장음표시 사용
201쪽
Catena Historica. Lib. XLIII. Cap. III. l9s
sai Sueuorum genti foedere iungerentur . Foedus t tuerit penterc. Max illam , quem nupe-SaLAM,
hoc publicae concordiae fore opportunum. Legati non nescii, populares suos ab ea soci tate abhorrere , patium consulendi, postularunt. Re in commune deliberata , Maxis miliano renuntiarunt sua genti ob foedus d αδ- mesticum, Γν priuilegia a multis retro Imperatoribus concessa, non esse integrum ad Sueuorum faedus accedere, orare proinde , huius petitis. nis Caesar gratiam faetas, alias ad obsequia promptos ex&bituros . Et haec noua belli se Lxvi mina, de quo infra. Agebatur Annus 1 98.6 ebrio cum Eseriardus irrembergicus Iunior, qui Ebretardo Barbato patruo, primo Vvirtem. bergiae Duci succetarat, stoditorum, quos sibi infensos nouerat, metu, abdicato principatu , Vlmam profugit. Hinc Cassar in Sueuiam prosectus, mal cum filium Hen. risi fratris staffecit adhuc decennem, datis tutoribus, qui summae rei praeessent, donec ille adolesceret. Cum Gerhardo actum est , ex auctoritate Caesaris , uti vius arge reis nepoti redditis, sex millia florenorum quotannis acciperet. Is ad Philinum Pala- xxv lv x n m profectus sexto post anno obiit. VLLHeo Caesar Sabinam sororis suae Cunetundis ex asserta Boiorum Duce filiam despondit; suam ille ubi togam virilem , praetexta pinita, induerat , domum duxit . Ex Sabina sullulit Christophorum , apud avunculos in Bauaria educatum, post a Caesaris aula dii psum in Galliam, varijs casibus agitatum, eandem patris vita functi successorem. Anno tandem huius Seculi postremo,HeLuetico bello gerendo cum Albertum Sapiem XV, I iis, praefecisset Araximilia s, reclamarunt Sueui, qui inter foederatos Maximiliani eminebant, indignum iudicantes, Sueuico foederi, cuius ipsi te ferebant principes, Lcum caput imponi. Caesar minime oportinum ducens, eos irritare, Albertum per spetiem noua adducendi subsidia, ad sua tutanda dimisit haud inuitum: quippe cui tutum
non esset, venari inuitis canibus. Bellum tamen Sueuis ductoribus tam improspere gestum est, ut Albertum suae absentiae non porum Helvetiorum foedus detrectantiuiri res 'ἴκ κ. ponsum offenderat, nouae dissidij ortae sunt
causae. Iam a multis retro annis, permultι D.
principes, & omnis fere nobilitas Helvetijs erant infesti, ob assertam armis libertatem. Conltantia ad lacum Podamicum , quae hactenus abs Sueuorum iuxta ac Helvetiorum societate abstinuerat, per eos dies se Suetiis adiunxit . Accedebat ad veteres simultates antiquum odium inter Athesinos Caesaris subditos,& Grilones Rhetiae populum, quod ad eam diem nullis arbitris componi potuerat . Quamobrem Curiensis Rhetiae primi,
cum se aduersariorum viribus impares crederent , Tisiari in publico conuentu, Helvetiorum foederi se coniunxerunt. Belli initium apud Hennones,ubi Atlasini Munsterilialium collegium inuadere tentantes, ab accolis non sine clade fuere repulsi. Locum illum Athe nni ad Maximilianum spectare contendebad, Grisiones contra eundem suo praesidio aduersus Athesinorum vim firmarunt. riensis Antistes, Cesari quam Helvetijs addictior umeidem arcem Fusten rgam tradidisset: apud suos sibi grandem collauit inuidiam. Primus
sarianorum impetus ,& Sueuorum Heluetijs terribilis fuit; unde propugnacula aliqua ultro venienti occupatis aliquot hosti cessere. Remittente postea furore, cladem Caesarei tulere a Grisoni famisso Valdut a,& Maienfelda. Inde quo miniti timerent Hel. iijs ius in decem annos Percussere Cum LXX. Gallo. Caesar vero nouis suos firmauit auxilijs ductore Albem Saxoniae Duce. Tiroiij Rhenum traiecti, pagos aliquot agri Sangati iasis exurunt sugatis Helvetiis: Constantienses, nonnullis vicis in hostico direptis & incensis, caeduntur, fugantur : Athesini irrumpunt in fines Engaddi norum: Grisones contrα, profligant Athesinos in Vennonibus, ocessis quatuor hominum millibus. Denique multis cladibus vltro citroque datis & ac piis , pax subexeuntem Septembrem conuenit, laeto Albens Sapiente, quod ab eo bello licuisset abesse.
