장음표시 사용
341쪽
Infinisum Pro aeeusativo, ut illud Demosthenis: Non
verbum tanti emo paenitere. Pl a lat. Pers. Didici vera diro - - eere, Nis lGcire hoesciat alter. Horatius: Red sativo. do dulce loqui , reddes ridere decorum e idem et Da mihi fallere , da iustum , sanctumque vi ieri ἰTerentius: Dissi ei dares bibere: idem: multi aramus visere 7 Sic . Cogis me flere, discedere, ridere : item illa: Pergis pergere 7 Tendit tenuers , , bin abira, pro accusativo cum praepolitione. Terentius Heaut. Desine Deos gruulando obtunderct , tuam esse inventam gnatam , id est propter inventam gnatam. Plautus Mosteli. Marsime V, si s has aedeis vendidis . Lucanus: O faci-Ies daresumma Deos , rarimque tueri Dissiciles, id est, ad dandum, & tuendum. Virg. Nam vas
discedere femit , id est , Ob meum discessum :,, fidem: Armari edice, id est, jube armatu-
Infinitum Pro sexto casu. Cicero I. Tuscul. Hominum varbum stantast menae, difficile ess existimare : idem Ora pro Abla- tore : Esse igitur in oratione numcrum quondam, non est disskile existimari. Sic, dignus amari, Contentui scripsisse ; Indigureservire malis. Ovid. O puer dignissime credi, B se Deui. Plaut. Epid. se umdfessui reperira, vos defeesse quaerere. Salluit. Juguri. udito regem in Siciliam tendere, id est , audito regis itinere.
Ex his jam liquet, Latinδ, & usitat δ dici;
Tempus est abire , quod multi putarunt. tum gra cam eue phrat in . tum poetis tantum concessam. Liquet item . Infinitum non sumi pro imperfecto; ut . Dicere. pro dicebat: mm intelligitur verbum aliquod. Vide Coepit , in Ellipsit verborum. Verba Quinctiliani sunt lib. 9 Cap. 3. At, qMeter tractionem sunt, Aura , brevitatis, novita; isque maximc gratia peruu
342쪽
tur, quarum una est ea, libro proximo in Auro di Puli, Onecdoche, quum subtractum τsrbum aliquod satu ex caeteris intelligitur ut Coelius Prae Antonium: Stupere gaudio Graecus: simul enim auditur, coepit. Haec Fabius acuto, nili vocasset 8necdochem, quae est Ellipsis. Melius Donatus in Hecyr. Injuriis viri omnos ferre. Figura, inquit, Ellipsis est. ' ΜC A P. VII.
Cupio esse divitem, Latine dicitur , cupio esse dives, si race. Alla libro 3- cap. 23. Spero tibi esse bonuae amicus ; Credo tibi fuisυ fidelis , propris
dicitur; Per accusativum vero non , nIs al- rerum accusativum addas , antecedat infinitum,
. Spero me tibi esse bonum amicum :credo me tibi lasse fidelem. Hoc dictum , in quit Budatus in comment. ling. Graecae, improbare videtur illud Ciceronis pro uulnEtL Ne, ut par quidem sit, postulat, inferiorem esse patitur: & ad Attic. lib. II. In Italia autem nos δε- dentes quid erimus ; nam medios es jam non licebit. Caesar : Tenuem sctemini praedam , quibus licet effortunatissimos. Curtius; .Ad vestras manuae confugio, invitis vabis Divum esse nolo. Haec Budaeus. Sed quia ex his, quae ille adducit, multa per- Uertunt , aut invertunt Grammatici , planius
haee disquiramus. I finitum Esse , Dici, Haberi, Fieri , & similia , quocurque casia praecedente , postulant semper accusativum , si modo respiciat praecedentem : qui autem Praecellit casus, accusativus erit expressas, vel sib- auditus; ut, Cupio dici docium ; Praeceptoris inter-
343쪽
es es doctum : Lieet vobir esse beatos: Utor amisseupienti feri probum. Barbarὁ enim docet Ascensius in Vallam : Miserere volentix tibi esse amici; Ec. Damnor a nolente esse bono. Quum vero dicimus : Dicor esse felix. eupio diei doctur ; non vacat ibi esse quieto. Graeco more dicitur, atque ita ut Latinis canonibus defendi non pollit, ut in Hellenismo disputabitur. Nunc autem quia re Laurentius & recentiores hanc loquendi formam , cupio esse doctum. Latine dici non posse arbitrantur . eX antiquissimis auctoribus comprobemus; & praeter illa, quae Budaeus vere,& apte in medium produXit, haec attentis auribus considerate. Plaut. Cisteli. D. r. Quia
ego nolo meretricem dicier et . . f& Merc. act. r.
