Sancti Ambrosii Mediolanensis episcopi Opera omnia quae extant, ex editione romana sacrae scripturae contextum, ad faciliorem lectorum intelligentiam, ex ipsa sancti doctoris lectione, et ex 70. interpretum, quos potissimum sequitur, translatione eru

발행: 1616년

분량: 351페이지

출처: archive.org

분류: 그리스도교

331쪽

Sancti Ambros Comment.

novissimu avium Hebus sis oculus es nobis in

1a M. uot Ministis)e. Dicendo a ilia, tantum valet quantum si dicereti otium putin;quia mir positio,

pro per accipitur, sicut multis in locis suarum epistolarum inuenitur his praepositionibus indit terenter uti Tacuit adhue de Christi nomine, quiaplurimos illorum sciebat negaste Christum filium Dei elle Non enim die, Christini cuivisiquamuis ipsum locutum eonstet esse. Ita necduIudaeos aperto nomine tetigit. Nam ferme omnes quibus Prophetae locuti sunt,malignos esse nefatio'; constabat.Et necdum de istis rationem mouere voluitised interim generali sermone de muneribus disputat, quae illisi utinat argitate donabantur. Quem constituit redem uniue μιm.Quid est, Qtrem constituit heredem niuersorum Ploc de incarnato dicit filio, de quo superius locutus est;sicut etiam de eo legitur in Psalino, Postula a me. 9 dabo tibigentes redulaetem tuam. Non iam portio Domini tantum Iacob, ω rs eius Israel,sedomnes prorsus nationes,hoc est,huc filium dominum constituit vilinetibrum Haeredis autem utitur nomine, viduo quaedam perhoe adstruat& ostem data&quod proprius si filius, quod dominationis illi nulla contingat alniissio Haeredem autem omnium dicit, id est,mundi totius: deinde ad altiora sermonem conuerbit,dicen sciisque ecit oscula. Vt ostenderet euride nouissimis diebus venisse inmundum, per quem secit&mu-dum:magnitudinem eius ostendens , qui fuit noui Testamenti lators auctor. Post haec quibus ni gradibus dignanter utens, peruenit ad id quod omnitassiis quae supra dixit, multo maius est, Minsonuit,dicens.

Vbimreligiose nobis quidem opus est intellectu maxime autem ubi de Deo vel loquimur vel audimus. v niam neque ad loquendum digne de Deo tinniasu uicit, neque ad percipiendum praeualet intellectus Oportet ergo quod vDivellet modeficit, vel cogitatio explicari de Deo non poterit,tunc magis glorificare nos Deum, quod talem Deum trabemus,qui intellectum transcendit.&cogitationis intuitum Merit lentium eum dixit, , utpote qui ipsim sciebat dicentenatu sium is mundi ostendit enim lumen de lumine sicut Devinde Deo elle, anicens, Purgoonem Ormam scires biduo quaedam significat,id est,cimuri nostri generis, in eo qn ait, ρον- μα rarum verbo virtutissuae Quod vero unxit, Purgasione peccatarariacum id est peccata nostra mundans. In his duobus maxime Apostolum lotiari videmus,quod haec pet filium nobis allata este demonstrat. Et cum nos com- ολ monuisset erucis passionis eiusdem filii, per quae nobis purgatio peccatorum ministrata est, confestim per resur-ααonem atque ascensionem eius instituit nos ad caele Rom. i. stia erigere, intueri inenarrabilem eius gloriam:ait e

nim.

Sedet ad dexterais missatis iis in excelsis tanto metiorarieta

Sedet ad dexteram maiestatu in excessis Per dexteram non Deum corporaliter deformauit, sed magnitudinem d mostrauit nonoris.Dum diutius exalsis, ostendit eum omnibus altiorem &sii perminentem esse, qui etiam vique ad ipsum peruenit solium paternae clatitatis. Sicili enim pater in excelsis est sie&filius Conlessus enim nilii ita monstrat aliud, nisi honoris aequalitatem. Si enim min rationem vellet ostendere, numquam diceret ad dexteram; sed otius ad sinistram eum sedere Adliue excelleniaciam eiusdem filii ostendere aggressiis est dum dicit, Tam is me lar essectis,quantovit mirum istumii baud ravit. Angeli lunt ministri famuli: ille quidem filius&haeres. Tarus inquit)inestar geli effectus hoc est, honorabilior atque praeclarior, quanto melius haereditavit 1-

driflseris mihi insitam.

carnatione filii dicitur. Ideo verbum futuri temporis p suit, Dori in patrem,ctipsi erit mihi insciam. Quini vero dixit,nuvi mein es in .ego hodegeum traperte manifestat quod

idem est de quo ait Era ei in patrem, ex ipsa ellentia patris genitus. Ideo praesenti tempore posuit iste,quia Deo nihil praeteritum aut futurum est, sed semper praesentiaeu ' ' i' Cha Potest enim lecundum earnem hoe accipi dictam, quia caro communicat altioribus.sicut diminitas humulibus communicare dignata est. Hoc itaque loco petipimasque nostras illuminantem,&patrem nobis insinuan e duas naturas in Christo ostendit. Haec vero ad salutistem Per splendorem quippe unitatem deesarauit essentit nostrae exempla reseramus. Si enim ipse cuin Deus esset , meo patre,&mirabili modo sic unam substantiam. Dominus, inique filius,non respuit sermam serui susci pere: multo amplitu nos oportet cuncta perficere, quae, i . iussa sunt nobis, & humilia quaeq; tolerare. Recordemur

Et imi subvantiae eius 'ortans omnia verbovis

tus uae,purgationempeccatorumfaciem.

Et imago substantiae . Imago quippe altera est ab eo,euius refert serniam Altera autem non in omnibus, sed secundum personam. Nam, hic imago.aequalitatis omnino praebet indicium ad illud tuus imago ostenditur, disiespicionem vel paruae dissimilitudinis procul dubio non tes citiHic enim imaginem dixit.quod alio loco formam nominat, ubi est cum informa Dei esset Formavi-stendit,ut duas perde

Et ueram, eum introducitprimogeni uminosi q

terrarum,dicit, E adorent eum omnes anges Dei. s. H. Paulus introitum Christi vocat assumptionem ramis; de qua ipse Dominus in Evangelio ait, Ex apatre is renii quoioeo Christus incarnata onem sium eri vocanquam Paulus hie introitum nominat.Quar dum vero est quare unam rem diuinis nominibus Chriast vi Paulus nominare voluerint Significationes qui- deliret vel imago nam declarat essentiae aequalitatem luem dictorum manifestae sunt, secundum quid dican-Sequitur ,rrans omnia raris virtutusi .Porrans, id est, gubernans omnia eo verbo virtut is per quod fecit omnia. non enim minus est gubernare mundum, quam creare. Nam inerrandoquidem ex nihilo rerum substantiae productae lunt:in gubernando vero ea quaedam sunt , ne ad inhilum redeant, eontinentur. Ergo dum haec omnia teguntur, adinvicem sibi repugnantia coaptantur, magnum&valde mirabile, plurimaeque virtutis Dei iudicium declaratur. Post hane diuinae maiestatis in fi lio claritatem, ad humilia incarnationis descendit, ditur,apparet.Christus quidem merito exitum vocat: sori enim eramus a Deo, sicut qui sunt extra regales aulas in

vinculis colligati; qui habent apud regem pro culpis ος

sensam, huiuimodi quippe a regaliauti foris excluti sunt. Qui vero obierit istis ven mimpetrate, non primum Lis in aulam regis introducit, sed ipse soras egreditur,lique cum eis comminutat sermocurandi negotium, inque dum eos correctos reddat, dignos esticiat, quo vultui repraesemri mereantur. Sie etiam Christus quippe ad nos,hoc est,carnem sumes,

-- cingi.

332쪽

in Epist ad Hebraeos, Cap. I.

collocutus nobiscum, praecepta nobis intonuit. Et senos a pectauis emundans,&ad Deum conuertens, in aulam

regalem velut aduoratus optimus introduxit Propterea ergo exitum vocat si incarnationis aduectum Paullis autem introitum nominat ex metaphora Faereditantium,&ius dominandi inaliqua possessione lumentium. Dicem do enim unum intrarius primogenisum in Orbem terrinis hoc significat, eum ei committat ae possidendum tradat orbε terraruma ne autem totum o bem possidet, eum ab uniuersis inagnitus Bra oleum amausa imLAd alti ta quaedam e leuans mentei nostiam, ut sesamus illum qui earne indutus e passus est pro nobis,ab angelis a Loratum. Vt disterneret autem maiestatem tilitabangelo rum mirustratione, mox sequutus adiunxit.

