장음표시 사용
211쪽
ro6 Maximilianus L Imper. XLIII.
sal. . cum Hemicum Regem Anglorum suffecit. mum millia ex Castellanis vectigalibus, India SH AH. ' . Comitijs peractis cum uxore, & secundoP- earum irem prouinciarum portoria redditus 'Τ'in nito Ferdinando soluit. Postbiduum,concitis aeriperet, tribu acris mal tum magistratibus, μηρ-- undis, classis diu agitata, in oris Britannicis, divi Iacobi,siliret, Alcantara, or Calatra-ρ,., ,. nau ibus alijs alio abreptis, dissipatur. Nauis ua praeesset, sy Neapolitanum regnum solus praetoria, ad Uynmuthum Ansliae portum possideret. His constitutis , sitorum leuita- appulsa est, bc princeps cum suis in scapham tem Ferdinandus incusans, ad Aragonius
exicendens, aci terram delatus est, ex maris prius, inde Neapolim se contulit, verens ne iactatione, animo, corpore fatigatus, ac do Consaluus regnum sibi vindicaret, vel Philidi sociorum salute solitatus. Ibi agnitus, in Fre-lpo traderet; nam Hispani Castellae sumptibusneherdij aedes diuertit. Paucis diebus Hen. acquisitum ferentes,eius Regi cedere conten- risus Rex, nuncio accepto, Principes inuita-ldebant, eius tamen consilia minime proban tum misit, qui in arcem Uvides rum dedu- te Philippo, qui Ferdinando di esso, Vallido xerunt, ubi Rex erat: a quo benigne exce-lbd a procuratoribus regni una cum uxor
ptus, & Londinum deductus, ibi post reno-lsuerat Rex salutatus, eiusque filius Caraus uatum inter ipsos scedus, iam reparata classe,iCastellς princeps dictus.Tantam Philini po-
in Hispaniam venit, magna omnium ordi- tentiam Gallus aegre ferens,dum varia secum Cis .inum laetitia,&essiis multitudinis plausue iconsilia agitaret; Qesaris superuenere legati,ceptus.Hispani quum principem tanto satel-lquingentos eataphractos quos Ludovicus omi. litio videre stip tum, summa cum admira-Jferar, ut in Italiam ituro Caesari mitteret, retiatione tum in ipsi am Principem, tum in auli- quum pecunia castra paucos dies ex pacto nu-cos, oculos defixos tenentcs, nouum quod- meranda daret, Insubres exules in patriam redam & aliis inusitatum genus hominum ad-istitareet, petentes. Ludovicus praeter verbias
uenisse dicebant, non habitu tantum, scd si init dedit. Sed clam Venetos concitabat: P - c viici, rura, colore, totaque corporis facie a sua gen-iuiderat namque post confirmatum ipsi im Philini te diuersum. Erat Philippus robustus corpo-lperium, quod de eligendo filio in Regem,' re, plenus pectore, concinnis membrisylec lRomanorum, sar meditabatur. Hinc L ra facie, virtutibus animi clarus, grauitatemidouisus Austriacus foedus videns minime sibi ingenua liberalitate mulcebat. Comitaban- conducere, filiam Carolo principi pactam, tureum longa serie, illustres ex Germania &iFrancisica Anditimensi despondet. Id ne pro saliri Belgio viri quamplurimi corporei Sc cultuisus videretur iniquum, iam cum ordinibus suspic tendi. Satellites ex omnibus prouinciis regni spartamenta vocantur coposuerat, ut suis conquiri iusserat decora proceritate con. in spetiem recti, legationem ad eum adorn spicuos. Hispani Plativum videntes aetati rent, rogantes, ut ιn tenui spe mascula prolis, florentem, commodis moribus, bonis acti- filiam ovicum regi, sanguinis germen ad ext bus,& facundia p editum, tanto in eum itu- ros non tradureret. Quod sine iniuria, & bellidio accensi sent, quod FerZnandum etsi vi- motu petentibus negare non potuisse, Philip-rum prudentissimum, senio tamen confe-lpo Reai significavit : Non multo post, victum, & sui vel aetatis vitio minus liberalem,iaperte a foedere recedere appareret , Caroliam uti rebus inutilem contemnere carperunt .iGeldrum nouis instruxit luppetijs, quibus Accedebat aulicorum in constantia, quae soleimi ινι subditos diuexaret: missoque in Ita- macula adorare orientem, quam occiden-lliam milite, qui Caesarem Romam eunte
tem: unde qui partes Philippi ab initio se .limpediret: Sed is Hungarorum motibus im-rant, ne Ferdinando locus daretur vindictae,iplicatus , intermissa Italica expeditione, in alienum a Philino curabant, suadentes, viiiAustriam descenderat. Erat inter Hungaria: cviae Castellae regnum genero relinqueret. Ferdi- Primates St*hanus Transiluaniae regulus C v. nandus itaque sibi transactionem extorquerils Palatinum Historici, Vsuodam indigetes ...is .... , regnorum omnium Hispaniae gubem appellant) qui Ioanni filio Annam filiam in- πινο tr U nationem deposuit, praeter Aragonia; eo pa-lfantem Regis Massistit, desponderi postula-cto ut annua violi quinque aureum num-lbat, idque Masilaus & aduersa valetudine fati
212쪽
Catena Historica. Lib. XLIII. Cap. III. 2π
satigatus, de importunis suorum precibus,tum esse, ne si C sar armatus eo venerit,praues Sήπια ' coactus, concessurus videbatur. Clamabant ex eo motus existant. A: Iulus es, oti ad ea- ΤΘ'Hungari nullum se ex Germanis accepturos ronationem absque armis,parensis suis minRegem. Propterea Caesar Posonium armatus imum Casinum exemplo prosi secatur eminem
prosechis imparato Resi, & ad bellum mi-liter illud, rem omnibuspla Llem, impeditu-nime idoneo terrorem incussit. Poliquam rum od si iecerit , legatos asse obuiami vero grauidam intellexit, datis inducijs re-lti venturos, qui vici, causa deducant: sin mia
erocessit. Regina ad Cal. Iul. enixa puerum, nus, armato se eum armis occursuros , neque
LM-ci nomen est datum. Hanc cute non-ldubium esse, quin Gallia quaque Rex, Erat, dum enata editum memorant , quam vn- quorum interesset, idemsimfactura. guentis medici produxere. Nato puero, in i Dum haec cum Venetιs aguntur ; obitusta pace,successionis paeto firmato cum Hun-lPhilippi Regis nunciatur. Annos natus vi- Cκ. g ris, Maximilianus, Italiam recogitans, adiginti octo, magnam de se spem excitauerat. μmmi CUM i ad Venetos mittit, ut a G illorum secietate re-sCorpus Granatae Belicae: cor Bruxellis con- 'Perso i ' traheret. meentio auirino squi apud eumiditum est cum tali epitaphio.