, . sc. 2. Vin tu te mihi es obequentem J Cicero de opi. gener. orat. Quare s quini, qui Thu-οdidiogenere causas in forum dicturum esse trinte rur , ix. caer. Vergil. 8. AEneid. Hocrinum cecianit missuram diva creatrix, Si bellum ingruerer, Quia eanioque arma per auras Lartiram auxilio. Curi. 8. Octoginta talenta constituit laturum lexander. Terent. Andr. Dicam aliquid jam inventurum parrir ibid. Ut dicam esse ducturum patrio ibid. Nam poUicituro uscepturum: idem Eunuch. Ii hodie venturum ad me constituit domum. Horat. lib. I. epist. 7. Vir bonus , ae prudenx dignis ait esse pararum e ibid. epist. i 6. Pulchra Laverna da mihi fallere : Da Iustum , sanctumque videri: idem
I. Serm. . qn . ut ignorum , dare nobis verba puras:
idem : Quo tibi, Tulle ,sumere depositum clavum, ferique Tribunum Z Varro ling. latin. uuum hieliber id quod pollicitus es demonstrarurum, absolverit, fuem faciam. Lucan. Σ. Concesa pudet ira via, civemque videri. Martiat. I. Erras meorum
fur avue librorum, Fieri poetam pos qui putat
344쪽
eanti, scriptura quanti conflat. OvH. epist. Mimai supplicii eausa fuisse piam. Metamorph. 9.
Et meaignus eras, verum nocet es orare n. Marintiat. Esse sat es servum , jam nolo vicarim esse. Quinctil. lib. 7. hvic esseprocuratorem liceatr& 3. Procuratorem tibi esse non licer. , , fCicero :,, Ciri Romano licet esse Gaditanum Plaut. apud ,, Festum : Licet vos abire curriculor idem Casin. , , ach. 3. sic. s. Redire me intro licet; &act. r. sc. r. Non mihi licet meam rem solum loqui.,; Livius 6 2. Neminem eorum per Italiam ire Lici , , turum , subaudies, id est, fore ut neminem, ire liceat J Terent. Nam expedio, bonis esse, vobis. Ovid. 33. Metamorph. Non haec sententia
rantum es fida , sed O felix quumst, aeti es de
lem idem in Nuce: Nocet esse feracem ; ibi d. Nudam tamen expedit esse. Nec profuerit Grammaticis , ex dogmate repetere , si praecesserit dativus, dativum se qui, aut accusativum : longe enim falluntur: nam dativus ille non praecedit in illo quippe Noti Leit tibi esse bono, syntaxis est, esse bono non licet tibi , & est Gneca loquutio , de qua in Hellenismo. Imo ego sic statuo , ubi fuerint diveris sententiae orationes, nos non posse loqui sine accusativo : Utpraeclarum s esse poetam;
bea- . Plaaetαι πωd risum J Quae Seioppius heic & pag. prae ced. ex Plauto annotat, aliena sunt Nec enim Sanctius heic ponit exempla , in quibus Accusativus eXprimitur ante Infinitum ; sed in quibus suprimittar ante , exprimitur vero post Infinitum. Magis proinde appositum est huic
t eo, quod ait Ter. P. Orm. U. Σ. r. Nisirante culpa facimus, mi malas expediat esse , h. e. ut expediat quibusdam, se esse Malos. Sic Liv. I. 37. Meo gesturos melius sperare poterant. I. s8. Cum mortua jVnIarum servum nudum rose- turrem ait. Gell. IV. I V. Proposuit dicturum causas , quam obrem videatur esse ardaeum res pestas scribere. Intelηge in his
345쪽