Nonenim Glos angelos hoc sermone signifieat,sed mmnes virtutes ministeriis supernis fungentes.Sciendu est enim quod angelus, nomen est officii, non naturae. Qui etiam semper iunt spiritus, sed non semper angeli vocari po sunt. Quartis huius naturae nomen spiritus estQu fis officii, gelus, Ex eo quod est, est spiritus:exeo quod git, angelus quiaangelus caece,mmtius Latine dicitur. qui erant iam spiritus coditi a creatore Deo facit angelos, mittendo eos nuntiatequod iusserit. Ei misi sis flummam ignis Legimus apparuisse ignem in rubo. Legimus etiam missum ignem desuper, amplesse quod praeemptum erat Potes dici, quando leuia nuntiare mittuntur, angelos esse: quando ad vindiciam mittuntur, ministros esse.id est, ignem ardentem. Sunt etiam haee ossicia in E elesia praetenti. Nam praedicatores sancti, quando spirit lia praedicant &gaudia regni Dei annunuant, angeli dicuntur .quando vero terrorem gehennae ignis praedicant, ministri sunt. ut terreant peccatores comminatione igniscia Eridum autem, Thron-ruus Deus in seculum semia: virga quitatu virga regni tui Di situsi. rram, est odio iniquitatem proferea et xv te Deus,

Deus raus ouo iam raparticipi au. Ad sum autem, &ci Hoc de eo dicit,qni secundum ea nem est,de quo etiam ipse Dominus inlitangelio ait, P ternan iussirat quemquaminodomaeiu uiam dedit scio, nomnes borumstant Damae paulo post,mestium dia ira vincturi cere,quiasi sominu est. Hic enim thronus Dei, ad iudiciupemnet saturum, in quo forma hominis videbitur iudex vivorum: mortuorum, quo iudicio, omnia veracitercidi, ait, quia nouissimum iu diebam inter bono, Ita, externa diseretione stabit, eo ipso testante in Evangelio, qui iudicaturus e&Tum,inqvit Miniti in ignemauernuma ιμβ-remis vitam erum .Virgaqwtam, rima regni tui Virga vero regulam diuinae significataequitatis:que veraciteri cta dicitur,quia nullaptauitate curuatur Virga ista iustos

regit, impios percuriis. Haec virga nempe sortitudo irruiacta est,ela aequitatis rectissimaatque inflexibilis disciplina. Haec enim virga regi rhonoris insigne, sceptrum dicebatur antiquitus, designans ineavirtutem, Regem, Domum , Saluatorem Diuis iu uiam, odist iniquitnem. Ipsa est virga recta,mare aequitatem,odisse nequitia Nemo enim etfecte diligit iustitiam, nisi qui & actus oesimos abominarunquia veritatis amor, odium est salsitatis. Sed heseamori bonitatis,& odio iniquitatis,quae praemia sint reddita, subter exponit, dicens, Prepeterea voltu Detu, Deistri. Vnctus Christus®em significat&lacerdotem,quia dignitates istae sumebantur per sacratissimas unctiones. Nam ipsum nomen Chrisba sancto chrismate vocatur,Sed in illa natum unctus dicitur,quia dispensati ne natus,vi mortuus. resurexisse veraciter Christus dicitur.Cxteram diuinitas eius nullo munere, nullo h note indiguit adiuuari. Repetitio aute itaqua dicit

Devi tuus, praetonium magnae dilecti Iris ostendit tarici tuta mapa rupibus ti Dupliciniosiunctionem illam sinctam prouenisse signiscat oleum latitiae,est peccati maeulam ho, habere unde Ie eonscientia semper exhilarat,

quando nulla recordationis asperitate mordetur nepoticipibus tuti In filiis hominum dicit, quos&ipse in Eua gelio fratres appellat Ideo autem dictum est, rea riui binisu, votissim hane benedictionem furta omnes homines, liue reges, sue sacerdotes inveteri Testamento, etiam Apostolos martyres in nouo agnoscini accepissile ut unctus singulariter caeteros etiam ungere debuit et, ex illo erum fons benedictionis, prout ipsi visum fuerit, periniuersos electos competenter emanati Sed comisma carru conueniunt, cui persectissimum gloriosissimum verbum mirum estpro salute lanctore m. Hoc unguentum in aliodicitur Psalmo desianaesset barbamarar ιAaron, que in oram Pestimentι eam.Et paulo post: Pusurum i mmiavit Dominis benefaιenem, O Rramistusnscarum. Post humanitatis eius igitur excellentiam terum ad te nitatem diuinae turae in eodem filio Dei conuerit se Α-postolus tellimonium alterius Psalmiinducens.

Eitu Dominem inopis terra undasti, dropera manaam tuarum δειnt caesi uspensum,tu oum permanes, dromnes vive mentum veterasens. Et velatamictu muraliseas, o mutabuntur tu auum

issem ipse es, se anni tui non descient.

eunt enim ab eo quod sunt. dum immutantur in melius cieaturae. Tat aut permnes ut sicut aeternitatem Domini ostendit antequam crearet omnia, sic post caelos mutatos ipsim dicetet in maiestatis suae gloria permanere.Et ornius ut pestimentum reseras .Ipuam enim veterascit, quod vestis more, morae eon mitur scut raro humana,quaeia men in melius testaremone immutabitur addidit, Et, Isaamictum mutata, ct macratamur. His verbis sorsitan cae lorum mutationem Propheta intelligi voluiti similitet ut caetera elementa commutantur, licut in alio legitur Propheta Deruca nasoum, Oterram . Ut facia Domini stendecet iam submerritare mansura dicit. M- ω, θαariagnum quia numquam erunt adhoccorruptibile. Tuot inmisera: θἀν- ωη-d aut immutationem eiusdem naturae desgnan ipse vero idem est quod est eluti Moysi famulo suo dixit Erosum. Sie ictis tribus versibus

commutatio crearurarum, & aeternitas Domini mirabilibreuitate descriptae sint. Post maiestatem diuinae aeternitatis in filio iterum beatus Apostolus ad humanitatis iusdem gloriticationem sermonem direxit, dicens.

Adsuem aurem Angelorum dixis atiquando,Sede ad dexteram meam, ruousque ponam is imicos tuossessia dexteram in . Victor filio,& per sanctam ineata nationem totius mundi triumphatori, post reserrectionis gloriam honorabilis consellius paternae intestatis o sertur:vt per hunc situm, susceptae numanitatis gloria declaretur,qua ne ni Angelorum deserti debuit. Qiua uepM minimum t 3 fialestum duraninum. Perpedes eniim Domini stabilitas aeterna signiscatur ubi ille tamquam vestigiis positis omnipotentiae suae virtute consistit. His pedibus constat esse subdendos qui quotidie viriorum eontrarietate derelicia reuerisitur ad Domnum, tamquam stabellum pedibus, ita eius praedicationibus inclinantur. Sine dubio de illis ita cis dicitur, qui conuersia dexteram collocantur.Non enim lite adverbium,imul alicuisius finem temporis desinat, sed aeremimus potentiam

333쪽

romie ministris rum sunt, in ministerium missipropter eos quis uri sunt haeredes sistis

Quid miratis si filio milii sterium exhibent angeli cum etiam nostrae lalutis mi iustros eos constet effectos'M-- res eoruin ad quos loquitur subleuare volens, dicit angelorum functiones humanae salutis causa a Domino directas esse.Filius sicut Dominus saluatum vero si miserui uariti praedestinatorum deseruiunt. Cuius rei pleni sunt, teris Tinamenti vel noui ubique libri. Nam fastoribus angeli ei tangelizaverunt, Mangelum legimus ad virgi- neni Mariani missam: Min resurrectione Domini angeli mulieribus apparuerunt, de alia multa in diuinis leguntur te ripturis. Intelligite igitur nunc, quantus honor nobis existit, ad quos sicut ad amicos ita ministros angelos suos destinat Deus. His ita introductis de angelorum ministe-rro, per quos etiam ripla lex ministrata est, mox se hansit de excellenti gratia, quae per Dei fi lium nobis allata

PRopterea abundini ius oportet nos iis antendere qua audiuimus, nesorte peressiuamin. Si enim qui pcran 'elos dic esse=mo scum eis firmus, ct om-nupra narIcatio est inobedientia accepit usum mercedu ruribu Ionem quomodo nos esseti-- si tantam neglexe imus Autem tPropterea undantivi sparret, o c. Quare abundariti dixit, niti quia praeli uitius hoc est, quam quod in lege solebantu audire i Hortatur itaque eos diligentius iis intendere' ita per Dei filiam audierunt quam eis quae per angelos dicta sunt more suo suam illis coniungens personam,in eo quod dixit,-mmtu. atque perestram. nolens ab auditis per iliania effluere audientium sensus quod etiam sequentibus verbis plenius explicauit, dicendo; Siemis qui per a cloidiam est mo facti turmis, cto tina .uosvii ct inobedunt aciepit ustam meradu retributionem. Quid fimvir videlicet verus,tamQuam dicerer,

fidelis inopportuno tempore; volens intelligi eam qax per angelos data est lex, si o tempore firmiter custodiendam Nain legem per angelos datam et se plurimis ostenditur iii locis attamen non custodi ciues eam, ustam mercedis etributionem accepiss testatur.Quare dixit,mm dis utributionem merces enun in bonis poniselet sed iste Apostoli est mos, ut non magnam verborum habeat rationem; sed indifferenter quae vel in bono dicuntur, vel quae in malo, pro alterutro ponere. sicut alibi dixit; Iiriapi uitalem re ligentes omnem siensium ad obediendam Christo de hieti ercedis retributionem pro supplicio posuit. Quomodo nos fugiemus frantam neglexmmiu salutem Per haec verba si nilicat quia non erat tanta latus in veteri Testamento, citiai ita est in gratia Dei quamDei filius nobis attulit Non enim nobis nunci sicut illis terrae diuitias, sed eaeli gratiam promisit Deus: non vindictam de terrenis hostibus sed de spiritalibus concessit non vitam taliciter tempor leni, sed perpetuam aeternaliter beatam donauit. Haec quippe omnia breuiter intimauit, dicens. Si tantam neglexerint insalutem. Deinde supereminentiam eorum quae per Dei filiuni dicti sunt,adiunxit.