' in 'φ- legationis munus obibat, in iussit ad patres Vrbes spopulos diuersaque regna tenebam scribere, se pacate per Imperii Veneti fines Spes dabat Imperιῶ pes dabat orbis opes. ad accipiendam Romae coronam transituru . Si stes in quequafuerat mia gloria rimat Nullum uirino per plures dies dedere Patres Heu heu q*ama fuisspes mea lata iacet.
responsum; unde aliam legationem Maxia Caruum de Ferdinandum reliquit filios , milianus ad Senatum misit, qua eadem pe-iCaesares futuros. Lemoram Emanuelis Lumrebat, pollicebaturque , pacatissimum iteritani prius, inde Francisci Galli: Catharinam saum fore; adiiciens, si ex foederis formula , Ioannis item Lusitani. Uabellam Christis iqua Gallo Regi Veneti tenebantur, non poLimni: & Mariam Ludovisi Pannonici Relant Maximiliani rebus satis honeste fauere, gum uxores. Danna uxor vidua , quae vi- aperte assirmabat, nullam fidem, nullum ius-irum unice dilexerat, luctu consternata pa- iurandum in Gallo Regi esse, nihil pensi ha- trem euocauit Ferdinandum ex regno Nea-bere, quominus rem tuam spreto gentiuirulpolitano ad Castellae regimen; Turbabatur iure agat. Caesar vero sancte, ac inuiolabili linterim nouis Italia dissidijs . Lygustici , ter foedera, quae maxime expetebat, omniiG allorum excusso iugo, ad se redimendum
tempore cum veneta Rep. seruaturus esset: a nobilium tyrannide , raetabantur arma vellent igitur patres socia cum Caesare arma tractare. Postquam vero bellum in se de- mnM . iungere: certiore autem per litteras a Senatu cretum audierunt, manifeste Regis detre.
Gallorum Rege de Maximiliani postulatisictarunt imperium , niaum ' nium seri- reddito, incre)ibili indignatione, atque odiulci panni tinctorem, de plebe hominem, sed
in Venetos Caesar accensus est, quoa consiliatindustrium Ducem creantes. Rex haud mo sua Veneti inimico Regi aperuisset;atq; hinc randum ratus, cum validis copi js in Italiam Camaracensis sideris causa potissimum o Idescendit, non sine timore Pontificis, in fuisse dicitur, Dominicus Maurocenus P - per literas in gratiam Ianuensium intercede Barbus, de Andreas Venerius, viri aetate, bat. Omnia Gallus benigne promisit tuer- consilio, re prudentia longe clari ad Germ lsa tamen pectore seruans, Genuam propriusnam amplectendam societatem patres hor- accessit, nec magno negotio resilientes in futabantur. vicit tamen sententia seruandi cumigam coniecit. Vide supra pag. 397. numer. Gallo foederis ; respondendumque in hunc 7 3. nummum thriumptialem,in quo Afrisbι- modum Caesaris Oratoribus natus censuit: cem assumpsit, quae teste Oppiano, cum spi- 'Non deesse sibi voluntatem Casari quaeumque nas, siue aculeos, albicantes alios, alios nigri- in re gratificandi, qua absque graui Rarum νε- cantes,conspecto hoste extendit, nulla in 11l-rum incomodo feririsset. Cum vero tota Italia uis opacis fera horribiliore aspeistu appareat, severiorum temporum concussa bellis , mulis ad terrorem potentiae suae, quo magis,quam
rumque animi in ipsos sint exacersati, periems gladijs Genuenses sibi fecit obedientes: ultus
213쪽
2o8 Maximiliano I. Imperat. X LIII.
