Laurentii Pignorii Patavini De servis, & eorum apud veteres ministeriis, commentarius : in quo familia, tum urbana, tum rustica, ordine producitur & illustratur

411쪽

riores , si nouli singulos claviculos ductiles habena

utrimque capitatos, ne eκcidant: Septem Inferiores, claviculos quaternos habent, octavus quinqueo

Notae interjectar. S. I. X. C. m. CCIDI. CCCIIII IX I. Praeter duplicem ordInem Istum, ad dextrum latus tres etiam alveoli , quorum oui S.& D. si nati , singulos ; 2. duos claviculos li: bet claviculi itaque XLV. Omnino, omnes mobiles. Partis aversae eadem species : & quod pro foraminum ratione necesse stolidem alveoli, claviculi item hinc quoque capitati seu umbellata , ceterum notae nullis nec numeri , sed ad abaci angulos propedici lis lunulae quatuor , Paullo magIs buam claviculi extantes, quo hi scillaei liberi duci & reduci Queant. Vsus , quantum datur intelligI, ut in X l alveolis quibus numeri inter jecti, clavicula singuli inferiorum alveolorum , tot sive astes , sive quid aliud cuius calculus ponitur significent , quot Interscriptus numeruS alveoli claviculuS un Icus , uno plus quam inferiores omnes simul arcepi . Exempli

caussa, claviruli sub I. singuli singulos, nam I. unum est, omnes simul quatumr , superior autem quinque significat, ergo junctim novem colligunt: sit addendus decimus reducentur isti claviculi, & primus sub

X. movebitur . inde secundus, tertius, quartus, ad XL. usque, superior addet L ..ut colligantur XC. In centenariis , millenariis & reliquis par ratio, cum abaci numeri per clames dispositi ad novie, eentena millia excurrant. Alveolus sub D quinqυ eclaviculos habet, totidem unc Iarum Indices ' iupetarior una amplius hoc est sex unc Ias expIImit, ut unieae XI. conficiantur, quibus sit duodecima ad iicienda explendo assi, reducentur isti, & ducetur sub I. unus. In tribus alveolis ad dextrum latus sinoviaris claviculus S. semunciam notat 9 singulatis item D. ii cilicum , hoc est quartam unciae partem, nam Demetrius Alabaldus I sicilici notam euescripsit e duo demum a. singuli ducllas singulas, id est tertias unciae partes.

412쪽

3 a LAvR. PIGNOR Iustis persimiles vider : quandoque eniis maximi esse, quavdoque minimi precij de hoc Solonis dictum Orunte

s sive is fuerit Oraetes gener Regi

ArtaXerxiS , ad illam computandartem retulit , quae digitorum inflexione constat. In hac tabella noVenarius eminet , cujus ea laus est auctore Marciano , ut primi versis finem teneat; comprobata etiam inostris ratione, qui notas numerale Arabum , quas Cifras appellamus eodem limite arctaverunt, non te merd aut fortuito, sed consulto dsapienter. At multiplex usus calcu alorum facit, ut antiquOS aliquot can didos lapillos Romae erutoS , tum

verim hic apponi, litexis & quibus 'dam aliis caelaminibus insignes QuOS ego quidem arbitror , 'nor longe abesse ab athleticis illis calcu. lis, quibus ex V Apocalypsi, & ejus dem

415쪽

dem enarratore Areta, lucem attulit eruditissimus 'FABER. Explicito Ratiocinio, ad N EGOCIATORESVeniamus. horum ita meminit ' Mamcianus ; legatis servis , exceptis negoriatoribus , Labeo scri t , eos legato exceptos videri , qui praepositi essent

negocii exercendi causa, veluti qui ad emendum , locandum , conducendum prvoti sunt. NegociationeS vero, ut multae erant , ita eos qui CXercebant singulari nomenclatura insignibant. Ideoque BOARIOS,

P vLLARIOS , FERRARIOS, AERARIOS, FRUMENTARIOS, v INARIOS , VESTIARIOS,

SAGARI Os negociatoreS legimus non semel , aliosque non paucoS. Pulchre Cassiodorus : Negociatores , quos humanae vitae constat necessa

a Lib. 2. eap. 33. b L. de Leg.3.c lib. 6. variar. 7.

