip., quae in tota ditione Principis
consistit. IX. Quanquam autem nec Ordines Imperii in administratione ditionum suarum habeant plane liberam & Summam Potestatem: . nihilominus potestas eorum adeo universetis de ampla est, ut trahere aliquid e Summa Potestate videatur. Est igitur Summae Potestatis genus quoddam analogum, υ quod & nomen arguit. Superioritas enim Territorialis vulgo vocatur. Superioritas autem simpliciter dicta Summa potestas civilis intelligitur. 3 In Principibus autem nostris non simpliciterSuperioritas, sed cum adjectione Superioritas Territorialis vocatur. Adjectio igitur verbi Territorialis deminutionem quidem Summae Potestatis subindicare videtur: hoc tamen colligere inde licet, etsi genus sit Summa Potestate inserius, satis tamen ei propinquum esse. Eodemque tendit illud nimis tri, - tum axioma: Tantum posse quemlibet Principem in territorio suo, quantum Imperator in universo Imperio; de quo insta dicetur. o.
i Gail. a. obs s . infin. 23 Carpet. de leg. Reg. German. e. I. se' 33. n. 3. 3ὶ Instrum. Pac. Caesar. Gallic. I. itemquo dictus.
25쪽
niam igItur potestas Principum, ordinumque Imperii, qua territoria administrant, analogia quadam Summae Potestati Civili respondet; sequitur rationem administrationis istius eodem modo Remp.
censendam. X. Jam non potest amplius esse obscurum, qua methodo jura Superioritatis Territorialis iiivestigalida sint. Nimirum ex analogia jurium Majestatis sic enim hodie vocant Summam Potestatem Civilem spectanda linat. Species enim analogicae ex principalis
generis comparatione cognosciantur. Utendum autem est methodo, quam in ejusmodi rebus, quae generis sui species imperse mo- res sunt praescribit&observare solet Aristoteles; 1 ut perseelissimi nimirum generis natura ob oculos p sita, quantum imperfectiores, species inde recedant, quidque iis desit , speciemus. Considerandum igitur,quam iura territorialia propter superius Imperatoris Im- .pe itum deminutionem ae restrictionem patiantur, quominus pro plenis Majestatis juribus haberi possint. Ad hanc sane methodum nos manuducere videntur, qui Imperium hodie scissum, & jura Imperialia quodammodo divisain Duces & Barones esse tradunt.Q Qua igitur ratione singilla divisa sint, quid Principibus, ordinibusque caeteris cesserit, quid Imperatori&Imperio reliquum manserit, consideralidum. chioniam autem divisio ejusmodi sine dubio non te in . mere, sed certis ex causis facta est; ad causas has investigandas, alio facio principio , res aliquanto altius repetenda, & de fine&constitutione cum magnorum Imperiorum in genere. tum vero nostri in specie Imper i aliquid praemittendum est. XI. Quanquam Aristoteles Civitatem beatam, cujus Ipse . formam quandam describere conatur, mediocri quadam magnitudine definiat, ex causis, quas ipse latius exponit; 3 haud levibus tamen rationibus ostendi potest, multa adhuc deesse Civitatibus e- .jusmodi
26쪽
iusmodi medioeribus , quo minus ad statum beatitudinis pervenire
possitat,&propterea aia hos detesstus supplendos, in latiorem quandam societatem iis coeundum .esse. Nam primo Civitates istae sibi relictae perpetuis belli, inter se conflictabuntur, mutuis Iacessitae injuriis&. iselisionibus. Exemplo sunt Civitates Graeciae, de quibus J istinus: I9 inquit, Civitates, dum imperare singulae cupiunt, Imperium omnes perdiderunt: quippe in mutuum exitium sne modo ruentes, omnibus perire, quod guia amitterent, non-ni oppre2bsesenserunt. Quod si autem Civitates in commune Aliquod Imperium coalescant, controversiae inter ipsas exortae longo rectius judicio sopientur. Deinde metuendum est, ne in ipsis Civi- talibus seditiones&sa stiones quaedam exoriantur, quae pessundent Rei p. statum P Non facile enim instituti potest Resp. adeo firma, ut ab omni motu libera sit. Quod si autem Civitates Imperio alicui subjectae sint, metu Superioris quiescunt, a quo coerceri possctunt illi,