arusmum es elicem mori; Meliui es moritote. rem , quam divitem. Cujus generis sunt ista, quae citavimus; quantum est esse Duix fratrem ;&, nocet esse sororem. Cicero Marcello A. epist. Denique si fuit magni animi non esse δεν licem victori. Sed S in hac parte Graecos jure 1uo non fraudaverim , & eorum phratim imitantes. Lucanus : Tutumque putavit , Jam bonux esse focer. quod damnat valla, sed fallitur, ut moκ dicetur. ,, s Vellejus 1. Parum habebat fumma acce- , pisse , V ex equestri ordine Consi crearus esse ,
, , Pro . , se consulem creatum esse. Propertius;
Iurabo bis sex integer eqse dira, pro, me esse in- , , tegrum : idem; Vsuram S quamvix numquam speraret Uidissem, pro , se visuram. Agellius
is libro A. cap. II. Is cibus tranquillitatem mentis, , qu rentibus constat esse contrarius. Ubi Henr. ,, blephanus . non animadverso Hellenismo ,
is ' imperite Soloecismum agitat.JC A F. V ΙΙI.
Vos in aeus , semper participium passivum es.
Voces in Di, ct Do , etiam passivae , nisi accusativum expressum habeant. Tempus est legendi librorum usta se dicitur. GFrunda dicuntur a gerendo , vel gerundo. quod a pallivo participio gerantur,& gubernentur. Apud Livium tapδ legimus : Pro re bene gerunda. & Servius in Virg. iaepe dicit; gerundi modus; quamvis aliquando Per
. μνeri e soloecismuis agitat. J Hodie tamen etiam in accuratissimis edd. aliter legitur. Nempe . quod habet insatio
346쪽
per errorem scriptum sit . Gerundii modus. , , fCledonius ait, Geriindi verbum ideo dici, quod , , uos aliquid gerere signi et ' utpote legendi causa , , veni ' Legendo mihi contigit valetudo ; Legendum, , mihi erit. I
' Olim a participio in Dus , quatuor ge
olim a P ticipio in Da, J De Gerundis, ut appellantur are eorum constructionis ratione abunde erimus ad lib. I. c. I s. pag. 8s. &e. Quae si respicias, Lector, Sc diligen Ler consideres, facile te expedies, puto, ex iis dissicultatibus , quibus impliciti sunt Sanctius , & alii. Nam, qum se Te, quae ratio est, statuere. a Participio in Das, quod utique Passivum est , 8c esse agno itur a Sanctio , gerι
voca la , qua occusativum regant , eademque vocabula af expressum habeant Accusativam , Ger κnda appellare , dciis Activi Uerbi non modo constructionem , sed Sc significationem tribuere e si non habeant additum , tum vero pio Participiis passivis accipere. Si id discrimen in natu-τam Sc signifieationem vocabulorum inducere valet, prout Accusativus iis additur , vel non additur, quid cauta est, quare non omnia , quae Passiva ceteroqui sunt, pro ver Activis item habeamus , si iis Aecnsativus , ut saepe fit. reperiatur adjunctus. Si ex. gr. Exigendus , da , dum, eis Participium vere Passivum ut est , 8c tamen Genitivus eius vel Dativus erit Activus, si dicam Exigendi, vel E igendo sponsiones: quidni, licet Exuον , de Ema Iαι sint Vere item Passiva , tamen hoc quidem Activum habeatur in his Plauti Trin. I I. q. Inas sponsiones tu pron per exactus ex. Sed sicuti hoc non admitteret Sanctius , sic nec alterum illud debuerat statuisse , verum potius indagasse constructionis rationem , quae revera eadem est in utroque, quod ad Accusativum attinet, quippe junctumu rique per Ellipsin praepositionis ν rei ; Aliter hinc se e pedire conatus est Scioppius Parad. Lit. Ep. 2. Ubi recte Gerundis ex arte Grammatica explodenda , M pro veris Participiis habenda censuitae Sed quam reddit constructionis rationem , durior est & alienior. Vult enim cum dicitur Ardea desiderio disieendi litervi vet literarum , id accipi , quasi diceretur plenius , discendi diμcere tuteras , vel discendi discere literarum , ut tum Accusa tivus ille . tum Genitivus proxime regatur a suppressiν
