장음표시 사용
131쪽
IIo Formularum, cte. liber siingularis. . testatum , qua pacis status convellitur, & sa lus Publica periclitatur. O dolendam, Audi tores, temporum illorum memoriam, quibus vel hujus disciplinae ignoratione, veI illorum qui propria auctoritate abutebantur, nequi- tia perniciosae illae controversiae sunt agitatae de sacrorum potestate Antistitum, quae in disversia totam traxerunt, & lacerarunt Ecclesiami Nonne quidem graecas regiones haec exitiabilis pestilentia ita pervasit, ut cum Byzantino Antistite, tota demum a Vera, con cordique Christianorum omnium societate Orientalis plaga descisceretρNonne saepius his controversiis pacem regnorum eVersam , Jara sanguinis perturbata, ferro ignique vastata omnia, atque consumta, Rempublicam civili maduisse sanguine, vel legimus, Vel audivimus i Unde haec invecta calamitas, flamma, pernicies, unde tot mala, nisi haec, quae diximus, statum Reipublicae respicerent universum,nisi hoc jure aequissime constituto, tota staret Christiana Respublica Nempe j vat Pontificii Juris arcana cognoscere: juvat auspicatorum decreta Conciliorum, sanctorum Patrum, atque majorum nostrorum tradita ; juvat ' sapientissimorum Pontificum jussa, monita, rescripta perpendere , unde innotescat, quibus finibus Sacerdotum dignitaS, ac Potestas terminetur , ne perperam ci Viles Magistratus, quamvis summo praediti imp xio, in ejus linea irrumpant ν neque contra
132쪽
sacerdotes, quod est omnino civilis regimi- nis, affectent, arripiant. Quae igitur major di. sciplinae necessitas esse potest, quam nostrae, qua non pervulgatarum rerum doctrina traditur , sed publicarum, maximarumque,qubhus stantibus, stat Respublica, & corruit PrOl tem, ex Pontificio Jure regulas omnes elle' petendas, quibus corruptilumi Christiano rum mores ad iustitiam dirigantur, ne tam iquam incerti vagemur in tenebris , aut vo- l luptatum dulcedine illecti feramur ad vitia.
t Et quidem, si verum fateri volumus, Audito-i res, nihil est magis Christiano homini neces' sarium, quam sese componere ad majorum exempla, ut in hac vita, in qua, velut hospites sumus, a via virtutis, & aequitatis ne dee remus. Ita enim natura comparati esse Vid mur , ut quamvis honestatis caussa omnia nos facere debere profiteamur,tamen pertur .
bationibus animi saepius inducamur in fra dem, & quod bonum sit, in corporis Volup- rate,& doloris amotione perquiramus. Unde semper in deteriora prolabimur , exundante quotidie vitiorum colluvie, & rationis i .i men, quo rectum sequi debemus, & ad honestum pervestigandum adducimur, etsi noni extinguatur, ita tamen culpa debilitatur, ut vix quid bonum sit, prae illis, quae insane , in animo errorum tenebris, discerne queat3
133쪽
II 2 Formularum, Oe. liber singularis. sequi certe non potest, nisi gratia illius fre-
tum, qui omnium dominator rerum,cuncta
haec gubernat, atque disponit. Ut enim ab initio justitia, atque innocentia praeditus homo, hanc primum suavissimain lucem aspexit, cujus usuram execrando flagitio sibi, posterisque suis eripuit; sic vitiorum radicibus, quae nobis orientibus nascuntur in nobis, ad nequitiam ita inclinamur, ut eam etiam amplectamur; ita amplectimur, ut tanquam Sirenum cantibus, caeteris neglectis virtutis
ossiciis, somno sepulti jaceamus. Quaminhrem sapientissimus inter Philosophos Thebanus Cebes humanam vitam, quasi color,bus exprimen Fraudis poculum nobis in hujus vitae curriculum descendentibus propinari dicebat; unde malorum omnium Originem, tanquam venenum aliquod imprudentes ebibimus. Qui igitur in tanta errorum caligine,& vitiorum sylva, in tanta perturbationum, S affectionum confusione certum quid sequi Putaret, non aliter quidem erraret, quam . qui sine nauticae artis praesidio, & adjumento inter procellas, & scopulos navim regere, MCurium tenere profiteretur. Quapropter enitendum nobis, & curandum di ligentissime, ut eos sequamur duces , quibus in unum Coeuntibus divinum doctrinae lumen assiilsir, vel Dei munere regimini morum praesecti, tantam justitiae , & lapientiae laudem prome ruerunt. Quorum praecepta, quae ad sancien - dam
