장음표시 사용
161쪽
r o Formularum, M. liber singillaris. Leoni, Gregorio laudata, probata, servata. uoc ius est, quod tibi contemnendum adeo videtur, quum illud ignore . Sed quid mihi, dices,com mune cum Graeco, cum Gallin Satis mihi tuerint Jura sacra, sed illa Romana. O egregiam Juristonsulti scientiam, J is socrum profiteri, & maximam iuris' ejusdem partem penitus ignorare s Canonicas scit .leges cum Canones plane uesicive is eos totius, ut Munt illi,Mundi revereulia consti, attan 'Sed quando ad Romanos me vocas Canoanes, parebo, nec tamen invitus. Romanus este ille vetustus, quo Zosimus, nilaciuS, Caelestinus antet sextum Ecclesiae' saeculum utebantur. Romani, Dionysii, Isidoti, Iucinis; Burchardi. Reginonis Bernardi, Anselmi, Innocentii, Vallensis, Honorii, & alii plurimi codices. Facile ne eos videtur evolvere, qlios ego commemoravi Facile diversos ritus mores Ecclesiae cognoscere, do omnibus se Ore judicium Facilius utique quis Institutionum quatuor, Codicis Justiniani duodecim; & Digestorum quinquaginta libros perVolutarit ; sed in istis maximas inesse dissicultates agnoscis; in illis non agnostes nec numero 'nec pondere, nec gravitate. nec magnitudi. '
162쪽
o re/ Rine cum his ullatenus comparandis sed quid agant tandem intelligo. De Gregorii noni de Bonifacii octavi, de Gratiani codice disputan Quam in a gustam Juris Pontificii partem s& quasi angulum sese relegantat Hic manise sta Jura contineri dictitant, nec subtilitate, nec ambiguitate civili Juri similia. O divini Iuris sacros Interpretes, quanta vos hodie . cura liberatos intelligot Quid vetera , quid nova tanto studio, & labore tractatis p quid controversias Gordio nodo implicatiores solvere conamini Hunt hae curae hominu egre'gie otio, ac literis abutentium. Omnia sunt
aperta pueris, & quod vobis & senibus, Meruditis, doctisque minime patuit, hodie infinidoctis liquet adolesi latibus i iis At videte qWaeso, Auditores, ne si isti de Iuriris. Interpretum scriptis me dicere intellexeritat, statim ad id confugiant, a quo maxime vos abducere laboror ideo magis esse respue
dum Iuris p tificii studium , quod cuncta.
Interpretum opera sint enucleata. In quo tra
nita .ής aiunt, gladio conficiunturι Sinamque propterea facile Juris Pontificii stu
dium arbitrantur,bquod Interpretum op x. expositum, & in optima luce collocatum esse
putent D secile &Jus privatum erit quodj totidem, pluresque habet Ioterpretes e facilis'. TheoIogica facultas ; nulla disciplina non δεήcilis. At si ex scriptorum multitudine , atqu librorum quid assumendum sit, contrarium
163쪽
a 2 Formularum .e. libis singularis. tectius , ut opinor colligetur: δ. Scit enim
multitudo ipsa dissicultatε, quum quia sequodam sit prae variis scriptorum opinionibu sdissicine videatur. Optim. idcitco Justinianu
ne commentaria in Jus scriberentur , interi. dixit, quod utinam in publico, privat Re aro custoditum fuisser , Iacim enim forum, scholae, volumina tam variis; tamque disso nis sententiis redundarent ; neque, quod esset optandum, tor lapientes viri saepe ruissent de summarum potestatum concordia, de privatorum , salute, fortunisque solliciri. Quam subtile igitur jus illud existimabimus, in quo
declarando tot desudarunt, & desudant inte Pretes , nec numero, nec doctrina; civilibus
f At vero si subtilitate, de qua multa praet reo, legibus Romanis par esse demonstravi
Jus Pontificium; tamen ambiguitate obsctiarius esse contendo. Duo vero ambiguitatis genera agnoscimus, alteram, quae verbis haereat D alteram, quae, irrepat extrinsecus. Illa facultatis vitio nascitur, haec hominum culpa; illa Voces respicit, &senis . legumlaiorum haec documentorum veritatem , vel lalsitatem; altera ad 4nterpretem pertinet d adcriticum altera , altera Ius publicum vincitur a Jure privato , altera vincit. Atqui mussa labin
rati ambiguitate jus Pontificium, quae legum conditorum incuria in privatae jura confluxinqua, licet callide dissimulent, immane quam
164쪽
