장음표시 사용
331쪽
De improbis viris auferet praemium, Et praedam da cet. Quae diκi de verbis pasti vis Latinis, eadem de Graecis dicta esse velim : in omni enim idiomate pallivum solo supposito contentum est.
Et quamvis vernaculae linguae careant omnino passiva voce, dicimus tamen ; cor res, an se, acabos laguerra , m orse vive eu et campo que en lacludad. ,, i Si corre, si va , si fini la guerra, , , megliosi vive nella campagna, que nella Cit-
ta. 3 ubi solo supposito etiam subintellecto
De Verbo substantiva, Sum , Fuo, Fio, ita
de his formis, Atia intere , tua refert. FUndamentum , sive radix omnium verborum est verbum substantivum , quod Graecε φυι- , latin δ Fuo, vel Flo dicitur.
Simo, Te ρ ego illum tetigi , nempe Ballionem. at quare pnon alia, nisi stipulatione ista, cui Ballio se abligaverat, respondendo limpliciter Dabuntnr. Sic videmus plane aliud ex hoc Plauti loco patere , quam quod persuasum nobis vellet Sanctius. Sed & si maxime talis responsio in formula stipulationum olim fuisset rejicula & invalida , eius rei non illa foret causa . quod veteres Romani censuissent , activam orationem Ego dabo, non posse eodem sensu verti in passivam , seu palsiva exprimi , Nabitaer a me et Sed quod, quando simpliciter dicebatur dabitur , vel Daban inr , in ea responsione inessui ambiguitas , quae mmmno abesse debet 1 formulis Legum & Iuris, dum in ea non exprimitur , nec etiam necessario intelligitur , sicuti i rellieitur in Dabo , certa persona , quae ista stipulatione obligetur. Ea vero si exprimatur . addito a me . sicuti
nulla amplius superest ambiguitas, sic nulla prorsus in illa stipulationis formula , su eresse poterit difficultas , cum ex sententia Ulpiani etiam respondens Midni t interroganti dabis p obligetur , ut Patet ex L. I. s. a. Dig. de Verbis
332쪽
tum verbum efficit, nunc fertur in casum ulteriorem ; ut, argutos interstrepere anser olores. de
quo latὰ Lambinus lib. a. Od. 7. Ad hunc modum se habet Interest: dicimus enim ,
rus interes rurer me, Ure: Et mea interest hoc faceret , id est. Est inter mea negotia. Horatius: Nil intra est oleam , nihil intus in muce duri, id est,
nihil est intra oleam duri: idem ; Villa, quaesupers Gaudi cauponas, id est, quae est super cauis
ponas. Hic valde miror acumen Grammaticorum , ' qui comininisci potuerunt mea , tua, sua
superesse, quando significet reliquum esse, restare , monet divise pronuntiandnm , ut ne ina pars urationis esse videatur, sed dua. Ini eomminisci potuerunt cere. J Hanc tamen sententiam etiam post & contra Sanctium ac Scaligerum tuetur votasius de Construct cap. 29. & duplici quidem argumento. Prius est ex ratione metri apud Terent. Phorm. V. 7. -7. Etiam datatis soles. CH. E Ad id nosra Ph. Nihil. Ubi posterior syllaba voeabuli Nostra necessario videtur producenda . & sic statuendum illud Ablativi casus. Sed profecto tanta invaluit licentia in metro Comico, ut vix inde quid certa ratione probare vel refutare queas. Sed& putem pene prorsus legendum scandendumque hoc modo: Etiam-ritatis sole-ο qui per diaeresin ) id noUra Nil. Certe apud eundem Terent. Eun. II. 3. 28. manifeste A in ejusinodi locutione eorripitur et Fac tradaε , meavit refers , dum patiar modo. Alterum petit Vossius ex ratione Ellipseos , cujus supplementum se deprehendisse putat apua Plaut. Persa, Mea isiue nihil refert, taea refert gratia. Censet itaque , quoties dicitur Refert, inte est mea . tua , cicerania, semper intelligendum de gratia. sed vel hoc indicio sit . quam non semper habenda sit fides etiam fide ceteroqui dignissimorum hominum cita tionibus , & quam male faciant , qui cum Auctoribus loca ipsa , ubi verba laudata occurrant, non designant. Verba illa Plauti invenies in Persa I V. 3. 68. sed plane aliter se habentia in omnibus , quas vidi , edd. Mea dividem isne nihil refert , tua ero refero gratia. Vides, Le- Aor . neutiquam τὸ Iratia referri ad phrasin Oea , inariorι , & Proiade collabi plane sententiam Vossii , quae