LUDOVI cra S FORTIA DUCATU SPOLI ATUR. Ann. i scio. Voctorum Legati cum ad Ludovicum
Galloru Rege gratulatu venissent, x m. VII. sub alto proposuit siletio,c6stitutu sibi esse,ia Italia cu poteti exerci tu trasire, ac Mediolani Bb a prin-
202쪽
t. n. principatum, qui ad se haereditario iure spe. n. elabat, armis repetere, gratumque sibi ad. modum sere, si Veneti secum secta arma co-
ω. niungerent. Re in Senatu diutius agitata,
patres dubijs animis consultationes trahebant. Plerique inopportunum ducebant seipublica, potentissimum Retem sibi finitimum in Italiam adducere , qui si Meriolano potiretur, potentia, inubusique auctus superbe, 6'pro lis bidine imperitaret . Alij Syorcia nomen oderant, neminemque eo in Prancipatu Reipale niciosiorem esse aperte asserebant quam permultos annos experti jusent; verebanturque,si R oi ocietatem repudiarent, ne is statim comm lata voluntate in ZeIp. excidium cum 'Ssercia se conivnreret, qui ut bellum a se au teret, quaslibet ἀ Rege conditiones erat accepturus et recentes quoque, ae veteres vortia iniuria eruuium animos ad vindictam expetendam ιncμtabant . Aliqua etiam in Senatu propagandi fines imperij cupiditas inerat, iusto praesertim bello; Decretum itaque cum Rege sectas. c. arma iungere, his conditionibus, it doui -- eo vortia principatu eiecto, Mediolanum, ac reliquas urbes Rexsua 'tectati aduceret, ρω-
ter Cremonam quam urbem tum Anauana mrea Vmeti haberent, darentque ipsi in id bellum equitum Septem , peditum sex millia: Antequam consceretur foedus, adsuit qui voratia praediceret, sed is respondit: Bono sis ani-- inquit) nunquam id Senatus decernet, ne praepotentem 'gem finitimum habeat, sest nos potius quam Gallum Imperio suo vicinos optabit. Sed ubi foedus conceleiaatum audiuit, sepe seipsum Ssortia accusans,qui nunquam
id credere potuerit, Ioannem Francisium S uerinarem , armorum ductorem insignem ,
quem quidem cum instructis copijs ad Pisa
num bellum Florentinorum auxilio mittere statuerat, retinuit, nec a Mediolano discedere permisit, ut Asiam versus, ubi iam Tri lius militem cogebat, eum proficisci iuberet. Foedere itaque in D. Mariae aede praeconis
voce in vulgus recitato, dum verba pronunciarentur , ventus subito coortus vexillum
Reipublicae templi turriculis adeo implicuit, ut vexilli pars eo impetu abscinderetur: quod sane prodigij loco habitum. Media postea aestate suis, Ludovicus, In Italiam sub Ioannis Larebi Tritillii imperio premissis copijs, Lust
Maximilianus I. Imper. X LIII.
dunum venit. Uarcia Gallica, Venetaquς Sal A . arma timens, si quo pacto Venetos placar 'Lxx i. posset, oratorem sirum ad Senatum mittere
curauit; qui nec In urbem receptuS, i d dum maer M.
Triuit, armis Uarcia hostiliter vexabatur; a Venetis quoq; immisso Liviano circa Olium, urbes, populique ad Gallos, Venetosque deficiebant. Itaque tantas hostium vires vor.eia ratus serre non posse, trans Alpes fugiens Oenipontum ad Cassarem se contulit striginta mulis thesaurum & supellectile deferentibus t eumque , ut praesentissimo erat ingenio, in Gallos armare studuit; pDrique arte usiis curauit , ut PMatetias Turcarum Imperator , ruptis Aderibus V uirinetum terra, marique armis aggrederetur:
dum Rex Ludovicus post primos Triuiiij c natus cum florentissitrus copijs in mediam Insubriam progressus,non solum Mediolano
cum munitissima arce,Ner Curtj pr ditione potitus, totum Sserciae Ducatume pulis ad Gallorum obsequium sponte accum GH er
rentibus, Occupat. Veneti quoque ex Rixera Miaiau parte cum magna armatorum manu, s ab Li- -.D. Mani ductu moventes, Cremonam, &relia
qua oppida sibi ex sedere spectantia felicissi
movictoriae cursu redigunt in potollatem. Tanti triumphi nummos honorarios inspi- Lxxlli. cea Lugdunensibus cusos, cum laetus Ludovicus ob uxoris partum, quae Claud am Vale
siam erit ea poliea Gallorum Regina pepe
rerat. Nummus principalis Lil' undique conspersus est, symbolo Francorum gentilitio. Conspicitur in altero D. Ambrosius umLolanen. Antistes. In tertio crater est, qui in Celo oritur XU. Cal. Martias Fit ut inter Eclipses Quem Ludovicus usurpat, quod in regnum Galliae , Carolo VIII. sine haeredo mortuo successerit: & Insubriam capto D Ce, Occuparit. Unde ad defectus Principum respexit. Fortunae hic, istic naturae. In qua to Torquis est ordinis Procerum Regni Galaliae , ut apparet ex pensili bulla Archangeli Michaelis. Erat inquam liam enim aboli sus est j dcerat Immensi tremae Oceani: qua diu illa concordia stetit contra barbaros. Ssorcia vem recuperandae ditionis spe stalicitus, Gabaelum in Sueuiam miserat, specie pacis, sed ut Helvetiorum quorundam animos sibi conciliaret. Is tunc ad eos prosectus,
203쪽
Catena Historica. Lib. XLIII. Cap. III. Ips
L . sectus, quinque millia mercede conduxit
qui ob sidus Gallieum domo abire prohibiti inuito Magistratu , in Italiam sese abdide.
runt . His accedebant a Caesare auxillares sat .