Issa cum initium accepisse enarrandi' Dom

sante Deo signis seprodigiis se variis virtutibω, est Spiritus sancti di ributumbinscundum ,- --

civi cum imirum accepisset, Non enim tae quae dicimus, ab hominibus, vel etiam ab angelis nobis allata edi e diuinuni enitati nota impartimi ab euam audieris, in nos

confirmara est. laides , firmata e Credua est atque perfecta quia salus quae per eundem ilium nobis data est, Perpetua inanet in aeternum. Contestantes Ἀω- νωd H,car - νιππιιbis σ1 - sancti viseri--bin Assiae. tiam lignificans gratiarum, quae non eraLapud antiquos,

sancti Ambrosi Commetu.

qu fatidia a postquam glorificatus est Iesu s. Testatu hoe

dum eratri carae. Quod vero addidit, Secundum U- νε-luntarem, Diuinae voluntati aeque eius consilio cuncta 5-mbuit, ne quis in suis meritis consideret,quasi diceret, Ipse nouit quid cuique prosit, vel eui quid sit accommodum , quapropter ipse gratiam unicuique Iecundum sitie voluntatis praescientiam contulit Sequitur,

asim enim angelis siubiecit Dein orbem inrasusn-

rum, de quo loquimur Testisus est autem in quodam loco quis, duens, tam es homo, quod memor es eris: om homini quoniam visi seum'Minui eum patio minuae ab ange .gloria est honore coronastιeu, ct costuMisi eum super opera manuum ruarum, omin

Nam enim anges subieci De inorbem, sec. Hoe est. Non enim alutein nostram,que in nouissimo tempore facta est in orbe terrae,angelissubiecit, quae a prophetis futura esse olim praedicta est, sed filio suo,ad quem vox paterna sicut superius demonstrarum est sonae Furia merui taber hossiegressi υ.Postula a me, ct dabo tibi emes har Iarim de hocpheticis confirmat exempta, dicens, Testiam est autem inqMdamistis quis, dicens Cur non hic nomen Prophetae postili. sed absondit incit hoc etiam in aliis telamonus,sicut septa dictum est. Existimo non abscondentis affectu, sed ostendentis eos multam habere scientiam scripturarum, ut nee opus haberet nomen ponere dicentis: sed vesutidere mani sellata in promptu constituta induce te testim illa. Quid est homo, quod memor es rivia Quid est homo cum desiecti, pronuntiandum est,id est, fragilis de caducus Adae sequax, qui in veteri sit peccato generali prauitate deuinctus: Huius memor est Dominus, quando ei peccata dimittit, misericordiae suae dona largitur Aa homi , quoniam visitas enm'Huic iam voci aluirgendum est, quod Dominum significat Saluatorern : quia non ut emerimo tales,ex duobus homini b.natus est, sed ex Spiritu si iacto, beata Mariae semper virginis utero tanquam sponsus gloriosus de thalamo suo proeesiit. Et considera,quod A. perius dixit, meme ν, subiecit autem, visitaι. Memor fuit, cuper Puriarchas c Prophetas de eaelo misertus est visitauit cum Perbum rosa se est.Obabit et in nobis. Nam visitare dicitur, qu1do medicus ad infirmos ingreditur, quod in aduentu Domini re vera constat impletum Minxisti eum. Hi ne iam Domini saluatoris humilitas narratur ela gloria.

blinoratus est citi in non necessitate ministratoria, ted pietatis suae spontanea voluntate, sicut Apostolus ait; Semeti-min exinanimismae mi capiens Segaretur, Paulo mis ab Ingelu. a cnicem pro omnium salute luscepit. ex ea siquidem parte creator angelorum minor factus est angelis Bene autem dixit, Paulamniis,quia etsi mortale corpus airrumpsit, tamen peccatum non habuit Gloria&honore

coronatus est, cum post resurrectionem nimis mirabilem mundus eredulitatem quod Deus homo factus est de exaltatus, accepit. Gloria coronatus est in resurrectioneae asicensione,&honore in consessione paternae maiestatis. Et constituist eum sivπopera manuum tiarum, masubiecisti sub Δbvitiis superius de gloria eius5 honore narratum est nunc ponitur: potestas, ut cognoscatur Christi Domini maiestatis persectist na plenitudo Dicendo enim Super opera manuum mirion, omnis creatiara illi subiecta m5stiatur: quia sicut a Domini opere nihil est exceptum, ita

nec a potestate Christi aliquid iobatur esse diuisum. Is eo enim quodomnia et iecit Audimisit non subrectum. Hunc aurem nudam videmin omnia susiecta et Eum vero quimodis quam arieti minora est, videmin Iesumpropterpassionem monis iusso.

In eo enim eis dommaris inir,m. endo enim,mnis. nec terrena videtur excepisse, nee caelestia Querilirius propter humilitatem earnis aciis mu- eis dixerat -- eis mi

334쪽

et senii norarum post ascensionem dicit pellibus eius cim rhidnis in rum. De suscepto somine hoc dictuiti est, eunia suille subiecta, ut ista distinctioin dubietatem titu confidentiam totam in Deo Patre esse non dubium est, tantibus auserat, &glotiam suae incarnationis ostendat sicut in Evangelio ipleait,pro quibus stapplicabat,dicens: Subpedibinai tomnisereatura merito ipsum colat, at a Vol pater ,rtibi ego sim, isti sint ratimn. Quos etiam ut adorare videatur, Nunc viamini estim videm omnia subiti a conridentiam haberetit,exhortabatur dicendo, Conlisu, ei. Hoe itaque ait de non redentibus in eum: quia necdu ego vici mundum. Et rursum Duel o pueri, quas dedit mihi omnia euangelica obtinuit praedicatio Supinus dixit ni Deis. Hoc testimonium de Esaia protulit Apostolus, aghil dimitti sibi non lubiectum, hic abstruit necdum o Christum&ad Apostolos restiens, quos propter inno-mnia sibi sibieeta videri. quia illic rei rsalem sibi volu dentiam pueros nominauit, de quibus ipse Dominus ait, taliam sitie necessariam lubiectionem designat', hic tantum voluntaria in eorum qui fideliter eredunt in eum. Eam vero qui ossico quam angeb minorarines, ridemin Iesum propter a mem mσrtis ei viguria is honorecoronatumst ratia Dei pro amnibin gustaret mortem. Hic ostendit quia gloria&honor erux est Christi, pro qua modicum minotatus est ab angelis, sicut ipse Dominus eam semper vocar, dicens, Ut glorificetur tui in seminis.Si ille ea qu pro eruis pallius est, gloriam vocat: multo amplius tu homo quae pro Domino pateris,libi ad gloriam pertinere sempiternam dubit te non debes Addidit, Pigratia Dei pro omnibu'gustaret mον- rem.Ipsim vero gratiam nominat, ut pro omnium salute gustauit mortem. Non enim debebatur nobis, vi filius Dei pro nobis gustaret mortem, sed gratia hoc se in Ipse quidem pro om rubus mortuus est. Quid autem si non omnes eredunc Ille tamen quod suum erat,impleuit. Et proprie dixit rimathimum: quia breui tempore in illa fuit,ri ea dealcha confestim resurgete

Decebat enim eum propter quem omnia, estper queomma,muisu bis in gloriam adductu,ducem salutis eorum repet onem consummare. ui eum sanctet e. o GuUamR eamur, ex uno omnes.

Ducem suum. eorum per pas emi inimare Cosiummare. id est,perficere omnium salutem Per quem omnia, id est. νriri minem, siue ila in alis siue qua in terris restaurara sent,per quem eriai n&omnia creata fuit r. Vides quantuin estim terstitium nominum. Et ipIe filius,&nos filii: ille proprius,nos adoptiui.Sed ille saluat,& nos saluamur vides quomodo nos&coniungit&diicernit.Mu tu ilius isquit in gloriam adrisiis. Illic coniunxit ducem salutis eorum, hie discrevit. Qui enim sane φω, θqs Isim suantur, exino n. Ecce quomodo iterum coniungit, honorans eos&eonsolans, christi sta res eos nominans, seeundum quod ex uno eos esse dicit. Deinde muniens sermonem unam,&ostendens quoniam de eoqili secundum carnem est,dixit. Qui rein sancti φω,lioe est Christus: O qui sinct stamur, hoc est nos. Intueris quantum interest. Ille sancti ficat, sanctificamur autem nos Addidit, tarno Omnti. nus est enim Deus, a quo omnia: sed ille aliter, sit et nos. Ille quasi proprius filius, nos vero uirili adoptiui attamen unum habemus patrem Deum ille quasi proprius filius canctificannos sicutadoptiui sinistifica mun

ctuam ab Gusm non erubesicis fratres eos vocare,

Hoeccles iudabo e. hi erum. Ego ero fidens in eum. Et rursum, Ecce ego est pueri, seos dei mihi