qui in Republ. aliquid innovare cupiunt. Magnaum autem Civita-- tum statum longe esse tranquilliorem, quam parvarum, ipse notat Aristotelas. Denique sitiat etiam nonnulla negotia, quae Cou-junctis plurium opibus longe selicius, quam unius mediocris Civitatis aiaspiciis expediuntur. Ejusmodi certe sunt, quae ad rem betilicam dc commercia pertinentutem alia nonnulla,ut infra ostendetur. Quanquam autem haec inter Civitates liberas scederibus videantuz procurari posse; a quoniam tamen foedus res fragilis e st, juxta vulgatum illud, Bonum olfacerefoedera, sed vae illi, qui siervat ; manῖ sestum est, per foedera nondum satis cautum este, sed societatem instar Reipubl. constituere, longe esse consultius. Quae igitur ad propriam & genuinam hujusmodi Rei p. potestatem pertineant, e fine eius colligendum est. Finis autem in administratione illarum rerum consistit, quas enarravimus. Huic igitur potestas ut respondeat, necessees . . '
27쪽
XII. Catera inferioribus Rebus . commode relinquuntur. Nee enim ita numerosus aliquis populus in imperium aliquod conis dari potest, quasi in unum urbem compingeretur. Mera enim coiI- susio fieret & Imperium mole sua immobile iret. Qiemadmodun, igitur domesticae societates componunt Civitatem, ita tamen ut ipsae nihilominus per se subsistant; ita & Civitates in Imperivinaliquod congreg ititur, ut tamen & ipsae invicem leparatae maneant. Non enim quae vitae civilis necessitas desiderat, per liniversum alia 'iod imperitim recte curari possunt, sed per minores quasdam co sociatione; civiles administranda sitnt; id quod satis evincunt arguis menta Aristote liue, quibus probat, Civitatem mediocri magnitudine esse dcbere U iat igitur ita su habent, ad inferiorum Rerump. magis, quis in ii immi imperii finem &potestatem pertinent. Unico exemplo hoc demonstrasse sufficiat. Crimina, veluti furta, adulteria, & id genus alia ut puniantur, magis singularum provinciarum vel civitatum, in quibus committuntur, intereil, Q quam universi Imperii. Non enim adeo universum Imperium, quam singulas provincias Iaedunt. Non etiam inquisitio crimidum Wque' bene perimi'ersum Imperium, quam in singulis provinciis, vel civitatibus , fieri potest. Cognitio igitur de criminibus talibus non ad summuni Imperium, sed ad inferiores Respubl spectat. At belli alia ratio est. Hoc enim & communem totius Imperii 2curitatem tangit & unius provincia vel civitatis vires excedit. Ergo haec potestas ad summam . Imperii Rem p. spectat. - ' .Xli I. Quanquam igitur haec ratio inter summum Imperium S interiores Respubl. dividendae Potestatis Civilis inii i commode possit, ut cuique ea pars assignetur, quae administrari ab ea meIius potest, &sne eius compreheliditur: ViX tamen pauca ejus exempti extant. Quoniam enim omnium Imperiorum finis non est idem nec una omnibus conveniens Respubl. dari potest. Plerique id ca lib. 7. politi cap. 4. 2ὶ arg. I3. R de ossi praef.
28쪽
tur Reges , vel RespubL superiores non concedunt sibi subjeel .
Civitatibus αὐτονομ αν aliquam, sed omnem lummam Potestatem sibi sum uiu , precat ia tantum administratione inferioribus magistratibus relicta. Nostrum autem Imperium ad distinctionem illam Summa & inferiorum Rerump. collimare videtur. Nam non omnis administrationis civilis potestas penes Universium imperium reside sed magna ex parte ad minores quasdam Regiones contrahitur. Nec obstat,quod pleraeque istarumRegionum non exa testat ejus magni. tudinis, qlia Aristoteles beatam suam Civitatem circum Icribit. Nam doctrina illa, utut ad contemplationem eximia sit, ad usum tametu rerum non aeque valet. Hoc igitur non impedit, quo minus in
singulis Regionibus peculiaris quaedam Civilis iacietas constituta intelligatur. XlV. Iam igitur quaerendum est, quid moverit Principes, ordinesque imperii, uti licet suam singuIi ditionem peculiaris instar Rei p. regere e ceperint, nihilominus coIuerint adhuc Maiestatem Imperii, &sub eommuni aliqua Re p. conjimeti manserint. Eni iiivero mirum, verba sunt Thriani, I) tot potentes populos,non . vicinorum meIu, aut ulla necti tale adtactos, in hanc satusformam eonsensisse, G semel acceptam per tot secula tam constanter retinuiν so, ut nullum roblisius corpus, licet ex debilibus plerumque mem-
bris eonfatum , s singulos spectas, aut hodie si , our olimitiisse,
homines meninerint. Cati as huius rei si qua ramus, nullae se offerunt aliae, quam quas paulo ante enariavimus, ubi Ostende bamus,
