장음표시 사용
221쪽
itinctae molliter ossa cubent. Terentius Hecyra et Ut ne cui mea Divinquita, aetatu obstet: idem: Nam herilam situm om duxisse audio uxorem 2 idem : Paternum amicum me a simulabo virginis. Et in sacris 3. Reg. 3. Tulit filium meum de Iarere meo ancit tuae dormientis: & ill ad quod damnat Ualla aclCorinth. Salutatis v a manu Pauli. Qua etiam forma dixit Ausonius ad Theonem epist. q. . taticipesque tuum Samii Lucumonis acumentad est, tuum acumen Lucumonsi , ut recte annotat Ioseph, Scalig. l. a. c. I x. in Auson. ubi hanc phrasin a Grammaticorum tenebris in lucem vindicat: idem in Catullum q6. I 8. ira autem
eonfruendum , quasi dixis et tuumpectus monstri ;tum citat quaedam eX superioribus, deinde addit: Quae omnia dictasunt per Es in Tui. In Grae
hic pectus monseri ; id es, pectus tuum, qui mon- frumes. Sed vide locum Scalig. Ex aliis ponsessivis junctist cum genitivo nominis proprii,& apellativi possem innumera eXempla col-
Iigere ; ut, Imperatorius vultis Marii ; Catuli Cumana villa ; Calvi Licinit hipponacteum praeconium; Fraternum nomen populi Romani,in aedeJovisMariana;Fructibus orippae Siculis; Litor raterna Eo ei,;Nocturna9rgia Bacchi; Augustipaterκω animus, S alia hujusmodi innumera. Elegantius itaque credo dici; Meum praeceptoris oscium , quam Meum ossicium . qui sum praeceptor : non
222쪽
De Construstione verborum. Explodunis .impersonalia Grammaticorum. QN verborum constructione duo Construis consideranda sunt , Concordia, ctionis dc rectio. Concordia est mutua species. complexio nominis , & verbi , Conco quando nomon in debitam ver- dia. , seu domicitum recipitur, quae conjunctio ostendit verbum esse personale. Rectio est quum verbum ostendit vires &effectum in rem aliquam, unde verbum ostenditur activunt, vel passivum. Dicamus igitur de personalium concordia primum : deinde de activorum , & passivorum rectione. Veteret inquit Fabius) verba modo, ae nomina, Lib. r.
ae conjunctiones tradi derunt; videlicet quod in verbis eap. de vim sermonis , in nominibus materiam ; quia alterum Grammἰ es, quod loquimur , alterum de quo loquimur : in conjunctionibus autem complexum eorum esse Iudica verant. Haec Fabius. Si igitur oratio, quemadmodum caeterae res natura constantes, forma ,& materia constat, sine nomine, & verbo nullus unquam sermo efformabitur : quod elegantissimδ ostendit Plato in dialogo de Ente in haec verba : Hose. Duo sunt genera declarationum
223쪽
actiones fignificantur, Verbum dicimus. TF. fees,
Hosp. signum autem vocis agentibus ipsis impositu . Nomen Th. Prorsus. Hosp. Exsolis nominibus contiis Bu8 prolatis oratio nunquam sicitur,nequs rursus ex verbis absque nominibus pronuntiatis. I h. quomodo ry Ui ambulat, currit, dormit, es alia verba, quae- ae actiones significant, quamvis omnia eo ordine - .am re tinentcr quis protularit, nunquam efficiet o rations n. 'Th. quomoao vero7 HME. Rursusque quum
dicitur leo, cervus, equus, caeteraque nomιnat, quae F-sos agente signiscant, Goruntur, nondum hac contianuatio ad ectrcitur oratio; nullum enim in Me , vel tuo modo negotium , aut otium , usque natura vere , via
sinesignificaut prolata , priusquam ipsis nominibus verba misereantur , quando sutem adaptantur ,satimst se, no , is prima horum complαxio , licet brevius a, es oratio. 13. uuomodo vero ista dicis r Bose. Quum aliqui, dicit, Homo discit, noune hanc orationem , primam , ae exiguam essu ais I Th. Ructe. Haec ,& alia latius Plato: idem affirmat Aristoteles in principio secundi ἐραενει M. EX his eli cimus , etiam verbum per se sumptum nihil aliud esse, quam vocem quandam nihil prorsus significantem . nisi suppositum accedat; eaque causa movit Platonem & Aristotelem , ut quum de verbo agerent, in tertiis personis tantum eXempla proponeresit; Ut, sanatur, Urorat, currιt, dormit: si enim aegroto , & curro dixissent, Orationis, non verbi eXemplum adduxi sent. Ubicunque igitur fuerit in oratione Verbum aliquod , nisi suppositum intelligas , aut Imil. ad aliunde quaeras , sensus nullus apparebit: pnde ridicula sunt Grammaticorum Impersonalia quietotum Platonis , & Aristotelis dogma evertunt. Evertamus & nos sigillatim eorum Impersonalia exemplis adducendis.