Nonnis di fratres rei rotare, oti in eo enim quod ducit, Non erubesim tres os vocamidem obstratui non natura es- se staternitas nostra, sed misericordiae eius 'umili tuis multae,qui nos intres elegit sibi: hoc prophetico assim mat testimonio,ne quasi nouum putaretur,4 non multo ante praedictum. Ait enim, Annuntiabo no nitiummtribra meis. Post sacram passionem resurrectionem dicit gloriani diuinitatis toto orbe vulgandam. Nuntiabo enim dieit id est narrati faciam, sicut in Evangelio mulieribus dirique latestatrii in meu Fiat rcs autem dieuntur & qui diligunt,&qui dilis iii tui. A didit veto In ines ealem LM- dabo te.in meάio sanctorii ni laus Domini re nat per eumr :ctit a qui abscon sit h.cca spi-

aergo pueri communicauerunt carni n-guini est ipse Euerpanicipauit eis e viper moriarem des aere eum,msabebat, ortu imperium. oces Habolum est liberaret eos quilinore monuper totam vitam obnoxi, eranυσωιnsi. Di emicipauit si ident. Hic adstruit fatemitatem veram,&humanitatem in Christo non fictam. Stetit enim pueri carne singuine constant:&ille partiei uit carni vi sanguini, ut haberet via degustaret morte ni pro puerorum salute. Cuius dispensationis etfictum causarn subiungens, inquit, Vt per mortem destrueret eum qui habebat mos interim hoc est diabolum. Hic admirabile qui ldam demonstrat, quia per quod potestatem ha ouit diabo his, perhoe victus est. Et arma quae fuerant illi fortia aduellus

mundum, hoc eIt mors, peream illum Christus percussit. uicnognitudii lem virtutis eius qui vicit,insinuat, ollendendo quantum bonum opcraretur mors. Τι liberaret eos qui rimore mortisper totam utramos axi, erant seruauit. Quare tremitis, quare timeticeam quae iam eonderi nata est Iam terribilis non est. sed optabilis. quasi laborum finis,& requiei initium.Cur, ait, timore mortu pertor in IIam obnoxijeranistruituti serui liquidem fuerari mnes moestis, quia mortem rimeban , necdum erant soluti ii timore mortis, cuius legibus teliebantur. Nunc itaque sancti derident eam, qui agone trans cto, estorie deuicta ad te. gnum transiti ita sunt.Vnde iri elaesus vir, tamd Oolui, cres cum ciniso.

IIonor.it hic patriarcham,eosque qui eiusdem sunt generis,ad quos haec epiliola cripta est. Commemorat ergo de beneficiis Dei, de propinquitate carnali ad chriustum,& de promissione qua data est ad Abraham, Tibi semini tuo dabo terram: hasti; ideo sepra, curaexin omnes; id est, Abraham, Christus seriandum carnem, 4:li ad quos hare loquebatur.Quod vero superius .i, egoi ve ιι matura trunt carnioesummi, se flesimilit/rparticinxit eis

deni exequitur anas litis siue sensiim, unde participarit carne&Gnguine. Ideo ait, Non enim quemquam geliram assumUt, id est non cuiuslibet angeli naturam stileepit, sed senten Abrahae apprehendit Non enim angelis illa dignitas donata est, ut vita persena Dei filius eorum naturae coisiungeretur, sed honorcm huc&dignitatem humanaen tutat Deus Dei filius contribuit, ut Deus &homo una Dset persona. Quare lixit. prehendit' quia nos quasi recedentes ab eo &longe fugientes ii Iccillus amyost.&in unam uet sona nolirifragilitatis naturain sibi contemperauit, mira coniuchio,dum aeternus immorialis moriatsi temporali adunatus est. Quomodo vero hoc est r.eonfestim labiungit, dicens, Vndia sit per e 1 rvix. Iriasimilarι. d est per omnia i natus edi,t ducatus est, creiauit, passus est etiam mori uris, ut per omnia similis cis istat tibiis qui huiusmodi cond tio tulit blachi , it, ab sique peccato. Sirperius enim dixi istiend. ron et inglorieoparommyibstantia tui. ginem,pπquem Hura freti. iste ranius& tamnii tabili, tim glomosius tantam nostr silutis curam habui . ut frater noster in omnibus fieret. Propter hoc angelo,' rei,dim modis reliquit alta' caeloru virtutes, ut nosa sp che dctet 3uem perduam, Nilione sua inuentam, &hii: nuri, impositam reportaret ad caelestia regna. Hie ve-

. iiii vera non Lim cite, sed etiam eo id anrantibus io tari ire talis sacer 'o noster voluit apud patrem sei- perfieientibu raecepta Domini narrati: r. Fli1-r, Ir e LI sit:NDrscrre prian Ob S. Proinde secutus est,&infert.

335쪽

D misericor eret strata antifex in ius sum ad Deum ut expiarer peccatape is In eo enim in quo passe est eo tentatus,porem efforas qui tentan

tur iuuare.

vi misertim feretosirimpontifex, cte. Non itaque alia fuit caesa illi per omniastatribus assimilari, nisi ut fidelis pontifex itet pro nobis, nostrisque propitiaret peccatis.

Non est altera totius huius mirandae dispensationis causa, quam haec sola Vidit ippe humanum genus humi iacem, peccatorum vincas ligatum, mortis obnoxium tyrannidi.& misertus est eius, licui fidelis pontifex ideli, diueit,hoe est veru, potens Ministerium nainque sacerdotis est, fidelem esse, ut possit eos quotum est sacerdos, liberare a peccatis.Proinde de eius potentia subsecutus,adisi ii ixiti iris enim in vidis est ipsi Frentatin petenses ctemqsti tentantur lauare. In re, id est, hominem quo, sinest, po-ies est,inctos liberare, tentatosque adiuuare; ne vincantur: quia tentationes nostras non Ibium sicut Deus ted etitam sinu homo in seipso per experimentum cognouitiU-eet enim Deus in sua natura sit impassibilis, tamen in nostra ham assumpsit, idem Dei filias passibilis filii, nostrae naturae coiriimilis Iu ea vero carne quam suscepit, multa saeua paustis est. Novit ergo quid rei sit ista tribulatio pati entium.Ipse tentatus est,sed non seperatus.

Mustii orum domo ustus. Adbue etiam de inornationis Christi loquitur sterio. Nam in Evangelio ipse restitur se mal sum non elle, ει- adeaeseratas domia orael. Apostolus emim Graece Latine mill bis dicitur. Cognoscite quis sacerdos est Iesus qualis &non habebitiis Opus consolatione alia,tieque Iolata .rant sum vero eum dixit tanfessionum re, id est fidei nostrae, cui iste populus nouus commissus est, sicut Moysi prior populus in requiem datus est: sed huic mai ra vel longe ineliora commissa sunt. Vult enim beatus Paluus eligere animos Israelitarum ad excessentiam promissiorium Dei, ut intente parent se accipere quod Deus benigne illis promisit inerre , nominans eos fratIessanctos, ad caelestia vocatos, participes cum Christo haereditatis Dei,quis delis est ei, id est, Deo patri qui fecit eu De humanitate dicit eius qui fictus est ex semul David secudat carne: non de diuinirate quae facto, est, sed genita a patre unius substantiae eum eo sicut Mysis Melis est inomitimo itur. Praeposimrus eum Moyii iecundum compar tionem. ad legem uerdotii hunc sermonem iuduxit, asserens eum fidelem Gin domo illius.Fidelem,id est deuo. tum, depende luem ea, quae sent eius, non permittentem eorrumpi in domo illius, id est, in populo priori. Conse-stiniq; consecutus ostedit quomodo domus illius esse debeamus. Ait enim. Quφdomissamin nos,si duciam oris spei, adfinem'mam retine M. Hoc dici trivi perseuerauerit ruinfinem, hus vita erit Domini menim dicit pro his qui conuocantur in Ecclesia. Intulit. Dradinatus 2 unos,id est tactura Dei creatis Christo Iese. Hucusq; comparationem fecit de incarnatione Christi eum Moyse, dehine s. a. saltiora eius narranda conuertit dicens.

Ttnto enim amplioris νia i prae Marsi dignus

habitus es quam ampliorem honorem habet domo, qui co Uruxit eam. Omnu namque do fabricatur ab aliquo:qui autem omnia creauit Deus est. Et is quidem frius erat in rosa domo eius tanqua amulus, in tesimonium eorum qua dicenda erant se vero tamquamstius m domo sta,qua domu semus nos

emeamus.

Quot ampliorem honorem habet domo qui Distarit, mNoi ci z,quatit maiorem honorem tabet operibus at

Sancti Ambros Comment.

tiso, ted Ams,qui instruxit eam.Vides quoniam de templo non dixit,led de omni populo primo,quem Moyles debEgypto eduxit,& deinde de eo quemcntitas de diabolica liberauit seruitute,si biq; in domum acquisuit.Orn η-que domis fatiscatu abaliquo qui aut .mnia creauit, Deru est. Hic factorem a famina discernit, utriusq; domus auctore Deum esse intelligi voles,sed aliter illius mi Moyses praefuit alite illius eui Christus dux esse & dominus agnoscit Adeo subsecutus ait, Et in quide m Melanasia rara domo, eris tamqu---,in testimonium rerum quadrinda erant:i' vero tanquam in in domo sua qua dumissumis Misi socia D moriam que insue mam retineamin. Iste quidem, id est, Iesus, in paternas res scut filius inpeditur: ille avitem,id estMoyses icut famulas Dei. Hic uenim eos hor. eatur stare sortiter, non subrui Domus quippe Dei etimus, fiduciam hi intoriamusque in Demfirmam retineam . Benedixit, faciam stet nostra, quoniam omnia bona sanctis in hac vita in spe sunt,donec ad speciem perfect theatitudinis perueniant. Spe enim taliu facti fiamus Bona enim quae nobis promit Iasiunt, in hac cenati vita habere non possumus,rusi in spe,o patienter illa expectantes,vsque ad finem firmam spem retineamus: quia oportetnos sperare quae sutura sum. pes enim qua ridetur,non stravi.