Athesinorum copiae,& quiuenti grauis ar maturae equites illi, quos bello Helvetico
Philinus e Sequanis patri miserat. Insubres quoque nonnulli in fide adhuc manserant, xxxiv. quibus p Urat Ascanitu Syorera Cardinalis, Ludovieι frater, cuius maxime opera omnis fere ditio paucis diebus recepta, S: Mediolanenses, auersis a Gallo animis , veterem dominum letti excepere. Interim Cesar cura bat a Rege ad voreiam Helvetios traducere : Sed hi fidus obijcientes, quo Regi tenebantur obstricti, in eum arma sumerere. cusabant. Annus is erat saecularis, quem Agilasmdicunt Aula Ecclesia: ob inesaurum cele- Lxxv. stis gratiae haec: illa in Nitiuitatem Carati Z C-οt qui nepos i iit a rixim bam Caesaris ex filio Pklvo Belgarum Principe.Gadaui nascitur, VI. LM-.Hunc ESacro fonte Novit Mu. susceperunt Margineta duae,Anglica Edις - ῶ Regis soror, de Austriam Caesaris Ma ου bans nila. Ad Vortiam redeamus. In Galliam Rex reuersus erat luo prisente vix con LX Vi tineretur exercitus illius licentia. Iae4us Tri. uultius
204쪽
Catena Historica. Lib. XLIII. Cap. III. spo
t. n. Regis admitterentur, nec impetrare potue- ' γ' tune. In Louensem arcem conditus Ludon,
eus, decimo post anno diem obi jt. Hoc tam insperato Regis successis, sollicitus Caesar, D Gad multaque & a Venetis antea, & nune ab illo, G - qui amicos sibi eos habere videbatur, quae ad vetera Imperij iura sui dicebati pertinerent,
occupata esse aegre ferens, septemviros cael rosque Imperii Principes, & ordines ad impediendos illorum conatus hortabatur, uti in
Uerenda Imperj dignitate siti auxilio essent,vr iniuriam non tam sibi, quὰm Germanorum genti feri prohiberent, ne Gallus impune abiresbi, quicquid agat, videns, maiora a Peria
set saream dignitatem adse trahat, aut re- lim Germanis titulo ae nomine , ea interim agat , quae a Caesar erisolent. Similia haec serio Maximitianus urgebat. Coactis itaque comitijs, bellum esse decretum a Germanis in Gallos, rumor ferebat. Ludovicus Rex
haud fidens Italiae Principibus, Mediolanen. sum fidem squam fluxam paulo ante experintus eratὶ suspectam habens, bellum Neapolitanum , quod dudum meditabatur, in aliud tempus disserendum statuit. Hinc cum eius copias a bello vacantes, & Florentini, & Pisani , pro se quisque, non sine pecuniae polli
citatione , in tuas partes adducere tentarent, Cardinalis Rotomagensis opera Florentinis, quod Mediolanensibello regem iuuerant, mpiarum pars cum tormentis concessa est. D mestici porro tumultus ,& Gallorum erga
Pisanos propensio obstitit, quo minus A Lxxx. ntini operae pretium facerent. Interea Gallus eum Cesarem sibi conciliare haud posset, mi1Iis Romam legatis, Pontificem ire. suas partes Perduxit. Qua occasione Casiar
Borgia eius filius, utendum ratus , Pisaurum, Pisaurum Ariminum, dominorum fuga desertum oc- - ' cupauit Moritur hoc anno Leonardus G
ritiae comes, & quia sine haerede, eius ditiones Austrijs cessere, quibus iam erant oppi
Ineunte interim Anno primo supra Mille ..... simu quingentesimum, Ludovicus Rex, a 2 4 ne in occupando regnum Neapol. Caesarem, ha ret infestum, Philippum filium eius per legatos tentauit, & spetie commeriij, quod utrique utile & necessarium seret, ad pacem prouocabat, quam affinitate firmari posse, GL ων. quod Rex malaula prole careret. Claud am α 'filiolam triennem , Carolo filio m)bus desipondere osterebat ea lege, uti ad pubertatis annos o. iis, Medistinensis Dacatus , δε- tis nomne daretur. Caesar vero Metuanensis principatus usurpationem Regi sua auctorita
te confirmaret; bellum Nue Neapoluanum m
uenti , ne impedimento esset. Annuente Philirpo , renuit Maximιbanus. Numerata tamen pecunia Rex , inducias aliquot mensium impetrauit. His ita peractis, cum Fer am LXXXII.
do Hispano, qui & ipse Apuliae inhiabat, foedus init, quo uterque Friderisum aggressi, ditiones eius ita partirentur, uti Gallo Neapolis eum Anutiorum prouincia,m pano tu lia , sist Calabraa cederet. Fridericus a duo-bus potentissimis Regibus oppugnatus, de- -2A dentibus se se passim ciuitatibus,extrema ne,
cessitate circumuentus, ad Gallorum fidem Alavat. se contulit. -m. Vide numos , votivum alterum Frideri. ei II.cusium cum regno exutus Ludovico XII.