134쪽
Oratio prima. 1 7 3dam pertinent honestatem, in qua discipjina traduntur utilius , quam in hac nostra , in qua tot Conciliorum , Pontificum , Patrum
monimenta , d regulae ad Vitam, ad mores, ad virtutem pertinentes habentur, & enodantur. His enim maiorum nostrorum imitamur exempla, bonitatem respicimuS, CO-rum , pene dixerim, vitae consuetudinem totam effingimus, iue , quod majus quiddam est, atque divinius, illorum animus caritatis plenus, & innocentiae in nos ipse transfunditur , unde corporibus fato cedentibus, Christianae Reipublicae spiritus , qui suo quodam, per Petuo, & interiori motu cietur ,. Permanet idemtidem, & cunctis sanctissime providet.& moderatur. Si igitur hoc jure diriguntur errantes, mens illustratur, exemplis Patrum . evadimus meliores, nihil sane magis humano generi necessarium Pontificio jure poterit inveniri. Demus igitur operam sacris legibus, ex quibus civitatis faustitas pendet, dc incolumitas, quibus vita civium, & Christianorum moreS convertuntur in meliora. Quod si plus auctoritati, quam rationibus tribuendum esse Putetis, auctorem huius sententim longe gravissimum Gregorium ' nonum Pontificem Maximum habetis, qui summam Pontifici, juris addiscendi necessitatem agnovit. & eius usitatis limam partem, ad studiosorum utilitatem in quinque digessit libros, quorum in
135쪽
II 'rimularum, oee, liber segulas. ' Academia,& in foro, quae auctoritas sit, non. . ignoratis. Sed an Innocentium III. Bonifa- ' cium VIII Clementem v. Gregorium XIII. aliosque Pontifices, ut divina, qua pollebant, dignitate, praestantes caeteris, ita sapientiae nomine maximos, diversum sensisse creditis, , quum omnes pro virili sua tam necessariae consuluerint disciplinae' G At quid ego me moria vetera repeto ρ An Victore Amedeo Rege auctorem quaerimus graviorem Z Quid aliud medius fidius censuit ille, qui optimorum memoriam Principum virtute superavit, dum hoc bonarum artium domicilio, tanto sumtu, tantaque magnificentia restituto, ex privatis laribus in hanc publicam celebrita tem ius Civile transtulit, & Pontificium 3 An haec studia , quae nunquam corrupta in hac floruere ditione,privatim non excolebantur a - pluribus, & praestantissimis viris ' An veteribus illis Fabris, Vaudis, Belloniis, Germoniis, Gubernatiis, quorum memoriae ex hoc ipso loco aeternum, atque praeclarum ab aliis disertissimis viris datum est laudis testimonium,. haec aetas complures non extulit quam simillimos ' O divinam Regis pace belloque maximi providentiam. Censuit Princeps Optimus, ac prudentissimus necessarias Reipubli- .cae disciplinas publico quoque indigere praesidio; censuit eos, qui his studiis opera m Da vant, Regio dignissimos patrocinio. Quare
136쪽
. nolite, JuVenes, tam magnum,& immortale invictissimi Regis beneficium contemnere,, qui tot bellis conscctis feliciter, tot victoriis de potentissimis gentibus reportatis,hanc V - his patriam integram, incolumemque servavit, vos salvis parentibus sospites reddidit, a fortunis vestris, opibus , , diisque penatibus omnem vim hostilem avertit, & parra de- '. mum pace haec vobis otia constituit littera- ruin. Cui nullam, mihi credite, gratiam refcretis acceptiorem, quam si Reipublicae, ad , cujus felicitatem omnes ejus conatus diriguntur, his pacis artibus vos p estiteritis uti-
' lissimos. Ita igitur necessariis his disciplinis, operam date, ut digni maioribus vestris, di, gni hac patria existimemini, digni demum, qui ab Augustissimo, & Invictissimo Rege .
Provinciarum, CiVitatumque regimini, Vel Sacrorum curae praeficiamini.
137쪽
II 6 Formularum Oe. lib. segularis.
