장음표시 사용
201쪽
GVL. BV D. ANNO T. RELICL. fir visenatores er equites Ro. de tribuni aerari s ut Imdicent. Et hoc est inquit quod Cicero dicit alium quoque
ordinem ad iudicandum postulari. cicero pro Milone o , rationem habuit sequenti tempore. num Diuinationem aliastin Verrem actiones cripsit,cum aedilitatem peteret. Milonem autem post consulatum dejindit. In ea oratione pro Milone Asconius de M. Suustio laquetis: qui poct i dicium Milonianwm eadem lege Pompeiana accusatus est Eum inquit condemnaucrunt senatores decem: ab cla
runtseptem. condemnauerunt equites Rom. nouem: abs luerant septem. sed ex Trib. aerariis undecim absoluerunt, sex codcinnaverunt. Idem Asconius in enarratione orati
nis in Pibonem, Legem inquit iudiciariam ante aliquot
annos,quibus temporibus Verres accubatus csta cicerone, tulit Aurelius Cotta praetori qua communicata sunt iudicia
senatui cr equitibus Rom. er tribunis aerar s. Rursus d inde Pompeius in consulatu secundo, quo tempore oratio in Pisonem dicta est, promulgauit, ut amplifimo ex censu ex centuri s aliter quam antea lecti iudices, aeque tamen ex illis tribus ordinibus res iudicarent. De hac lege Pompeia
loquens cicero in Pibonem ita inquit, Ecquid uestis ecquid sentis, lege iudiciaria lata, quos posthac iudices fimus habituri non aeque legetur quisquis uoluerim:ec quisquis no-Iuerit non legetur. Idem ad Q. statrem de Sexto caelio, Senatora eum urna copiose absoluit, equitum adaequauit, tribuni Marij condemnauerunt. Ex quo loco putet triam
ordinum singulas ac discretas urnas fuisse, in ovas fuit uis
gia coni cerentur tabellaria. Urna est κάλπηκ Dae a. id est stella Latine. In rum autem non tantum suffragia iudicum, sed cr nomina coni ciebantur, cani Praetor iuuiis cessortiretur. Rursus Plinius libro xxx m. de iudicibus
202쪽
IN PANDEc TAR a esitainquit, scd annuli plane medium ordinem terti j cbi ex patribus inferuere: ac quod antea n litares equi nomen deuerant, hoc nunc pecuniae iudices tribuunt. Mecpridem id ictum. Diuo Augusto decurias ordinate maior pars iudicu in ferreo annulo fata. iis non equites, sed iudices uocabantur. equitum nomen pu i lcbat in turmis equorumi publicorum. Equitum quoque non nisi quatuor decuriae luere primo, utiq; nalia singula tu decuris; inVenta sunt, nondum prouinci s ad hoc muniis a inlisit, fieri ai timi est ad hodiernam diem, ne quis ex novis iudicibus, in q, iudicaret. Decuriae quos ipse di cretae pluribus no .selecti iudiem mnibus luere tribunorum aeris ex selectorum ex iudicum. tam Mi Praeter haec etiamnum nongenti uocabantur ex omnibusi selecti ad costodienda seu brugiorum scita in com s. Et di- , ut u3 hic quos ordo erat superba uburpatione nominum, . cum alιuη se nongentum, ullus selecto , alius tribunum, appellaret. Tγο ij demam principatus anno nono in ci atem Aenit equeiter ordo, annulor&mis autoritati Dina constituta iii. Plinius his uerbis pecunias iudices
oppi dat, propter quadringendi sestertia, qui censius erat equestris. Propter quod isne in praesitione libri decimi- quarti queribunde ita inquit, Posteris laxitas mundi e . rerum amplitudo damno fit, postquam senator ccii u legi coeptus, iudex feri censu: magistratin ducem quenil magis exornare quam ccii sis. Postquam coepere o bitus in autoritate summa er potentia esse, captatio in
quae v jirtili imo , ac sola gaudia in pol idendo, pessim iere uitae pretia, omnes quei maximo bono liberales dictae artes in contrarium cecidere , ac seruitute' sola proci coeptum. Hactenmille. Iudicion igitur appellatione equites intelligebatur: bat Arvalosa q*atam .