dissere. At vero durum est εο absonum , nulliusque sensus
347쪽
legendiam est luere , desiderium discendi discere. Praeterea vix putem in lingua Latina ferendam locutionem. discere literarum pro discere literas. Enimvero largior lu-hens, Infinitum subire saepe vicem Nominis, & variorum casuum in Constructionibus , sed non aliter ac integra ratio , quae item saepe tanquam unum aliquod Nomen per plerosque casus alteri orationi seu vocabulo jungitur Quapropter etiamsi Infinitum orationi aliquando ita se accommodet , ut speciem Nominis prae se ferat, retinet tamen naturalem sibi rectionem Accusativi; Et proinde licet non negem posse aliquando jungi Genitivum Infinitis, sed Genitivum Agentis seu possidentis, ut dicatur, sicuti Scire tuum , sic Scire Ciceronis , pro scientia Ciceronis; tamen vel sic non putem Accusativum illum parientem , qui regitur 1 verbo, tum Finito , tum Infinito, posse mutari ullo modo in Genitivum , ut dicatur Seire artis pro Scire artem, discere literarum pro discere uteras, & similia. Iam quanto his commodius & expeditius , quum Gerunctitaquae dicuntur , sint vera Participia , Participia autem habeant naturam Nominum Adjectivorum , Adjectiva porro sine Substantivo vel expresso vel Intellecto poni nequeant, de denique Adiectiva neutra , quando sine Substantivo occurrunt , & proinde ipsa speciem quodammodo Subitantivorum praeferunt, semper tamen subaudiri secum velint τὰ Negotium ; ejusdem proinde vocabuli hic quoque sta tuere Ellipsin. Ut adeo , sicuti, quum occurrit factum , fiacti, intelligimus Negotium , sic idem intelligamus, si quando legimus faciendum , faciendi; Et ita optima ratione di cetur. Legendum es mihi aliquid negotium , Aesiderium negotii liter arrem diseendi. Nam nihil etiam frequentius, quam M'.egotium omitti ante Genitivum . qui ab eo regitur . videlib. a. cap. 3. & quae istic notavi pag. III. extrema. Superest tamen aliquid duri etiam hic in istiusmodi vocabulis, quae a verbis Neutris descendunt. in desideritim sandi , eundi , eouυalescendi in quibus vix videatur intelligi posse negotium ; sed si ita, multo certe minus Infinitum horum verborum. Quid enim es et des rinm sandi stare ,
convalescere convalescendi Ceterum duo hic observanda. Nempe horum verborum Participia Passiva vix occurrere
nisi in genere Neutro, & id indicio esse, sumi haec quidem eoὸem modo , quo impersonalia eorundem Passiva, di in eorum ordinem revera esse referenda. Iam vero superius pag. aos. 26. ostendimus illa etiam a verbis Neutris esse formata , ad exem tum aliorum . non habitai iusta ratione perpetuae ceteroqui verborum constructionis .
