Gulielmi Budaei consiliarii regii, libellorumque magistri in Praetorio, Altera editio annotationum in Pandectas

발행: 1546년

분량: 291페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

251쪽

I N PANDEcTAg. xIs promatis seruor in cellis lectos stratos uideres. Dicum tur etiam periperi muti ex eo quod triclinijs obtendi fio 'Hγω Maleant,σ-Cr aut ea,Cr Attalici,ab du- Iis regum in quibin expandutur. Vergilius, Purpurea imtexti tollunt aulaa Britanni curtius, Lectos circvdederat uuiau purpurea auros fulgentia. Et in singulari aulaea μιὰ quo modo Graeci utunturicurtius lib. v II. cum post amlaeam que lectos obducere stiret rex. cic.in Verr.act. v. Quid illa Attalica toti Sicilia nomisata ab eode Heio p ripetasmata emere oblitus es Plinius lib. v iii. Auru int xere in eadem Actia inuenit Attalus rex: unde nome Attes, eis. Dicuntur er Babylonica. Idem, Colores diuersos pi' sabibat .cturae uestibus intexere BabγIon maxime celebrauit,Cr nomen imposuit. Et rursu3 idem, M e tellus Scipio triclinaria Babγlonica sestercoctingetis milibus uaenisse, iam tunc posuit in capitonis criminitas. Vocantur etiam tapetes uem Tartes. bo Cr ipso Graeco,er tapetia. nostri uno uerbo stragula et oret M c plagas appellant. ut Liuius lib. IX. de bello Maced. Luxuriae enim peregrinae origo ab exercitu Asiatico inuecta in urbem est. Inde primum lectos aeratos, uestem stragulam pretiosam, plagulus, Cr alia textilia Romam adduxerunt. Haec cum animalia habent intexta, ut hodie pasta habentur, Ic-τa a Graecis,id est,belluam uocantur. Plautus in Te Laias Pseud. Neque Alexandrina belluata consuta tapetis. Pablia 4 quibusdam uocantur, ut nunc ab Ulpiano: cum palliam alioquisit uestis Graecorrum propria. Vnde palliatae fabulae dictae, o ab illis dictaem.

i N cap. saepe ita copulatiam est: lego ex antiquis copa' compinari ratrum id est,constitutaem, Cr loquendi con uetudine recepissim.Terent. in Phor. Quam inique c5puratum est: ij qui minus habent,ut semper aliquid addunt diuitioribπε. Cicero in

252쪽

GVL BV D. ANNO T. RELI Q ro in Laelio, Quoniam ita comparata est ratio uitae natu

raes nostrae,ut alia stus oriatur ex alia. ουτω καλωκε γτny φυσεως ' τῆ βίου του κικεβρου. i N eode cap. Nam cum dicitur apud ueteres agnatorugentili que quae pro se aratione accipitur. Accursus non recte gentiles cognatos interpretatus est: quia utroq; -- . et ii ct cabulo agnati intelliguntur. Veru getilitas agnatorii erutgς'0- - clarioris amiliae. Morem autem eum fuisse antiquorum ut haec duo in sermone tuu gerent ex illo proverbio apparet, quo Varro er col ella usi sunt, Ad agnatos Cr gentilis est deducendus. de quo satis is a nobis alibi dictum, atque etia de iure gentilitatis. Cr alioquin gentiles no tam agnoti sunt, quam cognomines. Vnde cicero Seruium TubIilim,qui Romanorum rex fuit,gentilcm suum uocat. inde illud Plinianu lib. κxx m. singuli Marcipores Lucip res ne dominoru gentiles uictum in promisci o habebant.