Auaproptersicut dici Spiritussanctus maBesi vocemeius audientu, ne ob ureru corda vestra scutis amarisiaue secundam diem tensationis in defrato, ubi Iemauerant mepatres vesti probauerunt druiderunt opera mea Aradraginta anni. msuffrigenerarioni huic, sedixi, Semper Herram corde ipse

Iemnon cognosterum vias mea quibusiurausini. rameas introibunt in refutem meam. IIovies vocem ei Maadderhu,θe.Historia quam Apostolus hic rememorat, notissima est Cuin enim egressi essent de terra .Egypti, multam viam perambulassent,&inulta indicia virtutis Dei accepissent,in AEgypto,in mari rubro, in eremo, consilium secerunt ut mitteren speculatores, qui deberentias cere naturam terrae quae promissa est eis.Illi vero pergentes ac reuersi, terram quidem valde mberem, optimorum fruetirum procreatricem este dicebant, sed virorum inexpugnabilium esse illam prouincia, & fortium Istaelitae vero ingrati Minsensati quos oportebat recordati tantorum Dei beneficiorum,& quomodo eos clauses in medio tanti exercitu, AEgyptiorum eripuit de periculisvi fluuiorum fontes sine detectii donauit, manna tribuit,&alia miracula quae operatus est eis: nee se quidem Deo crediderunt, nec horum aliquid rememorati sunt,sed timore perterriti dixerunt, Reumamur in ''prum Deus igitur iratus eis, qui siccito obliti fuerant beneficiorum, mirabiliumq; eius, iurauit ut non intraret generatio illa in requiem promissam olim patribus: se omnes perierunt in eremo. praeter duos tantummodo. Tres itaque requies Apostolus memorat in hac epistola, Unam sabbati, oua Dominus requieuit ab operibius suis. Secundam in Palaestina,in quam ingressi Isiraelitae requieturi erant ex miseria multavi laboribus.Tertiam,quae vera est requies,hoe est regnum coelorsi,ad quam quos petauenire contigerit, reuera requiescunt a laboribus, ditsciit alibus suis: de qua hic Propheta loquitura veros Icraelitas direndo, Ηοώμ-m rivi audieritu ob nvestra, ne similia patiamini qualia progenitores vestri ρος si sunt,& priuati sunt requie promula: aliquando enim audierunt patres vestri vocem illius per Moysen Mobdurati sunt. Ergo tune per praecone locutus est, quando ob-dutastis corda vest per se nunc loquitur,mollescantetorda vestra. Qui praecones amese mittebat, ipse venire dignarus est Oresio hie loquitur, qui loquebatur per ora Prophetarum. Adetu, ergo vocem qui praeconem misit,& nunc per se clamat, Nautealauderetita pestra. Record mini quomodo obdurati sint patres vestri , quomodo

non introierat in requiem promissam sed amaricati muris murantes contra Deum perierunt patres vestri erant qui petierunt, nolite imitari eos. Patres vestri erant, sed si imitati eos non fueritis,patres vestri non erunt,quauis de his nati G

- φα

336쪽

lieni brabs. Pata rivit an os is uiteneratisia hanc. Multis modis eos Deus eastigauit,lpsi tamen per otide errauerunt. Quidraginta diebus Dominusin deserto ieiunavit, ut triui uphatre de eo pet quem illi quadragi ta annis murmuraverunt eontra Dominum in eremo. postque eonsummatim in passione elateseriectionet tam victoriae oriam, quadragintadiebus suit eam disti. pulis antequam erium Mendetet Primis quadraginta diebus tentationem huius peregrinationis ostendit Mosterioribus veto quadraginta diebus eostationem quam uini habituri sunt in patria.Gorpus enim eius dest Eeaclesia, neerae est tentationes patiaturin hoe Mulo sed deest isseeor latorqui dirit, μι ego ubi fiam so viqia adransummatio m Rulli. Quibus iuraui proptet infidelitatem suam,non introitutos in requiem meam. Loqui D minum magnum est quanto magis iurare λ Iuramentum ad eonfimationem fieri voluit. per quem iurat Deus nisitelli sum Non enim habet maiorem per quem raret. Per seipse m eonfirmat promissa scia, pet seipsum eonsomat minas suas si eut verum est quod promittit, se eensi est quod minatur. Iurauit ut non intrarent inrequiem Lissi usis tamen oportet intraue aliquos in requiem ipsius. Illis ergo reprobaris, nos intrabimus: quia&si aliqui ex ramisitonet dissimilitudinem anfidelitatem Lacti: sint, nos proptet fidem & humilitatem inseremue sequitur autem exhortatio apostolica ad populum dei quie introeunda Ditatenim.

fidelitas ninitur. Sicut enim Ouda corpora Ecdum non obsequuntur manibus medicorum sede animae obd tatae non obsequuntur verbo Dei. Si enim patres vestri vult inferre)quia non sperauerunt sieut oportebat spei te, haee passi sunt quae leguntur in historia cuius antem minimus, Ac perierunt in deserto propter duritiam eorudis multo ambitus vobis tal.a timenda sunt, sevi illis a eidΦre. Ad illos enim lite sermo Lehis it . qui in praesentia erunt;vel suturi sint ideo dicit.bueHodie namque ulud semper est donee eonstat mundus anseri enim ἀρlius dieere de hodie.&sibiungit dirent. Sedadhmamini νψnuti a per sivHos dies, Anec hiae namiliain ut non obis duretur quum ratas id peccavi ad una misis, hoe est, mdificate inuicem eorrigite vosmetipsos, ne contingant vobis similiaci ne obdaretur utiquam ex vobis decipiente pereato infidelitatis. Attendis quia infidelitas peccatum facit. Si eut enim infidelita, malignam vitam procreat sie etiam amma qtiando in prasea animitaram,

neris,ontem M. Contemnens autem, neque eredere patitur, ut se a timore mortis perpetuae libereti Deinde inseri Apostolas.

vssalia iam si via, eam . mid est initiumsubstanti, Epidem signifieat, qium subsistimux,&Deo nati sumus in filio Mesristiale lut irarum sicli sumus. Quod di,ut ιις ligentissime obseruandum est , ne euluslibet doctrinae

maeula eorrumpamul. Deinde siubinter Apostolus de hodie adhue Aeete. vi diutis, uadu num tiri Mauru Mndaret inda νεραμα inutiaminitia. M.Hie vero Apo stolux prophetieum testimonium intrat est planate, quod superius posuit, dirit enim, sia racem saadieritu, tu sal Maret tarda restra sciu initi amaruvlunt. Quorum o duratorum mentionem facit quorum insilesia nonne eorum quotum indauera prostrata sint in desitio'Quod enim dicit, tale est. Audierunt illi simiae nos audi M. Sed quiu prosilit illis sermo audirus t Non ergo puteti, quia ex auditu tantum praeditationis introitus si adquiem Dei, quia ela illi audierunt per Moysen, sed nihil Atilitatis exauditu habuerunt: quoniam nee etediderunt, nee sermo auditus fide contemperatus eae Discrevit eos qui erediderunt predicationis verbo,ab illis qui non et diderunt. Ait enim,Stanen inani Caleb enim&Iosue, quia non eonsenserunt infidelibus, ritu gerunt poenam quae illis illataeamee lum illis donatum est mortem e luadere,quaeaeteri petierunt, sed etiam donatum est illi lteream repromissionis intrare, eamus laudabiliter pio μή sinportionepossidere.

nos illorum perditionem. iustum Dei iudicium motuamus:qui reddet rauiquoecundam verasua; requiemsε- ην-- .piternam fidem habentibus,ram tamenquetper dilecta nem operatur non eredentibus, poenam perpetuam:ne

sotte relicta pollicitatione quam dedimus Deo in baptismo, iterum reuertamur ad opera infidelitatis quae abdurauimus coram multis testibus unusquisque pro seipsi, laboret, ne serte minus dignus inueniatur introeundi in regnum Dei.Etenim nobis nuntiatum est quomodo in-ltrare debeamus in requiem Dei, seu ac illis Nobis tame

per filium, illis vero per ramulum. Confestimque verba e reauoms sebiungit Apostolus,dicens, O Inariatam insur in requiemnosqWcred--, quemadmodum aerii Sisariaraui in iramra sis-

imbunt in regalem meam. Nos vero Loeratur intrare in te iam, ne sine nobis dieitur seu illis,simu in , id est, non introibunt is, metum m . Festinat autem ostendere aliam esse requiem ad quam vocati sumus,id est,terum exesorum. Nee nos dicit in illam qua in Pala stiria elui nutos,sed illos non intrariaros propter obdurationem ordis sui nee in Palaesutiam , neci requiem melestem. Addidititaque de piru

1 e rursum,Si Introibot inrequiem meam. saeua

ais minὶνmcipamur exeo,inquit,laeti .vnuallelcctiluamus eum illo. Siquidem ipse eaput est, Ac nos membra,

eo redes ceconcori orales illi leeundum si iritales ih. 4minem,qui creatus est eum ipsasi tamFinittasub DPie eius Lambrosistem. b.

