Laurentii Pignorii Patavini De servis, & eorum apud veteres ministeriis, commentarius : in quo familia, tum urbana, tum rustica, ordine producitur & illustratur

651쪽

bat, fines ' custodiebat. Nomen etiam hodie retinent rustici nostrat . Hujusmodi munere functus est Asaph custos saltus Regis apud Nehemiam, &Tirrhus ille ε Virgilia

-- Tyrrheusque pater , cui regia parent Armenta, ct late custodia credita campi. ubi notat Servius , describi magistrum pecoris & saltuarium. Saltus autem quatuor centuriis constabat

vel ' quinque ; & fuit fundi pars ex AElio Gallo & ς Varrone in qua silvce & pastiones sunt ; & harum

causa casae quoque, ubi dominus aliquando habitaret. Hujus ordinis videntur fuisse, qui IANVAs ad transmittendum populum per villas observabant , ut notat SiculuS Flaccus.

652쪽

non enim unuS tantum IANI Top

in tota villa fuit. Ovilia sitos habue.

sT 1 domini apud ' Joannem

αυτοῦ ἀκούει. Et videntur , Bubilia,

Equilia , Caprilia itidem habuisse.

HOS autem Omnes , quos 1 capit villae rusticae recensuimus, β Vlpianus Vocat mancipia praediorum operarios rusticos Alfenus, rustica mancipia Paulus, alii aliter.

653쪽

ANTONII VEL SERI

A DII IERONYMUM FA3RVM

SIVE D I AE T A

DIAE TARIO

EPISTOLA; Cui S. Castuli instoria occasonem praebuit. INter alios complures honores, quos nuper Laudishuta Serenissimi Principes in me immerentem contulerunt , non minimus is fuit, quando in prandio, exorto sermone de nomine Zetarii, quae illi proprie notio subjecta esset , cum dixisset quae volebat Reverendus D. Praeposi-

654쪽

s a A. VEL SE Rustus, Serenissimus Princeps Maximi lianus meam quoque sententiam intelligere voluit , misitque ad mi D. T. quaesitum, ecquid supereati mihi compertum esset. Atque ibego testatus ante omnia , nihil in de ista quaestione ante cogitasse, di eiurumque non alia quam quae sibi lio in mentem venissent: respondi Iidem mihi videri esse Tetam , Vel rectius et an , quanquam promiscue scripserunt vetereS , quod diaetam II. Sic enim solitum antiquis duas illas litteras , D. I. in unam Z

Contrahere, cui rei firmandae, testimonium tunc attuli ex notissimo ca

mine ecclesiastico ; Michaelem in

virtute conterentem Zabolum, hoc est,

quod nemo negare potest, diabolum. III. Proindeque eundem etiam esse Zetarium & Diaetarium. IV. Porro Diaetam sive Zartam, antiquitus fuisse coenationem, seu id quod Germanica lingua vocamus Ta-

fel ben, Italica Tisello. V. Ex omni

657쪽

hac ratione eam summam redire, ut Zoetarius vel Diaetarius is sit, cui Eaetae, diaetae, coenationiS cura commis .sa est. VI. extremum, arbitrari me hoc munus suis te servorum , aut summum libertorum. Quaesivisti, num ista omnia statim idoneis auctoribus astruere ac probare possem. Negavi, quippe imparatus & deprehensus. Postea domum reversius, coepi considerare singula diligentius & attentius, lubuitq; experiri,an obsequentiores & minus superbos libros haberem, quam D.Praepositus, qui sitas a se consilios ajebat nihil respondis

se. Et est sime, cur veteribus amicis meis, libris inquam, habeam gratiam, ita liberaliter& benigne responderunt ad omnia, neque passi sunt existimationem meam, hoc saltem nomine, apud Serenissimum Principem indiscrimen venire. Unicum est, quod

nunc primum ab illis didici, diaetae

quidem nomen non raro pro coenatione accipi, es. tamen cum hujus Vocis

658쪽

s A. VEL SERVs vocis significatio latius tendatur. Ista quomodo se habeant , pauciS

si vacat, accipe. I. dixi, non aliud esse et Gam quam diaetam. Plinius indicat epistola xvΙ1. libri secundi ubi aliquoties diaetam nominat, mo netque interpres ejus Jo. Catanaeus alios libros Zetam habere. Eandeta lectionis varietatem notavit in edi tione sua Henricus Stephanus. Jata libro v. ep. v T. Distulam quoque legere est, ubi alii codices, eo terr

teste, et et culum praeferunt. Tur

etiebus itidem , vir magnus, & velut

Sol quidam philologiae, ita sentin& est qui primum hoc eum docuissasseveret. II. Contractionis illiu exempla, praeter hymnum ecclesimsticum , permulta sunt apud alios.

Ita Cyprianus ad Demetrianum :iu minam Zabuli per ipsum cst

cum imo cadis ' quam lectioneae teste pamelio agnoscunt aliquot manuscripti codices : Ambrosius dehide ad Gratianum lib. v. cap. I

659쪽

de Zeta ct Zetario. sps Zabulus enim verum Dei filium fate-

- , Arrius negat. Hilarius in Matth. can. XXVI. Furem enim effos dit Zabulum ad detrahenda ex bis spolia pervigilem. Paulinus ep. I V. de Juda proditore sic loquitur : vere ut tabolus, ignarus gratia Dei , in qua illi non esset portio. Ita Graeci ζ ηοeo' pro , Δ

pro teste Plutarcho. Et in Antonini itinerario, Zarxhytum pro Diarrhyto. Et apud Issidortum Zanium pro Dianio ; Sic enim legit vir doctissimus Hieronymus Surita: nam in vulgatis libris eam lectionem non reperias. Sed desino, ne ineptus fiam, & fortasse jam sum. III. Zetarium eundem esse qui Diaetarius, spero homini non nimis pertinaci ex

iis quae supra allata sunt, satis probatum : quid enim potest asserricum ulla probabilitatis specie, cur si geta idem est quod diaeta , non etiam Zetarius idem sit qui Diaetarius λ IV. Quid igitur fuit tandem Vel

660쪽

s 6 A. V E L S E R v svel geta vel diaeta λ Respondi cornationem fuisse , taleque aliquid; quale Germani TVesubeu Itali Ti-nello appellant. Probo. Sidonius Apollinaris lib. II. ep. II. Ex hoc triclinio sit in Miam sive in coenatiunculam transitus. LeXicon Graeco la

ium. Tametsi huic loco non nimis nitor , scio enim coenaculum aliud etiam significare, & vero, Opinor,

hic aliud significat , sicut & apud

Juvenalem Sat. X. rarus venit in ca

nacula miles. Varro diaetam inde dici vult, quod in ea per diem ed tur. Non quaero quam recte: hoc est enim palam ineptum , quod Pace doctiss. Romanorum dicere liceat ;mihi satis est firmandae sententiae meae esse. Athenaeus lib. v. in descriptione navis Hieronis Regis, ad

utrumque parietem aditus medii diaeta fuerunt numerst xxx. viriles, 'atuor

lediis stratae. Vbi eruditus interpres Dalechampius diaetas interpretatur