224쪽
. ccidit, contingit, evenit, liquet, ,, slicet& a t. Cur dicantur Impersonalia non video: luandoquidem nunquam supposito carebunt. χri obscuriam est, Infinitum, vel ' totam Ο-ationem sumi pro supposito ' , , s Res, quoque, , GUιισι Vel Eventus plerumque subaudiri pos- , se J Sed accipe clara supposita. Ovia I.
letam. Mox ubi creverunt, naturaque mitior illisontigit: idem Σ. Metam. Nec contigit ullam voxu a mortalem. Ut igitur dicimus, Accedit aegri- Aetida udo, calamitas, morbus, ita dicimus, accidit ut
Iti veniret, Cic. pro Milone : Qui diei quam robro accidat, experti debemus scire. Tacit. 2n acido ad tua genua. Contingo , idem fere est , Cοοιαν quod tango. Horat. Nam neque divitibus contin-tunt gaudiastis. Ovid. Contigerat no stras infamia emporis aures. Εvenire , idem quod Venire , Evinio, . , Iadeoque in Evenit subauditur, Eventus.
, Plaut. Rud. a R. a. sc. I. Cibum captamus e ma- , ri ; sin mentus non venit, neque quicquam captum
., es piscium , dormimus incaenarid Sea haec pro-
Licet, semper vel nominativum, vel ver-- bum infinitum, vel totam orationem habet, , pro iupposito. Cic. Peccare nemini licet ; Civii, Romano licet esse Gaditanum : Non mihi idem Ii- , , cet, quod iis qui nobili genere natijunt; Hie pu-
, , gues Οιcci,non rcpugnabo. Terent. Ibi et vivere pro, , quo recte quoque dicitur , Licet ut vivas, Liari cet is vivrre, Licet tibi vivere, id est, vivere
,, te, est licitum, & tibi est licitum: id eis
225쪽
Iicere disimus, quod cuique conceditur,aut Cicero.JIn verbis, quae falso dicuntur naturae; ut, pluit, fulminat, lucescit, placet Linacro, & doctis, intelligi suppositum cognatae significationis; quae causa est, ut fere nunquam nisi iatertiis personis reperiantur : sed nihil erit ima Pedimento, quominus Verbum pluit, primam personam habere dicatur , si modo loquatur Deus. Integra ergo est oratio , pluit pluvia, fulget fulgur, lucescit lux e licebit tamen pro proprio recto suppresso, aliud exprimere : Uti Deus pluit, & pluunt lapides. Plaut. Mosteli. Malum quum i luit caeteris, non impluat mihi Martiat. lib. o. uua vicina pluit Vipsanis porta eο-
Iumnii. Tibull. lib. 2. Multus ut in terras deptae-Hique lapis. Statius ; Saxa pluunt. Plinius lib. a. ' cap. 36. Vbios quaestiueratfpongiarum Dr imi-Laefuit. Virgil. non donsior aera grando, Nee de eoncussa tantum pluit ili glandis e idem : Maaenus dum Caesar ad altum Fulminat Euphratem et iciem: Porta tonat Caeli. Plinius in prooemio : Quamo tapatris ora Iaudes tonas. Cicero ; Ductonante , t fudiurante. Terentius; Lucescit hoc Iam . sic enim
dispungendus locus: Nam Hoc, antiqui coetum appellabant. Plautus Amphit. Eamus dia n. phitruo, Lucescit hoc Iam : idem Curcul. Nam. hoc quidem haud multo post luce lucebit. ,, s Nepos in Pelop. Vesperasonte coelo Thebaspossuntρem -
, , nire. Plaut. Amph. Nunc tr nox mitto, ut cedas, , diei, ut mortalibus illucescat luce clara, o candi
, , da; Subaudi Coelum: idem Capt. Lest pix re a- . , gitet, tuoque capiti illuceat.J Cicero Pro Milo. ne : Et elucescet aliquando ille dies. Miseret, taedet, piget, pudet, poeniret nomina tivum habent cognatum, ut lib. 2. CaP. R. ingenitivi constructione diximus ; sed hunC non
226쪽
primunt, ut pote certissimum, alios tamen admittunt. ,, Plaut. Stich. adhu I. sc. I. - , , quidem hac conditio nunc non poenitet. Iustin. l. II. .Atheuionysis sicut primi dfecerant, ita primi , , ' paenitere coeperunt; subaudi se, quasi esset, poe- , , na affecerunt. J Terent. Adelph. uuem neque sudri quidquam, neque metuit quemquam. Ovid. ad Pisonem : Nec pudeat Phoebea Chelys , si creditur illi, Pulsari manibus, quibus S contenditur arcus r, & 3. Artis ; Praecipue nostrum est, quod Eudet, , , inquit, opus; id est, quod pudore afficit. JMartialis: Nulli, Thai, nega, sed se te non pudet illud, hocsaltem pudeat Thai negare nihil. Plaut. Pseud. uuod pudet, faciliui fertur , quam illud ,