quibus uerbis significat prilicos Romanos Isingulis seruis

Mare ores. contentosfisse. quare Marcipores quasti Marci pueri uel Lucij aopbantur,quasi miniistri ex assecla. ut Graeci π ἀ- δαρ vocant seruos. quod in ii erosa familia postea feri non potuit. Fabius in pri. In struis inquit iam intercidit genus illud nominis quod ducebatur a domino: unde Numcipores, Publipores. Qui ergo dicebat agnatos gentiles Creiusdem gentis, Cr cognomines signi icabat. Falsus est etiam in eo Accursius, quod superatum m delanctum pro eodem accepitaeum Paulus hoc intelligi uoluerit, gentiles separatos ab agnatis esse. Aliud est enim disiunctiva partiacula, ἐαγιτιορ μoe θ: Cr aliud separativa, α mine opinoν. cicero in Top.Gentiles sunt qui inter se eode nomine sunt,qui ab ingenuis oriκdibunt, quoru maioriam norio seruitutem seruiuit, qui capite non fiunt diminuti. N L

253쪽

isss

IN PANDECTA s. au hil enim uideo scaevolam pontificem ad hane definitionem addidisse. Secundum hoc non ut quisque agnatus est alicui, ita etiam gentilis est: nec quisquis alicui gentilis est genere, non etiam agnatus est. Quare longe abfuit Accurasima mente Iuriscon ulti, cum ait hic gentiles cognatos signiticari. Verum est tamen ut diximus gentiles inte dum esse,qui non ex eadem familia sint: ut M. Tu ius se uio Tullio regi. IDEM Accursim in cap. Impensae, non late lexit quid sit loricatio. non est enim caelatura in modum loricae acta: sed cum Iorica sit in uniuersium cuiusque rei tutela Cr pro- Zm ea. tectio er munimentum, id est, προβλημα,σκεπασμα, κώκυ τὶ,tum licro Iorica pars murorum est cr structi rariam. Vitruvius libr. i i. de laterinjs parietibus loquens, cum enim in tecto tegulae fuerint fractae aut a uentu deiectae,qua posit ex imbribus aqua pluereri non patietur Iorica thticea laedi luterem, sed proiectura coronaru rei ciet extra perpendiculum stillas. Loricum appellat coronarum proiecturum, que fit in parietibu3 eiuscemodi. Curtius lib. V II r. Angusti muri corona erat. non pinnae, scut alibi, Nigiu eius distinxerat: sed perpetua lorica obdum transitus serat. Itus rex haerebat magis quam stibat in ina gine, clγpeo undique incidentia tela propulsans. Loricum appellat structuruin D latam,quae aquam pluuium utrinque distellit extra perpediculum ueluti suggrundulis promines tibus. Capistratae huiuscemodi structurae astructoria

bus noctris appellantur. In pauimentis etiam ruderatu lo-rieu appellatur corim e marmore tubo cum calce Cr arraena,Vitruvio lib. v i. Itas si nec itus urgeat,ut minime ui

tiosa fiunt, sic erit aciendum. cum coaxatura ferit, in a is per altera coactio trisuersa si e tur,clauiue s praefixa du-

254쪽

GVL. BV D. ANNO T. RELIa .plicem praebeat contignationi loricationem: deinde rudori nouo tertia pars testae tunsae admi ceatur. Varro libr. de re rustica, Parietes Cr Αἰ- opere tectorio marmor to loricandi. Hoc in loco Paulin huiuscemodi loricationem

significauit, qui nonnihil fimie uel operis tectori, habeat ad picturam admittendam:uel in si inu structuris aliquid elegantius, cohonestimenti gratia Mum potius , quam

. loricare uerbum dictini Plinius de ichneumone loquens invii l. mergit se limo sepius sicca solemox ubi pluribus eodem modo se corijs loricauit, in dimicationem pergit. Quem loquendi modum ab Aristotele ipse mutuatus est libro sexto, de histbria animalium. de apris enim I quens ita inquit , Mirabilia inter se praelia conserunt : se ead ea loricantes, tergoras sua in summum crasitudinem artifcio comparantes, ea ad arbores affricantes,Cr coeno oblita subinde asiccates.sed haec igniscasio ab lorica rub

