Titi Livii Patavini Opera quae exstant omnia ex recensione G. Alex. Ruperti cum supplementis Freinshemii. Tomus primus decimus quartus

발행: 1825년

분량: 523페이지

출처: archive.org

분류: 전쟁

231쪽

T. LIMI

Trebiam. Ceterum magna ex parto ait Trasimenum captis. Gallis Hispanisque scuta eiusdem sorinae sero

erant: dispares ac dissimiles gladii: Gallis praelongi,

ac sine mucronibus ): Hispano, punctim magis. quam caesim, assueto petere hostem , brevitate habiles , et cum mucronibus. Sane et alius habitus gentium ha rum tum magnitudine corporum, tum specie terribilis erat. Galli super umbilicum erant nudi: Hispani linteis praetextis Purpura tunicis, candore miro fulgentibus, constiterant. Numerus omnium peditum, qui tum steterunt in acie. millium fuit quadraginta, decem equitum. Duces cornibus praeerant; sinistro Hasdrubal, dextro Maharbal 4: mediam aciem Hannibal ipse cum fratre Magone tenuit. Sol, seu de industria ita locatis, seu quod sorte ita starent, Peropportune utrique parti obliquus erat, Romanis in meridiem, Poenis in septemtrionem Versis. Ventus Vulturnum incolae, regionis vocant , adversus Romanis coortus, multo pulvere in ipsa ora volvendo Prospectum ademit.

Lila, adeoque non legentia corpus ἔ

'oldib. II, 3o. 33; III. li4. Biabitis ut Deιtis, qui saei te regi. iractari et sopi potest. Contra inhobilis diei itie dixiv. 34. n. 3, et xxxIll. M. CL

232쪽

Mn. XX lI. CAP. 47XLVII. Clamore sublato , procursum ab auxiliis ;et pugna levibus primum armis commissa deinde equi

tum gallorum hispanorumque laevum Cornu cum dextro ror nano ConCurrit, minimo equestris more pugnae. Frontibus enim adversis concurrendum erat,

quia, nullo circa ad evagandum relicto spatio, hinc amnis, hinc peditum acies claudebant in directum utrinque nitentes. Stantibus ac consertis postremo turba equis, vir virum amplexus detrahebat equo. Pedestre magna iam ex parte certamen iactum erat: acrius tamen, quam diutius, pugnatum est; pulsiqueroinani equites terga vertunt. Sub equestris finem certaminis coorta est peditum pugna. Primo et viribus et animis pares constabant ordines Gallis Hispanisquet tandem Romani, diu ac saepe Connisi, aequa

mis tenuem, eoque parum validum, a cetera prominentem acie. Impulsis deinde ac trepide reserentibus pedem insistere; ac tenore uno per praeceps pavore fugientium agmen in mediam primum aciem illati. postremo, nullo resistente, ad si sidia Afrorum

Cap. XLVII. i. Minima e estris more pranae, quippe quae alias vaga. upe consertis ordidibus. Aed ab alii, a fronte , ab aliis a latere eoin illi ha-tur ἔ Stroth. Vide ad Tae. Ann. vl. 35. n. 3. el eonser ad haee et seqq. Polyb. liii. Illi eap. It 5. a. Stantilus . ἱain immobilibus. ae

eonfertis postremo. possutiam concurrisAent . turba equis. ob nimiam lair.

minentem , evi frons aequa. Aeti reela opponitur. Nox ins .lera malebah Gro. novius.

propius admota. Cons. Polrb. III, at exic. aab, et Proni. Strat. II. 3. n. 7.

233쪽

T. LIVII

pervenerunt; qui utrinque reductis alis constiterant, inedia, qua Galli IIispanique steterant, aliquantum Prominente acie: qui Cunctis ut Pulsus aequavit si Ontem primum, deinde nitendo otiam sinum in medio dedit si, Alii circa ia in cornua secorant; ii vitentibusque incauto in medium Romanis, circumdedero alas:

mox, Cornua extendendo, clausere et ab tergo hostes.