quod pigbi: idem Mercator. Nihil Charine te quirim quidquam pudet. Lucanus: Semper metuit , quem vapudebuntsupplicia. Terent. Phor. Quod is obsecro , ne plus , minui; π axit, quod nos postea pigeat: idem Adelph. Non te haec pudent 7 Sene-Ca l. I. de ita : ira ea taedet quae invasit. id est , detestatur & odio habet. Gell. l. I. Verbis ous defatigatipertaeduissent. Cic. ΡIura me ad te scribe-
repudet; ubi infinitum pro supposito est , , qua- , , si dixisset , scriptio plurimum pudet me. JPlaut. Sticho : Idnepudet te 7 idem Casin : Ita
nunc purio, atque ita nunc paveo : Valer Flacc. lib. 2. de Vulcano ; desinem scopulo in eni*nt, missi utquo , forentque. ,, Lucr. l. 3. Visur enim , , sibi cum proponit quisque futurum , Corpus uti vo- , , Iucres lacerent in morte , feraequa, II fui miseret;
PaenitereJ CIe. de Invent. II. I 3. Utenm ia Deinus sit, renna pernitere fuerit necesse. Sueton. Claud. 3. Signa qua dam paenitentis ae matrimonio Agrippina dedit. Vitell. IS. Nec multo post paenitens facti. Sall. Histor I. paenitens consitu . Idem in fragm. Non poeniturus.
227쪽
, , serum facit miseria sui. Cicero, Taedet id ia, , Uum, vehementerque paenitet; id est, taedio in ,, taedio me assicit. JDelectat, Iuvat, Deret, oportet, Libet, Personalia , & verδ activa sunt, sive in tertiis, sive in aliis personis. An quum dicis, multos castra juvant, & hostem ferire juvat, illic Iuvant, est personale, hic impersonale ρ Ridiculum. Cicero pro Balbo: Ese enim aliquid quod non oporteat , etiamsi liceat; quidquid vero non licet, certe non oportet. Terent. huc Arctillis, quae ad sent, quaeque oportent figna ad salutem esse, omnia hute esse video e idem : Hae acta ab illo oportebant, Sse. Lucanus Lib. 3. Non robore picto Ornatas decuit fulgens tutela carinas. Cic. I. Ossicior. Nec velle experiri , quam fe aliena deceant: id enim maxime
quemque decet , quod est cujusque maxime suum. Plaut. Sticho : Secundas fortunas decentsuperbiae idem Pseud. Ubi Upos, Deus, risus, vinum, ebristas decent. Martialis in Spectaculis , de leone occiso : Herculeas potuit qui decuisse manus. Finge leonem loqui, aptε diceret: Ego dereo manus Herculeas. Statius lib. Io. Thebaid. elegantissisim ε usus est prima persona , quum sacerdos quidem sic Apollinem alloquitur : Si non dede- eui tua jussa, tulique prementem. Columella lib.
s. cap. I 2. Mulier quidem si iactis copia premun-rur , cytisum aridum in aqua macerari oportet.
Plaut. Mosteli. Nam quod tibi Iubet, idem mihi
libet. Curritur, Statur, Ambialatur, Vere personalia sunt, & verε passiva; ut, Tropia atur
a Cesare . deest trepidatior nam sine nomine,& verbo non fit oratio. Nomen voco rectum ipsum cum Aristotele. Vidit hoc Priscianus lib 18. sic dii putans : Sed si quis is haec omnia
228쪽
perso talia velit inoicerepenitus , ad 'fas res verborum referuntur, sunt tertiae personae , etiamsi trimae , Usecundae deficiant unde Participia inti niuntur , curritur , cursus , es decurso spatio e idem
paulo post: Teste sapienti mo domino ἐχυοIIonio.
Doctore meo Theotillo, quod in institutione artis grammaticae docet, possunt habere in euectum nominaria vum i ius rei, quae in vesicto intelligitur : Nam quum /dico curritur, cursus intelligitur; is sedetur ΦΩsio : Et ambulatur, ambulatio; evenit, eventus. Sic es similia, quae res in omnibus usi bis
etiam absolutis necesse es ut intelligatur, Ut, Vivo vitam : es Ambulo ambulationem ; es sedeo sessionem : es Curro cursum. II Dc aurea Prisciani verba sit grammatici intellexissent, non tot tenebris hactenus essent offuscati. Apollonii verba, si quis requirat, iraec sunt eX 3. lib.