LA . murias nissuas modo inta ἐν auorum , a qui-3 φ bus ea urbs non semel defecerat. Hinc tanto magis Papa timebat. Cum fama eskt, aspira re Gallum , vitalis deiecto Cardinalem ttimagensim in Sedem Apostolicam colloca ret , qui ei corona imponeret imperii Huius rei certiorem fecerat Maximilianum , quitum infrequenti Principum conuentu Comstantiae erat. Aderant Septemviri Electores omnes personaliter , coeterique Ecclesiastici cxta. &seculares Principes. Lectis literis commoti sunt uniuersi. Tum Caesar, me est inquit --π- quod iam nauiseram , i r ιn omnibus comitisti c. is. Hoponere solitus, apud vos fidem minime inue- s. ni. Vnde Gallus Ostrissimultatibus fretus,c natur Germania rugum imponere. Plostra so-uer dμιa, vis ne recti, tura Uurpet Imperj . Masses no Di, cum Gallorum satis ape tam haberent vestiam , numquam illudi pasi sunt: neque nos illussi patiemur, si pro viribus quisque rapi s , or peωἀ3s Caesarem vestrum
Romam euntem prosequι velitis. Cum Reipubliea gratia, tenties centena aureum nummum
misita ex meo impenderim, Oixque ab imperi Ordinibus quadraginta millia acceperim, aequus, ut vos d maioribus ad hoc iter contrιbuisu,ta, eo liberalius praebeatis, quo se iustiores m , que necessaria sunt e se. Italia ita se habet, ut Urmis copiis Caesarem instructum viderit , uti dominum agnouerit, eiusque societate
haud disset, fore, saltum repellere, sist Imperj dignitatim inpristinum locum asserere. Hisce commoti principes, ad arma clamabant , donec fama redeunte de Regis ex Italia discessu, seruor ille in comitio dc ferbuit.Qui vero Austriacae incremento familia: non satis aequi, parcendum contendebant impensis, nec tam magno exercitu opus esse. Pont sex ipse non minus a Cesare quam a Rege timens, misso ad illum S. Crucis Cardiniae, uti pacato veniret itinere,hortabatur allus sibi non deerat, ne cum Caesare comitia coirent; idque facilius eratquod ad inuadenda Ponti His,atque Imperi j iam nil palam attentaret. Octo ta-nisinia men equitum viginti duo peditum millia avia Dia decreta Caelari, qui cum semestri stipendio in Italiam euntem comitarentur, in tormen. in vero & reliquos belli sumptus, centum viginti aureum Rhenensium millia ad medium Octobrem praesentanda. Reliqua suo Marte curaret. Helvetij quoque per legatos solliciis S I A . tali, auxilia mitterent, ne a comuni totius ' 'Φ'Imperij viderentur dissentire consentu, sex hominum millia pollicebantur , ea tamen i ge, ne in Gallos arma moueret. Ad haec rei pondere legati, Helvetios aut Cesari in omnibus obsequi, aut Domi relinqui debero. Maximilianus tuo occultiora haberet consilia, legatos Italicos seorsum ab aula sua iussit commorari. Gallus vero ut Caesari negocium ficiliret, Geldriae regulum nouis instruit c cxiii. pijs. Is cum Roberto a Marea fratre Erardi Leodiensium Episcopi, Brabantiam ingrcssus, plurimi oppidis expugnatis, Antueriapientes mercatores, Francosunum ad nundinas spoliauit profici icentes. Ex Gallorum , foedere adeo alta conceperat, ut ad totius aspirare videretur imperium. Vide eius symbola u. i oo. Maximilianus vero Tridentum
prosectus, III. Non. Feb. publicis peractis lupplicarionibus Italicum iter per Matheum
Langium, epistolarum magistrum, e sugge- descen M. stu publicari mandauit, non iam Regis, ut hactenus, sed Romani Imperatoris deinceps appellandi. Inde commeatu dc impedimentis Athesi amne praemittis, cum quingentis
equitibus, & duobus peditum millibus iter ingressis, ad Stagij montis radices, fossas, dc
aggeres impediendo militi e xcitatos complanari iubet. Miserat per eos dies Veronam ex suis, qui aduenire i plum,&sine iniuria per eorum agrum iter facturum significarent, de quatuor equitum millia illic collocari peterent . Huic Veronensis Magistratus ex Sen tus Consulto respondit, Veronensibus inium
cium se, uti pacato itinere venientem eum bonore eae 'ant, armatum ne admittant, iam
vero tormentorum subuectionem 4ν reliquum
belu anaratum non posse no sibi esse Fuspectum.
Hoc responsos alis intelligere erat, quid animi Venetis esset. Cumque suorum litteris intellexisset , maiores bellorum apparatus ab eisdem in Carnis fieri, Tridentum reuersas, Fradericum Frandentauicum principem, cu Cxiv filio simiro, parte copiarum , ijs in locis relinquit, Georsum Neirieras , Episcopum Tridentinum Lmmae praeficit. Ipsci ΗΡ- , num profectus, equites quadringentos cum Bot antiis quinque millibus peditum, ex Tiresensi agro conscriptos, in Cadurianum agrum praemi
214쪽
Catena Hiuorica. Lib. XLIII. Cap. III. χω
a Miserat ei Ponti sex diploma aureis exa- -- ratum literis, quibus eum Caesaris titulo o natat,non aliter quam si auream eius capiti
imposuisset coronam; eo voto ne cum ex r-citu ulterius tenderet , verens ne antiquum, in Italia ius imperiale repeteret. Non contentus Maximilianus, progredi cum exercitu placuit. Mox assumptis secum sex peditum millibus, in Camos se conuertit,reliquis c ijs ad Tridentum expectare iussis. Qui praemiai erant,in valle Caduriana, castellum quoddam ad Plauim fluuium, una cum praefecto Veneto Petro Giasio cςpere; Maximilianus ipse Venetorum fines ingressus, SanMartini de Plebis arces, ijsque vicina loca expugnat, & in agrum Taruisianum ducte.