203쪽
difrentia equites er iudices cr selecti discernerentur
arquites. post illum Augusti condecuriatione: equitesq; proprie dicerentur,qui equo publico merebat. Postea equites omnes dici coepti sunt, quibus uti annulo aureo liceret: ut senseselim iussire . tores dicebantur, qui Iutoclauo uterentur. Deselectis iudicibus Seneca lib. i ii . de beneficijs, Vbi uero id de quo
sola sapientia decernit, in controue iam incidit: non potest ad hoe fumi iudex ex turba selectorum, quem censu sin albam Cr equestras haereditus misit. cicero pro Aulo cluentio, Deinde praetores tantu urbani, qui iurati debent optimu quens in belectos iudices restrae: nunquam sibi ad eam rem censioria ignominium impedimento esse oportere duxerui.Horatius in primo Sem. -er fue iubesut Vtf-cerem quid habes alitorem quo scias hoc, Vnum ex iud, cibus selectis obi ciciat. id est ex equestri ordine. cicero in Verrem act. mi. ccterarum rerum selecti iudices ex ciuit Ro.conuentu proponi solant. Id est, equitibus qui illuc conueniunt. Idem alibi , Hic tu recuperatorem dabis i illum ipsum, quem tu in cohorte tua colanum iudicem habebas,si qua res maior esset, Papγrium Potomonem hominem seueru ex ueteri illa equestri disiciplinas quae uerba lim rem per ironia dicta sunt.selecti iudices fiunt praecipui, εκκι-
Nat. Deor. - aesu. Inde Aj selecti er praecipui diuo Augustino ex Varron lib. v i. Cr V II. de ciuitate. De iudiciorum translatione Plinius rur M libro eodem trigo fimotertio, Iudicum autem inquio appellatione separ ri eum ordinem primi cmniam instituere Gracchi, disco di popularitate in contumeliam senatus. Nox ea deber, ita autoritas nominis uario seditionum euentu circa pubibo canos substitit, er aliquandiu tertiae uires publicani iv
204쪽
IN PANDEcTA s. aes N. M. Cicero demum stibilisu equestre nomen in confii latu sivo,ei senatum concilians , ex eost ordine prouectum esse celctrans, ei uires peculiari popularitate quaerens. Ab eo tempore plane hoc tertium corpus in Republuasictum est, captis ad ci enatui populoq; Romano Ru sper ordo. Qua de causa etiamnunc post populum scribitur,quia nouisime coeptus est adjci. Quod de publicanis dicit Plinius, hoc cicero pro Plancio declarat his uerbis, Adiungam,si uis id quod huic obesse putas: patri in publicanum. Qui ordo quanto adiumento sit inhonorem quis
nescit s Flos enim equitum Romanorum, ornamentum civitatis,firmamentum Reipub. publicanorum ordine coni, 'netur. Ex ijs uero quae diximus de senatu, non est id intelligendum Ex sentiendum, quasi senatus in curiam coactus uel controuersias uel crimina iudicaret: sed quod uiri senatores in decurias distinctas disti ibuti udicare cog rentur : uel uiri equites in decurias etiam ipsi Athributi cotempore quo iudicia ad eum ordinem translati sunt, iud, candi munere necessario fungeretur, ad idq; praetoris inmperio cogerentur: ita ut singulae decuriae iudicum vacationem iudicandi in orbem haberent Augusti instituto. μ'
De cognitione autem senatus, er an reos iudicauerit, nos in fiuperiore editione copiose diximus. Neque uero universae decuriae sigillatim adiudicandum sedebant: sed ex
ea decuria, cuius uices tum erant iudicandi, certus ac constitutus numerus assumebatur sortium ex urna ductis,cum res aliqua nata iudicium poscebat: eas erat Praetoris po-lsas, qui ob id iudex quaestionis in criminalibus iudiciis uocabatur, ut in superioribgs explicatum s. δηDir riri. Lanasaurici, inproba quamuis Gratia fallacis Praetoris
uicerit urnum. Praetor enim summum potumrem iudicio dicibuis.