Habita X. Calendas Aprilis M. DCC. LIL
lonventus hic vester P.C. ornatus, &auctus circumfusa lectissimorum juvenum multitudine , & recens eorum . qui ante me dixerunt, splendor, & gloria alte infixa mentibus vestris me dicere instituentem ab ipso principio, & quasi limine orationis summovent, ac repellunt; quod illis hodie me facere verba conveniat, quibus admirantibus ac plaudentibus, praeclari complures adolescentes a disertissimis viris adeo laudati sunt, ut ad immortalem potius evecti famam, quam hac donati studiosis de-bira laurea videantur. Quae namque spes mihi affulgeatiposse me unquam animum Vestrum, delectare, vel pro loci, ac muneris dignitate ita disserere,ut vobis fecisse satis putem,si cuncta in illis maxima fuerunt naturae artis'UC praesidia , mihi vero duriotibus, incomtisque studiis valde occupato nulla haec, vel summet jejuna' Ergo quum omnes, qui hactenus ita studia litterarum sunt proscciui , ut eis laureatis ex Acadunia in publicum prodire licuerit, meritis virtutum praeconiis sint a syc-cti, te solum, Ludovice Genta, quod summa
138쪽
Oratio secunda. II ope, & infinitis propemodum laboribus dignus habitus sis, qui in amplissimum doctissimorum virorum numerum coopteriS, taciti. Praeteribimus quasi obscurum in Lyceo juvenem , & pene dixerim illaudatum 3 Siccine Taurinensis Academia, quae OptimoS quosque juvenes insigni laudum testimonio femper prosequi consuevit, in te uno, quem --nes suspiciunt aequales, majores laudibus e tollunt, a suo novo instituto, & prisco more deflexit3An quod alii sortiti sunt me homine haud quaquam in his artibus exercitato viros ad dicendum instructiores, & ad augenda, re illustranda cujusque praeclara facinora natos, cultosque , abditae virtutes tuae, & incultae jacebunt'At quanquam hoc dederis differetis infantiae, ut neque ornate satis, neque ele- .ganter, ut caeteri, dicat; negaveri sine bonis 'omnibus, ut breviter, ut sine ornamentis, & quasi detracta veste, animi virtuteS exponamus tuiP Ita profecto P. C. fiet ; nam animi dotes clarissimi Candidati , sine ulla mea Dpera , decoras , ornatasque satis ipsae se demonstraverint. Nec cst quod totum ejus Vitae curriculum mente percurrere debeamus; 'namque anni tantum spatium complectetur oratio, quo anno ante oculos vestros in Aec . demia, in foro Ludovicus Genta frequenter Obversatus est; ut quod Poetis in deictibendis Herou m fictis fixum esse dicitur, ut anno
139쪽
II 8 Formularum, oec. Iiber singularis. virtutibus sine suco, vel arte narrandis translatilium esse videatis. Ubi primum hujus Academiae instauratae fama longe , lateque pervagata exterorum animos Partim admiratione, partim sui desiderio complevit, nihil Ludovico Gentae fuit antiquius, quam ut ex omnibus sese eriperet impedimentis ,& infinitae illi, qua tenebatur, discendi cupiditati satisfaceret. Igitur rogare Parentes Primum, dein acrius etiam instare coepit, ne se novis disciplinarum Ornamentis, ac peregrinis cognitionibus, quibuS Promendis Augustae Taurinorum Academiam restututam fuisse fama erat, jam inhiantem, spe frustrari permitterent, & modo fructus doctrinarum , modo utilitatem Regii patrocinii , sub quo studiosi futuri dicebantur, modo exantlatos ante labores Romani itineris commemorare : quo tandem eL
fecit , ut Pater Filii , quem unice diligit,
amantissimus omnium rerum ad iter necessariarum illi copiam suppeditarit. At Ludovicum e patria jam discessurum aliis alia supervenientia impedimenta in patrio deti: nuere solo, donec pestilentia illa, quae totum terrarum orbem terrore replevit, Massi Iiae nata est, ob quam itinera custodibus munita, commercia interrupta, omnesque populi suis
regionibus clausi sibi ab aliorum hominum colloquio, aspectu ,& propedicam nomine tuebant. At studiosissimum juVenem, ac . doctri-
140쪽
Oratio fecunda. et I doctrinarum appetentissimum nihil haec mo- irata sunt magis, quam impavidos, ac sortisse lsimos viros flectere unquam possint levibus i animis injecta terricula, nam perruptis omnibus moris, & gravissimi itineris laboribus, ac periculis superatis, eo advolavit, quo summo contenderat studio.Hinc orta juvenis prae- i stantissimi gloriae primordia, quae ad ejus no minis valitura sunt memoriam sempiternam. 'Nulla enim delebit oblivio, nulla Vetustas, ' Ludovicum Gentam difficillimo tempore, imedio ardore Gallicae pestilentiae , inter mi- lites locorum custodes, studiorum caussa e patria huc emigrasse; huc vero ubi Pervene- ,. rix, ita in proposito perstitisse, ut nullus fudi rit labor, quem non subire voluerit; ita demum subiisse, ut omnium studiorum non se- . imel, aut bis, sed pluries, pluriesque summa ocum laude, & nominis celebritate periculum ε
Nihil quidem illustrius, & homini glo-
riosius accidere potest, quam ut virtutis, & 'sapientiae sic capiatur amore , ut nequid im itentatum relinquat, quod ad illam acqui- α rendam, & jure suo veluti possidendam com . :serre posse videatur. Haec cnim sola est, qua ut animo , & mente a brutis discernimur animantibus, sic a caeterorum hominum s jungimur numeros eaque fit, ut reliquorum mortalium, diuturnitate temporis memoria sicilio data, nostra laeta, virensque aPud PQ-