Cum vero audiret Venetos Barthotimaum Livianum, & Georgium Cornarium , magni nominis Duces euocasse,& auxilia non contemnenda a Gallo expectare, uti & ipse si maiores pararet copias, Vimam redijt; ubi conuentu indicto, de Sueuici foederis viri bus solicitatis, promissa ab Imperio auxi-e κ . lia, in alios sex menses prorogari postulauit. Lar B.L Interim propter Geldrorum assiduas excur-- ρ μ' siones , in Belgium qua potuit celeritate profectus , prouinciarum gubernatione Brinxellis suscepta,&pecunia in bellum Geldri
Cum imperata, in Germaniam redij t. Dum
cxvL Veneti , superatis , quae Cadurium ducunt, tangustiis , recta in Germanos ibi agentes m. aciem direxere. Hi quod ex improuilo sese circumuentos, & effugia ab incolis locorum Ueneti nominis studiosis, insessa videbant, necessitate pugnandi in fortitudinem versa, facto globo irrumpunt, sed victi, ex ijs cecidere mille, reliqui capti sunt. Livianus
inde Catarium arcem dissicili nec incruenta victoria expugnauit. Perijt in ea oppugnatione Carolus Malalesta ex Ariminem sium regulis, ictu lapidis, eximia indes adolescens , & aliquot cum eo viri forites . Victoria usus Livianus , Cremonsam in edito colle positam armis, Portum Ninnis deditione occupat. Goritiam obsidione cingit, capit: Prique fortuna Teo
gestum terra , marique circumuallatum D eia expugnat. Cum in hunc modum res non
- O prospero gereretur successu neque enim φης r. promissa ad tempus pecunia numerabatur, m.VII.& auxilia alij citius, alij tardius aduentarent) dis vr. de induc ijs agi ceptum. Conuenere ad Ri . R pam Benaci lacus, Imperatoris nomine Trais dent nus Praesul, de Carianus Serentinus ab epistolis, a Venetis Zacharias Contarenus. Gallorum quoque Regis mandato , sine quo Veneti nihil pacisci volebant , aderant Dannes Iacobus Triuitias, de Carolus Iu se ias. Cumque de induciis ad triennium ser uandis ageretur, in eo ὸissicultas erat quod Gallus generales esse illas, & Geldrum ijsdem comprehendi volebat . Veneti vero , ut bellum a suis auerterent, finibus ac induciarum tempore imp ria sua in locis noui, ter occupatis , confirmarent , seorsum a Gallis consilia habere ceperunt, oc suo tantum nomine inducias secerunt , rees1-mantibus Regis legatis. Idoneam causim
videbantur praeferre s quod Transalpin rum rerum eura nihil ad jsos pertineret, sed de mutuo in Italicis bellis auxιlio foedus esse se factum , sty a ui si inducijs comprehendi
vellet, locum ετ tempus relictum se dicerent in rem tamen grauiter tulit Gallus , & ex. DUenetam amicitiam minus studio colero Orgo -c pit . Maximitianus memor Cadubrinae: e. ψ, s . cladis totque oppidorum alienatione per- motus, iniuriae auctorem Venetum occulte oderat, mox in apertam inimicitiam, prorumtens, horrendum maracensis fa deris excitauit incendium. Sunt, quintium Pontificem auctarem faciunt, ut qui opiabus suis minus poterat , illorum viribus adiutus, Ariminum , Fauentiam a Veneta
Huc facit votivus nummus eiusdem Pontificis, in quo tenebris eastellum obducItur, sed&coruscat serena luce Diana. Tenebras Iulio multas ossederunt Perusia, Caesena , Foriliuiumr sed nouum ei exoritur iubar, pacto cum potentissimis magnatibus scuta dere. Alter est Maximiliani cusus in Uenetos bello suscepto. Accedebat ad veterem in illos indignationem , quod cum ipto Vicentinum Episcopatum, poli defunctum Sancti Petri Cardinalem nepotem suum ιπ- C xviiito alteri nepoti dedisset; Veneti eo inepto, alium ex patricijs suis sussecerant . Missus .a..is initaque in Gallias Sinus, ut Regem cum M 'ximiliano coniungere sperans; Ferdinandum
215쪽
M.A... virique necessitudine illigatum, in eandemsque causas habere se se putabant, & omnium M. =φ' Deile fore sententiam. Haud magni negotijiconiuchionem peroporrimam videbant. Isti ='7' fuit, hos Principes conciliare,quod suas quis-itur adnitente in primis Pontifice, eo res de ducta est, uti Imperatoris nomine Marro ita eius filia, Belgarum gubernatrix, & -- thaeus Langius, a Rege Galliae Cardinalis R
...' ' Monus Aragonum Regis legatus Cameraci co
uenirent. Sed ne vera conuentus causa Hen
iis innotesceret, sparsum in vulgus pro pace cum Geldro. Paucis diebus transacta inter illos res est,& in formula sequente sidus percussu. Maximiliam. diuina fauente Clementia Electus Romanorum Imperator semper A gustus, Rex Germaniae, & Hungariat, Archi dux Austriae,Burgundiae, LOtharinsiae, Brabantiae,stitiae,& Carinthiae:ac Marchio Sacri Rom.Imperij, &c. Recognoscimus, & prae
sentium tenore notum esse volumus uniue
sis, quod quum Sanctissimus in Christopater,& Dominus, Iulius, diuina prouidentia Sacrosanctae Rom. uniuersalis Ecclesiae lummus Pontifex,Dominus noster Reuerendissimus saepius, & repetitis vicibus nos pariter,& Serenissimum, atque Excellentissimum. Principem, Dominum Ludovicum , Regem Franciae, fratrem nostrum charissimum, aliosque Christianos Principes instantisti me admonuerit, ut tanquam veri, & deuoti filij Ecclesiae vellemus, ad conseruationem Chri-llianae Reip. intendere, quae in dies a truculentissimis Turcis, & ceteris infidelibus maximas iacturas patiturm etiam ad conseruationem iurium ,& bonoru Sanctae Sedis Apostolicae, atque Beatitudinis suae, totis viribus nostris astitere ad recuperationem eorum squae postposita fide , omnique religione contempta ivlla habita ratione, aequa, honesta,& iulla, veneti pluribus iam annis de Beati Petri, & Sanctae Rom. Ecclesiae patrimonio tyrannice inuaserunt, arparunt,& occuparunt,ac de praesenti nullo iusto titulo indebite occupant, & detinent: cui exhortationi Sanctissimi D. N. Nos Imperator pra fatua pro syncera nostram de Apostolica obseruatia
216쪽
Catena Historica. Lib. XLIII. Cap. III. 2II
Sat. α ut par est) parere volentes,huiuscemodi de sensionem, &conseruationem Reip. Christianae, nec non incrementum Sanctae Sedis Apostolicae iuxta maiorum nostrorum vestigia, dc exempla, tamquam etenim illius assi uocatus, & protector cum summo desiderio amplecti,&siscipere fuimus semper exanimo inclinati; considerantes etiam grauissimas iacturas, iniurias, rapinas, & damna ,
quam praefati Veneti nedum sacrosanctae di Apostolieae, sed & secro Romano Imperio, domui Austriae, Ducibus Mediolani, Resibus Neapolitanis, de alijs multis, Principi
bus violenter intulerunt, illorum bona ,2 sessiones, ciuitates, oppida, perinde ac si in
communem omnium perniciem conspirassent, tyrannice occupando, M usurpando:
propter quod non solum salubre, utile, &honorificum, sed & omnibus praedictis necessarium esse existimamus, ut omnibus ad iustam vindictam excitatis, tandem ad restinguendam insatiabilem Venetorum cupi. ditatem, & dominandi libidinem, tamquam
ad commune incendium accurratur , iunctisque viribus, & armis, bona per eosdem,
Venetos ablata, de occupata recuperentur, Ec reintegrentur 3 eaque de causa nuper Illustrissimam Principi illam Margaritam Archid istam Austriae , Ducissim Burgundiae, relictam viduam Sabbaudiar, filiam n stram charissimam ad ciuitatem nostram, Imperialem Cameracensem misimus, quae
vigore pleni de sussicientis mandati nostri tamquam specialis nostra in hac parte princuratrix pest conclusam seneralem P minter nos , dc simranominatum Serenissi. mum fratrem nostrum Regem Franciae cum
Reuerendissimo in Christo patre, D. Geo gio de Ambosia tit. Sancti Sixti ,Sanctae R manae Ecclesiae prisbytero Cardinale Mino. magensi, ac Sedis Apostolicae per Franciam de latere Lesato, facienti se in hac parte fortem nomine Sanctissimi Domini Nostri etiam ia dicti Serenissimi Regis Franciae fratris nostri ad hoc deputato procuratore, accum spectabili Iacobo de Albion milite, Serenissimi Regis Aragonum Oratore, dc ad hoc etiam speciali procuratore , tractauit, iniuit, fecit, conclusit, oc iurauit, ac liti ris suis roborauit, foedus,confoederationemarim VII.