1 N cap. Cum bibextus. Cato putat mesem intercularem addititium esse: omnest dies eius pro momento temporis obseruat: extremos die mensis Februarij attribuit Quin tus Mutius. Mensis dulcin intercularis conitit ex diebus xxix. Accursius existimauit catonem er Mutium a celso reprehendi ut assurda dicentes: quare ad huius dicti sen in percipiendum, adnotandum hic esse duxi id quod Macrobius libr. i.Satvribis verbis dixit. cum Romani ex dimibutione Pompilii ad lunae cursum, sicut Graeci, annum proprium computarent: necessario euam interiscularem

255쪽

ealarem mensem instituerant more Graecorum er reliqua, quae de interculatione autor ille prosecutus est. Hoc autem intereuladoriam mensium innituram caesuris aedit praee ιt.Quare hic Quintus Mutius Pstius er cama celso nominati fiunt Iurisco ulti antiqlliores Caesare, ut autor est Pomponius in cap. altero, De origine iuris. De svo caesare Truquidu3 ita cribit, Conuersus hinc ad ordinum dum reipublicae stitum, sinos correxit iampridem uitio pontificum per interculandi licentiam adeo turbatos, ut neque mestum feriis aestiti, neque vindemiarum autumno competerent: annuums ad cursim solis accommodauit,ut CCCLX v.dierum esset: σ intercalario mense sublato, unus dies quarto quoque anno intercalaretur. Quo autem magis in posterum e calendis Ianuarijs nobis tempora ratio congrueretanter Nouembrem er Dccmbrem mensem,

interiecit duos alios. Fuits is annus quo haec constituebam tur,quindecim mensium cum interculario,qui ex con uetudine in eum annum inciderat. Ex his fatis declaratur, non absurda esse quae Cato er Mutius dixerunt de mense, qui intercalabatur eo impore,quo annu Lunae cursi non solis moderabatur. Id demum scrupulum Aci quod de me se interculari dicitur, esse eum dierum undetriginta. N crobius enim in loco supra citato: Sed nondum errore inquit comperto per octo annos nonaginα, quasi supersu

dendos Graecorum ex pla computilant dies: alternis annis binos vicenos, ulternis ternos vicenos interculantes

expensabant interculationibus quatuor. Et rursus, Hoc autem inquit errore iam cognito, haec species menda' tioms inducta est. Tertio quoque octennio ita intercalandos distensabant dies, ut non nonaginta,sed LX uti iure cularent. Secundum hoc dictum Nucrobii, mensis qui limrr tercus

256쪽

11s GVL. BV D. ANNO T. R ELItercussitur x x I x. dicrum esse non potuit. Quin escire Mensis interea non oportet, mensem intercularem dici non modo eum quiti=isi interculatur, sed etiam in quo intercalatur. Prior interea flatilita dici potest, id est, παρεριδεβλαμεν : quo modo cato censuit mensem interculare addititium esse,qui in usu post caesarem non luit. Posterior Graece dicitur : cuiu modi e, Februarius hodie. quem celsia und triginta dierum esse dixit, non ex catonis iste quidem aut Mutii , sed ex sua persona loquens. Graece autem ἔμβολι- ά με - utranque signiscationem habet.Plinius annum inlidicularem pro bibextili dixit. Liuius mensem intercalariam, ut Macrobigo uocauit, de Lucio Scipione loquens, Triumphauit mense intercularis,pridie calend. Martias. c, cero ad Ligari , Ego tamen cum ad m. calend. Inte Olures rogatu jratrum tuorum venissem mane ad CH rem. σ reliqua. calendas ut opinor Martias signi is uit. Omni enim intercalationi inquit Macrobius mensis Februarius deputatus est. Quod aurem cato de inte calari addititio dixit, hunc firme sen habet: nen sintercalcas ad statu temporum ciuinq; metienda dinumerandas non procedit: cum id reliquis annis de Maerit quod intercalari additur: qui anni nihilo ecius in numeram processerunt Cratin Cr tempor , licet nec pi ni essent anni nee tum Itaque hic annus licet diebus mensibus ue redundet, non tamen longior maior ue esse caeteris, Iuristeritorum interpretatione censetur. Neque uero ma- aerealatio gnopere mirum est intercalandi uarietate antiqui 'imos es serian se usos: cum etiam illa caestriana, qua nunc utimur, cum cursu solis anni moderatoris non satis quadrare victura n hemerides astronomoram hodierno tempore aequinoctium uernum ad quintumdecimum culend. Apriles, qui