ΙΙine Ilo inani, defuncti ne quidquam proclio uno 7, omissis Gallis Ilispanisque, quorum terga ceciderant,

ot adversus Afros integram pugnam ineunt, non tantum eo iniquam, quod inclusi adversus circumfusos, sed etiam quod sessi cum recentibus ac vegetis pugnabant. XLVIII. Iam ct sinistro cornu Romanis , ubi Sociorum equites adversus Numidas steterant, conscr- tum Proelium crat, Segne primo, et a Punica Coe

ptum fraude. Quingenti sermo Numidae δ, praeter

6. Deinde nitendo etiam sinum inmediri dedit etinetis , id est. Romanis omni virium nisu iustantibus ; Do tr. ilentibus Homini . inris imput risndversor est quasi hypallage. ut aptid Virg. Georg. III, 215, tirit inu Mo

. Destineti nequidquam Proeliri tinnetim Galli. Hispaniaque. Mox et pro vitie. etiam qnod modo praeee sit . et mox sequitur ex optimis NM ta qothus etiam το integram abest reposui, etsi plane delere malim. C p. XLVIII. 1. Iam et sinistroetirnti Romanis ex optimis MSS. revocavi pro vulg. Iam ea in sinistro

cornu romario.

a. Quingenti Ierme Numidae etc., qtios alii dierant sexeont Α . alii qua dringentos, et Appian. Beli. Hanni h. XX . dia, Celli heros suisse. CL FeOtit. Stetit. II, 5. 27; Valeri Max. VII, 4 . a. ei Sil. X. is 5 sq. Nihil de ea re

apud Polybium. Mox praeter ecnmelia arma edes atile Gron. Praeterita armia Optimi MSS., unde praeteritis a arma edidit Gmnov. et ρ eter sol in arma Drah. ex emend. Heius. su vellet. ii. a , n. 2. et Periet. - Numidas equites Likius XXXV , at, et Claudian. Bel. Cild. 43b, tantum laeulis instruet , cetera inermes fuisse tradunt. Quae sunt ergo iusta aut solita arma eorum

equites armatos memorari obserunt. et ex horum genere suisse eos, de qui-hu, hie agit Livius, suspiratur. . Du-

Lee Immo telaque dixit pro id est, tela; vide ad ii, 42, n. 7.

234쪽

I. IB. XXII. CAP. 48 . 49

solita arma tela quo, gladios occultos sub loricis habentes , specie transfugarum quum ab suis, parmus post terga habentes, adequitassent, repente ex equis desiliunt; parmisque et iaculis ante pedes hostium proiectis, in mediam aciem accepti, ducti que ad ultimos , considere ab tergo iubentur; ac, dum proelium ab omni parte Conseritur, quieti manserunt. Postquam omnium animos oculosque Occupaverat certamen , tum , arreptis Sciatis , quae passim inter

adoriuntur romanam aciem; tergaque serientes, ac

aliquanto pavorem ac tumultum, secerunt. Quum alibi terror ac fuga, alibi pertinax in mala iam spe proclium esset, Hasdrubal, qui ea parte Ρraeerat , , subductos ex media acie Numidas, quia segnis eorum Cum adVersis pugna erat, ad persequendos passim fugientes mittit: Hispanos et Gallos pedites, iam filiis prope sessis caede, magis quam pugna, adiungit. XLIX. Parte altera pugnac Paulus, quamquam pri mo statim proelio sunda graviter ictus suerat, tamen

3. Tema serientes. ae poplites me- ueneri, suecidentes, ut cap. St. Terga et poplites hostis. vel aversi. vel sugientis, maxime petunttir. Cotis. Hor. Od. Hi, a. is, et ad Sil. IV, 3έ i. In malia iam epe quamuis nil boni iam sperarent ἔ ut in mala spe poterat: sed magis Livianum suerit υι in mala iam Ue et Baver. 4. ma Irtibal, qui ea parte yraeerat; sed praestiit sinistro eornu Poenorum vide eap. 46), et Loe c. 48 desinistro cornu Rom. agitur. Gron. coli. cap. 4s . et Polyh. III. t s. locum hune ita emendate Biasdruboi, qtia

laeoa pro ea ; et Simili. quia parte eum Gronovio legit. At Bauet. putat, Hasdrubalem nune hie imperasse , nune illie, ut intelligere lic at qui tam ea parte praeerat. Cons. ad VII. t 5 .

n. a.