205쪽
xes GVL. 3VD. ANNO T. RELIQorum habebat, praeeratq; iudicum sortitioni reiectionil, Cr rursus subsortitioni in locum reiectorum: Ust pro triabunali sedens, ci in interim iudices in subsellijs essent: eae quo sectum est ut sub et lia pro foro Rom. accipiuntur, in quo publica iudicia exercebuntur, ut in superiore editione dictum est. Nartialis etiam pro iudicibus libro i. Sextialiaue bibu quantis subsiellia quinq;. Ab ea autem con a tudine antiqua sortiendi iudices remansis apud nostros uocabulis iudiciale. Iurisdictionem enim re ortitu u cunt, Cr re ortiri apud curiam dicunt, uid apud aliud 'rum,cos quibus constituta est dificeptatio in curia uel alibi: hoe est, qui bula aut illi iurisdictioni attributi sunt anti-
Numerus δε- quitus. Nun:mκ uero plenus ac legitimin in iudicijspu-H- - - blicis quaestionibuss rerum capitalium exercendis Criu- dicundis,quinq; erunt Cr septuaginta uiri, ut ex Cicerone in pisonim intelligendam datur, cum ita inquit, An ergo
expectem, dum de te quinq; Cr septuaginta tabelle dis
piantur quo iam omnes mortales omnium generarm. aetatum,ordinum, iudicauerunt. In causa tamen Miloniana , ut tradit Asconius, Gn. Domitius,qui quaestor a est, quaestioni iudex, si stagio populi creatus erat: legem
quandum iudiciarium exercuit, qua lege cauebatur, ut priusquam causa ageretur,restes per triduum audirentur: dicta autem eorum iudices confirmarent quam die, Cr ut ades omnes in diciti ponerum iuberentur, coramq; ac furore ac reo, pila, in quibus no initia iudici inscripta erant,cquaretur. Dein rur us poctera die sortitio iudicum' feri t unius er septuaginta: qui numerus cum sorte obibgisset' protinus sessurm irent:tum ad dicendum accusator lduas oras, reus tres haberct, eodemque illo die reus iudic
retur. prius auem quum bententiae sinentur,quinos ex singulis
206쪽
iM PANDEcTAs. Wrgulis ordinibus accusator, totidem reus rejceret: ita ut numerus iudicum relinqueretur qui sententias creent, una ser quinquaginta. Apud Graecos longe maior erat naree-rus,cT interdum supra mille. Rilcere iudices est recusare, ut nunc loquuntur. dicitur a Graecis ara λέγει ν Iccirciis. Cicero in Uer. adisti. Vt primum e prouincia red)t,redemptio est huius iudicij ficta. ea mani t in conditione atq; pacto usque ad eum finem, dum iudices reiecti sunt. Postea - 'quam reiectio iudicrum acta est: quod in sortitione, istius stem fortuna populi R om. cr in re cicda iudicibus mea diligentia istorrum impudentium uicerat: renuncium est tota conductio. Idem Asconius in Diuinutioncmoris fuisse scribi celebrata iudiciam reiectione haberi in ossicio praetoris, Cr in arca reponi nomina iudicum selectorum: raiectio' s.licti My αnem v ideo dictam, quia csi multi iudices a praetore ad co- De retemon. filiam aduocandi essent,qui quaestor erat in publica aliqua ς Ua, ut ambitim, repetundarum, male titis: necesse erat ' si primum decuria conscribi senatoria: eo scilicet tempore cum senatus iudicaret. Deinde in urnam sortito mitti, ut de pluribus necessarius numerus casci posset. Tertio permiseti accusatori ac reo, ut ex illo illi mero re cerent fisos puGuret sibi iniquos aut aliqua ratione incommodos lare. Reiectione autem acta in eorum locu qui reiecti luerat Pri
tor alios subsortiebatur , quoad numerus legitimus impleretur quae subsortitio dicebatur. Num prima delectio sortitio erat: haec dure subsortitio. His peractis iudices in leges
iurabant,ut ob stricti religione iudicarent. cum iurassent omnes prCter Praetorem, nomina eoru libet is ut supra dictum est continebantur, cr ubique babibantur,ne pro si