dies

257쪽

1N PANDEcΥAs. t ασε dies est duodevicesimus Mart , peractum esse significant. Nam cum omnes cardines temporum in octaua signorum parte conficiuntur, fi Plinio credimus autori earu reram grauisimo, Cr astronomi introitum solis in cunctam ad undecimum mensis Martij signent, qui quintus Iduum appellatur: octauo utis inde die aequinoctium peragi ea ratione existimandrum est: qui duodevicesimus est mensis eius. At columella er Plinius, qui caesaris secuti sunt rationem, aequinoctium vernum ociuo calendas Apriales feri dicunt,qui quartus est Cr vicesimus mensis. Quare sicile est iudieare, diniam esse imporis intercapedinem inter equinoctium nostrum, er id quod a caesare signatum est, quanta est inter quint decimum calend. croctauaem. tot enim diebus aequinoctium quod sequimur, Caesarianum aequinoctium anteuertit. Cne ratio caes riana si mille ae quingentis annis tot dierum statio abe rauit isolis uest ijs: quo tandem euasura est infa m thematicis aliquando corrigatur s quod nisi fiat, quid causae est quin aequinoctium uernum in Februarium tamdem retroactaem iri existimemus s De dissiculi duremas nandi eius aequinoctii aliarumq; temporis dimensionis Plιnius loquens, ita inquit, Addidere discuitutemer autores diuersis in Iocis obseruando, mox etiam iubsdem diuersa prodendo. Tres autem fuere sectae, chab daea, A Gγptia Graeca. Id is addit apud nos quartum Crisar dictator, annos ad solis cursum redigens singulos, Sosigene perito scientiae eius adhibito: er ea ipsa ratio ponea comperto errore correcta est, ita ut duodecim di nis continuis non intercalaretur: quia coeperat hiara annuε morari, qui prius antecedebat: Cr sos enes ipse tribus commentationibμs, quanquam diligentior esset e

258쪽

GVL. BV D. ANNO T. RELIc . teris, non cessauit tamen addubitare ipse semet corrigendo. Ex his uerbis Plinij intelligimiri iam tum caesaris tempore intelligi coeptum, intercalandi quadrantis rationem non plane esse examini ad obseruationem temporum. A cedit autor columella, qui lib. X. Bruma inquio com scitur cires offluum calend. Ianuarii, in ostrua parte

capricorni. Nec me farit Hipparchi ratio, quae docet solstitia ex aequinoctia non ostius, sed primis partibus lignorum confici.Verum in hae ruris disciplinasequor e Eudoxi Cr Metonis antiquorums fastos astrologor Esunt aptiti publicis sacrisci s. Quia Cr notior est i Eu

tus agricolla concepta opinio: nec tamen Hipparchi su illius pinguioribu3 ut aiunt rusticorum literis necessaria est. Hamnus columella. cum igitur ut coniectura

colligo prima illa siue prior Sosigenis intercalatio, mutito maior quadrante diei fuisset, solis utique cursum quo

morari ac retardare coeperat : quippe cum annus uertens

qui solis ipse eadem in uestigia reditu conficitur, minore et eo anno quo Romani utebantur, id est, anno ciuili,

intercalconis uitio. Postea errore comperto cum aliam rationem Romani instituissent intercalandi ut ita dicam compedio in errore diuerbum mortales adduxerunt, ut iam caesaris rasionem sequentes non morari solem, ut antea, sed urgere accelerares videamur, annums volent anno ciuili septem dierum interuallo ante uerimus: Crueluti olem curretem praepropere incitemus. Eodem por-- errore reliquos etiam temporum cardines retroagentes : solem ipsum eorum moderatorem solstitio er bruma alteros aequinoctio itidem adurgere videmur: Siquidem omnes tepor u cardines in omus parte signora peraguntur,ut antea ex Plinio docuimus, G columella lib. X ii.