5. Fritis eaede magis quam regna breviuΑ dieitim pro proelio, Pera prae liandi. quae eaedes esset magis, veriti quam pugna; caedendo, non pugnando; Bauerus.

235쪽

T. LIVII

t occurrit saepe Cum consertis Hannibali, et aliquot locis proelium restituit, protegentibus eum equitibus romanis *; omissis postreino equis, quia consulem et ad regendum equum vires deficiebant. Τυm denuntianti cuidam, iussisse consulem ad pedes des sendereoquites, dixisse Hannibalem serunt: a Quam mallem, is vinctos mihi traderet l . Equitum pedestre proe

lium , quale iam haud dubia hostium victoria, suit; quum victi mori in vestigio, mallent, quam sugere;

victores, morantibus victoriam irati, trucidarent, quos pellere non poterant. Pepulerunt tamen. iam Pa ICOS Superantes, et labore ac vulneribus sessos. Inde dissipati omnes sunt, equosque ad fugam, qui poterant, repetebant. Cn. Lentulus, tribunus militum, quum , Praetervehens equo, sedentem in saXo cruore oppletum consulem vidisset: L. Aemili, inquit, quem is unum insontem culpae cladis hodiernae dii respiis Cere debent, cape hunc equum. Dum et tibi viriumn aliquid superest, comes ego te tollere possum aco protegere: ne lanestam hanc pugnam morte conino sialis seceris; etiam sine hoc si lacrymarum satis Iu

tes peditem tegerent. quum, eonstitis 5. Peptitia tint tamen vietores, Poe- exemplum sequuti ad pedes descen- ni, Boinan . iam paveos suPerantes. dissent. - Donuntianti, nuntianti. qtium iam pΛDei eorum superessent; 3. Quam miatim sineroa mihi tra- Gron. Pra toroehena equo Pro Pras deres eos. quam nune , dum ad ulli- reroeelus. quod noluit dicere. tit in re ninis pedibus pugnant. trueidandosi velut nimia praesenti; Butier. Stroibi . Qiaiam mvitiem. id est, non ε. Diam sine hoe, sine morte tua; nollem, vel quam partim mallem, nou mee. sne hae eoni. Gronov. et pati loquantoperae perinde est, ae si vinetas ante insontem eti*a. - Maera Miritiua milii tradidi Meta Bauer. Psul. in Fab. esto; vide ad II, 2. n. Io.

236쪽

. IB. XXII. CAP. 49. ctusque est. n Ad ea consul: oΤu quidem, Cn. is Corneli, macte virtute esto; sed cave. frustra mi- is serando exiguram tempus e manibus hostium eva-- dendi absumas. Abi, nuntia publice Patribus. v n hQm romanam muniant, ac prius , quam hostis vi- . ctor adveniat, praesidiis firment; privatimque Q. D Fabio. L. Aemilium praeceptorum eius memorem n et vixisse, et adhuc mori I. Me in hac strage miliis tum meorum patere exSPirare, ne aut reus iterum n e consulatu sim, aut a Cusator Collegae exsistam .is ut alieno crimine innocentiam meam Protegam. n

inde hostes, oppressere: consulem, ignorantes quis esset, obruere telis; Lentulum inter tumultum abripuit equus: tum inde essu se sugiunt. Septem millia hominum in minora castra, decem in maiora, duo sermo in vicum ipsum Cannas perfugerunt: qui extemplo a Carthalone atque equitibus, nullo munimento tegente vicum, circumventi sunt. Consul alter, seu sorte, seu consilio, nulli fugientium insertus agmini s, cum septuaginta sere equitibus Venusiam peri

fugit R. Quadraginta quinque millia peditum, duo

r. Et adhue mori , nune , quum maxime; in eo esse , ut sie memor eius moriatur; flauet. - Walei tu . Emend. p. 39o, Bauero non assentillirexplientiti a tia per nune maaima , quod exemplis probatum vellet. neque tamen eum Vossio deleret partieulam : a vie idem est atque insuperaeoniae Horat. Ep. I, ra, T. 'Tae. Α - tiat. l. ο; Cieee. de Amie. p. 9: Plin. XXIII. I. et al. LEN. - ne aut reus atertim a conatiliatu. post eum. sim ἔ