Galliarum Regi se, fortunasque suas com misit; Ardet in igne liber , sub lemmate rec dant vetera , annuens optare, ut post cis odijs,& iniurijs a Lud ita illatis, pacate viuer posset sub Ludovici tutela. Vindex est alcer, & fert agnum a lupo raptatum , sub titulo Iugum meum suave est, si stonus meum leue. Cusus est ab eodem Friderisco, acceptae a Ferdinando iniuriae tempore
ad Hispani ludibrium. Non multo post. Consuluis, filium illius Apiansium Tarenti aliquandiu obsessum,coque dedito captum,non in Galliam quod promiserat, sed in Hiiea. niam misit. Huc facit Ferssinanssi Catholici symbolum,i hoc vide supra nu.6o. gladius in circulo, & sub corona, sub lemmate, tau to monta , quod tamen tyrannidis potius signum est, quam iustitiae. Alterum est onfisi post memorabilem deuictis Gallis victoriam ad Caruum,& Lyrim Ann. Is os . ubi flos concidit Gallicae nobilitatis. Consaluo itaque alludere placuit tria symbolo ad exempla Augusti & Titi; uterque oppresso Antonio, hic Ianum clausit illi euersa Hierosolyma de bellis tota Syria . compositis. Non cessabat interim Gallus Gesaris ani LXXX I
205쪽
Ann. Saι mum demulatre, a quo si diploma de Medio lanensi principatu impetrastet, loca quaxiam onu ad eius iurisdictionem pertinentia, a Venetis adimere in animo habebat. Spes tandem cum a Maximitam fieret, Tridentum eum Cardinalis Rotomagensis conuenit. Vbi de C
rati cum Claudia matrimoniodeque Medio Sa/.-m lani Ducatus possessione illis confirmanda fi 'cile conuenit, &quia res longa videretur,
nec magno negotio si opus foret impedienda. Hic de bello Venetis inferendo agi coeptum, a quibus multa in Gallia Cisalpina, in Flaminia, in Apulia, in Camis oppida
p. iis iniuste occupata Reges querentes, ex sua di- gnitate putabant, coniunctis repetere viribus: nam ad id potentiae terra, marique Venetum Imperium peruenerat, ut formidini esset. Tertio de generali synodo conuocanda propositum, qua Cardinalis Ecclesiam non, in membris tantum, sed in ipso capite resora mandam esse contendebat; Erant qui occulte ipsum ad inuadendam Pontificiam sede aditum sibi quaerere putarent. De Insubria iure controuersia erat, quod Caesar masculae Regis proli, si nasceretur, cauere recusebat: exules prcterea postliminio restitui poscebat. Id Rex minime admissi arus videbatur , ci- Lxxxiv mens factionibus capita & vires restituero. Ne vero C saris intercessioni omnino, nihil daretur, Ascanius Cardinalis liber esse iussus, & de Ludovico Vortia in Galliam alicubi sustentando, spes facta est: Regemque annua viginti ducalium nummum millia insumptus numeraturum, ordinalis recepit.
Post longam disceptationem nihil liquido
transactum . Induciae solum firmatae, ut commodius pax iniretur . Eodem tempor .
pHILI p PUS HISPANIAS PETIT. Ann. Iso I. be dignitas in & reliquis ordinibus, summo
honore , ac laetitiae vocibus exceptus, Praetorium regale Partimentum vocant ) ingreditur ,& agendis causis praesidens, principem sese
Hispaniarum populos sibi praesens con
ciliaturus Philippus cum Ioanna vXO re, tuo finem Nouembris Parisios venit: ubia merc rum prasecto perampla est in ea ur-
206쪽
Catena Historica. Lib. XLIIJ. Cap.III. 2OI
sai. n. se se ex Galliae Paribus quos dicunt in unum,& fido habebatur. Diuam virginem, & Io: Sal. n. 'in' uti Burgundie Flandriaeque dominum osten Euangelistam prosimbolo usurpabant, ora 'g'i die. Parisiis profectus, Plessum venit; &aitionem dominicam, cum Angelica salutatio Rege ipse ac Regina obuijs, in arcem dedu- ne, quinquies dilabus singulis recitabant. C etus, multa inter colloquia petiit, uti Mugis,liurationem hanc nisi Caesar in cinere gliscen-Dam Ees et liceret Gallis mercatoribus se-item extinxisset, periculum erat,ne communidem figere, ut ante bellum inceptum iuristincendio totam Germaniam,tractis in socie- erat. Rex absque illorum ad sensu, quorumitatem similis farinae hominibus, inuolueret. intererat, nil agi oportere respondit. Missis Sequenti Anno,qui eius seculi tertius erat, salinis. porro epistolis ad ciuitatum negotiatores ,iterrestri itinere in Flandriam abituro PΚιρρο R3 ipsi rem transegere. Philippus omnia de pa-l ne per Gallias iret,seustra monente Ferdinace cum patre concilianda benigne pollicitus,t duo ex Hispanis dati sunt comites,quoru Lx XVIIa iter in Hispaniam arripuit. Maximilianus consilio, cum Lisi cotransigeret. Fide ρο- . m. vero minime eam utilem ducens , Anno blicam petenti Philippo non solii Gallus diait,' '' 1 so1. Hermetem vortiam, uxoris fratrem,lita quo securior esset,ex proceribus nonullos
paulo ante in gratiam ipsius a Rese dimis in Fladriam misit, ut ibi tanquam obsides ac sum, & Brixinensem praepositum legatos in seruarentur. Sed eos Philinus simul ac Gallia