unionem, de ligam, contra ips infideles, saLAun. ac etiam contra Venetos, iuxta capitulata, '''puncta, &articulos: quarum litterarum,c Pitulorum , punctorum ,& articulorum tenor de verbo ad verbum sequitur, dc est talis . In primis, quia hodie nos cum praefato Domino Cardinati Rothomagensi Legato,&ex praedictorum Sacratissimi Domini Imperatoris , de Christianissimi Francorum Regis
nominibus iniuimus, di conclusimus pacem generalem, atque confoederationem, in qua etiam inter caetera Sanctissimum in Chrilto patrem, & Dominum, D. Iulium II. diuina prouidentia . S. Rom. Ecclesiae summum Pontificem, Dominum nostrum obserua dissimum, &Serenissimum Aragoniae Regem inclusimus, atque utrique parti adhuc facultatem reseruauimus , infra quatuor menses posse alios suos confoederatos nomianare, Δ eidem paci, seu confoederationi includere . Et quoniam Veneti in maximum
praeiudicium Sanctae Sedis Apostolicae, sacrique Romani Imperij, & Dominorum Aultriae, ac Christianissimi Regis Franciae ad causam Ducatus Mediolani, ipsiusque Serenis Isimi Regis Aragoniae ad causam Regni
Neapolitani iamdudum tyrannice, & violenter occuparunt, detinuerunt, Δ praesentialiter usurpant,occupant,& detinent quam
plurimas prouincias, urbes, & dominia, ipsis Sacratissimo Domino Imperatori, & Regiabus praenominatis, singula singulis referendo
pleno iure pertinentia;tractatum conue
tum est,inter nos nominibus antedictis,quod nec Sacratissimus Dominus Imperator Romanorum , nec ChristianissimusFrancorum Rex debeant, nec possint Ducem, Ac Dominium venerorum, aut eorum subditos, nec alios communes hostes, contra quos moueniadum bellum, pro confoederato,vel conscederatis suis nominareseu huic paci,dc considerationi hodie factae qualitercunque includere , quinimis praefatus Dux, dc Dominium
Venetorum, atque eorum subditi, a praefata pace& confoederatione prorsus debeant esse exclusi. Item actum est,& conuentum,quod sit una spiritalis liga, unio, amicitia, atque confoederatio inter Sanctissimum Dominum Nostrum Papamo inter predictos Sacratissimum D. Imperatorem Romanoru,&Dd 1 Ser
217쪽
sat .m Sereniss. Franciae, dc A ragoniae Reges, con R tra ipsum Ducem dominium Venetorum, atque eorum subditos, pro recuperatione seu reintegratione omnium deperditorum .
Item pro celeriori huius rei expeditio ne actum & conuen tum est,quod ipsi Sanctissi mus D. N. & Serenissimi Franciae, & Aragmniae Reges, & ipsorum quilibet cum sus late
ii mii tum,& peditum exercitu,ac cum artellaria necessaria teneantur infra diem primam Aprilis proxime venturam pro recuperati ne anteaicta,communibus armis eosdem Uenetos hostiliter inuadere,nec prius a praedicta inuasione, seu guerra, aut armis per aliquem eorum desistetur, quam omnino & integro Apostolica sides recuperauerit Rauennam, Cerviam, Fauentiam, & Ariminum, earum que districtus, ac alia oppida I molae, & Cesenae,cum omnibus earum iuribus,& pertinen-lijs,ac omnia alia,quae de statu,& iuribus. Ecclcsiae Romanae dicti Veneti occupant, & detinent , dc Praefatus sacratissimus dominus Imperator recuperauerit Roueretum, Ueronam , Paduam, Vincentiam, Taruisium , Forumtulium, cum territoriissec pertinenlijs eorum,necno Patriarchatum Aquileiensem,
cum singulis suis pertinenlijs; omniaque alia loca, & dominia per ipsos Venetos in hoc ultimo bello capta,& occupata ex terris, & Dominijs domus Aultriae, de pari modo ipso Christianissimus Francorum Rex recuperauerit total ter Brixiam, Bergomum, Crema, Cremonam, Geradadam, cum singulis ipsorum locorum districtibus, territorijs, at pertinent ijs generaliter omnia ea,que suerunt antiquitus de Ducatu, & domo Mediolant,ac
praedecessorum ipsius Christianissimi Regis in eodem Ducatu: & similiter ipse Serenissimus Rex Aragonum recuperauerit ea Omnia , quae ipsi veneti de Regno Neapolitano,& ex pr essoribus in ipso Regno quouis modo abstulerunt, & usurparunt, ac de praesenti quo vis colore usurpant, detinent,& occv pant,videlicet, Tranum,Brundusium, Otra tum AEc Galli polim ,ac omnia alia, quae de Regno Neapolitano per eos occupantur. Item poterunt etiam illustris Dux Sabbaudiae pro Regno Cypri,de Dux Ferrariae, de Marchio Mantuae pro recuperatione eorum, quae dicti Veneti cis detinent, de occupant, se nuic ligae