416쪽

3- LAVR. PIGNOR Ius quicquid in gemmis ambitio humana potest habere preciosum , tuis ordinationiabus obfecundat&c. SARCINATORE S ut huc referrem , monuit ' Vlpianus ; licet mercis apellatio angustior sit, ut nec ad servos Fullones, vel Textores vel menabitarios pertineat, tamen Padius lib. xv. scribit, ad omnes negociationes porrigendum edicitum. Nec ablegandae videntur SARCINATRICES , quaS recensuerunt Festus, & antiquus tituluS,D IS. MANIBUS

Neque vero fidem faciunt fragmen-ra quaedam, Cornelii Frontonis nomine edita, in quibus legitur, Sarmtrix quc farcit ; Sarcinatrix quae fa cinas servat. nisi hic sarcinarum nomine veniat mundus muliebris, quod non omnino improbandum videtur

a Leg. I. V. de tribui. act.

417쪽

DE SERVI S. J S detur , cum legatur in antiquo mar

Et sane mundus hic plerumque non sarcinas modo , sed & impedimenta militaria aequaverit. At Frontonem tuetur φ NoniuS. ServoS etiam magistros N A v I praepositos fuisse docet si Africanus. Magistrum autem navis accipere debemuS eum, cui totius navis cura mandata est. Magistri vero imponuntur locandis navibus , vel mercibUS , aut vectoribus conducendiS, armamCΠ-tisve emendis. & hoc est 1 servo navem exerceri , ut apud ε Jul. Paulum legimus. Et quoniam, ut superius attigimus, quaestuS non modicus ex mancipiis venalibus

418쪽

3 6 LAvR. PIGNOR Ius proveniebat , erant in familia &

LICTI. Venalitium autem fuit etiam loci nomen, ut apud Petronium , in quo tituli aliquando pingebantur. in ' titulo autem ex edicto Edilium Curulium scribebantunmorbi, vitiaque mancipiorum , &quidquid aliud emptoris intererat non nescire. si Seneca hoc sibi vo-Iuit : stare ante limen Calixti domianηm suum vidi , ct eum qui illi impegerat titulum , qui inter ridicula mavcipia produxerat , alijs intrantiabus excludi. Suetonius; nam apud

majores ait ) cum familia alicujus

venalis produceretur, non temere quem litteratum in titulo , sed litteratorem

inscribi solitum esse ; quasi non perfectum litteris, fi d imbutum. Petrus Chrysologus : hoc implebat Paulus, qui servitutis sua titulos sic scribebat: usque ad hanc horam e iurimus, ct fia

419쪽

timus , ct nudi sumus , ct colaphis caedimur. Pendebat autem aliquando hic titulus per colla. ' PropertiuS, Aut quorum titulus per barbara colla pependit, Calati medio cum saliere foro. Et haec quidem de titulo. Venalium

autem nomine peculariter veniebant j servi novitii. ' Quintilianus: item quod commune est 2 aliis nomen, wi telletitu alicui rei peculiariter tribuitur; ut urbem, Romam accipimus: ct v nates , Novitios ; 2 Corinthia, ara. Mangonum fraudes & impo- sturas si quis adhuc aveat recenseri, ε Senecam audiat: mangones, quil

quid est quod displiceat, aliquo lenociat nis abscondunt, itaque ementibus ornamenta ipsa suspecta sunt : sive crus, alligatum , sive brachium aspiceres, nudari juberes , ct 'fum tibi corpus ostendi. Τhoranius sane ut Antonium P 6 cirin

420쪽

3 8 LAVR. PIGNOR Ius circumscripserit , prodidit Plinius. Illa translatitia erat , & quae ad omnes venales aptaretur 4 cantilena s--- hic est Candidus , ct talos a vertice puticher ad imos.

Verna ministeriis ad nutus aptus h riles, Lio terulis Graecis imbutus, idoneus

aris

Cuilibet.

assinia illis Terentianis fac periculum in litteris, Fac in Paiastra, in Musicis: quoliberum Scire aequom est adulescentem, sialertem dabo. a Vlpianus: sciendum tamen est, qua-ἀam, ct si dixerit, praestare eum noudebere : scilicet ea qua ad nudam laudem servi pertinent, veluti si iuixerit