Italiam mittit, qui cum Pontifice, &praeci-iattigit, ne dubitare videretur, missis ad suos pue cum Venetis de transitu in Italiam ad su- nuntiis dimitti iussit. Vbiq; rcgie exceptus, lcipiendam coronam agerent. Quod veri- Lugdunum venit ad Resem, qui eum uti patus Gallus, conabatur Venetos in Germanos ternarum ditionum, ac futurum Hispaniaruo. - incessere. Gallorum etiam & HispanorumlRegem quo decuit, excepit honore ac socios Hi pa-- in regno Neapolitano duces, orto ex prouin- muneribus cumulauit. Pacis habito coli clarum partitione dissidio, post communemiquio, in hunc modum consecta: Regni. Nea- pisae imi
virorumque hostem profligatum,verbis pri-4poluanum a Gallis, ν Hispanis iuxta primanium, inde armis inter sese committesan-ldiuisionisformulam tenearur; ditiones ilia, artur. In eo certamine Galli numero superim ces invida,de quibus inter se se post communem res serocius agebant, Duce Ludovico Armι-,υictoriam comissi digladiabantur, Philippo δε-niaeo Neumurij Principe, qui post denuntia-lnsiti loco dentur. Caratus wt Claudia,confirmatum Hispanis bellum, nouis Helvetiorum ito inter ipsos matrimonii pacto Reres Neapolis,
evijs a Rege submissis instructus , Hispanin Duce 'ue Apulia et Calabriae dicantur loca ea, rum oppida sui iuris facere nitebatur;Propte, qua Hspanipomebant, Philippus: qua Galli,
rea Rex Mediolanii progressus , Italicos prae-iis,quem Rex veget, teneant, .ibus uterque ι sed ,s sibi obnoxios, arma capere adhorta-lfantum nomine praessent, quoad ster intatem lsitatur Hispani Duce Consaluo,noua & ipsi auia coniugarentur. Fodus hoc Rex,& philtpus 1 xilia parabant. Occurrerat Regi Asiam vCiceroru nomine iureiurando firmarunt,publique Caesar Borgia, qui suam & patris ope- carunt. Conseruus, ccepto nuncio temporeis c.Q.ita, ram ad subiugandum regnum promiserat. quo certam sibi ex Gallis victoria polliceb.i- νae m nata fiducia Rex, suorumque filici successu Aitur,sive qliod Philippi auctoritatem nosissi-
curus rebus Mediolani constitutis, in Galliasicere putaret,siue ita in madatis haberet,ab ar inutili remigrauit consilio. Eo namque di imis discedere noluit. Cred bile insuper Feriscedente, ad Austrios ubique fortuna disces-lδnaiasi iudito suoru successu, victoria prose- taxon. sit non solum in Italia, sed& in Germania ,iqui maluisse, liuq;pςrtulisse paci. Propterea um ... M oppressa agrestium est coniuratio squae alper Germania milite scribi mandauerat F minia Peronibus sumpto nomine sex populi pelli-ldinatas quodcu exploratores Ludovico retulantissima in Magistratus coniurauerat. Hisllissent,grauiter apud Philippum questus est. Is tessera,qua inter se noscerent, c data. Quiῖ- nihil ab se dolo malo actu excuset, iuxta man- rebant ex obuio quoque: ecquis Me tempore, data soceri de pace egisse, ceteru ut pactosta rerum e si satus ' is si respondisset, a Montiret Fressinadus, sui iuris non esse. Ferdinatas chisint Ecclesiasticis nihil tuto esse; pro conscio,vero pacis confirmatione procrastinado,belli x Tomm. Cc exitum
207쪽
Maximilianus I. Imper. X LIII.
Sa PDin. ixitum exrctabat. Interim Galli bis victi, =μ fortiores in bello ceciderant.Confatuus victo
ria usus, Neapolim nullo prohinente tigress XC. sus Gallos coegit in arces. Nondum Philippus a rege discesserat, sed assiduis ad socerum
nuncios pacem urgebat; neque enim a turum
se, antequam Regi satisfeci sit, seque exfri
ἡ u. . cμm' se , comprobasiet. Respondit rL-N-μ. nandus per legatos pacem illam nec utilem, nec tutam admittere polle . Philippum excessisse mandata, qui si grauaretur, desua μ ueret . Haec cum Philippus refelleret , facile Ludovico innotuit, inter eos nonax composito agi, ut vulgi rumor erat. Hispanorum legatis nouas pacis condixiones proponentibus , acerrime in Ferdinandum inuectus Lumdouisus eodem die ipsos ex aula sua discedere iussit, bellumque maximis viribus appa re& ducibus Tramollio, & Diuionensi praesecto in Italiam nouas ex Vasconibus, & Heluetijs leopias transire. His obuiam Tarsa pergens, Sa tsuo & Pontificis nomine auxilia pollicitus, γ' 'implere non potuit quod Alexanἀer Papa ver VCI.neno haulto, quod alijs Pratum erat, inedic et
rijt: filius Bouias inclusus mulae recens exemteratae v ero, venenum aliquo modo dissip3uit. Alexandro suffectus est Francisius Pic ominaeus, qui III. dictus est. Huic , pau- ς ρες eis diebus mortuo, successit Iulius II. qui Sortiam capi iussit. Interim Cosaluus , relicto ad arcium Neapolitanarum expugnati nem Petro auarro , Caietam ipse munitissimam urbem oppugnauit. Cumque Gallin xcitrum exercitus ad Gariglianum usque fluuiruum s Lirim veteres appellabant ) progressus, a Consalso transire prohibiti, ac mox in fugam acti, magna assecti clade Caietam se misis recepere, nec multo post cum rebus suis toto
regno excedendi Iacultate ampetrata, urbem rime. tradidere. 83.