Gron. Ohsa. Iv. uo. g. Haec exigentea. agentea tui ap. Cie. ad Diu. X, 24 . agentes sermone. colloquentes , εξηγουννους , Erne l. Loquentes inter se quasi expostulantes , certantes amice; Baiaee. s. Mui fugientium insertas agmini nulli e tribus. modo memorati . Inseritis, quod etiam Baiiero plaevia evi leo reposui pro vulg. infestus . quod ineptum est. Infertias eoni. Perleton. Immisitis Cron. quod recepit Atroth.), et ingestus Buria. De numer sopientium, eaptorum et caestiriam et .

237쪽

T. LIVII

millia septingenti equites, et tanta prope civium sociorumque pars, caesi dicuntur: in his ambo consulum quaestores L. Atilius et L. Furius Bibaculus; unus et viginti tribuni militum ; consulares quidam , praetoriique, et aedilicii: inter cos Cn. Servilium Ge

minum et M. Minucium numerant, qui magister equitum priore anno R, aliquot ante Consul fuerat: Octoginta praeterea aut Senatores, aut qui eos magistratus gessissent 4, unde in senatum legi deberent, quum

Nox quinque post quadraginta tu serui ex melioribus M S S., quiae. Et so,

memorant e. et ita certe magis si hi constat Livios. Quae loea nisi ohst: aeni, pro XLV mitiis, eum Sirothio xi pἱetiri possia LXV millia, quoniam Polyh. LXX milliti habet. et Livius modo dixerat . is OO effugisse. Si Pravero , cap. 36, in castris rom. 872oosuisse. Ceterum ooo interiisse seri tith Dioti 1s. II. p. 89, έ5ooo auetor Ep; l. I tu . . fioooo Plui. Fab. Pag. 383. 435Oo Eutr. II l. io . et 44oco Oros. v. Is .ii. Et in his tanta prope elotama Horum e Pars , neque m fgna. par.

It, latiue diei dubitabat Dia Letus; sed

sauerus mouet , eto que , vel et pro quam , ae positum esse, et tanta et pro rati in otiantia. ut graeee ιτορ χαὶ

pro eoc , verbi gratia , apud Tliuer d. I. i , et tot ναὶ ἐκμοα ἐγώ. Gronou.

pars. PO sis ei aequa pro toneta. Sed ueti trum probabile. a. M. Minucium , qui mag. equit. priore anno vid. cap. 8 . a et seq. , viliqtivi annis iante consul Deriat, scit. an. Vrb. 53 a. I 3. Atii seniatores, atii qui eos magistratus gessissent, tinda , e quibus, an e. quibus gestis, in senatum itas

delerent. se. magistratus eurules: Damin I eum senatorum demortuorum vel

senatu motoriam hi ci eon orthus prἱ mi et prae eeteris legi solebant dehohatit. que . delude alii, qui minores magistratus gerebant aut gessernnt et videin se. XXIII . G. Festi verba stitit tu Qui post lustrum conditum ex itiis

Dioribus magistratum cepere, in M. Datu sententiam dicunt, non ta inense uatores vocantur ante. qnam in se.

Di ribus sunt Gnsiris et Geli. III, 18:. Non pati ei sunt. qui opinantur. Ρedarios senatores appellatos, qui sententiam in senatu non verbis dicerent. sed tu alienam fetilentiam pedibus ieetit. Quid igitur, quum senatusconis stilium per diseessionem sebat, nonne universi genatores sententiam pedit, ussorebani3 - immo pedarii dicti, qui. nondum a censoribus in senatum te et i, senatores quidem Non Erant, sed, quia honoribus populi usi erant , in Lenatum veniebant, et sententiae ius habebant: nam et curulibus magistra. tibiis sutieti, qui nondum a eensoribus in sentitiam lecti erant, senatores non erant; et, quia in postremis seripi ierant, non rogabantur sententius, sed, quas principe i dixerant, in eas disee. dehant. IIoe signis eunt verba edieti.