333쪽
tinteo hoe loco nititur. Sed & repugnat prorsus an Iogia significationis & constructionis. Nec enim Latine
dicitur ulla ratione , Hoc interes , refert mea gratia. At
Latinissime , & quam planmime dicitur P Hoc inter s in
rer mea negotia , & hinc contractius Hoc inιeres mea. Similiter refert mea concisius dicitur pro refert se ad mea negoιia. Cujus locutionis ratio, quoniam adhud obscurioteit , Sc parum intellecta , liquidius hic nobis erit ostendenda. Referre omnia ad suam retilitatem , ait Cic. d Sen. I 3. & Famil. III. ro. ad digustatem. XII. H. h. e. in omnibus rebus spectare utilitatem suam , seu ita gerere omnia , ut pertineant ad utilitatem suam , ut congruant utilitati suae, ut utilitatem suam cum iis conjungat. Sicide ossi c. I 3 o. Vιctias caelι que corporis ad valetudinem re ferant nν , vires, non ad voluptatem, h. e. valetudini
inserviant &c. Hinc iam passim apud Plautum , SNam ac rem sue refert , pro refert se , h. e. cui rei id inber-vit , quam ad rem illuc attinet. Omittitur hic jam Accusativus reciprocus , sed retinetur adlluc praepositio Ad rpro qua tamen etiam dixit , Cui retulit , te id as tiliare Truc. II. q. O. Ceterum quia frequentissimi tandem usus fuit haec locutio , omitti denique coepit non modo Accusativus ille reciprocus , sed & rix ad negotia ἰ maxime si exprimeretur id ipsum , ad quod se referret res, quae memoratur. Veluti, id mea minima refert, ti. e. minime se refert ad negotia mea , minime ad me attinet. Et cum Genit. Salluit Jug. III. Faciendum aliquid Boccho , quod Romansrrim magis , quam sua retulisse viaeeretur , h. e. quod vid. magis attinuisse ad rem Romanorum , magis conjunctum fuisse cum negotiis Rom. quam suis. Plin. Paneg. Nihil iniquitatis referre exsimani , exigas, an constituas h. e. Prorsus non referre se non attinere ad negotia iniquita- sis , utrum &c. Immo coepit tandem etiam sui3pjiciter
dici Restri, pro, opus est, expedit, interest. Cic. Fam. VIII. Io Te aliqvid , gnod referret scire , reticuisse. h. e. quod scire referret se ad ejus negotia , expediret ejus rationibus. Plaut Epid. II. I. IEos pudet , cum nihil ν fert , h. e. quos pudet in eo negotio , ad quod pudere nihil se refert. nibit attinet , nihil rapus est: Vatinius ad Cicer. Sed diuanti id refri , s tamen fato nescis quo accidat.
h. e. quanti momenti negotio refert se ad meas rationes, ad maa negotia. quantum id juvat, & ad rem attinet. Tac. An. V l. 2. Tona Sciant ablata aerario , aet in cum cogerentur , tanquiri referret. h. e. tanquam ea transtatio ab
aerario in fiscum referret se , seu attineret ad rem praesentem , xanquam in eo quid suum effet discrimi-
334쪽
sua, e se ablativos singulares. Pudet recensere rationes quibus id probent, aliquas tamen ii nos sit auribus , proferam. Ablativus, Re, inquiunt, posit Mea, I ba, Sua: nam Interri est mea, idem est, quod θὶ in re m P. Sed falluntur curia suo Calepino : neque enim dicitur latine, Hoc est in remea, sedere mea, aut, in rem
meam Addunt praeterea , quia Re, est Demininis abutidius , ideo additur mea. Nae illi Lynceos habent oculos, qui ablativum, Re , tam clarε pro spe Nerint. Iam deinde miseret me Laurentii, qui dicat, sonantius dici: Interest mea, quam, interest meo : quia mea, collocatur in medio, scest vox suavior. Contra hos advoco Aristotelem , ex cujus doctrina scimus, voces compositas nullam habere rationem partium singularium, imo nec partes ipsas aliquid significare: nam in hoc nomine Omnipotens, omni, nihil significat. quatenus est pars dictionis , sicut nec poten'. Cur igitur dices, Re, in compositione eise ali-qhyid , cui addas, mea, tua, sua, nam in voce gricola , non poteris addere ad το , agri, fel cis , vel fertilis. Sed quid in Grammaticorum tenebris reta andis Operam perdimus, ac non potius in his verbis suppositum clarissinae ostendimus p Cicero Atti c. lib. 3. epist. 9. In Epirum ine fluui conferre , non quo mea interesset loci natura e idem
