Laurentii Pignorii Patavini De servis, & eorum apud veteres ministeriis, commentarius : in quo familia, tum urbana, tum rustica, ordine producitur & illustratur

381쪽

DE SERVI S. 3IS' Petronius ad anseres transtulit, sc- liciter plane ut solet : vix ad casae hostiolum processeram, cum e Ce tres anseres sacri, qui ut puto , medio die solebant ab anu diaria exigere , impe tum in me faciunt. Diurnum Vocat. Seneca : ille qui superbus atque impotens , ct fiducia virium Iumidus ait,

Quod nisi quieris Menelae, hac demtera occides, diurnum accipit, in centunculo dormit.

allusith Claudianus: Ta scimur arbitrio Mauri, nec debita reddi, Sed sua concedi iactat , gaudetque

diurnos

Vt famulae praebere cibos ---Codicem vero, in quem hae prorO-gationes referebantur, diurnum VO- cat Chrysologus ; in coelo prima es esurientis annona, prima stipendia pauperis tractantur in coelo, erogatio paπ-

O a peris

382쪽

316 LAvR. PIGNOR Tu Speris prima divinis scribitur in diurnis. Et haec diurna num adservabant illi,

quos vocabant AB EPHEMERI-D E 3 vetus marmor olim vulgatum haec habuit.

Fuit autem is THEOPREPON ALEXANDRI AUG. LIB. Et quidem ' Isidorus assirmat, quod Latini Auruum , Graecos Ephemerida dice-xe. Diurnarii vero, quorum meminerunt ρ Valentinianus & Valens AA. non hujus loci sunt, sed ejusdem cum Subscribendariis, Tabulariis , Logographis, ac Cens alibus ordinis. Canon autem , cujus meminit Salvianus, mihi compertus non est an sit ad rationem diurnam referendus , an ad menstruum dimensum, an ad pensionem

annuam,

383쪽

DE SERVI S. J II annuam , quam servi, stipendii cu- jusdam vice acciperent. Justa sene , quae vocat ' Columella, sentpuvii , potio, vestis, maVic , Pedum tegmina. Et haec omnia praestare tenebatur dominus servo. ' Seneca: est aliquid, quod dominus praestare semvo debeat , ut Cibaria , ut Vestia rium. Idem : atqui de in ruriis dominorum in servos , qui audiat, ρ

tui est , qui ct saevitiam ct libidi

nem , ct in praebendis ad victum necessariis avaritiam compescat. Assine munus Dispensatoris ministerio obivit ΤEssERARΙvs. Testeraruntussis apud veteres in qua celebritate fuerit , nemo est qui nesciat, has qui accepi ssent, videntur ad Test rarios attulisse , ut ab eis invicem reciperent frumentum , nummoS, Vestem , gemmas , mancipia, jumenta, & cetera hujusmodi. Romae

multi descripserunt, O 3 S YM-

c cap. 22.

384쪽

SYMPHORO TESSERARIO SER. CAESARISD E. D O M O. G E I ΟΤ I A N A. FECIT PHILO DES POTVS ET HERMAEO

FRATRI. B. M.

Tesserae cujus figurae essent, fatis indicat nomen. Materia earum Ligustrum fuit, ut asserit ' Plinius. Ego eburneas vidi non paucas : & ejusmodi ' unica apud me est, cujus hic exemplum apposui, ut usum Tesserarum aliquem constituere possimus. lHinc patet , notas illas SP. vel S P EC T. quae do ctos viros huc uS-que

a Lib. I 6 cap. ὶ 8. Orem harum copiam adferr Tomasinus in tractatu de test eris hospitalitatis , non ita pridem a nobis publici juris facto , ex quo duciti alias mutuo Iumptus huc transtulim , unam cum rnscriptione

dem destinatam , alteram quam amarortam fuisse a amantiumque nimina peculiarabus intricata notis evinprimere arbitratur Olaus Agormivi in monumentis

Danicis libro et r. quem videss.