lactis iudicibus cut fit in multitudine aliqui stuppositi cura ruptis iudicuret. Hactenua tale. Propterea insuperiore lo
207쪽
eo non pilae, sed libelli legendum puto apud eundem. Ipse
in praeturam urbanum, de Oppianico iudicio loquens, coim multa mentio apud ciceronem pro Cluentio, Putauit
inquit Verres eo dcm loco supponi potuisse iudices qui se corrupti absoluerent, quemadmodum suppositi erant
qui Oppianicum condemnarunt. Nunque cursius sodalis eius, iudex quaestionis, subfiortiebatur in locum non rei ctorum. quos iste redemerat improbos iudices, quibus ad venales sententias prostrendas ultimo die subicctis ut retur. Facile autem pro ueris iudicibus improbi supponi poterant, uolente hoc iudice quaestionis, Crillis patientibus qui iudices erant, quia nisi cuditi non considebunt, Cr graue onus erat Cr incommodum iudicare. Ex ante dictis intelligi clarius uerba Ciceronis ita possunt ad ADticam Iibro primo de iudicio Claudiano, Nam, ut reiectio Acta est clamoribus maximis, cum accusator tamquam censor bonus homines nequisimos rei ceret, reus tanquam clemens Ianyti frugal imum quenque secedineret: ut primum iudices con ederunt, ualde de dere boni coeperunt. Non enim unquam turpior in ludo talario concessus fuit. Maculosi senatores, nudi equites, tribuni non tam crurij, quam ut appelluntur, aerati: pauci tamen boni inerant,quos reiectione fugare ille non potuerat. A ratos appellat uel obaeratos uel nummatos, T corruptione locupletatos. Et interius, Ita fiammo discessu bonorum, I no foro seruoru κ x v. iudices ita fortes tum fuerat,ut summo proposito periculo uel perire maluerint,quam perderei omnia. X X X i fiterut quos ames magis quam fama commoverit. secudum bee uerba iudices L v i uerat. Ipse ad is utrem de iudicio Gabiniano loquens, L x x .iudices 'isse dicit: a duobus er uiginti damnatum Gabinium, ab aliis ingratiam
208쪽
gratia Pompei absolutum. Plinias Iunior ad Ursum scribens, quem ipse in senatu defindit repetundarin reum: Actionem inquit meum, ut praelia solet, nox diremit. Egerum horti tribus er dimidia: supererat sesquihora.
Num cum ex lege accusator siex horas, noui in reus accepisset: ita diuisierat tempora reus inter me er eum qui dicturus post erat, ut ego quinq; horis de reliquis uteretur. Idem instrius, succcsit m hi Lucerim Albinus tam apte,ut
orationes nonne varietatem duarum,contextum unius habuisse credantur. Restondit Herennius Pollio instanter ergraviter: deinde Theophanes rursus dixit in noctem, atq; etiam illatis lucerm .Postero die egerunt pro Busso Titius Homuluε Cr Fronto mirifice. quartum diciti probationes occupauerunt. Ex quibu3 ue ιν facile est colligere, pluribus actionibus ex accusatores er reos uti solitos iste, quas replicationes hodie duplicationos vocant: nec pluribus modo actionibus, sed pluribus quoque aduocatu eroratoribus.Idem Plinius,Censuit Bebius Macer consul d fgnatus, Iege repetundarum Bassum teneri: corpio salua dignitate iudices da dos. uterque recte. Qui fieri potest in- qu , cum tam diuersa censuerint s quia scilicet ex Nacro
legem intuenti, consentaneum fiat damnare em qui contra legem munera acceperat, cr coepio putaret sic re benatui, sicut licet, ex mitigare leges er intendere: non sine ratione ueniam dedit Acto uetito quidem non tamen inusitato. Praeualuit sententia coeptorus. HA verbιs intelligo senatum noluisse damnare reum lege repetunda nondiam enim iudiciu publica extra ordinem exercebantur sed iudices dedisse, qui reum non ex formula legis