adiungere,& in hac confoederatione se inclu N. a.dere. Item quod etiam sit facultas Serenissi =03 mo Regi Angliae se includendi in hac confor-deratione, & liga contra Venetos, siue ad of fensionem, siue ad defensionem tantum, siue ad utrunque, pro ut ei melius videbitur . Huius foederis vide Maximitiam castrensem nummum sub Anno 11O9. Hoc foedus in templo proclamatum, &iure iurando confirmatum eth. Nec multo ptat Rothomagensis , cum Alberto PisCarpensi, & Lutetiam praesule ad Maximilianum proficiscuntur, qui & ipse,eodem ri-
tu,quo caeteri, foedus comprobauit. Veneti,
cum ingens sibi bella a maximis orbis Christiani principibus imminore viderent, nam
Pontifex Fauentiam , Ariminum , Dave nam, Cerviam; Rex Romanorum Patauium,
Vicentiam, Veronam, Imperij nomine; Forum Iuli 3 de rusiam ad Austriam domum spectantia; Rex Galliae Cremonam,sirradadam, Brixiam, Pergomum, Cremam; Rex Catholicus portus, oppida a FerAnando Neapolitano
Rege oppignorata, magnis de ipsi viribus sese muniunt, quibus si primum hostium impetum aut propulsare, aut aliquandiu sustinere possent, male sartam inter foederatos concordiam, non fore sperabant diuturnam. Nam Pontificem timere Caesarem , dc toruis oeulis Gallum in Italia aspicere sciebant . Imperator facili momento inuisus Gallis, non diu in foedere coni fans sperabatur. Colloquda itaque cum Ponti fice captantes, Dannem Petrum Stellam cum mandatis ad Imperatorem mittunt, qui nec in conspectum admissus, ne foederi aduersari diceretur. Anno itaque in unte I s os . Gallorum Rex,cum Duce Loth
ringiae ,&totius regni nobilitate in Italia descendens, misit iacialem Monglom, ut pa tribus bellum indiceret; is veste lilijs aureis
intertexta ornatus, in curiam ascendiisen
gantique sermone, Tibi inquit Princeps r CXX.
vobis Geti, tanquam alieni ι rej Uurpau- Vis ribus, raptoribusique insidis Ludovici Re s mei neminin nomine bellum indico , repet tum Me ea armisi e venit, qua vis per vim, sist iniuriam, a voris dominis ablata, tam dis iniuste retinetis. Tum Princeps Nisuavis Lauretanus ad Gal- .reta.
tum pacato vultu conuersus, ta Galle hae Resipub. in Italua, alibiυe iniusterissidet, neque
218쪽
Catena Historica. Lib. XLIIL Cap. III. at 3
-- επη - unquam cuiquam fallit, cuius obseeruato ''' res semper eo ames fuimus. Abi, sist nostro nomine Regi tuo nuntia: bellum fluod nobis tam arroganter indicis, Dei Immortalis ope fortiter
propulsabimus, quem speramus propitium Mei nilo habiturum , ist eumdem aut in hae mortali vita, aut apud inferos ob rupti foederis scelus , Gallica imietatis vindicem fore. Per eosdem dies Pontifex ij idem subgra uissima censurae e esiasticae denuntiatione, uti omnia per Amiliam loca, cum vectigalibus caeterisque redditibus sibi intra paucos eqki dies restituant, iniungit. Illi igitur quantasP.fistasa possunt copias ex omni ditione sua congre- ' φ gant. Ex Creta, iubente Senatu, Sagit tarij venerant, agreste ac semiferum genus homi num ; ex Peloponeta, ac tota Graecia equites leuis armaturae, Stratista dicti. Ex Campania , Apulia, Latio delecti milites; censaque in castris supra triginta peditum, ac de mleuis, grauisque armaturae equitum millia , quarum omnium copiarum imperium Nic CXX lita Vrsino Petiliani comiti Senatus mandauit. V siri ct Cum eo aderant clarissimi bello Duces, Paritholomaeus Livianus gubernator exercitus, vir ais 118. acer,& intrepidus, Petrus Montanus, Ioannes Paulus Manfrontis, Citolus Perusinus, DP Lsius 'NaIdus, Ioannes Graecus, Lactant rus Beriagomensis, Francisius Gambara, Ioannes Si cus , Sontinus, Tenesnus. Legati erant Georgius Cornetius,de Andreas initius, viri fortissimi. Grillus I ruentis belli molem usque ad finem cum sumnuisset, optime de patria m ...il ritus, ducali trabea donatus fuit, ut ex numismate, quod supra vide nia. II 8. In hoc uno Veneti videntur peccasse;quod fortasse, ut par erat, in hostem ad sumen Abduam omnibus copijs non occurrerent,
sed di tisi ad Fauentiam quingenti milites,io. iidem leuites, & quinque millia peditum, ad Veronam totidem, ad Forum Iulij quingenti hastati equites, in Istria quoque ad mille peditum ordines adscripti essent. Insuper in
lacu Benaco Zacharias Lauretanus cum in structa biremium , celotiumque classe nauia gabat, ne vis siqua ex Germania ingrueres.