337쪽

test.superius quidem pronegarione posita est,ubi ait,proptoincreduliorem illorum iurasse Deum, non introite e in requiem promissam. Addit, Simmmmides'. non introibu, Hie vero potest intelligi pro assinnatione, situm esse,quasi dicere Si intrin-t,bene habebaniadeo

addidit, Ouiniam ergosuperest quosdam introire in iliam. In itium videlicet, quae in Patastinatuit, pauci introierunt, id est.duo tantum Catebri Iosue,ex omnibus illis qui deri gypto 'exerunt. Proinctiam Et w-m annuntia tu ummiem tropurinaedrivarem. Eos signiscans qui de AEgyptoprovecti sunt, quorum radauera prostrata

sint in deiecto Deinde infert deteria quae Christum ero dentibus promissa est, quamuis obscure disputare. Iuram

rem a vestra Namsim te Ridem prouisset, numq-m dari as ineretισρψ --.Hie ostendit tertiam quandam ecse requiem,de quamuid dixit. Ηiau: non illam signifie sad quam Iesus populum introducit sed aliam quandam multo excellentior illa ad quam non typicus,sed verus desus introduxit eos qui sunt eius. Audiamus si h eertutiti mamin inquit irarum ια Daaid: Hodie .fνα au ratu, nobiecta recaria vestra si enim Iesiis veta praestitiiset requiem populo, cuius ductor suit, nequaquam de alia requie David loqueretur postea Cettum est ergo, quia futurum est, quosdam accipere requiem quae per illam significata est quae in palaestim, ad quam verus Iesus ducturus est potaulum suum.

iae Hastra exemplum. Qui minetus eam repumei-- πια bas,&cRequies vero Dei, operum persectio intelligenda est. dum sexto die finita primordiali creatione,in septimo cessivit a nouarum creatione naturarum. Petillam vero requiem Dei. quae aerema est, nos ad aeternam studiose prouocat requiem: quam sabbatiumum nominauit: quia Iudiis locutus es Non dixit hoc locore ruem, sed sabbaria inmit, proprium nomen ad quod gaudebam&eoncurrebant:labbatisinum regnum Dei vocans, sicut eum sabbato ab omnibus malis abstineri praeeepit, seruari quae id obsequium Dei pertinent, quae sacerdotes effetebant, vi

qua animam iuuabant, de nihil aliud. Nee tale vult sabba. tuu in regno Dei, ut iterum quis exinde reuertaturato-peri laborioia. sicut in labbato carnaliseeerunt. Istud vero sibbarum Dei quicumque intrat, requiescit perpetuo ab operibus sit sicut siris Deus. Volens itaqueeos deresurrectione instruere clade requie sempiternaliaulaepicsimei . terposuit, ut numquam desperarent se intraturos: qiiasi diceret, si qili'aam peccauerit usque hodie, spem liabeat reuertendi.Nullus igitur desperet,usquequoriuit Festinemvi rerumPediis dum requiem . stra in UtU-q--- citat incredid latuexemplum Magna quidem res est fides &sa utaris, sine hac non est aluari possibile alicui, sicut diactum est:nnesictimn ius Dramine, sed sola fides non

suffcit,operari per dilectionem iidem necessarium est, is conuersiri digne Deo. Proinde etiam Paulus eommonet μ' ' 'eos qui digneministerium sucipere meruerunt, dicens s Memneres' ----nethnemrumst redimaamrequie Μ -inqest,quinum te de diuinitane eius disserens, ait, OmnM-tio Verta non sessicit fides, lied debet addi xvita fitii condigna, sisto His,nunc autem quia de carne loquitur, depon- multum studiu debetadhiberi, ne fides sit otiori si enim ficitudiJputat illius qui semeripuium obtrusit nostrae mu- illi terram intrare non meruerunt quia murmuraverunt tua salutis quomodo prior omistin intinuet inrequiem, eontra Deum: quomodo nos coelum meTebimurintrare, dicens, Hiberim re boni ue-mqnam qui Wm rc Lindifferenter viventes sicut Eentcs'Opus estquippe om Movses enim ductor populi , cui pro ita est requies nivolentiolum possidere,fidem operibus bonis ornare. transitoria, non introiuitin requiem quam sepius popu- Ne hoc solum damnum habet male viues, quod non in Mo promisi Iste vero facerdos noster melioris minissi traxit regnum Dei, verumetiam, quod maioris estierro nis sponsior,viam iaciens eredetibus in se, primus intrauitii poenae perpetuae mancipari. Ideo addit, Gminia Uis inrequiepopissita ereditopromassam, infimia euma

lam inciain Tedulitatu exemplum Earum interima qui perieruntin deserio,totuit audientes,ne in illorum inciderent iudicium 'quasi diceret inicienter exparentibus nostris docemur ne in similia incidamus, ne eadem pati mur quae impam Iunia1 est, in idi in exemplum in Utatu Deinde, ut maiorem peccantibus incuteret tormidinem, sebiunxit.

sonem ammae aestiritu , compagum suoque a me

mmuit: dixit enim, Visin seisis Dri,sermo Dei filius est

Dei, qui de seipso ait, Si is smmmmmeum semias rit no tem non videbatitaremum Sicut illisi seruassent sermonem Der, viverent, terramque promissionis intrassent siccinos si seruauerimus sermonem eius, vivemus, requie que celestem intrabimus risui 'enim Dei sermo S scax ometria aro gladis amarii. Gladius enim potest nictbra diuidere Leorpore,&penetrare secreta,&naturam carnis, sed eo multo penetrabilior est sermo Dei Pertim gens rLM ad divi lanmamma ac stiritus, compagum e que M

nima vivimus, spiritu inrelligimus, vita nobis carnalis eubestiis communis est, rationali, spiritalis cum angelis. Tam ethera est iudicium Dei, ut disternat inter earnalia pecoravi spiritalia, quis, quid, quo agat animo, vel quo desiderio situlat in eoide, tam penetrabilis est eius intuitus t omnia nostra quae agimus vel cogitamus, certius gnostatquam nosmetipsiIllum semper habemus testem

actuum nostrorum vel cogitationum, quem iudicem habiturissimus. Timeamus eius potentiam, cuius praesentiam nullatenus emigere valebimus. Dixit enim quod Rfretore rem. ,id eit,prouidentiaDei,cogitationum etiamdi intentionum eordis:quo loeo ostendit quia omnia nostra interiora vel exteriora diiudicabunt ab eo qui mnia nostra nouit, notus totum penetrat hominem. Nec mirum stolus ubique totam suam agnoscat creat ram, siue spitiinlem siue carnalem, quia nihil quia factum est Mm fac n. .ldeo adiuidu, Etam est Quaeraminin*bdum constectati uomnia alumnuia apertas locula rivi, ad quem busermo Hic maxime eos terruit, sorte adhue nequiter seruiles non cum integra satisfictione perficia

entes fidei opera: quia ipse quae in eorde sent examinato

considerat, reddens unicuique secundum metira tua. Et

duid dicimus de hominibus istias Angelos dicas,s AN

tangelos,si Cherubim, si aliam quamlibet creaturam, - omnia reuelata sint oculis eius, omnia apertavi manis sta .Quid est quod eum possit latere, cum Marma inutio M

m. hoe est, ipsi reddituri sumus rationem actuum

338쪽

mileticordiam, spinilitentiam egerint i gratia eit iliusqvi sedet in throno gratiae quod vero oportunus tactus est pio nobis, magnum est humilitatis Indicium, quartum nostra suscepit rura, non tua substantis, quam habet triumphaliter cum patre, cui nos fidem cum fiducia bonitaus sue offeramus hoc oportuno tempore eum sedet in thronogranae . omnia tribuit quae nobis ad salutem prouem re eertissimum est Modo tempus est donorum nemo de seipso delperet Timeamus thronum aequitatis dia . . eius eum vaenerit diiudicare omnia secundum iustitiam: tune erit desperationis tempus non volentibus con-gnum sacerasem,quia sempitemum haberet iactes di per vivens ad interpellandum pro nobis. Et hune filium Dei ostendit, dum dixit, Iesu bcri Dei, quod nus- qium de Morte dicere voluit,led eum famulum proferebat in siperioribus , testificans hunc sub nomine Iesii, quod nomen Angelus a Deo dilectus virgini annunti uit filium Dei esse verum, Mideo magnum sacerdotem. i mramai spei nostra, fessim .milem consessioneni dicitλQuoniam filius Dei est, quoniam Christus Deus est, passin est,sepultu est, resserit tertia ae ascenat in Eumsedet

adduinant Dei astra, inde venturus iadi re vim , nam per quem omnia bona habemus , redemptionem re uerti ad sedem gratiae,cum ilialami is erit cuti sus,tantuni- Artemonem, haereditatem cum eo sempiternam haec que cum sponso retrianebunt qui lucentes bonis operi- eonfiteamur. Quia vero hae veta sunt , manifestum busterent lampades Vult ostendere iam beatus Paulus, est ex eo quod pontifex in interiora velaminis , intrat quoniam milito meuus est testamentum hoc, quam ve- in sancta sanguitie alpersus proprio , non alieno , sic luxquia nitul in hoc est imaginarium,ut puta non templucorporale,nonvictimae carnales, non oblemationes legales.sed altioras persectiora omnia quia tollim quidquid est in spiritalibus.elthuius testamenti ratio. Sed quialpi.