386쪽

re, quam SPECΤAVΙΤ. ut detur

intelligi, conductos fuisse aliquos, veluti ab Editore gladiatores insignes , rude olim donatos, spectandi gratia, non pugnandi. Et sane in his Tesseris vix aliud symbolum vi- deas ego sane non aliud vidi)quam fuscinarum & paImarum , qua ad ludum gladiatorium pertinent. Vulgaverunt earum inscriptioneS alii , cum titulo nescio cujus eburnei Figlini, quod ego non fatiS capio. Nomina quae in ipsis leguntur, servilia procul dubio sitiat, ANTHUS,

me iudice , non alios innuunt, quam Tenerarios nostros, ut is cui Tessera ootigerat, haberet statim in promptu nomen erogatoris familiaris. Non pugnabo tamen admodum, fit quis gladiatores qui spectabant inter

a Aldin in oriogra

387쪽

DE SERVI S. 3 a Ipretetur : pronior utique in priorem illam seu divinationem, seu cor C-cturam. Utut res siit, illud profecto statuendum videtur, hujuSmOdi Tesseras in usu fuisse, ut spectatores inde aliquid lucrarentur.' Martialis ;Nunc veniunt subitis lasciva numismata nimbis, Nunc dat SPECTATAS Te

fera longa feras. Nunc implere sis fccuros gaudet, ct abfens

Sortitur dominos, nec laceratur

Et nunc demum intelligemus, quod est apud si Gellium de Fabii epistola ad Carthaninienses missa ; M. Varro autem non bastam ipsam, ineque i um caduceum missa, sed duo Tesserulas , in quarum altera caduceum , in altera simulacra hastae fuerunt incisa. Claudianus ad has inscriptas

388쪽

3a a L A v R. PIGNORI VSTesseras , & quidem eburneaS, non videtur respexisse :Tum virides Pardos, ct cetera coti it inistra Prodigia , immanesque simul Latonia demes Mifecti ferro in tabulas, auroque

In scripti rutilum caelato Consule no-

Per proceres, ct vulgus eant.

Descripsit autem hisce carminibus Dypticha. ' Valentinianus, Theodosius, & Arcadius AA A. illud Gliam constitutione folidamin , ut temceptis Consulibus ordinariis nullipromsus alteri auream Sportulam, ct wpticba ex ebore dant facultas sit; cum publica celebrantur oria, sit spora

lis nummus argenteus, aba materia DT-ptichis. h Symmachus : quaeso igitur Mi ejus nomine D pticha, ct Apophoreta suscipere dignemini, qui auarati ejus

389쪽

DE SERVIS, Ras ejus plura 2 p clara tribuistis' prae

terea domino 2 CPrinciνi nostro, ad referendam largitatis ejus sedulam magis, quam Parem gratiam, auro Circumdatum Typtichum misi, ceteros quoque amicos eburneis pugillaribus , ct canistellis argenteis honoravi. Et hae I esserarum nostrarum epigraphae explicant nobis sententiam ' Theodosii & Valentiniani : Perissochoregia

nomeu penitus amputetur , S Tesserae designentur, ct nostrae Pietatis nomine censeantur. quod est; felici nomine pietatis nostra impresso signentur, ut Imperator h Zeno alibi loQuitur : non enim satis erat, ut Honorianae vocarentur. Frumentariae & i pssa minutor fuisse videntur; & Perstas ideo Tesserulas appellat; Publius emeruit scabiosum Tesserula Far. parvos autem globuloS ligneos, Quorum meminit Iohannes Xiphilinus O 6 Cpi

a Lee. c. Thaod. de divers. refer. b LU Io. c. de aquan lib. II. c Sat. I.

390쪽

3a L A v R. P I G N O RI v Sepitomator Dionis , qua ratione ad Tesseras referam non video , obstat enim forma. Quid autem si missi Ita fuerint 3 Et quidem ad Dionis , seu Xiphilini mentem prope accedunt eburnea quaedam circularia segmenta , notis numeralibus inscripta, quae

Romae cum estem, anno MDCVII. eruta fuerant. Sunt autem hujuSmOdi, eXpressa ex archetypis, quae apud me domi habeo. Lector & Spectator noster his utatur, ea lege , ut si quid occurrexit