repet. iudicarent, sed extra ordinem pro arbitrio in eum ammaduerterent. Abroniu3 in eundem Praeturam enarrans
209쪽
Mo GVL. BV D. ANNO T. RELI Q. illa uerba, Ut cum horis nostris nos essemus in tu binis imdιs interpositis quadragesimo post die restonderes, Suas horas ait X X. dies ciceronem intellexte, qui accusatori Zethim. dui. Iegitimi erunt ad accusandum, Cr totidem de hsori ad restondenuum. Graeci etiam non libera spatia ad agendum oratoribus, sed ad aquae stiricidium dabant, clepodi Mappellantes: ut nunc horarum spatia non horoscopis tam tu m : sed etiam uasculis arenari s distinguimus in medio strigolis ac pertulis: in quibus arena ad pollinuriam re, Iitatem saecreta, vasculi conuersionibu3 ultro citro, commeando , horas metitur. Cicero libri I i ta de Oratore, de Pericle loquens, Ad hunc non clamator aliquis ad cle γ- dram latrare docuerat: sed ut accepimus, clazomenius ibio Anaxagoras, hir summus in maximarum rerum scientia. Idem sititius de accusatione Prisci π Murtiani ius nutu loquens, Dixi horta pene quinque: nam clephisis,
ques sputiinfimas acceperum , fiunt additae quatuor. R spondit nubi pro Martio CL Marcellinus. Missus deinde
senatus er relio cutus in posterum . neque enim inchoari poterat actio niti ut noctis interuentu scinderetur. Et injurius , stas in tertium diem probationes exierunt. Iam Iisdieiam ins- hoc ipsum pulchrum tar antiquum: senatura nocte distat. nam sectum. ti, triduo uocari, triduo contineri. deinde subdit decretum senatuε. Ex quo loco liquet reum peractum damnat b Priβ-: de quo ante dixerat, excesisse eum immanitateor seuria, crimina quibus dari iudices posscnt, ctim ipse
ob homines innocentes damnandos interficiendosq; p cunias accepisset: eums causam fise quamobrem sonatus ultra repetundarum legeni quaenionem de eo habuisset, qui senatus ut legum poenas remittere, sic etiam poterat intendere. Atque ita Romani Graecorum more . ad
210쪽
IN PANDEcTA s. arri ad elephisum orab L Qui mos ut opinor invaluit μοι assisa in Ciceronis aetate quanquam in causa R dbγrij in femihorae φ - - circulum ab Labieno accusatore coactuan se esse Cicero ipse conqueritur. Neq; uero semper ad clepodrum diceres iubebatur, ed saepe li bene actiones cranit ex Plinio os ditur lib. v i. Epist. Iam illa periucuta lina dicetibus, quod Regulus libera tempora petebat, quod audituros corro- merdum librii gabat quid denique iucundius, quam sub ulterius inuidia, 'mem quandiu uelis,er in alieno auditorio, quasi deprehensem Θ' commode diceres His enim uerbis significat erem qui libe-i ra dicendi statis petebat, itidem aduersario concedere: i ita ut is qui restonderit, posset uel longiorem uel breuio-ν remorationem habere citra inuidiae aut pudoris peris Ialm, cum ex tempore reston re uideretur, palumus ea
postquam obhi Regulus, illa increbruit er inualuit com l suetudo, binas uel singulas clepisdras interdis er disti. Plures es is dias dandi cr petendi. nam qui dicunt, egisse malunt quam ' et ' agere: qui audiunt iniri quini iudicare. Et russus, An 3 nos sapientiores maioribus nostris es nos legibus ipsis im i stiores s quae tot horas, tot dies, tot comperendinationes, largiua tur nos paucioribus cle Idris praecipitamus ea ses,quae diebus explicari solebant. Quanta autem cleps 1 drae mensiura fuerit,mihi non constit. Et illud ipsius Pliiiij de xi i. clepodris,uarie in exemplaribus legitur: nec horae illae ut opinor eqvinoctiales luerunt,quales nunc OM
quit uel ad clepodra meum. Apparitor cute, qui aquam, infundebat cr hicis ministerio praefectus erat, hυἀωρ