AELLUM E AVAR, CUM . Annoiso . Osierat apud Germanos Georgias ins
rioris Bauariae princeps, cognomen
Diues, unica relicta filia Elisabetha , quaesis My RVerto Palatino filio Philini Elictoris nupta , duos ei filios Phιtivum , & Othonem
Pepererat. Ruperio genero Georgius omnia 1ia a testamento legauerat ,εc Bauariam addixerat, exhaeredatis patruelibus, Alberto cognomento Sapienti AEui Maximitiani Imper. Ioror nupserat, & Vvol gango. Hi contra leges, &instituta id factum esse contende. bant : extare vetultiora diplomata , quibus caueretur, si quem ex Bauariae principiqbus absque haerede masculo decedere conturigat, proximus ex laterali linea agnatus, succederet. Hac ratione cum nihil proficerent, totius rei arbitrium ad Caesarem detulerunt. Is de filute Imperij, & imminente a Turcis p riculo solicitus , ne belli per Germania occaso inter princiris cognatos existeret, magnop re incam curam incubuit, uti se blatis ex aequo de iure controuersijs sertiaretur concordia. Prouinciae Ordines, de Praefecti, turbis se immiscere nolentes , C sarem rogabant, ut disceptantium iura cognosceret. Senatus igitur U. Feb. datus causae disceptandae coram Caesare , Septemviris, Principibus, de Celareo consilio. Pro Aserto de Vm gango mrorauit Gregorius Lamparterus , I. C. Ducis Uvirtembergici cancellarius r pro I verro vero Leonardus
sis Canonicus. Prima actione Albertus αVvOlkMagus , ture proxima agnationis riti runt immitti in defuncti GEouis haereditatem. Negauit Rupertus agnationi locum dari traniueitae, dum filia defuncti superuiueret, di cum v/ro facta esset haeres ex testamento .
Eu insuper petiabatura suorarari, qua ALlodiatia Leantur : Esse praeterea aliqvu pretio per Georgium aliosiue eomparata; sitia ben sicia , seu suda communia: plura, nullo nexu Imperio mancipata ; qualiacumque δε-
mum essent, in Cafaris ese potentate Elisabetha haeredi instituta gratificari: Repetere ins per haeredes scriptos faeudorum augmenta m
liorationes vocant ὶ vel eorum aestimatumes: denique haereiam ante omnia in possessionem mitti debere.
Respondit Albertui, fi dis no&bbus ,δ'praecipua dignitatis femιnas lege excladi. Te umorum defrudis iatra domini consensum,
nullum esse ; proinde eo niatum agnatis pratu- dierum sis. Alis mobiles cedere princi alia.
uda omnia a Caesare eiaam ratione com
ferri . Praeter iae inspiciendam esse primam
208쪽
Catena Historica. Lib. XLIII. Cap. III. et Ol
sat trafactionem anotam in prima meatus di-
ΦM isne, unde clare eluceat, Ducum atque O
dinum consensu olim conuenisse, ut 'uda re.
manerent penes Seniorem; ut cerrus modus ser- metretur in visimis tabulis, ingratiam uxoris,
ut sueressio proximiori reseruaretur agnato , cum onere dotandi 'bas, qui mos iam Sau ria nereptus, a nemine pset turbari. Pacium quod confirmatum inter Ludovicum ae Alber tu mores, quando conuentum s de har
ditate meum Ludovici patris In pariensis, 63 item Ludovici Moretaniν Graisparensis
Replicabat Rupertus filias iure diuinos' naturali ad succes em admitti. Aduersari,
transeaetionem pugnare eum tertias, eaque --ctores tantum, non posteros ligari: eandem de
filia dote mi constituere. Pacta defuturasuecessione legibus improbari. Nouum non esse, semι- msfruda eoncedi, ut in milandia, Carinthia,
Tisoli, alibi. Albertus reposuit, in 'udis non MoseLeassed iudales lues attendi, quibus 8st prisco Gentium lini est derogatum. His & similibus repetitis, Cesar iussit adeste partes die XX.
Aprilis, ubi ita pronuntiatum. Posteaquam nos Maximilianus Roman rum Rex, in causa inter Albertum π μοι /ἀ-gam Fauariae Duces Rupertum item Ducem uariae elusiq; conιugem, persingulas disiept
tiones nobis audientibus habitas, elare inlesi Umus , Georgium Fau ia Ducem, bona m maria, nullum Agnatum eropioremque F sudo
cesseramus, ras aes sique iuuis, qua nobis proposita fuere,causis permoti . Nos, UtPote um n rum Rex, legitimus F sudorum Dominus, iuridiee declinamus, decernimus, praefatos Al bertum ετ οι auum Duras, in iam ἀcti Geous, Duris retictorum Principatuum Superioris is inferioris Rauaria , altorumque om
Fauariam , qua Dux Georgius nostro er Imperi, ben/feio obtinuis sedi possedit, absque omni
quorumlibet exceptione , psel senem immitti debere, pravi visore huius mstrae sententia eos immittimus, ινρυ --ssis haberi volumus. m VII.
