장음표시 사용
151쪽
dum virum tractandisReipublicae gubernaculis aptum deesse videretur. His igitur concessis insignibus velut supremis, quae ab Academia speranda sint, praemiis , nihil reliquum, est, quam, ut te, Pater Omnipotens, Virgo Regina loci praeses, Caeterique Superi immortales rogemus,Obsecremusque,ut hunc Lud vicum Gentam ita sospitare pergatis, ut ejus na, fidelisque opera huic regno utilis sit, ' haec quam accepit auctoritas innocentibus, opportuna , miseris sit innoxia, & Civibus
t Jo Formularum Oc. lib. singularis. Annuli quoque gestandi jus addiderunt,quod Equitum, ac Senatorum insigne erat, & ornamentum , ut nihil esset quod ad exornan
152쪽
Habita IV. Idus Novembris M. DCC. XVIJ
Ihil tam novum, & inusitatum esse Videbitur, A. O. , quam studiosis ad ingenuas artes aggredientibus Ostendere , quantum hae laboris idissicultatisque contineant; quum doctissu tmi quique liberalium artium Prosessores nihil curent impensius , quam ut mentes adoles ratium ad' illarum studium rationum pondere trahant, & dulcis orationis flumine ad ipsarum amorem alliciant. At gravisesima sacrorum doctrina, eoque praestans ninmine, quod divina cuncta regat, & mod retur, nullum ex alienis ornamentis, & lau dibus sibi sumtura est,' dicentis non solum . inopia, sed propria magnitudine quadam, α' dignitate. Incredibilem , & noxium dumta-Xat errorem , qui, nescio quomodo PerVMgatus sic increbuit, ut per multorum Perva serit animos, eximendum censeo, modicam,
153쪽
litatis institutionibus facillimε perdiscatur illosque; qui nunquam eam artem 1 limine salutarint , triduoe posse 1uris eiusdem sese consultissimos profiteris Quod quum de studiis detrahat plurimosum, qui velut aliud
agentes ad facultatem longe maximam, &Reipublicae summe necessariarii deseruntur, enitendum est omni diligentia, ut eam De niciosam opinionem pro viribuς, ex Intimis adolescentium mentibus evellamus,' ut studiosa Iuventus f cujus majorem in dies con: cursum Juris addiscendi causis, ficti vide-DJ intelligat nihil sibi de prosectu in Mic idoctrina posse promittere ,misi ad eam
sic accesserit,fut ad excelsam, dignissimamque disciplinam qua bonum omne publi sum, magna Reipublicae vis, dc auctoritas, Sacerdotum quoque , dc Principum amplitudo , imperium, & majestas, divina demum Jura definiantur. Vos igitur, Adoleffersein, de quorum ego commodo, dc utilitate χllicitus sium , si quid, ut ero , di cendo Profecero, hanc mihi viceris reddite, uti ne videlicet apud bitos non havidos, nec indoctos, nec inficetos, vel temerarius exib
luerim, ob id superbus habear qae. Siquis enim aliuς extuliter qui vobis thae facultate quid inuendid , quid vi
154쪽
tandum sit, explanam melius prosecto vo
stris studiis ςonsuluisset.&: communibus Obessitisset erroribus: meque haudquaquam invitum suscepto labore . qui profecto noumodicus est, & hac etiam, si mavult, imvidia liberasset. At in eam nox venire possinsionem, quam vacuam. ipsi reliquere, non aegre, si justi sunt, patiantari ut quod caput in Pontificio Iure videtur exponentes, non prius vos, Auditores lectissimi, ad utilissima, uberrimaque praecepta convoletis, quam ego vobis hodie, quidquid in illis dissicile reperiaturi, exposuerim. Quod si mihi pro Vobis ea, quam non promerui, subeunda tolerandaque nota sit, non multum resisto, quippequi cuncta potius iustepturus incom. moda sim, quam ut quidquam de mea comnietudine praetermittam , cui tot praeclaria doctiqu* Juvenes, vel haerentes in soro , α sortiri splendissimas praefecturas, vel in Academia adhuc versantes, aliquid se se debere fateantur. Accedit & illud vel ex vicissit dinum humanarum contemplatione , & po riculo comparatum, vel certissima si oraui ais aptus -- caeterosque bonos judicii, nosita cuncta laturos, quemadmodum hactenus vel hominum nonnullorum , vel fortunae, vel iniquum i* nos animum , Vel incommi da tulimuS. D ; i mn viqM P a M ver a terius artis praeceptis: imbuxus, quum manum, Pedm, a I rem