Non enim habemus pontificem qui non ossit com ritalia non sic inuoducunt infirmos, sicut corporalia, depat infirmitasibusno urent om autemperi ci corporalibus incipit disputare, dicens: prosimilitudine ab que tu ro. compar in statibin minis. Non ignorat ut pontifices priores qui uirguine vacere rub asperge

. , Asai namquepontifex ex hominibus assum tu pro hominibu constituitur inrisiva sini

qua sint

quae nostra senti Venit enim perviam humanae eonditio a Deum ut erat dona acro prope aiis, senis, et omnia sine peccato nihil secum asserens unde ut condoler ρμιὰ qui ignoranter peccaravi. morti debitor esset, sicut ipse in Evangelio tellatur dices, remet D pinc mundi huiM, ct in ine non habu qvi iam. Definit primum quis sit pontifex , demonstrat quae Multi pontifiees ignorant eos qui in tribulatione consti pertineantad pontincem, quod si eius mutisterium, ectuti sunt, neque quae sit tribulatio in quolibet seientes quae sunt sigris pontificatus:id est,nupraldona, inscia Impossibile quippe est scire inlictiones amictorum,eum pro pecc-u,ori condolerem oris' igneram ct maritopor qui per experimentum assiletionem non habuit, ela sensi rebat quidem de coelestibus iidem facere terimis ut ad ex talitet omnia non sustinuit Pontifex autem nostercom cellentiora iritalia peruenire possent;&vr consueto la- petenter omnia Astinuit, quae fuerunt humanae miseria cerdotum more qui in lege fuit, ad altius,id est Christi si illata post peccatum primi liominis tune in interior cerdotium eos perduceret i sed quia adhuc infirmi fue- velaminis ad thronum paternae maiestatis ascenditi Ten runt, propterea mundum carnalis pontificis introducit. inamatium romnia Osirenti sine pontineis itaque ossicium est, inter Deum stare&popu- est quidem diuersis modis, sed non superatus in omni tuum,&Deum deprecari oro populi delictis 'oe enimbus probesus,ubique victorgloriosiis. Tentatus est siqui Christiis secit,seipsum osteres propteratis nostris, em

dem pro similitudine,scilicet carnis,absque peccato. i. militudinem itaque carnis peccati habuit, quae tamen e millius absque omni peccato fui Haec est tentatioqiri tentatus est quia perlemtionem plurimorum passius est, per vivus ad interpellandum pro nobis, semel assumptus ab hominibus, sed semper pro hominibus interpellans. Ponit hie Apostolus quaedam communuChristo cum tru cerdotibus , quarium vero altiora.Quod itaque ait, sputa suscepit,aeculatus est, detractionem flistinuit,caluo που namque pretistem hominibis assam iis pro homi bis comnias pessus est,repulses est a propriagente, in fine crucifi s silvitis ιγνιυρακμπια Deum.Hoc commune est in Chrixus es Llum similitudinem vero carnis sine peccato, quia sto 'ei qui ex hominibus constituitur , t Aserat δε- natura quam veram luscepit,similis est carnis nostraerpec nactse risu prope rasci hoc, sed non totum. Retu qua vero non sunt communia tritandolere post ligat ignoran ct mm. Haec iam excellentia est, de qua sche rius in prium sententia riuus dilutavit, Quod vero ad-

ea in vero nequaquam habuit, quae caro nostra de patenti. seontraxit, quia tale fuit origituli peceatum in carne primi hominis, undedi poema temedium fieri potuistet. Poena&peccatum in omni humano genere,praeterquam ii Christo , in quo Alo Sus temedium ruit e non enim praeiudicata est raro peccatrix,ut inde fieri remediu

non potuisset. Praesciebat potentia Dei qualiter ex illa a- ώ --., L. Lin C iustitis aecinita iamiseriecitdis nitita, ootuilles ' - a--mpramm, uamas ramina , iustiuae aequitas misericordiae pietas potviIset

prouenire.

Misa - ergo eum Adaei ad thronum gratia eius,ut misericodram consequamur, ogratiam maenia in Axia oporruno. adeam προ camstauia Hoe est,adeamus persidem ad thronum grati eius,habeamus fiduciam quamuis pece tores simus, etiam gratiam recuperare posse , si tamenstructus dignos luetimus poenitentiae, fidem firmamusque adfinem retineamus. Nunc verus edet pontifex nostet leses Christus filius Dei in throno gratiae paratus indulgere peccatis nostris. In auxilio est in o. Nunc

semoti errepropeccatis Hecymbihonorem , sed qui vorararia Deo

ron.

21M a. 'Uterra deis, pina indu pro Hoc ad sacerdotes legales rvragis pertinet, quam ad Chrestum, nisi sorte quis dicit unum esse eorpus Christi Ecclesiam, ut dum osteropro Ecclesia, pro suis etiam membris offeranIed haec vioIEta interpretatio videri potest. Deinde disputare aggreditur, quomodo aes adiacerdotium accedere debeat. Nec susquamsic sti bonor edem recinera Dotam iam sinon Hic etiam percutit sacerdotes honoris cia NM..t 'pido , Iacerdotii avidos non pro iamte populi,sed pro meram nitionem iaculi. Istur Aaron vocatus est a Deo,

hoe auxilium oportuni temporis signiricans, it re,im quis, Ustranoawmite,ctismo Quadium te. Namque lnitie quod post baptismum peeralites inuenire pi

339쪽

Arvata

estu, l validus est, inemo exauditus est a Deo patre pro reuerentia iusdem passionis uae,sine peccato. Notae enim sa- lutis rauia perpessus est, qui nullium habens peccatum, Moe estquod Euangesto ipse est,manis, pec tum pro nobis Betus est. id est oblatio pro peccatis nostris Hoe enim totum in magna reuerentia, petis. etissima inaritate peregit,qui pris dilexis nos, traduώρ- mrijs pransbub iam ei acceptabilem quique ideo exauditus est a Deo, qui hostiam acceptabilem obtulit Deo,id est semetipsum simile est itaque quod dieitut hie, Qui nisediti me mi*ssit iterum,Si rogi o-πs 4 a mea nihil ess*en parerqvigoriguat me Notandum est quod gloriticare is notare,&elarificare. tria quidem sunt vota,sed una res est: quod Graece dicitur διξ, ζων, sed interpretatum varietate aliter atque aliter potitum est in latino. Quod in Evangelio avium euolantis, fite Aposto neu πρ twηψε--φ-m qinpostsalaumfararassi, lus elatilicationem nominati Clariscatus est ergonii usa --te,sM G m si actucis ms eum; ei Modin Eua patre, quando Iuper baptizarum vox patris audita est, Hue unum duo Moombιωmptaui. Quae clarificatio siue glorifieatio multo ante per Ptophetam Spiritu

uncto inspirante praedicta est omnis ixu ad me, Filiva meis es tu, bod egenas re Dominum significat patrem Attendamus autem quod positit, Dixitia monuis meiaestanquod etiam es dicturus erat per baptismu Isue --πι dilictvi,in quo mihi placus Hic itaque ut Christum unam personam seratires, unigenitum Dei filium, adiecitius, MIenui te. Hodiam nihil habet commune eum caeteris qui filii die tui, qui sacerdotes appellantur, de quibus dictum AE,Fγῶ ,sse , ita erutasin ines: Cunigenito filio proprium.

Eu emadmodum se is ab iso Heri , DIdus maternamsecandum σν em Melchisedech. angelio legitur eum dixisse, Pareris fleri potest,iansfer caeliarem istam a me, verumtamen non mea volantas, stat fur. Qui enim non venit facere voluntatem suam, sed esus qui misit illum, voluntatem patet e dispensitionis praeposuit voluntati ramis suae, ut veram ostenderet in seipso humanitatis nostrae naturam. Beatus Paulus hie dirastineras eum Θμpplicamines, fundere, non timore mortis, sed nostrae causas dis. Vnde&inalio locoetiam dicit sanguinem Christi melius elamasse pro nobis quam unguinem M ,qui ad accurandum Daternum celus, deteria iam uitiChristi vero sanguis ad interpellandum

animalium ianguinem cin cinus ordine iacerdotsi Christus facius est sacerdos, non temporalis, sed aeternus,ad quem dictum est; Dessaurias laesernu flectandum sty mem

Melibisedech omnes enim seb lege erant sacerdotes, iste lus seeundum ordinem Melchisedech ex eo quod, tus est de utero virginali te Liuiferam, non secundum id quod natus est ex patre Deus apud patrem, coaeternus gignenti& consubstantialis sed iacerdos propter carnem Et quoqttam mas ,iti retis,&e.De similitudine pontiscitus Melchisedech superius istis dictum arbutror. Nunc videamus quid vult intelligere Apostolus in eo quod titi Erpiam messetfrim Dei, didua iniugia passis est Obed intiam Himeo clientiam, quam mediaiciue filium i dicit,hoe est, voluntarie suscepisse,alio quoque quam assumpsit, aut propur victimam quam prono offerebat a nobis sese tam,id est earnem sanguinem: de qua victima ipse in Evangelio Mi,Nisi maMMoeritu n f bmunis, O bibemue sangui , mn habebitis mam ista din ista carne&ianguine nihil eruentum, nihil eomiptibile mens humana concipianne sicut dicit Ap stolusiqvi coram Do mini-mandior, iudicium sibim- Metra sed vivificataeem substantiam atque Ialutarem in pane vinor perqt si digne sumantur, nobis est peec

torum remissio,& regni Dei possessio eolla Huius ordianem sieri sitisper mystieam4militudinem Melchidise- dein iustissimus rex instituit,quandoDomino panis, i- ni fructus obtulit. Constat enim pecudum victimas p hiille,quae suerunt ordinis Aaron, non Melehisedech:sed

hoc manere potius institutum, quod toto orbe in sacramentorum erogatione celebratur. Sacerdos autem dicitur praecipue Christas,qui semel se pro nobis obtulit -- moLndum,sieuisemel de Melchisedeta in uncta legitur seriptura & eius iacerdotio lammai vero eum dicitur β-pse significatur Dominus Christus, tia sempiterna.

sua reueremis.