vis. suet. Oth q. Nihil referre , ab hoste in acie , an iis D ro sub creditorihus caderet. h. e. nihil attinere ad rem istud discrimem , nihil interesse. Sic , ni fallor, in clariorem lucem dedimus hanc locutionem , ad quam adhaeseru:u Viri Eruditissimi , neque recentiores modo , sed l& ipsi Veteres. Unde Verrius Flaccus apud Festum Refert opinatur per errorem dici , quum remim sit rei fert e quo nihil ineptius. Et tamen haec opinio Sorte iacausa fuit , quare Refers primam saepe habeat produ
335쪽
A. Finib. Mihi non fatis videmini considerare, quid intorsit naeturae tuaqueprogres . Terent. Adelph. Hoc pater, ac dominuue interest. Plaut. Mosteli. Pitima haud interest. patrontis an cliensnat. Te
rent Adelph siuid illa fi Ichine nosra: subaudi
intersint. vel referunt. Syntaxis eli: ine, quid istasunt ιnter nostra negotia ' Donatus ad illud Terentii in Phorm. uuid tua, malum, id refert, subdit; Et quaere 'quomodo dicatur , quid mea , quid tua y an des AD, ut sit, ad 1nea , adrua y Haec Donatus, qui etiam sit omnino sco-Pum non attigit, tamen contra Grammaticos , accusiativos, non ablativos esse indicavit. De verbo REFERT , aut potius REFERO , minus est dubitandum : semper enim activum est. etiam in , Mea refert, tua non refert, ut, hic puer patrem refert, id est , repraetentat: hoc rem tuam minime refert. Sed accipe verum suppositum. Cicero Atti . uuid refert una sententia omnium I ,, D pro quo vulgo dicunt: Muid im-
portat, id est assert: ut Lucret. 3. . qui aliam, , quamvis clad in importare pericli. Et Cicero: Destrimenta rebus publicis per homines eloquentes,, importata J Vai ro i ib. I. Haec varietas marinis refert. Plinius lib. 7. cap. 6. Incessu in gravidar eri: sc lib. II. cap. s . Multum tamen in his refert o Iocorum natura: & lib. 16. cap. 3 3. Neque terrae tantum natura circa haue refert e re cap. 39. Infinitum refcri lunaris ratio a S lib. a . cap. Lq. Referto tempus anni o & lib. I 8. cap. 2 r. Plurimum enim refert soli cu usque ratio : & ca Pit. 33. rangitudo in his refert, non cras ludo.
Lucretius I ib q. Usque adeo magni refert studium, atque voluntas. DUbi subaudi , uuid, vel
Ubi subaadiis Censet Scioppius . regi Accusativum
336쪽
De verbis si bstantivis. 3 o 7
,, Aliquid sicut idem lib. 1. Propterea magni quid , , refert semina quaeque cum quibus, ae qualiposi-
tura contineantur. Plaut. Per s. aeh. q. sc q. Quid , , id ad me, aut ad rem meam refert, Perfa , quid , , rerum gerant 7 Et mox : Nunc ad illud venies, is quod refert tua. Et sic. s. Prius percunctari volori quae ad rem referunt: idem Mil. act. 3. sic. I.
,, uuid meminisse id refert ad hane rem tamen ' Et, , Trucul. ach. 2. se. 4. Cui rei retulit te a Milarer, , EX quo loco apparet, nugari Verrium , cum ,, Refert, explicat Rei fert, quasi Ra siit Dati- , , VUS , non Ablativus. J Praeterea autem hinc intelliges apertissim δ , errare GrammaticOS , quum dicunt i , tua, sua, esse ablativos -- mini nos, quia ex illorum regula in oratione infiniti verbi dicendum es et: Dico, vel arbitror
meam referre; a unt meam interesse, non mea. Sed
contra Plinius lib. iq. Manifestum estpatriam Jo- Iumque referre, non uvam ; S lib. 21. Dirimimrerram referreplurimum. Dicimus itaque Latine :Mea interest , nostra refert, regis interes cujus , vel cuja interest, vel refert, subaudi, oscia , Υσ-ra , munera, vel negotia. & intes est ab , Inter , non Rc, componi, disertε indisant illi Horatiani veniculi. Satyr. 2. lib. I. Rem patris oblimare malum est ubicunque; quid
sil in matrona, ancillapecceseo togata. Tum praeterea , si verum esset, ablativum Re, in interes, Sc refert, sego in Interes, ro , V a non
suid vel Aliquid proxime a verbo Refert, in quo ille gravi
ter errat, ut ex superius disputatis facile cuivis pater. Accu
sativus ille bingitur, ut plerumque fit, verbo per Ellipsin praepositioniε .ri
337쪽
non invenio movere has tragoedias , illud Re , deberet Produci. Sed Horatius dixit in
arte et utererit multum Davusne loquatur, an herus.