155쪽
1 mularum ingularis. rem , aliamve eo oris partem delineare didicerit, si quidquid oculis cemimus non modo coloribus fingere, sed etiam Heracleotem Zeuxim , Apellem, Polygnotum, aliumve inter priscos , & novos celeberrimum non imitari solam , sed etiam artis Praestantia ' aeqv are se posse confideret y is anhene , Vel contra iudicio prudentum audiret, tam est manifestum ', ut id moduli dubio quisque cemere posse vidcatures At si eum ipsum non modo haec polliceri verum &Phydiam, & Myronem, & Polycletum, alios que, non sculptores solum, de statuarioS, sed & Architectos assequi se praedicaret, qubdhae artes finitimae sint ille profecto non desipere, sed penitus inter sanos furere cens retur. Nihil enim apertius, quam ' neminem
Artificem dici posse nisi tota e1 cognita di sciplina, cui se se totum addixit quam ubi Perceperit, quamvis ad Parrhasij vel Ti
manthis praestantiam accedere putetur, Praxitelem frustra aemulari siperaverit, nisi hujus postremi facultatem primnio imbiberit . Quis e Logicis Phusicam , quis e Geom
tris musicam , quis ε Philosophis Eloquentiam, illis exceptis , qui has didicere sibi Petulanter arr at 3 Imo quis ne dicit , adiectus operarius, sed egregius; opifex ali cujus rei notitiam assectat, nisi ad illam ali-Ruo temporis intervallo toto incubuerit animo : Solus erit privati Juris consultus, α
156쪽
saepe non ille cujus domus sit ilotius civia talis in culum , sed e grege sumtus noviti rum , qui cum artis suae, neque brevis, neque perspicuae, quaedam Praecepta vix noverit , nullam Iuris sacri. notitiam expresserit, non solum in illa, ut Sulpitius, vel VM rus aliquis excellere, sed de hoc brevi, bene, feliciterque responsitare se posse non dubitet,& tanquam dei coelo scientia delapsa sic uti ut consulentibus non resiponsa seddat, sed vaticinia Quis sine cura, sine sudio . sine sudoribus , pignorum , hereditatum , Obiugationum , codicillorum interpreti, & sor. mularum cantori, quod caeteris omnibus non est concessum, polliceatur 3 Longe namquc diversa , maximeque distantia quis facillime . consociarit, ubi Jus sacrum cum profano , publicum cum privato, divinum cum limmano Jure adeo confundat, ut quamvis unius societatis civilis regundae caussa latum utrumque sit, hoc solum accepto, illud se nullo negotio tenere, profiterive contendari illud, inquam, a sanctis Patribus decentissime constitutum cum hoc a populo Romano i, Principibusque saepe Christianarum partium inimicis sancito; illud in augustis religionis conventibus cum hoc in profanis ethnicorum .comitiis; illud non ante rogatuni, quam cae stae piaeque precationes adhiberentur,icum hoc quod populus non ante scivit quam an, mantium exta, & auguria observaret; 'llud
157쪽
x36 Formutam oec. m. singularis. sine corporis ulla' ena , & sine sanguinis mentione, cum amo verbora. ωαiatas Dexi ilium; restem i crucem, culicum bellias se ignemque minitante 3; illud in Ecclesia cum hoc in campo foro, palatio fit illud Deo Praeside optimo k maximoquo P curre hoc iumedia falsorum Numinum supersstitione nato & adulto, ae pene dicam; ProfaniS eΚ- piationibus, & sacrificijs suis ab initins tim
- Αn hoc studium suapte natura Planum , expeditumque fortassis ab aliquibus existimetur ut aliqcia, sed levi diligentia facile Perdisci posse videatur 3 Exo tribus hercule :sontibus omnis disciplinarum dissicultas exHOritur , ex rerum videlicet excelsitate lictam itudino, subtilitate , ambiguitate. Si rorum nobilitatem , si praestantiam considere mus , ecquis non putet Jus Pontificium xi vilibus sanctionibus, excellentius , maj u i
augustius 3 Quid Sacerdotii dimitate k quid Pontificam Jure quid Ecelesiae regimine . quia divinarum denique telum omnium dirusciplina gravius fanctiusque t An sacra J
ra putantur leviora; proianis e Sacramento . rum omnium', nerumque a cligionis sancta, monia factis legibus, vel treligiose custoditae, Vel humanissime ivindicataψ nam futilis , tam isontemnenda τα in , i ut tutChe γ mandatok,:
cietati, contractibus demam actioruμrbus Privatorum postponenda censeatui t. A, Isit
158쪽
sit , Auditores, absit , i ud nobis excidant haed
Portentas minorum Pi Nonne i summae Chrisstianae Reipublicae potestatos, quae leges m scribunt ;l dc Jura promulgant caeretis i sutrimittunt non invitae sacris constitutionibus fasces ρ Nonne fines illis utriusque statuuntun imperd ' Quis i unquam ini/controversiijsi ter Sacerdotes, & Principes, nisi ex hoc I re protulit testimonium p Ex hoc' arma: , ex hoc defensio di hic murus otii, hoc propugnaculum publicae. felicitatis, vis Rcipub
licae, robur disciplinae, vitae scommunis a xilium, Sacerdotij firmamentum , Majesta-. tisque prassidium. Audes tameta cautioseum auceps .& litium concinnator . eam doctri nam sic icontemnendam a iserere, ut cuique sine laboro pateari, qua talium, ac tantarum
rerum magnitudo , auctoritas, ianctitas vimidicatur , augetur , Ornatur. i Debuitne summus Juriscontuitus Gallus Aquilius, quum de facto quaereretur, ad egregium, & penet: divinum virum M. Tullium mittere cons lentes ; debuit ne Publius Scaevola doctissi mus lurisperitus , quum de praediorum Jurta coni ularctur , quamquam dc hoc ad Jurivsi prudentis inficium attineret , allogare clien Ites ad Farium & Cascellium pra:diat ros quum alteri quod oratoris , alteri quod'
praediatoris esseti v assumendum non videro tur non ride nr Juvenes,vix tincti i pri Qt a Jurisprudentia ς quum nonido quaestraenibus
159쪽
mulamuri, spc librat singularis. uibus secti, quum non de jura . unium regundorum , aquae Pluviae tarcendae , rustis carum serVitutum , viae , ψctus , itineris, sed de Pontificum auctoritate, sacramentorum
ritium, & disciplina, Principum imperio, &potestate tractatur, maximis videlicci Christianae Reipublicae fulcimentis, Juris publici partibus, iocietatis catholicae nexibus, Vim culisque, vel praecipiti , pravoque judicio tempςrare , vel diligentius, impensius, laboriosius, quod utile, quod magRum, quod
arcanum in ea facultate est, non cupere, non aggredi, non lustrare oculis, non mente comprehendere , non memorial tenere debent 'Quot sunt in tanta Legultiorum, CauudicOrum, I0terpretum copia, in tanta librorum Veterum, novorumque multitudine, qui d Sacerdotum Juribus , de maximorum An tistitum, & Principum controversijs non Ο nate, solide , graviter, sed probabiliter striinserint i Quot, qui recte consulant 3 Quor, qui bene discernant ' Potes itaque, quum paucissimos in ea disciplina videas non embpere , sed vix mediocriter esse versatos, sam S Videri, quum non quinquennium in haς
insumendum disciplina dicas siquo medi
fidiust in omni artificio nec necessario, ' liberali fieri solet J sed nec annum, nec me sem huic tam praeclaro, tam necessario stu
ci Sed quod tandem studium, quae, & quam
160쪽
ta, Superi immortales, est ista doctrina 3 Qua
videlicet universae di χiplina sancitur 'Ecclinsael Nulla igitur Ecclesiae pars excluditur, regio excipitur nulla ; peraeque pertinet non iolum ad Romanum, ad Hispanum, ad Gallum, sed etiam ad Latinum,ad Graecum,ad Barba rum ; loco non circumlcribitur, Provincia non finitur, non Regno, non jurisdictione concluditur: eos tantum' fines habet, quos universalis, quos Christi habet Ecclesia. Ita ne jus, quo Galli quo Graeci vivunt, facile didiceris, ex tam diversis codicibus confla tum, ex tot conciliis desumtum, a tot Patri hus stabilitum ρ Libertate sua Galli frui perhibentur, idest, illo Jure vivere volunt, quo Respublica priscis temporibus utebatur; Metropolitarum jus adaugent, Antistitum poto statem exaggerant, omnia proinde perire malunt,quam ut quidquam de eo Jure deeedat; quo Μagnus Gregorius, quo Gelasius quo Stricius utebantur Φ Quid tu ex novo iure non Gallis, sed Graecis opponas, ubi Africanum, ubi universae Ecclesiae codices ostenderint ι inculcarint j Sunt, inquient, haec sacros ancta