quae Nominativum ante Passiva imo omnia veἔba expri
348쪽
mi vel Intelligi postulat , quum tamen nec Nominativus
istis praemitti , nec passiva a Neutris formari satis recte queant, certe vix ferat significatio verborum. Scilicet Im- personalibus significatur ipsa rei actio , non addito , quo tendat illa, & in quod subjectum se exserat. Nam Ama--r, Legitur Oc. ita dicuntur, ut tantum designetur actio ipsa , non item res illa , quae Nominativo exprimi debebat; Ut adeo ita etiam acceperint haec verba Veteres tum Grammatici tum alii , tanqudim si , cum nihil iis intendatur , nisi solius actionis significatio, nullus etiam Nominativus cum iis intelligatur; cum tamen pro Nominativi, habendum sit incertum illud , quod non exprimitur, Atque ideo cum dico, Amatur, idem sit, ac si dicerem . Amatur aliquid negorium. Porro autem quia sic revera non designabatur nisi ipsa actio , hinc in eundem , usum veteres etiam a Neutris formaverunt & adhibuerunt lais Ita passiva , quae ceteroquin proprie & secundum naturalem verborum constructionem sumta , inde formari non poterant, nec debebant. Si quis ergo rogaret, Mid agit αν ph. e. quid negotium agitur . respondebat alter Amatur , satur , vivitnr. h. e amatur aliquid negotium , seu negotium . quod agitus, est amare, ii are , vivere : Ut adeo
siquid in his posterioribus statur , vivitur , & similibus, intelligendum sit , vel intelligi possit , id sit negotium.
Sed adhibuisse ea videntur ex abusu veteres , ut ipsi nihil prorsus in iis intelligerent , vel certe ea adhibendo. non attenderent ad aliquid. quod ni liei deberet, & tantum modo actionem ipsam designarent, idque eodem modo - & forma . qua interrogati erant, & qua id in & a verbis activis commode satis fieri poterat. Ceterum in Participiis passivis , & item quodammodo Impersonalibus ni ulto commodius & certius intelligitur Ne tiAm. Vel ii quum dico, conclamatrem es , Perseveratum es , procatrism' es. Nam in his ' evera Negotium intelligi , patet ex eo , quod pro Conclamatum est , dicitur saepissime Conclamata res est , 8c proinde sensus illius est , negotium , quod in
manibus est, est negotium conclamatum. Sic Liv. VII. 8.Din non perlitatum tenuerat Dictatorem , h. e. negotium non factae diutino tempore perlitationis. X X U II I. I a. Post Aurrebatis exercitum deletum . eeAndegrie in Angulum Trufium . cetera Dialia concessum, cui non videatur mirabile concessum intellige neyotium h. e. postquam evenit ab Annibale negotium concessum . vel negotium eoncessionia Cetera Italia. XXX et s. 'int d bellato quod ad SVphaeem Carthasiniensesque attinet. Intelligi nee otio, patet vel ex m.
quad. Iam vero sicuti in hoc Participio intolligitur id voca
349쪽
bulum , se & in altero , eadem utriusque ratIOne , commode satis intelligi potest, dc intelligi debet: veluti. Conclamandum es , currendum est , eundum es, scit. negotium , h. e. illa actio instituenda est. Alterum, quod observari volebam , est . Nomina substantiva , qua: ita perpetuo adhaerent , licet pix Ellipi in plerumque omissa , quibusdam Adjectivis, cum iisdem qita si coalescere , &suam regendi vim in ea transferre , adeo ut alia substantiva ca-s us secundi regantur simul. a significatione illorum Adiectivorum , & vi regendi cum iis 1 substantivis istis in- tellectis communicata. Et sic si pra pag. 8 . ostendimus diei ii Nepote Dissidens illivs ; Ubi proprie loquendo Genitivus non potest regi a τώ dissidens , quippe quod habet naturam Adjectivi Nominis , & proinde rictionem Genitivi per se nullam ; sed istic quasi coniunctim , vi regendi & significatione invicem communicata , considerantur Homo dissidens. Qua ratione etiam 4Amicras χneus , illius, & similia explicari debent, uti jam observavit Mari angelus Auctar. Ep. 3. Ita ergo & uegotium sic coalescit cuin suis Adjectivis & Participiis , ut pro uno nomine substantivo quodammodo habeantur. Et proindes cum dico Tempus es eundi , concisiua ita loquor , pro tempus est eundi