Et quia simul cum Pontifice Dux perrariae,& Rex Hispaniae hostis erat , di passim terra, marique bellum enixe parabatur, Apuliam
prouinciam Ioannes Maurus cum classequadriremium sortitus est. Laurentius Sagredus SP. Anmcum armatis cymbis littora Flaminiae: & SE '' bastianus Maurus cum paduam classe proxima flumina : terae omnes copiae castramentatae fuerant ad Pontem vicum. Ante horum aduentum Oamontius Regis iussu
Abduam fluuium prope Cassianum , vado traijciens , Treuium & vicina quaedam loca
invadit, praefectos aliquot capit. Eo tamen absente, &Mediolanum ad Regem properante Treuium Veneti recuperarunt. TriuLliana haec victoria Venetis exitio fuit: nam m. dum milites omnes sine ordine, sine imperio ad praedam discurrunt squinimo multi On cxx m. lli praeda domum abierunt, ut e Cremona , Crema, Brixia, & Verona opus fuerit suppotias mittere t eam occasionem Galli mai, quam tutissime cum innumeris tormentis, flumen Abduam , angusto calle traiecerunt impune. Plusquam centum hominum milialium traiecisse scribit Andreas Mocenicus. Superato Abdua, castra prope hostem posuit leuibus velitationibus pugnae copiam quaerens . Senatus vero crebro Atilianum ,& Legatos admonebat, ne temere quicquam ag
rent , & solum in extremum adducti driseriamem cum hoste confligerent. Tria passuum millia inter Gallorum dc Venetorum castra planicies erat : ibique leuia comittebantur praelia, prae Venetis saepe ob antecursorum Epyroenarum virtutem cum prospera contingerent; Repij ob haec inde a ressi ad --bellam oppidum castra admouerunt. LAsianus ab exploratoribus certior factus, Gallos loco semouisse, cum equitibus quadringentis,sub lucem castris est profectus,ut quid hostes agerent, exploraret. Πυ tamen νς λάι sunt Petri Iuttiniani in confecto celera per Limere, tormentisque ad I obella muros positis, paruo temporis haeis deditione municipium occuparunt : hinc eum omnabus cop3s Atilianus eastra
qui Ventos prope hostes disiussuo loco posivit,ikque dum adilterum uterque exercitus in armis se continui . Postero die Alex Pandinum versus si gna mouit, ae secundum sumen acie issim ualter silentio arreptum, eo consilio , ut eum nostris manum consereret , idque imum Livianus maxima optabar. Contra multa, belli usu, re perientia ,senilique prudentia Pitilianus,
bios pretiorum euentus animo reputans, mois
219쪽
Sat, si omnibus , ut a pugna si amiseret , Lιutanum, qu m incredibiti committendi praeliν ardore rapi cognouerat, hortabatur, Gaurique Inopia eo ctas, breui se insuos fines recepturos alebat, ita ut ceream victoriam sine sanguine partam, bellumque faelieiter confectum fore pollicebatur, si
pugna easus omitteretur, at Livianus temere incertamen exardens, pugnam suadebat, ae sit eomιulsia in hostes inferri pene indelatur. Tum
P etitianus ad eum conuersus , cave, precor, mre nimium magni animI tur confidentia me- hiat, resque nostra temerario ausu concidant: si enum ferro eonfiracto , reconditoque vincimtis,
quid nos tentare prael ρ unam oportet ' Me prudens Imperator: verum Livianus strato sa- more consilia, hostes abisse sentiens,ad insequem dum res pen. amens ferebasur, dictuans, noniane Reip. tonsuli,cunctando,hedendoque: eam enim se,suaque omnia ipsorum μει oummi se, frustraque tamum eo latum exercitum , tot opes, thesaurosque inusis, si ante resorum ocutis Imperi fines ferro, ignique vastentur, UPLdaque , ur munielia nulti defendente rapiantur ; suumque esset dedecus, militaremque ignominiam , hac perferre, exclamabat. His -- eibus impulsus Mibanos , eonclamatis vasis, eastra moueri, δ' signa tolli imperat, muniti reque Leo relicto, quando pugnandum erat, in
patentes eampos exercitum traduxit , ex eoque
quatuor aries constituuntur, singulaque earum parem equitum, pedarumque numerum habe.iant , tot ques signis exercitus Ita Iam praeesserat, ut priores aeus cum Imperatore Uso,ab extrema in Livianus praerat una milua passuum abessent : quare Rex certam victoriam animo eone'pens, copias statim ad eonflig/n-ἀum paras: στ quum non procul a flumιnε anter mirumque exercitum esset fossa ad deris das aquas ab meuas confecta, profunda, lataque, ad extremam eius partem signa firmat, atque
ab itinere agmen tanti siper eontinet, donec tresnestrorum aries exercitum seu κm praeter grassasse regnouita tum ut ultima aciem diunctam
aggrederetur, ac eum Paucioribus manum consereret, agmina ,signaque retorqueri iubet, factoque in nostras impetu, praelium initur, quod atrox , eruentumque primo congres uir. Rex autem ipsi media acie μs hortando aetendebat , omnes eis miens, monere, obtestara, ut
meme es mssiea virtutis, pugnam adaeres inL
rent, ad hae praemia, honoresque palliseri his,qui sat Aiso. fortiter pug narent, ad iniquum Leum Ventret '' tractos , ut adfatistatem Galius eaderet , ι - raretque insignι victoria e seruitute Italiam , iussique eodem temporis momento in Venetum trementa disiplodi, ex quibus ignea pila conu lantes plurimos ex nostris disce'fere r magna
tamen fortitudine Liuiani milites hosti se se
objeientes, eius impetum represserunt, adeoque ιs armis eominus Uzebatur, ut de fuga inte dum cogitaret e resipebat autem pudore victus,
dum Rex in medio empressu bellator adesset, cuiuspraesentia Gallieonfirmati magno impetu
ἀ latere, a fronte Venetum premebant : in tantoque rei H ei imine Petrus Montanus, pedita. tus ductor frenuam operam nauauit: is enim
hostium impetum excipiens quam fortissime squantum humana vis poterat, mIsispatus,
quiseu, eo merebant, bellarapimis militibus, imgnasiet, magnumque hostium numerum ferro
concidisset, sor reliqua fes vulneribus iam fu
gam eiseu pectare viderentur, Fubmisia Ratim ἀ Rete auxilia malium restituerunt, in quo Montanus eum octingentis sitarum in media
acie finissime pugnando oecubuit: si r Liuianus ab aba parte eum suis in hsessi inνciens, rem
praeclaregest , effecitque , ut aquato eerta ne sinum pugnandi ardorem M's remitteret, fidi Pilibanus, qui emm maiori exerestus parte non procul aberat , dum in hostes, a Liuiun Legatisque eineatus , impetum facere parat, fuga rastrorum con*ecta, a stuνna abstinuis.