Non igitur illic, Re, est, sed Inter. At dices, in , Refert , impersonale, Re, producit, quia significat, res fert. Quam hoc Llsum sit, dis-
Putavimus in arte, quum de . Re , egimus inquantitate. ,, s Iuvenalis quidem pre spicue , , corripit: Sportula quid refcrat, quantum ratio, , nibus addat. Vulgo Itali dicunt , uuanto im- portata paras, id est, quantum refert, assert. , , apportat. Terent. Nescit hoc lucri quantum ei, , damni apportet. Ubi re Importat dici potuis- , , se, jam modo ex Lucretio, &Tullio appara ruit. JCAP. VI.
Te Verbo infinito, seu impersonali. Infinitum
pote pon . Tempus es obis e Latine dicitur, ta usitate.
ANXjὶ torquentur Grammatici , dum
quae verba infinitivum determient , expiscantur ; sed frustra sudant , & nihil explicant. Quanto rectilis Priscianus, qui eκ antiquis sic disputat: Vim nominis rei ipsui habet verbum in sinitum ; unde quidam nomen verbi hoc esses dic bant: dicio enim, bonum eit legere . ut si dicam, bona est lectio. Eo ille. Minervae placet , Infinitum semper esse verbum , sed ejus totum tensum , & orationem sumi pro ali
338쪽
aIiquo casuum. Aliquando vero nomen Verum est : ut , Scire ruum , 'rum vivere. ,, s Sic Flari & Facere, nomina lunt, & Factum signi-
, , ficant, ' uuoad ejux fieri potest, id est, possi- , , bile est; quoad ejusfacere potero, pro, ejus rei, factum. J Sed jam evemplis per omnes casus
ductis rem eXplicemus. In recto dixit Horat. Virtuae est vitium fugere. Infinitum Ubi Q. Fugere suppositum verbi est , ut lit, verbum Fugere vitium, id est, Fuga vitiorum est virtus: sic pro NunLalidi; Dulce es desipere in loco , id est, deli pere nativo. in loco est negotium dulce. I nunc, & die, Vertium, est, determinare infinitum. Attende dfligenter verba Ciceronis 3. Officior. Non enim falsum jurare pejerare est, sed quod ex animirui sentes tia Iuraveris , sicut verbis concipitur mora nostro, id non facere pei Iurium est. Vides.llic, Pe- Ierars , S perjurium idem omnino esse: idem 3. Tu sicut. Si autem caderet in sapientem aegritudo, caderet etiam iracundia e subdit deinde: Etenim f
suoad ejus μνι potes J Perperam has loeutiones accepit
Sci Oppius. Neutiquam Genitivus iste regitur seri vel D-gere tanquam veris Nominibus, sed a suppresso provocabulo Allonid. Idem enim est, ac si diceretur. 2κo ad aliqaeid ejus facera potero. Gronovius pater in hisce locutionibus maluit ubique legi Ined pro quoad. Locus, ubi id tradat, jam non succurrit. sed lcio me apud eum quondam legi se. Neque proiecto illud alienum ab Latinitate. Nam pata sim mi Muod ita sumitur. Suet Ner. 31. 2 .d se biqne 67.t custodra . h. e. quantum captivorum. Sic αμod in te nna a suit, Plaut. Capt. III. 4, 2. & alibi. Luod puteri Ter. Eun. Liv. XXVI. 32. Se mandaturos conisii, quod fine actura res. feri posset , fortunu ej- civitatis confuteret. tibi ex MStis testituitur m quod , cum vulgo ederetur quead. Similiter X X X I X. 43. Id eos ni prohiberet, onea ejus sne Hilo possct , pratori maudatrem es. Sic Scripti codices. Et norandum hie iam omitti τι facere vel feri. & manifeste sietas regi a quod, sicuti saepissime regitur talis Genitivus a Pronominibus. Diqitigod by Corale
339쪽
sapiens in aegritudinem inciderepos et , posset etiam hamisericordiam, posset in invidentiam: & paulo inferi sis, s c colligit; Cadit igitur in eundem S mi