nefotii, quod significat, tempus est instituendae abitionis. Si quis hoc paulo durius existimet , cogitet ille, formata ea esse, commodissirni & hinc frequentissimi usus gratia , ad significandam solummodo actio irem ipsam, quae facienda st , idque etiam in Verbis Neu . tris ad exemplum Acti eorum. Plane sicuti ab iisdem omnia impersonalia Passiva ea tantum gratia , formata e steostendimus , licet ceteroqui Neutra passivum habere non queant , seu significationem passivam proprie loquendo non recipiant. Haec de Neiurorum Gerundis. At in Actilis nulla prorsus est dissicultas statuendi istiusmodi Ellipsin, maxime si eorum Gerunda vel sola occurrant, . vel addatur Genitivus alterius numeri , aut generis. Sed dc si maxime sequatur Aecusativus , vol sic nihil item dubitandum , quin ille iis addatur per Ellipsin pnepos. τά, usitatissimam etiam Latinis, immo pene perpetuam squando Accusativus jungitur Numinibus , vel verbis passivis. Ut adeo si dicam, Ardet desidcrio discendi literaνtim, id om si, ac discendi negotii literarum . discendi litervi, idem. ac discendi negotii, quod ad literas, cujus Ellipseos rationem iuberius supra exposui. Auctor Gallicanus Nova Methodi . quem librum nunc demum nactus sum , rejicit item sen-
. tentiam Scioppii . quod ad Ellipsin Infiniti ; quam ille cum Vossio statuit in hisce Gerundis, Sed quia ipsi tamen Diuitiaco by Corale
350쪽
imis nulla alia melior succurrebat , eo etiam prolabitur. Ut censeat , non esse Participia , sed potius Nomina substantiva . quae proinde recte regant alium Genitivum ; neque hunc modo . sed & Accusativum . quia illa simul sint Verbalia Nomina . quae rectionem Verbi sui retineant. Hic vero repetendum , quod saepius dixi, Accusativum nunquam regi a Nomine , qualecunque illud tandem sit. Quin immo , quod ad Catus , ausim dicere, perpetuas & naturales ipsis esse has eorum leges, ut Nominativus sit initium Orationis , nisi post Passixa vel Verbum substantivum repetatur: Genitivi nullus sit usus , nisi si tegatur ab alio Nomine substantivo : Dativus addi queat omni orationi & sententiae. , Vel bis & Nominibus : Accusativus tantummodo regatur a Verbis Activis, & praepositionibus : quod posterius etiam de Ablativo dicendum. Prieterea habent haec vocabula utique ipsam Participiorum formam , habent eandem prorsus significationem. An ergb idem dc ejusdem significationis vocabulum . pro sola eon sttuctionis diversitate , erit modo verum Nomen Substantivum . modo Participium t An si quis eodem plane sensu dicat legendi earminis , vel legendornm carminum , parsicipia haec erunt, si vero legendi carminnm . vel legendi earmina vera Substantiva Sed, ait, se legendust Nomen Adjecit. non disserret a Leeendus , da, dum , nee satis osset causa inveniendo nova huic vocabulorum generi. At vero negamus, in his inventum e sse novum locabulorum genus , cum illa quidem sint vera Participia passiva. Nec ulla argumenti in eo vis, quod aliquando differant, quod ad solam Crinstructionem a reliquo istius Participii usu , quum Constructiones in Linguis, quae omnes suis temporibus fuerunt vernaculae, pendeant ex vulgari usu loquendi , inque eo quam marii me dominetur Casus & Fortuna, quae facit , ut una eademque constructio cum hoc verbo saepissime occurrat , cum alio , licet gemino germano , prorsus nunquam Quid λ Nonne similiter eiusdem Nominis saepe unus Casus est residuus , reliqui perierunt pNonne eiusdem Verbi unum Tempus frequentissimo est in usu , adiud desuetudine plane obliteratum p Adeo ut hodie diuersissimorum Uerborum Tempora saepe in unum Conjungantur , ut Fero , NIi , quod potius est a Gllo . Sum , Fni, quod est a Freo vel Fio. Ne longe abeamus , & aliquid hic quoque de Supinis dicamus, ea certe , nullum esse' debet dubium . quin sint Nomina sibstantiv, quartae Declinationis. A tqui plerorumque horum Nominum reliqui Casus prorsus nulli compaἔent, dc quorum comparent etiam omnes , eorum nulli tamen ita construuntur , ue