238쪽

t, . LIB. XXII, CAP. 49, 5o 237sua voluntate milites in legionibus facti essent. Capta eo proelio tria millia peditum, et equites trecenti di

cuntur . .

L. Haec est pugna Cannensis, Alliensi cladi nobi Iitate par: ceterum ut illis, quae post pugnam accidere , levior, quia ab hoste cessatum est; sic strage exercitus gravior foediorque. Fuga namque ad Alliam sicut urbem prodidit, ita exercitum servavit:

quo nune quoque consules, quum 1 e Dalor a tu eoriam votant . D tuntur e

CET. - CL ad I. 3α . n. 33: XXlII. 32, n. I, XXVI, 3 pr. XXVII. 3έ. n. 3 qtii locus hue refertur a Sigonio . sed de M. Livio agit. qui ob dolorem

potius ei iram ignominiae acreptae enatoris Partes agere reensavit. do. Dee cognati eum hominis musa stantem eo it in senatu sente aliam d2

senator a mullis M M. abest prob. Gmnovio, quia in senatum venerint Plures . pluresqne sententiam dixerint , quam senatores γ ; Mantit. de Sen. rom. cap. a , P. sos, tu Thea.

CAP. L. t. Fuga namque ad Auiom

ad II έ3 . n. 5. - AEt ritia morientis propa totus exeret tis fit, h. e. eum itimoriendo, uel eius moriendi eonsilium equutus est; ita ut verbi mori uis ex parite. morieritis repetatur ad verbum fit: nam scripsit ita Livius, ut me in hea sibi aptius responderent. et pas-κim esse ali itis dixit pro sequi ali- η em ; strolh. Cons ad Ill, M. n. 4et XXI. at , n. I. Eodem sere modo Lipsiu4 haee verba interpretatus est Aemilio morienti prope omnis exerciliis commoritur. Contra morientis esse noti latine diei posse pro eommori monet Gonovius. At Drata et Crev. notant, esse Hieuiὴs morientis nociper se quidem dici pro alietii eona

mori. sed latnen pro morienti favere adhaerere, sequi, imitari, comitari, et hoc pro eum eo perire. Grono vitis emend. atieritis moriem more toltis exertatus lute, tit sensus, sit, illos Paulum recla suadentem, praedicentem. deterrentem, et tintim insontem culpa

eradis vide eap. 4 s), non audivisse. d. Varroni vatio credulos . traxisse iti id petieulum, quo simul perierint,

odeoque mortem eius, eri mera suum.

morte consimili luisse. Sie eadem se te exprimitur sententia: o Sed inepto in Lipsit ae timen ; Grono vianti tu vero poeti eum plane, immo sophisti tam . aut nugatorium , salsiim quoque videtur. Cur enim exercitus romani si ueret mortem eonsulis 3 Quitii e te me te pugnassenti Nugae. Forte innuit Livius, maximam eladem tulisse alietum exercitum. vel cornu Aemilii, quum plures tamen ex altero, Varrotiis, eo u evaserint. Nee si e quidem Placet, nec verum satis est. Mormi uti que non morientis, scriberet Quid,

si, itigii legerimus'. Batier. Noe figie in plerisque libris exst ut , sed non

magis h. l. aptum est. Forte leg. cυmes Pro totus : quo sensu passim eomes mortis ei morieniis dieitur.

239쪽

T. Livii

ad Cannas fugienim consulem vix septuaginta sequuti sunt; alterius morientis prope totus exercitus sui Binis in castris quum multitudo. semiermis sine ducibus esset, nuntium, qui in maioribus erant, mittunt;

dum Proelio, deinde ex laetitia e ulis fatigatos quies

nocturna hostes premeret, ut ad se transstent: uno agmine Canusium abituros esse. Eam sententiam alii lotam aspernari: Cur enim illos, qui se arcessant, ψsos non Denire, quum aeque coniungi Possent' quia Oidelicet Alma hostium omnia in medio essent, et aliorum , quam Sua, CorPora tanto periculo mallent obiicere. Aliis non tam sententia displicere, quam animus deesse. P. Sempronius Tuditanus, tribunus militum, is Capi ergo mavultis, inquit, ab avarissimo et cmis delissimo hoste, aesti inarique capita VPStra , et eX- is quiri pretia ab interrogantibus, romanus civis sis, M an latinus Socius R, ut ex tua contumelia et miseria is alte Pi honos quaeratur8 Non tu: si quidem L. Ae- is milii consulis, qui se bene mori, quam turpiteris vivere, maluit, et tot sortissimorum Virorum, quin circa cum cumulati iacent, cives estis. Sed ante,