Contra Priscianum stulte admodum , & proterve debacchatur Augustinus Saturnius lib. 3. cap. II.. in suo sophistico Mercurio, quem nostra Minerva supplantabit. Illius verba sunt; Nee satiae habes Prisciane , quod i e te levitatis in Augustini
famas , nisi etiam es ollonium , o Theotistum prα- safurnii reptorem tuum una tecum traducas I Dii re eradi ut in b.Ajoa Prisciane, cum tua ista domina ; sic enim primum in Pristia- restis omnia impersonaliapasse termination s ἰ uam num. quibus veγbis nominatidius ejusnodi intelligitur, ea
manifeste funipersonalia et deinde sic omnibus pa Luam tribuis signi carionem. Vermis enim vero rario tamen isthae tua, si vera , ea per totam verbi naturam , ac declinationem subintelligatur oportet; nequs enim ma or ratio praesentis , quam careror in temporum. Itaque qui nominativus verbo praesentis temporis per
229쪽
te intelligitur, idem vel per totam reliquam eis en verbi naturam, ac declinationem subintelligatur ne is est. Quare quum Tacitus ait, procursum ab hoste: Et Gieero; non est ab isto perseveratum : es Plinius Gemus; a quibusdam reclamatum est: Et Livius, migrandum est a parentibus, hic ego te, hic te appello Prisciane, dic obsecro , tuus ille nominarivus an hujusmodi verbis praeteriti perfecti temporis recte intelligipotest y nullum enim excipiae, nec tempus, nec impersonale. Age, periculum fari mus. Procursum est procursus : Divi boni, quid hoe portenti est Perseveratum est perseveratio Miproclamatum est prociatmatio: migratum est migratio ; sessum est sessio : ambulatum est ambulatio : peroratum est peroratio. O mentis inops , qui intellectus iste tuus, quae dicendi ratio, vel potiui quae infaniar Haec ille futilis Mercurius. nunc Minervam audiamu8. Dii te eradicent Augustine, cum tuis istis cavillis: sic enim tollit Priscianus omnia impersonalia passivae termin tionis. Fateor libentissimε: quis enim sanus non tolleret nam quibus Verbis nominativus ejusmodi intelligitur, ea manifeste sunt personalia, ut tuu rissim δ asseris : Deinde sic omnibus passivam tri-huit significationem. Fateor id quoque; nam
qiue dementia est dicere, Curritur, toris cor-ren, M sturti corrono ; 4 Pugnatur, lod peleair ς,, stulti combattono , J Vivetur, toris viven, , , tut- ,, ii visono ZJ quum potius dicendum sit, corres, felease, vive se, , , is corre, si combatto , si vive;
, , mala labet ;J ut, Hac melius itur in agrum , Pori, aquise Va me or at campo , , , per di qua inegiis fin ai campo. Praeterea qui magis tibi venit In mentem, naec verba significare actionem , ' . quam
230쪽
quam caetera passiva ; ut, amatur, legitur ' Nam si, curritur ab omnibus , significat omnes currunt: veritas amatur ab omnibus , tignificat, Umnes amant veritatem ; dc caedimur ab hostibus, hostes caedunt nos
decepit te Grammaticorum turba , quae planε sensu communicaret. Tertium quod Prisciano objicis hoc est: si in curritur, & ambulatur, in telligitur cursus, & ambulatio, in , cursum est,& ambulatum e st, intelligeretur cursus & ambulatio. O mentis inops quae te veXat dementia ρ Hic tecum fustibus agendum erat, non ratione. An nescis omnia verba in re, Carere praeteritis e Quae te impulit dementia, ut procursum est, perffeveratum est, esse praeteritum verbi diceres Participia sunt, Augustine, &quum participium dico , ' nomen adjectivum dico: dicimus enim, decumus est campus, decursa eii aeras, decursum es spatium. Tum deinde , quotiescunque participium, seu adjectivum line substantivo ponitur in neutrali terminatione , pro substantivo desiderat, vel totam orationem ; ut, Nuntiatum est regem venire;
vel infinitum sui verbi: ut, pugnatum esὶ, su intellige pugnare: vel denique deest negotium ;ut, lectum est, subaudi negotium. Et quum dicimus in activa vivo, curro, dormio, melius intelligitur infinitum , quod veri nomen verbale est, ut Priscianus docet, quam aliud nomen , propiusque adhaeret verbo suum infinitum , quam nomen ipsum verbale; ut , vivo vivere , quam vivo vitam & curro currere, quam curro cursum; atque ita in passiva: Gum
. Namm Adiactivaxm die.J Sed quod tamen tempuε adsignificat. Et proinde proclissam est revera significat praeteritum verbi procurrere in passivo. Vide quae disputavi supra ad