Nobis tamen tanquam Romanorum Rei , post μι ἰexecutionem nostra iuridie intentia, 'o nostra '' interesse, quatenus noster Fι salis aperiet, acti nem , quantum de iure competit, reseruantes.secuta dein sarei fisci Procuratori ac- x e vcusatio , qua Rupertum Ducem, eius vw- Palatinus
rem, aliosque susceptae per vim, in inuadem da Landishuta,Dingolfinga, Mospurgoalijsque locis, expeditionis participes, reos egit laeta Maiestatis, quam accusationem excepit serea Ruperti proscriptio,complicum,c spirantium, veluti manifeste rebellium, comtra pacem, Maiestatem, Sc Rempublicam se cientium. .ertus vero vix prim iuuentutis annos infressus, suopte ingenio, α aliorum consilijs ferocior arma arripuit. Electori Ru- perti patri,ne filio opem ferret, mandarat Ce- XCulser Philippus anim dubius,dum neque filium deserendum, neq; Cesaris in se iram prouocandam putat, tandem promissis luti ferebatur) Gallorum auxiliis fretus, di pietate victus paterna, arma capit, filio defensorem se prebet. Hinc & ipsὸ omnibus imperii commodis priuatur. Reliquis item principibus, in primis inaurire Winem uensi, & Guit Lmο Hassiae regulo iniunctum, uti bello illum tanquam perduellem adorirentur . Irruit rotinus Vi risus in Palatini ditionem;Multi runnum monasterium, Besichemum, Leo- scidium, imbergium, Neostadium,Mechmulam, capit . lielmus quoque Claram in potestatem redigit , Ingestamum cum frui stra oppugnassit, non multo post obijt. In Bauaria Rupertus Alberti viribus impar,
hemorum non paruam manum conduxit. Eos prope Regino Tum Cesar excupit , qui & ipse in armis erat, & Bol mos in Germaniam venire aegia ferebat. Aderant illi Aliartus 'Bauarus, derisus Bran demiargicus , cum C mira , & Georgio filijs, quorum auia erat Hisabetha Austria- X C v Ita ea, soror Regis Ladisiai. utrumque Ce- stauri sar militari dignitate sub pugnae tempus, in- signierat. Bonemis se eum suis Rupertus coniunxerat. Hunc desperatio illos vindicta mouebat. Pugnatum acriter, & Rupertin egregie inter primos se gessit, nutantem aliquo. ties aciem instaurans, neq; vllam de se timoria significationem pretiansHuoad coristitereseos videt. sar vero sitos verbis & exemplo C e 1 horta
209쪽
atae . hortatus, in densissimum hostiuin agmen ='- inuectus, vitae periculum ad ijt, ex quo Vir tute suorum ereptus, hosti pertinacius in si stenti, victoriam extorsit . Bolicinorum multi periere in praelio,nonnulli in fuga caesi, reliqui domum, qua venerant, per saltus rediere . Rupertus ipse fuga salutem quaesiuit . Parta victoria, plurima loca deditio.
xcvm Πςm secere, Ad Ceni ripam in Titolensi,' agi & Bauariae consim js L est inium oppidum, quod arcem habet ex solida rupe ex .cisam, quae in montis praerupi i crepidine collocata, oppido si apereminem, ex quo una tantum semita adiri potest, ingenio loci&opere munitissima Gemite grum vocant )sisi tradi Canar postulabat , vitam & ve-αμ, ni in praefecto Ioanni Sentenauero, eiultis, L. 'Vς m litibus promittit . Nesante praese. πη-. o , oppugnationem etsi dissicilem Caesar aggressus, crebris tormentorum ictibus ar cem iussit verberari . Praefectus vero post explosa tormenta, scopis exteriorem muri partem verri iussit, ut nil magni incomodi loco adferri posse demonstraret. Non bene tamen superbia cestit; Contemptu irritatus Caesar,obilinato animo expugnationem prosequitur: & cacumine vicini montis obseruato, qui arcis situm altitudine no nihil excedens , collocandis machinis videbatur id ncus , eo iussit asportari maiora tormenta , magnis operibus, longoque circuitu, & per cliuosa montium iuga, quibus & moenia , quae ex rupe excisa erant, & mili Iesipsi, qui pro muris itabant, & interiora arcis domi. cilia petebantur, neque usquam tutus dabatur recessus. Consternatus praefectus, dedutione facta veniam, quam antea repudiarat,serbpetijt; nam cum aliquibus commilito. nibus capitali perijt supplicio. Cassar arce cum oppido, Tirotensium ditioni asserta, c eumen illud montis, unde explosa fuerat to menta, ita delirui curauit, ne abeo loco arci deinceps vis ingrueret. pertita annum agens quartum supra vigesimum,princeps praxia
rissimus, ante Episcopatu; Frisingensi destia natus, cruento alui profluuio dicunt alij v ne ) subtrahitur. Uxor eius Elisa th exanimi aegritudine, altero mox mense secuta est eodem lethi genere. Palatinorum itaquO
Maximiliano I. Imperat. XLIII.
