Laurentii Pignorii Patavini De servis, & eorum apud veteres ministeriis, commentarius : in quo familia, tum urbana, tum rustica, ordine producitur & illustratur

41쪽

rum magistri, agasones, custodes equorum, e , gregarii. F 3 s. &seqφSuperjumentarii, asinarii, agitatore muliones, subulci, porculatores , porcarii. y37. dc seq. pastores , pecori praseoli, pecoris magistri, custodes armenti, armentorum pastorei, s 3 9. Villicus, epitropos, vicedominus. F O. villica. s a. monitor, in Densator,pro curator. y & seqq. a moroedibus praestandis, actores. F46. exactores rustici, operum dominiacorum. y 8. Olivitores, capulatores, leguli, frict res, factores, custodes torcularium, praelatores , Iermi doliarii. y 9. &seq. vinitores. yso. vindemiatores,

42쪽

Aucupes. ysso. venatores, luparit,mau-

suetarii. 3 61. & seq. ursarii, Usigatores, iudaictor S6 . Fabri, architetiti. structores, ferrarii , tignarii, fabri carpentarii, ad qualum ct calcem. s66. Sc seqq. Custodes villa mulieres , saltuarii, ja- nitores, ctc. 3 68.

L. PL

43쪽

PATAVINI

DE SERVIS

nomen esse, & a Noe usque temporibus deductum, sacra Biblia ' testantur : maledicit in Chanaau, servus sorvorum erit fratribus fuis. Expressit autem eleganter Alcimus Avitus: - primum inde repertum Servitii nomen: cuntiti nam se mine ab

Prodiimus, patremque omnis sibi vendicat unum Posteritas: deque ingenuo mala crimiana servum

44쪽

a Lliv R. PIGNOR Ius Et hoc ab ipso Noe totum essi uxisse, ut canit Alcimus, argumento est celebris deinceps facta mentio servo rum, ut in illa ' Abram subitaria copiarum domesticarum recensione, ad fratrem d captivitate eximendum;

in praescripto si circumcisionis &impleto ritu : & alibi; ubi ancillarum , Vernarum, emptitiorumque memoria extat. Ad nomen quod attinet , AE SER v I cx eo appellati sunt a nostris, quod Imperatores captivos vendere , ct per hoc servare, nec occidere solent. MANCIPIA vero dicta sunt, quod ab hostibus manu capiuntur. Eandem Elymi vim latiore aliquanto verborum ambitu

circumscri psit antiquus nescio quis Juris f studiosus , qui in hostibus captis , ct inservitutem re sita scribit esse observatum , q od utile erac 2

beni num. Eos enim servari, o non Occidi

45쪽

DE SE Ru Is 3 occidi benignitatis esse, fervire utilis iis, occidi neutrius. Ita sane Latini, alii alia; quae nos transiliemuS , ne Lector in ipse pene limine haereat. Captivitas lane novitium inventum non fuit : siquidem effluxit ab ipso usque Nemrod. Quae enim leguntur in Genesi ; porro Chus genuit Nemrod : ipse coepit esse potens in terra , ct erat robustus φ venator coram

Domino; illa interpretatur D. h Augustinus, de oppressione & captivitate intelligi. ε Joannes Saresb riensis aperte : traditur hic Nemrod ) tu tantam elationis erupisse v

cordiam, ut nou vereretur jura tem rare naturs, cum confortes conditionis

ct generis, quos ingenuos illa creaverat , hic addiceret fervituti. Non improbat hanc sententiam 4 Per rius, quam etiam tutatur Conradus

46쪽

4 L A v R. PIGNORI Us dedecebat idololatriae repertorem,& Politi rum patrem. μ' Alii autem Nino attribuunt, qui primus intulit bella finitimis, ut facit E fuerit S miramidi ejus uxori metalla primum invenire, & captiviS eorum tractationem mandare, ut scribit Suidas. Duplici autem jure aliquis servus fiebat ; h civili , quando major via ginti annis precii participandi

venire Patiebatur ; gentium, ab hostibus quis capientur, aurista nascebatur. Dominatio enim ex

gentium jure introducta est, inquit. Juriscon sultus, quod & - Luctatio Uacido visum est ad illa Statii:

Ne tristes Dominos, orbamque inimiaca revisam Eurydiceu Natura enim servum esse quempiam . pauci S visum est omnino. Juris civilis capita ampliavit maximus Imper

47쪽

perator ' Constantinus, qui sancivit, Libertos homines ingratos recidere in servitutem, quam evasissenti Claudium imitatus , quod & Nerone imperante agitatum est. Imo Jc in patriam ingrati, qui olim militiam detrectabant, ad dilectum non respondentes, ut proditores libertatis, in servitutem j redigebantur. Et

horum auctariorum alia quidem ut vidimus) culpae, & noxae imputanda sitiat, alia egestati, & pietati. Constituit enim idem Constantinus dicere patribus, filios inopiae causa distrahere; jure nimirum antiquissimae , Romulo invectae patriae potestatis ;cujus meminerunt i Dionysius Halicarnasiaeus,5 Cicero,' Dion Chrysostomus,& alii. Hi tamen precium,aut vicarium offerendo, i vindicabantur in libertatem ; quam compensatio

a Leg. a. cod. deliberi. O eorum tiberis. h Sue . cap. as. c Tacit. lib. I 3. nnal. d Leg. 4.de re milit. e Leg. 2.

48쪽

6 LAvR. PIGNOR Iustor, quod servitium diceret) ing nui , etiam minimi temporis spatio remunerationi precii facere satis. Et idem jus videtur fuisse observatum in AE expositis liberis, quos

appellabant. Eorum enim Liberi tis maximam habendam rationem respondit Imperator si Trajanus. At cum anno Domini CDXLVII fames universam Europam vexaret , Italici homines filios, & parentes vendid rant, quos Placidius Valentinianus redimi praecepit sub quintae adiectione. inibus tamen Optimorum Imperatorum sanctionibus malae huic mercaturae obviam penitus itum non est, cum in Lucanis, conventu Leucotheae, natali D. Cypriani, a

parentibus liberi passim distrahere

tio iniquior fuit, quam ratio humanitatis servo, & domino communis exiS

49쪽

DE SERVI S. γexigeret. Est autem infima conditio, ct fortuna fervorum inquit Cicero. Caput enim servile, aith Paulus, nutatum jus halet, caret nomine, censu, tribu. Fabius major de addicto, cujus manumissio erat controversa ;ante omnia Servus hic habet nomen, est in censu, est in tribur, quorum nihil

ut opinor deprehendi in fervo potest. A militia praeterea V arcebantur, &quidem proposita capitali poena.

MarcianuS, ab omni militia Iservi probibentur: alioqui capite puniuntur.

Traianus Imperator de servis inter tyrones repertis : lectinint, inqui tor peccavit; si vicari j dati, penes eos culpa est qui dederunt, si i , cum baberent conditionis sua consuentiam, venerunt , animadvertendum in illos erit. Et hoc adeo receptum fuit, ut cum ex inopia liberorum capitum, Imperatores ad ultimum prope desperatae

50쪽

8 LAVR. PIGNORIVS Reipublicae auxilium adigerentur, tunc non legerent in militiam servos, nisi liberos factos. Nunc ex hiS,

quae diximus, intelligi dabitur, quid sibi vellet Plinius, cum se confectum scribit infirmitatibus, & mortibus suorum, illud solatii habere, quod

permitteret servis quoque quasi ' testamenta facere , eaque ut legitima custodiret, Quasi testamenta appellat ea, quaa Jus civile testamenta esse nolebat. Qua ratione ε Ulpianus servam servo quasi dotem dare scripsit ; Paulus peculium serviqMasi patrimonium; servi contubernalem , vernae filii 4 quasi novercam appellavit. DOMIN Tu M vero ita ipsestum summi juris, tum summae injuriae erat. Pecudum enim potiuS, quam hominum numero censebantur. Cajus : ut igitur apparet, fem

ritu nupt. ibid. quasi nurus & quasi socrus. f Leg. a. f. ad leg. quiliam.