259쪽

α IN PANDEcTA s. Plinius, Omnes inquit hae disterentiae fiunt in octauiso partibus signorum. Bruma capricorni, ab octa. calend. Ianua. stri aequinoctium uernis Arietis , solstitium cam eri, alteruras aequinoctium Librae. cui congruit quod alibi eodem libro dicit. Solstitium peragi in octauu pa bl te cuncri er octauo calend. Iuli, diximus. magnin his ια anni cardo. Idems ine antea dixerat libro ii. cupites xxv . Apud columellam autem lib. κ ii. Iegitur,' viii. calend. Iulias sol introitum in cancrum scit. quae uerba esse corrupta argumento sunt uerba quae stas

quunturpost unumer alterum uersum, VI II. er v II.s er vi. calend.Iulius o litium. Et rκrsius inferius, Oct si vo calanLOctobris er v D, er VI. aequinoctium a

x tumnale. Aliud est enim solstitium, er alis introitus in ' cancrum: cum introitus in prima parte, er solstitiam in . octava Mi.Quare apud columella in legendu uidetur in

loco supracitam, x v .uel X m. cal. Iul. sol introitum ini 1 cancrumst. βcile enim fuit notas numeroru corrumpi. Proinde cum COIumellae aetate,qui circa caesarMempora

i sui sitiu peragi non modo octauo, sed etia sexto calii Iulias censeretur: qui dies nus est diuo Baptistae: fir o trossus inde dies numeres octo,in diem septimum cis i mei sis incurres id est in quintuderimu cuiaulus, quo die' solis est inpresbus in cancrum. nostri autem Mathematici, eum tertiodecimo attribuunt,qui tertius est Iduum. Q uod

si asexto Cal quo peragitur solstitium siecundum cola-

mellum, retro numeres: ad undωicesimum peruenies, er maius erit interstitium. Iam aequinoctium aut nate hodier stituere astronomi uidentur ad decimum diem cal. OG- bris,qui uicesimus est septembris: cum introitum solis in Librum X Hi. dissignent Idibos eiusdem mensis. At co- rr s limella

260쪽

Σόα GVL. BV D. ANNO T. RELI Q. Iumella, xiii. inquit calendas Octobres sol in Librum transitu acit. Et paulo post, vi o. inquit cui

introitu fotu in capricornum hodie ephemeridum edit res κ ti. die Decembris obseruant,id est pridie Iduu. De

quo columel la X v. inquit Caι Ianuarij sol in capria cornum transitum facit, Brumale solstitiu ut Hipparcho placet.Et interius, i κ. cat Ianuari, Brumale sopitium sicut chaldaei obsieruant. bactenus ille. Nos igitur hodie pridie Idus Sepitaris introitum solis in capricornum g tuimus:ideoq; Bruma in octava parte, id est decimoquarto calend. Ianuarius, id est undevicesimo die Decembris. Traditio aute columellae quarto cr uicesimo die lituit, id est nono calend. quod est peruigilium natalis fuluat ris nonri. Plinius autem octauo calend. attribuit, id est natali dominico. Ex quibus mani ura est nos ab ant, quorum obseruatione quinque dierum interstitio ut inbmum abscesisse quanquam Cr apud priscos parueiu modi obseruatenis computationus ratio constitit, utpote quum Ilipparcso eum chaldaeis non conuenerit: nisi quod Hipparchus obstruasse uidetur sopitium cum oriretur, chalbd ei cum perageretur, ut cr Pliniim fecit. Quod si hodie fastos constituere in mentem ijs ueniret, quibus id licet pro potestite acere: ut quarto quos anno diem unum inte

ax pilis diss. cularem habemus, ita trecentesimo sere anno exemptilem

unum in pocterum haberemus, ita ut primo anno bisextili dies illi aut quinque aut plusculi, qui hactenus emetu

runt er nunc redundan semel eximerentur. Huiuscemodi te diebus olim Graeci utebantur, uocaresad quod Cicero in tertia Verrina refert. Disticultas aute rei

exacte constituendar inde oritur, quod orbis signistri ci culi

SEARCH

MENU NAVIGATION