tunt discrucianitar ingenia ; cuncta namque in nostro di lucida,&nta ex rerum magnitudine; numero, subtilitate labor oriretur, plana,& aperta , dc quamvis, non ornato , tamen simplici stylo conscripta. At haec perspicuitas, quantam saperi immortales, generis alterius continet obscuritatem p Illam, dum mirantur incauti ; in hane delabuntur, & dum perspicua & manifesta cuncta sibi cernere videntur, magnis, quos non vident, obcaecantur erroribus . Ab antiquioribus etenim sua Gratianus , & saepe Gregorius mutuati, mutila retulerunt , & decurtata. Hinc prima Juris, quo
vivimus dissicultas, non tamen maxima Saepe namque contingit, ut ad codices recta
rere debeamus, unde in nostros illa sunt derivata ; & quum ad eos accesseris , ad alios saepe confugere necessc sit; quod vel eodem Praescripta modo sint, vel corrupta deterius in illis reperiantur, donec ad scatebram ipsam caputque pervenias. Promptum ne igitur de xxpeditum tot adire scriptores, tot Iastrare
volumina 'Semperne codices illos, tam Varios, inin raros, tamque magnos in manibus
liabere poteris ρ Sed haae quamvis non levia sortasse tamen toleranda. Quid si unam, idemque monumentum hic pontificibus , illic Synodis ; blibi Patribus adstribatur .& ex codncibus, seriptoribusque, qui Pontificibus illud assingunt, alter Pontifici, qui rescribere consuevir ; alter 'eii, qui nullas dedid epistolas
165쪽
Forma um .c. liber singulo. qui Conciliis, alter emcntitis Synodis alter veri, attribuat ; & rursus, qui veris, ster Pr viirciali conventui kalter universali , ut de P trum scriptis quae falsiratis uota laboram, nune conticescam 8 Quae obscuritas I .Quae perturbatini Nec enim c.parvi ducenda censueris; aliud enim, si Oecumenicis ex Coo. ciliis . Pontificumque rescriptis, aliud si ex alio fonte testimoniuiri Promanarit, statuen- . dum Quod si falsum sit quamvis relatum 'in Gregorii codicem, nisi & boc ipse cognoveris , nostris despectui fueris, exterisque lu- . dibrio. An putas, haec rarb continvre 3 Et utinam rarissima forent , non etenim magna. Cura, magnoque pretio, remotissimis in regionibus hujus argumenti nobis essent q-
Nunc sumas tibi quaelibet ex hisce codic, bus 3 id enim per me jure dicueriti Aintu, quaecumque in Gratiani volumine legeris, .i iisdem tibi, civibusque jura praescribit Fed' lex una cunctis nulla essae potest, quam non 'tota scivit Ecclesia, vel ea summa a Deo sta , bilita potestas, qua regitur Christiana Respublica.Nonnulla vero in Gratiani codice quum' snt; quae in civilibus, plura quae in provim cialibus, plurima quae in dioecesium conventibus constitura , cognoscas privata taurum auctoritate colleba , haec si communiter custodienda docueris, tenebras offuderis animis, Legesque rogaveris, quae nusquam extiterint. An
166쪽
An huic te malo occursimam putes, si uni versiae Ecclesiae Concilia a peculiaribus dissim fuere .ntavcris Nequiequam sane operam. Perdas, si quae conciliorum credis,i PriVati alicujus effata, & interdum eruta commenta preperiuntur. Quare dissidentes inter sese juris Pontificii partesu ac decreta conspicies, ignorabisque viam, qua ex his anstactibus juris, ct legumi salebris emergas , ut verum evqj Vas. Inde sane fluunt innumerat, sed pIanε ridendae contrariorum Canonum enodati nes; quas conciliatricis, nescio cujusi artis. ope plurimi venditant, quae profecto runt il- IOrum ambiguitati enucleandae sic perperani iaccomodatae, ut seria gravissimorum virorum ' deliramenta videantur. Quorum latorum It tempora , caussasque cognoscerenr, quem l . Cumque nodum facilius atque felicius expe- '. dirent. Ergo frustra in his explicaodis aliunde . quaeras auxilium, nisi pacta foedera, simul-xtates, & odia quoque virorum Principum K. - quae fuere ingent tum saepe controversiarum
caussaro memoria repetas. Quid enim Pro-
habile dixeris, ubi Gregorium, Bonii 4cium, 'Johannem quorum sunt postremi Pontificii Juris quo utimur codices Clementi ; P -troque ipsi contrarios esse videris quid,.ubi Anacteti , Evaristi, Alexandri, aliorumque Gregorio , Bonifacio, Johanni potestate parium, at parta sudore, & sanguine sanctimo-
167쪽