fere ex hoc bello attrita familia, cum totis vi. υιπια
ribus in Philivum iretur ;Christophora, Ba '' densis Marchio, & alij quidam pro illo intercessere. Quorum precibus motus Caesar &qua erat animi moderatione, Electoratus di. snitatem conculcari nolens, arma poni tu 3--u.bet, quoad proximis Imperij comitiis de tota illa controuersia itatueretur: quae anno sequenti in comitiis Coloniet Agrippine habitis
composita est. ibi Philinus Palatinus a Fri-d risis Saxoniae Electore ad Caesirem introductus, veniam supplex non frustra rogauit. Inter eum ac Albertum , & I Asianssum fratres,dictis concordiae legibus, Ruperti quoque
puerorum rationem Cesar haberi voluit,quibus eam controuersae regionis partem attribuit,quae inter Danubium& Nabum amnes, ad veteres Palatinae ditionis limites, adiacet Controuersiam quoque, quae inter Palatinos& Uvinetargicos, multis annis agitata, pr ximo bello inualuerat, aequis coditionibus su stulit. Vixit Philippus usq; ad nonum annum currentis seculi. Eiusque mortem secutus est Albertus Sapiens, qui ex negunde filios reliquit Gultielmum, Ludovicum , & Emestum: CFilias quoque quinque Sidoniam Ludovico Palatino Philini Septemviri filiodesponsam:
Susannam, tuae infans obijt: alteram, Cas iri Brandeburgici primum, deinde Othonis Hemici Palatini Rheni coniugem :Sibyllam, quae in Sidoniae locum illaec antequam nuberet , ad meliorem sponsum fuerat euocata) uxor Palatini, Pontincta auctoritate successit : Sa nam denique Vbio Duci Vvirtembergico elocatam. Duos hic habes numos triumphales. Primus est Maximiliani Imperatoris, cui multo labore, 6c sumptu, ac periculo victoria stetit; unde meritis symbolum hoc totam habet , qua sub mundo voluitur. Reges notans, &principes non nisi per tot discrimina ad a dua peruenire, quot in malo punico aetnire periuntur. Sed ut duri corticis, & amari malum est punicum: acinos habet sua se nucleos medicis: sic dulcissima est periculorum
exanclatorum, recteque factorum memoria.
Alter est VI et Minem uici post sup ratum Rupertum , de Electorem Philippum valde humiliatum. EXPE-
210쪽
Catena Historica. Lib. XLIIL CUJU. 2os
εχ p EDITIO IN VENETO S. Anno Isos. BAuarica Caesar pacaturus dissidia, O loniae Agrippinae comitia habuit, ibi
mitiaia inter alia Veneta expeditione decreta. Exe- lationem porro distuli t, in Geldriam euocaeus,cuius princeps nunqua quietus Iouandis iterum rebus studebat Gallorum fretus auxiliis; formidolosa iam Gallo Caesaris, eiusque fili j potentia. Arnhemium tunc obsedebant. Brabantij, Geldri iniuria prouocati frequenti . His in suppetias Caesar, soluto. conuentu perrexit. Se imparem sero Geldrius agnoscens, oppidi deditione facta, se sub certis conditionibus , victori commisit et Philippo promittens, se in Hispaniam iturum quod minime praestitit. Huius expeditionis nummos castrenses supra habes. Videbatur Gallus cum Caesare in Venetos conspirare, sed PMi lippi in dies succrescentem potentiam reserismidans , minime fidebat Austriaciso ad pacem cum Fer iania Hispano spectabat:Quidi ipse Philinum generum suspectum habe.bat . Mortua enim anno proximo elapso tabsantia Regina Hispaniae, testamen o caue rat, ne post obitum suum Ferdinandus , a Castellae regni gubernatione remoueretur , quoad viueret: Philippus vero in Reginae sincrus poteitate non fuisse contendediat, leges post mortem seruandas praetcribere. Id cum Ferdinandas resciuiscet, vereri ccepit,ne P tiore Hispaniarum parte prohibitus, lolo
Aragono regno contentus esse cogeretur .
Hinc uti praesidia sibi pararet, cum Gallo pacem, quam hactenus improbauerat,fieri non abnuit. Adiuvabat id Confalaias, siue quod futuram inter secerum & generum simultatem praeuidens , res in Italia quietas prouid
ret; sive quod Regno Neapolitano ipse inhi
ret, ut fama erat Ied mendax. Fit igitur pax& noua nitate firmatur. Germaria enim
Gasionis risidii ex Regis sorore filia Fredianando nubit, cui Ludovisus dotis nomine ea CII.
se daturum promittit, quae adhuc in regno 2 . et Neapolitano tenebat. Piali passero licet, uti aequiorem socerum sibi haberet, decreta inis Hispaniam nauigatione, Regem Fred naniadum prius per literas certiorem fecit, mia ueabsisue illius consensu acturum significauit;
pania Regium tιtulum , uti ante eum ReFna socru, ita nune secum,'eum Uxoere 6ua ι ι communem fore regndirum veti alia intre Cil I. ipsos diuidi posse: Haec Fredinandus ne dubitare,&filiaeaduentum , quam vocari iusse. 8 μ rae, moleste ferre videretur, naues aliq uot, quibus trans itteret, misit. Interim Phili pus dum ven tos o ritur secundos, comitijs aurei velleris habitis, in demortuorum lin