Quid veto Inlaeetdotio pontifex noster egisset, e rius taeexprimit Apostolus dicens, Qvi indis, incinnus Dies quippe carnis Domini nostri dies sint in quibus earnem assumpsicin quibus tentatus est,passus e stan quibusne Iupputationesqueas Deum qiapasersalaam iti Ia- caerea mine,offerebatiTotum vero quidquid egit Christas in carne, preces sunt supplicationes pro peccatis ha-

bi, loco ostendit,ubi ait, Factis ir

stendit quantita lucrum sit esus pasta,qu omnibus creelantibus sissest ad salutem sempiternam. Igitur si ob dientia filiscausa est salutis humanae, quanta nobis necessitas est obedire Deo, ut digni inueniamur mus salutis,quInobis per filium proprium donauit megara graia nata

sermo, πιε puris adimerpretandum, quoniam imbecilisfacti e Maassiendum Causim reddit cur sermo quem de filio imearnato institnit,dissicilis ad interpretandum esset a nempequia illi imbecilles erantvifragiles sensu ad intelligem dum profunda Des mysteria. Qui enim pro tempored ctores debuerant esse, facti sunt quibus latae opus est,noselido cibo. Illa itaque dissilia interpretandi, in illorusuit tarditate,non in apostolica sapienti mi revelata sunt mysterii seculis abscondit sim in epistolaad Ephesios Henim cum deberetis doctores essepropterum , rursum indigetu vivos doceamim quasia elementa

Ad eos itaque ognitur qui exercitatum sensum per

legem&prophein Madumtu Christi, gratiaquae per eum auaraesteredentibus, habere de erunt: vi etiam magistri aliis per mysteri es q ae data sunt illis poterant esse,si erediditae tu incautem tales simium ut infamtes,quibus prinis elamentalitterarum tridunturia lege ldum. Dum illorum fuit Aries essein fide&alactes insciε les ad Alidum cibum lapientiae percipiendum , qui est , φ. a. perliciorum,nune facti sunt quibus est lacte opus. Laee inim humilem sermonem vocat et eos indipui uetera

tura

340쪽

tur, qui ad altiora Dei mysteriorum secreta ascendere non ira erant. Exempli gratia,qui non potest intelligere quod Euangelista ait, Verivinino 'um δ: quomodo potest ad altitudinem eius sermonis peruenire , ubi ait In princi . pisera verbum, o perbam exarapta Dexim, vi erit --

Omnuenim qui laeta es particeps, experie σ-

ro variarum probat sermones doctrinarum, de quibus insequentibus huius epistolae dicit Dolaranu peregrinis nolite a M. Sicut enim paruulus inter cibum Meibum discernere nescit caede innoxiis sumend spericlitatur, si non prohibeatura uia matre: ita indoctus quisque si discreti nem docti arum nelest,sicile decipitur,4 in via erroris periclitatur. Quod in iacte& Mido cibo, hoe in indocto&sapiente differt. Sicut lac paritulis congruit,&s lidus cibus aetate perfectis,ita indocilis humilis termo, sapientibus arcanum Dei mysterium nosse conuenis, qui exercitatos liabete videntur senilis. Quomodo igitur poteriint sensus nostri exercitati esse; utique ex .sii stequenti lectione sanctarum scripturam m. Vnde bearuvirum Psalmisti dicit esse, rura lege Dorum Misa turdu

297 iri baptisinate accipere potest. Qiud est autem, baptismati doctri Non tanquam multorum baptismatum debet intelligi sed unius' quia sicut una fides est.itavi unum baptisma Ihsed pro varietate causarum accipientium,ia erismarum dixit Impositis minuum, per quem Spiritus

unctiis accipi posse eredituro quod post saptismum adeonfirmationem unitatis in Ecclesia Christia pontifi-eibu fieri selee. His igitur persecte in Ecclesia perceptis. fides tes directioni, iudicisset uti habenda est Vivere quippe sicut angeli δε nullius egere eorum quae in ista vita sunt huius vitae promissio nobis famest per Spiritii muncturn Fracius autem huius promissionis x eiusdem praesentia vitae est:quaeduo,id est fides &iudi m semel Dapti Eato restant, non iterum baptizar EsMUMimis, siqvitem mustrit De M. In hac quippe fide baptismatis. re turrectionis&iudicii futuri vos Deo permitte lite pleruter instruximus. Ne vero ullatenus quiseeundiam vel tertium aestimaret post peccara posse fieri baptisma, mox subiungit,ssicens,

possibio est Gim eas quisemel*um inmineri,

gustaverunt etiam donum carum estparticipe sunt factis mussancti, gustaureum nihilominus bonum Dei verbum,mrtate quesculi venturi, ef rolapsi

sint renouari rursum adpoenitentiam: rursus cruci sentes θbImetιpsis inpropter interm simus inchoationis Christι6ermonem adpersectione e amur. Rit uterM est, quia exercitatos sensis in lege Domi

ni docet nos trabere, Intermirtumsta triauauisnuo νιμ si manem. O iis est sermo inchoationis Chri iti nil fidei initium ' Sicut enim eum qiu in doctrinam iterarum in Fici

tur, elemei ita oportet primum audire Iic Ct r. . l. anus

primum omimum de fide Catholica erudiridcbet, quod est fundatrientam nostrae salutis. Si autem opus liabet de fide doceti, necd i in suadainentum habet Firmum enim oporict&fixain et L hne tindamentum in eorde Chii stiani otii se dignus hiara perscctionem aliarum trans. ferri vitrurima .cautem qiii luam verisim vennatis audi. uir ωbxi iratia est 4 post annos aliquot de fide iterii maii dire opiis i bet, quia credere oportet eum de restiriectio lectrimi , saeculo. necdum sundamentum liabens, rursim citius ii Christianitatis quaerit. Quia enim fide,sundamnatum elli caetera vero superaedificatione Iunt, B. Paulus equentivus verbis ottendit,dicendo,

Non rursum entris damentumst illam vocamus,qilicumcide vitam habet tectam. Et si ei horum quodlibet deerit, perfectus non erit. Si vero a M. bo desunt,merito paruulus dici potest in quali infansa: t-teris, sic etiam iaciterum in fide erudiendus et Latenter autem legem infirmare vult,& ad gratiam Christi uos reuocate auditores. si autem ad virtutem iturus est. primum malitiam debet eulpare abiiceres, opera

est poenitentia mundos sacere peccatores, nisi consest mbaptizen uet, sicut in actibus Apostolorum beatam Pettiim respondi sic legi natisci Poenitentiam agito tres, ct Hidet mussu uerturiaru in nune lina quod impossibile est operarida initiem per se hoe per Dei varii 1 ινξ est,inquit, non difficile Impossibile vero inquiens,in desperationem eos misit ecundo baptietarino potestiqui impossibile est,quod fier non potest:dissicile

vero, quod quamuis cum labore fieri tamen potest si semel, inquit, illuminati estis per gratiam sineti spiritus degustastis donum coeleste hoe est remissionem pecear oririn accepistis,&participes facti estis Spiritus sanctii, distribi lonem donorum Dei, quae in epistola ad Corinthi is beatus Paulus enumerat , bonum gustallis verbum Dei. Hic doctrinam dicit euangelicam. Et virtute verituri ikculi cognouistis. Qitae reuelatio suturi saerulinii Si elutrecti, vita beata , quae lanctis promittit vi Hie omnia si in doctrina fidei gratia Dei per baptismunilluminati aecep .stis. ωgnoti istis. scitote certissime iii peccata iterum incidetis , impossibile esse vos tenovari iterum ad poenitentiam ad poenitentiam, dixit, hoest,ner poenitentiam. ridergo exclusa est poenitenti. fast baptis num3 si Sed renouatio per aeri baptismatis lauaetum secanda vice fieri non potest Reiiovari dixit, lute est,nouum fieri Nouum quippe sacere homine, fieri baritismatis est de quo Propheta ait, morabitur vialain uouentustra. Cuius virtus, id est baptismatis .eri, in emees sepultura Christi constat. Proinde sibiunxit, Rursum re signiressi clini dicra Dei, ct ostentiis halen tre. Hoc est , vetus homo noster simul erucifixus est cum Christo, si eut in alio loco ait, Conformes re factissuma Ailitudini minuisiis. Et iterum , Consepulti rem per baptimum in mortem. Sic enim impossibile est secur-do erit ei fiat Cliristum , hoc enim est ostentui eum habere isti is eurido se bapti Eari posse putat, secundo Christum crucifigete quaerit, qui erucifixus est mortuus,&ictor mcνrtis resurrerit.atque cum triumpho gloriae coe 3s ascendit.Sicut enim semel Christus mortuus est carne in tu edi lienos semel motimur in baptismate, non carni, et peccato Atqtie sicut ille iterum mori non poterit, ita nec nos baptiEata pollumus ri: si Maassis lachrimis enitenti non lauacrare ememtione. Quid ergo est, inquis non est pinei itentia' avtique poenitentia,sed bapti sinum ali ad non est poenitentia vero est,&multam ha-l et sortitudinem, etiam in eum qui in peccatis valde demulsus est. Si voluerit, potesteumliberare monere pec- Citorum, periclitantem in tuto eonstituere , etsi ad ipsum profundium iniquitaris peruenerit,& hoc ex minis manifestum est: deo addidit , umqviderum odit, non ussuri aut qui aiuertitur, no reuerret Quale ergo estniedicamentum poemtentiae, aut qualiter eonfisit mi meon ire ii,&e ridem rod, proprit peeratum.

SEARCH

MENU NAVIGATION