I 6 Formularum, ree. liber 'gularis. niae gloria longe majorum scripta protulerimn is adversa legibus t Quid ubi Apostolos - devocarim exi Hierosolymis, & coram velut adduxerim Constitutiones, Canonesque sciscentes ρ Quid ubi Christum . inclytamque. Matrem scriptitantem ostenderim . & mises antem Iiteras 3 Proseres tu f nisi ex penititimis adytis Criticae illas deduxeris 2 responsiones & ridiculas, & arbitratu i confictas tuo 2 Otusquisque ierit, qui renebras hasce discutiat, nisi historiae praesidium.& lumen acce-Matr Quo ergo labore,qua diligentia est us, ut ea quaeras, invenias 3 quo studio, eruditione , judicio, ubi repereris 3 i Scripta sub
Ptis erunt, moribus mores, tempora temporibus conserenda, quod, obsecro, qua ratione,
qua Via , quibus auxilijs praestare studiosi possunt, nili Chronologicam , Historicam artem, Jetris praesidia Pontificij adiutrices
.arcessaut ρ Quo pudore stata erunt, quum plures Canones citavisse rati, qui eandem definiant quaestionem, unum cundemque Canonem alversis praescriptum verbis se a tulisse viderint, & ex his nullum exemplari respondere suo, vel cise penitus ementitum
exemplar λ a) An ,ec evitaverint, si priscos
codices non inspexerint, judicandi artem non intellexerint mores, ritusque Veteres non cognorint 3 Ac , mihi quidem , . Auditores,
168쪽
Jus Pontificium contemplanti videre locum elonginquo videor amoenum, & fertilem, non solum viarum directa planitie, Plantarum, signorum, & fontium leniter cadentium , ac murmurantium numero per intervalla dustinctum ,& nobilem sed fructuum etiam amaentia redundantem , & laetissimarum segetum multa copia felicem, atque praedivitem ; in quem tamen praesentem ubi pere . niam: limpidissimis licet ex scatebris, rivulos fluere videam lutulentos, noribus semes, am horibus vepres intermistos aspiciam, uberrimasque fruges lolio , lappisque conspem sas . Sic autem in isto . si usus. daretur
ejus versareris , ut tuum ass compendium .pertinere non credereS, repurgare rivos , plantas reponere fructuosas , radicitus spinas evellere, Carduos, rubos, tribulos subruere, excindere, funditus extirpare , vel haec adeo negligenter curanda censeres, ut nulla impensa , atque labore colere latifundiam, &-vitia removere sperares, & simul conferre inessiem in horrea maturam, & uberem
i Quod, si in his probe noscendis, ac segregandis Iaris interdum falluntur Conditores, dum vetustiora recitant, . quibus notissima Prisca documenta, praesto sunt doctissimi viri; quantum ab istis desidibus, indoctisque
peccabitur, a quorum non solum oculis, Verum etiam cognitione sunt haec omnia remotissima: Potuit Innocentius tertius loco
169쪽
3 8 rimularum odi liber singula is. Generalis secundiConcilii citam Photianum Conciliabulum ; sa) potuit Smodi loco , Quam sextam dicimus, Trullanorum ΕΠ' scoporum adducere testimonium tb , quod sςmper Romani reprobarunt Antistites : to& ut ad notiora veniamus, potuit Zosimus, Bonifacius , Caelestinus , Nicaenarum loco Sardicenses proserretregulas d: potuit pro fictis epistolis priorum Ρontificum tanto
studio decertare. Nicolaus si, ut praeteream Gregorium nonum cujus operis alioquin eximij menda corrigunt eruditi cfὶ , ut Gratianum omittam, cujus sunt errores inum
170쪽
i stmeri fg , nec hodie cogniti omnes; ponsunt, isti sine ullo judici j adiumento , sine studio, sine labore Juris divini consultissimi
fieri,' quo in statuendo declarando, tradendo tot tantique doctrina praediti, rebus insis edocti p codicibus instructi, veterum rerum notitia clari tapissime defecerunt ρ: Si in uno castigando Gratiano 'res maximi Pomtifices, undique arcessitis viris antiquitatum sacrarum peritissimis, elaborarunt ch ; nee tamen rem ita confecerunt, ut non magna pars hujus laudis Antonu Augustini,Stephani Balugin , & aliorum eruditorum doctrinae, curae , sudoribus sit relicta ii); quid facturi sunt illi P quum nunquam selectiores scriptores inspexerint, vetustos codices viderint, nec de veritate alicujus ex innumeris ementitis Canonibus dubitarim 3 Melius facilius. que mihi credite luminibus captus colores distinguet in vocesque surdus exaudiet, quam qui non diu , non multum , non ut opo tet , sacrorum versaverit disciplinam , ista cognoscat, cognita seligat, selecta in suo
Quapropter si nemo unus sit, qui doctrinam, artemve, cui nunquam se addixit, non