Μ quam opprimit lux, maioraque hostium agminais obsepiunt iter, per hos, qui inordinati atque in-

, compositi obstrepunt Portis , erumpamus. FCrron atque audacia via sit, quamvis per consertos hostes. M Cuneo quidem hoc laxum atque solutum agmen , is ut si nihil obstet, transibimus. Itaque ite mecum,

a. Romanus elois ais . an utintia antatis r uam verendum erat. ne Han

nibal, ut olim vid. e. 7 . Romanos, pretio redimendos . in vineisla daret, . t Iitini nominia foetos sine pretio dimitteret; Doer. - Non ita . acii. ita

ae bene mori. quam ita iter Misera maluit, pleonasmus p nominis per se . ut apud Cie. Cat. I. u , erupis maiaememem asse ; Bauer. Cons. supra

240쪽

is qui et vosmet ipsos et rem publicam salvam vultis. 13

Haec ubi dicta dedit 4, stringit gladium , cuneoque facto per medios vadit hostes: et quum in latus dextrum, quod patebat, Numidae iacularentur, translatis

in dextrum scutis, in maiora castra ad sexcentos evaserunt; atque inde Ρrotenus, alio magno agmine adiuncto, Canusium incolumes perveniunt. Haec apud victos magis impetu animorum, quem ingenium suum cuique aut sors dabat, quam ex consilio ipsorum, aut imperio cuiusquam, agebantur.

LI. Hannibali victori quum ceteri circumsusi gratularentur, suaderentque , ut, tanto perfunctus bello , diei quod reliquum esset, noctisque insequenti S, quietem et ipso si hi sumeret, et sessis daret militibus : Maharbal. praesectus equitum , minime ceSSandum ratus, o Immo, ut, quid hac pugna Sit actum. n scias. die quinto, inquit, victor in Capitolio epuis laberis. Sequere: Cuin equite, ut priuS VeniSSe, M quam Venturum, Sciant. praecedam. M Hannibali nimis laeta res est visa, maiorque, quam ut eam Stu-tim capere animo posset. Itaque, poluntarem se laudare Maharbalis, ait; ad consilium Pensandum re oris

3. mea tisi dicia dedit ele., hexa- meler integer et dimidius.- Laltis dextrum . qtimi patebat, expositum erat, Aetl. ietui . seu utilneri, tit XXXI, 3s tibi etiam e sem sensu aperitim diei tur; uide ad XXV. is. n. ia. Nox auseaeenti leg. eum lae. Crouovio. CL ad lih. IV. e. 5s. n. 4. Deinde protenus seripsi pris protinus s vide ad Iti venal. III, 1έo; XIl, toet , et impetu animoriam . qtiem e quibtisdam NSS. t timuit,tis anil. odd. ante Gmnovium restitui pro i. a. . quod , etsi retias. Gron. qui hoe relativum το haee re spieere putat: quod, se. ex illis Guxiliis. Possis et quos legere : quod iam montiit Bauerus. C p. LI. r. Disi quod reliquiam ea set . noctisque inse entia. quietem ;nd V, i s. n. 3.-Mia1ar Ii ead n tribuit valet. Max. lx , 5 extr. 4; sed Adherbati s sorte per errorein ithrariorum Florus II, 6. Magoni Sil. X.

3 5 sq. et amicis priora, at illa Mincera aris Banna I. ineloria uti neseis Boreae Plulatet . in Fab. p. i8έ. A. Cons. Gell. X , et 4 , et, qui eum deseripsit, Naer . l . 4. MOx aute venisse ex edd. anti. sorte inserendum te.

SEARCH

MENU NAVIGATION