quare Civitates mediocres in latius aliquod Imperium collige detesint. Facile enim in Dilectum est, non sussicere singulos Oidines, ad ditionum suarum statima recte constituendum & conservandum Nam quis rerum statuS suturus esset, si plane rupto Imperii vinculo, quilibet ordinum suo arbitratu Rem p. administrarer, non potest esse obscurum. Jine dubio cnim dum alter alterum opprimere D 3 Con: -
29쪽
conareitIr, in mutilum omnes exin uni ruerent;id quod Civitatibuς Giaeciae accidisse, paulo aute diximus. Ut igitur ordines Imperii& inter se pacati, &ab externa vi tuti essent; ut& subditi erga Principes, de hiciti sit; erga illos in ossicio continerentur; denique ut conjunctis opibus &consiliis expedirentur illa negotia, quae singu-Iorum ordinum vires Iliperant, ves non aeque bene in singulis provinciis, quam Universi Imperii autoritate administrati possunt; his, inquam, ex causis semper hae cnus aliquam Imperii Rempubl. retinuimus, licet vehementer stipe vacillaverit. Intelle isto igitur fine Imperii nostri, quid ad ossicium de potestatem ejus spectet, non potest amplius esse obscurum. Consistit nimirum in administratione rerum, quas recensuimus. Caetera, quae ad vitam civilem necessaria sunt, in singulis provinciis ordinanda sunt ; eaque ad Superiorit item Territorialem pertine iri. 'XV. Verum bie notandum, quanquam Imperio nostro fines illi propositi sint, quos dixinuis, multa tamen ei deesic, quo minus eos assequi possit. Noli uno enim desectu laborat Resip. Imperii. Praecipuus et , quod decrescet Resuperioribtis seculis auctoritate Imperatoris, vis legum cujudicii Uum enervat: sit. ImO adeo Iaxatum est Rei p. vinculum, ut parum abierit, quin in eum statum
redigeremur,quo hodie Italia est; ubi di stracta plane Republ. , quilibet sibi, nemo incommune consulit, nisi cum vel libido stimulat, vel neeessitas cogit, ut in sustiones coeant. Respiravit quidem nonnihil Respubl. Imperii nostri seculo XV., & imprimis sub Maximuliano I. multorum sane utilium itistitutorum scindamenta jacta sunt, iudicio Camerali, Regimento, & Circulis institutis. Uerum subsecuto statim religionis dissidio, status Rei p. nondum satis validus, dein nuo convulsus est; quo fictum, ut instituta .illa vel disturbata pla- ne, vel quo minus perficerentur, impedita sint. tanquam autem Pace religioni data, iterum nova luxaffulserit; non lainen haexacte sanari potuit vulsius, quia navi&cicatrices quaedana reliquae
30쪽
manserint. Coeterum haec plenius explicare non est nostrum, eum non Imperii,sed inscriorum Rerum p. statum exponere nobis propositum sit. Monenda tamen necessirio hoc loco fuerunt, quoia igna multorum, quae deinceps sequentur, principium continent. Proratione enim status Imperii, statum etiam Inseriorum Rerunt pubi aliter atque aliter se habere necesse est. Quoniam igitur Respubl. Impei ii ita constituta non est, ut ossicio sub fungi, & ea, quorum gratia constit uta est, emce re positi ; non pauca in singillis regionibus curari necesse est, quae per Imperium reclius administrarentur. Quae enim ab Imperio negliguntur, ab ipsis ordinibus seorsim, quomindocunque possunt, expedienda sim t. XVI. Ut hoc aliquanto specialius exponam; sunt ex empsi gratia, negotia,quae Summa Civitatis Potestate explicantur,duorum generum: alia ad exteros respiciunt, veIuti foedera de res bellica ;alia ipse ni Civitatem in se spectatam concernunt, veluti Leges & judicia inter privatos. Priora magis ad summam Imperii Potestatem spectare videntur, q'iam ad territoriorum administrationem. Haec enim communem salutem&securitatem tangunt: sine dubio etiam multo felicius totius Imperii, quam unius Principis viribus & au toritate tractantur. Qtioniam tamen Resia. Imperit non ita constituta est, ut per eam securitati nostrat satis prospectum sit, utique δέ foedera ordinibus Imperii permittenda sunt, & connivendum iis interdum, si adversus exteros qrma expediant. Non tamen hae , quem
admodum plane Iiberorum Principum bello, sola rure gentium, sed etiam constitutionibus quibusdam Imperii reguntur, ne imperio velaIii Civi citidam Imperii damno sint. Infra haec lathis explicabuntur :minc exempIi tantum gratia adduxi XVlI. Negotia aIterius generis, qua Civitatem in se spectatam concernunt, uerum duorum generum sunt. Qusdam enim . generi libus ae perpetuis legibus definiri possunt ἰ quaedam vero varis se habent, de consiliis, judiciis vel etiam Jegibus ac statutis pari -