sereri, ae invidere. Hinc tu quoque collige, inqvidentiam , & invidere , misericordiam, &misereri. non differre. Ovid. h. Metamorph. Pose loqui eripitur, id est, potestas loquendi. Infini- Pro genitivo. Cicero : In stem venio tuum
tum ver-aMentum appropinquare. Plaut. Mosteli. OD-bum pro cere mentionem re haue e ni A. Terent. Phormio ;Gessitivo. Summa eludendi occasio est mihi nunc senes, o Phaedriae curam adimere argentariam. Virgil. Sed si tan-rris amor casus cognoscere nostros : idem 3. Areid.' Gerta mori r ut ante di Xerat: Ossae, cerrus eundi. Catuli. Surgere jam temptis, Iam pingues linqueror ventos. Horat. Indocilis pauperiem pati. Pona'. Mela lib. 2. cap. I. Famam habentsolere pro victimis advenas caedere. Ovid. Signa dedi venisse Deum. Plinius lib. 7. cap. ss. Puerilium tyla deliramentorum, avidaeque nunquam desinere mortalitatis commentasunt. Cicero: Haberemque in animo navem conscendere. Sic dicimus: Tempus est venire, hora
es abire , pro veniendi , & abeundi : quod
quia Graecorum more dici . & poetis tantum concedi credit Valla lib. I. cap. 2s. Oratorum etiam eXemplis confirmabo. Cicero Attico lib. 1 o. Quamquam tempus est nos de illa perpetua jam , nonῖe hac exigua vita cogitare: idem i. Tuscul. Tenuem est Iam hinc abire meridem 3. Naturae Deorum ; Magnam molestiam fuscepit Chrasinus reddere rationem vocabulorum I idem Verrin. . Pote fla erat sese gravi ima levare in famiar ibid. Capit conflium de amicorum, Spropinquorum sententia, non adsso ad Iudicium. r ' . ad , . Attic. 3 3. Cum consilium cepi legari a Caesare o Jidem pro Ouintio: Te consilium cepisse hominis
340쪽
propinqui fortuna funditus evertere: idem pro
Cecinna : Nullam es rationem amittere hujusmodi Measionem e idem in T opicis : Sed Iam tenuem ad id , quod instituimus , accedore: ad Heren. 3. Tem pis est ad catcras partos Metoricae orationis proficisci Sal tu i . Non fuit mihi consilium incordia. atque δε- sidia bonum otium conterere : idem: Quibus in otio mel maiusce, vel molliter vivere copia erat. Livius lib. 3 o. Tempus es , aut pacis componi , aut bellum, gnaviter geri et idem lib. qq. Consi uim igitur cepit, transfosso pariete itor in urbem patefacere. Caesar tib s. Gallic. Rupondit, non est consuetudinem . populi Rom. ab Dyti armato con)itionem accipexeridem : Constium cuit, omnem isse equitatum notia dimittere. CurtiuS lib. 7. Sed Temptis alti tinuae, tanta Iam parta gloria, parcerer idem lib. q. Cupido, haud in v fla quidem,caeterum intempestiva inceBerat, non interiora modo GDUti edetiam . f. thiophiam inviserere. Sueton. Calig. Ita bacchantem , atque gras autem non defuit pleri que auimus adoriri. V a lerius Maxim lib. 2. Sed Tempiti est eorum quoquo mentionem feri. Plinius lib. i 3. in prooemio ;Indoeilisque nasci alibi. Terentius Andr. Post ubi am temptu est promissapesci. Virgil. Iam tempus
Pro Dativo, seu accusativo cum , M. Ho- I ni
rat. I. epist. Fonx etiam rivo dare nomen idoneus: tum Temidem in Arte: Tibia astrare, es ades choris erat . mp utilis. Virgil. Et cantareparet, S respondere pa- α δ Vε.
rari. Pom. Mela lib. 1. de quodam fonte: potarique pulcherrimus. Ovid. i. epist. Nec mihi sunt vires inimicos pellare tecto et idem T. Metam. Sedit extinguere et ibid. Fluctusque o fluminarino Jam revocare dato. Sallust. Catii. Et vosjerviro
magis, quam impera parati sic , , ipso, servituti magis, quam imperio a