posset, vel quod victoi iam desperaret, de Lι- m uiano ira succensus accurrere dcdignatus, quia se inuito pugnam inierat , satius esse ised eauti, Partem exercitus iraesam Reip.seru re, quam eam certa cladi obuiore, quam Limi hi I temerItate nostras insis cernebat: nam Rex
seu formidine eu te uia Venerorum animaduersa , in tanta beno gerenda 1 ei occasione haudeessendum rarus, eum militum robore celeriter in aduersiam aciem incurrit, regiamque piatan gem sequuta vιs armatorum Ingens I melum adeoperculit, vi momentote mysusium, rofligatumque magna clade agerentetnam omnia imperimenta eum ADt.1 -Dtari&ιs, Miarique tormentis venerunt in initam testatem. Livianus quoque rasu vulnere acie'o ea us est, unaque Citolas Perusinus, vir bello virus: cec -
220쪽
l. Ann. dereque ex Vinetis eo ad Abduam alio ad Octo '' miltiadi alis sex tantum Grinque Iesiderata tradunt , Ir in his e nostris clara nominis Petrus Montanus, Sareotius Spoletinus, 'st Franchus Turrius sagittariorum equitum turma praefectus. Disiectique reliquias exercitus tantus temror incepit, ut omnes in fugam versi, quocunque ferebat animus , Hlabebantur , m litiamque recusabant, ac pauci omnino juere, qui non e Venetis castris abierint, adeo militum animos iam antea inuictos, hae noua Gallorum vae ria perculserat. Ad Carauarium autem , ubi Ludouieus Michael praesecturam oppidi ter bat,post cladem Pitilianus eum reliquiis exercitus se recepit, ik Legatorum industria dissipataeopia in tes colligebantur, pauore tamen, con Hernationeque omnium animι pleni erant: er'ae adhue in Abduana glarea eum victore exercitu sedebat, Liuiamque, sest at s captiuis in Galliam missis, ad Carauatium eastra m
uis, oppidumque, sist arcem primo statim accessu in deditisnem accepit: alijs quoque proximis
municipist 3 expotitur : interea accepta eladis nuncius ciuitatem ingenti maerore asserit, si que omnes dolere, Gallorumque extimescere immoderatam regnandi cupissitatem, tabernaeque
tota Auitate elausae sunt, sy iustitiam indiela parres quoque iam Eupacis audise assueti,bellis
eis rebus aduersis non parum turbatir in tanto tamen motu Venetorum virtus non omnino oblanguit: nam audito Me publIco vianere Paulus
Farbus vi apientismus tim lectica in S natum, quod parum prospera valetudine utebatur,se deferri iusit, atque vr erat saeundia imsigni )grauisma oratione patres consolatus est
eoque authore, placuit, primum exercitum reparari quisuga militum pene ad nihilum riam ctus erat: creatique sunt d Patribus Ratim duo Legati, Chriltopnorus Maurus, Petrus Duodus, quitas mandatum , ut disperses milites congregarent, no sique targo stipendio comscriberem , ct sis quoque ad quinquaginta tris
mium numerum aucta, eaque Angeti Trivismni imperis demandat rs adplaeandam iram Dei suntleationes a indicta. Haterea missa sunt a Sena, littera ad Pontificemfluitas eum orabat , obtestabaturque , ne Henetos obsee uantissimum Pontifici, nominis pomum tam inhumane 'aranssitas impurnaret , quaerique hoc bello Italica libertatis oppressi avem, quando
ia id suum Jectare υiderentur , tentantque ΤΦ 'omnia Imperia vi, armisque sibi asserere: priam de eum summis precibus orare ut sicuti optimum Pontificem decet curam tuam suscipiat, pacis inter Principes Christianos componenda, diastatque spiritualibus, temporabbinque ammis Veneres insectari eddatque hac animi H eabititate eos in perpetuum Apso ea fiat o
noxios : verum omma frustra tentata , Rex uemotis ex Caraurigis celeriter castras , viis rem Axercitum in Caenomanos duxit, Bergin
mum , Brixiam deditione occupat. Piscaria Di
aliquandiu resistere ausa, vi expugnatur,prae. -- . e sti una cum militibus ad unum caesi. Interim Maximitiani auspiciis Christoph rus Frangipanius Pisinium, Diviniumque in Istria arces ;EHeus Bransiuisensis Felirium ac Bellunium capit. Aduenientis Maximiliani fama excitata Goritia, Tergestum , ad Aquilas rediere. Ponti sex quoque pleraque AEmiliae oppida, Gallorum magis terrore, & victoria, quam suis armis recuperauit. AL CXX V. phonsus etiam Ferrariae Princeps,non tantum
agros depopulabatur ,sed nauigijs quibusdam Athesim & Padum infestabat. Tantis difficultatibus Veneti circumuenti, nullum in armis sperantes praesidiu ultro hostibus quod amissuri erant, osserendum rati: de relinquendo continentis imperio, c pere consilium, de Magistratibus, quos Patauij , Veron que & alijs locis habebant , uti locis in ci- CXX vl. uium potestate relictis , ipsi domum redi
rent, imperarunt auctore Mathaeo Pristi ,
qui in secundo Collegi j ordine praeconsultor
erat. Ariminum, Rauennam, Ceruiam,acce
pit Pontifex. Veronam, ricentiam, Patautium Caesar. Apulia maritimas urbes Hispanus. Pinlesinum Alphonfvs Dux Ferrariae. Hac volui taria deditione terrestris imperii credidero Veneti Reges placare. Nihilominus quia non est cupiditati terminus; hostilia adhuc agau.
ως kederati Venetos in tantis rerum anga Ex p. .. stin, cupidis simos pacis adegerunt, ut Ania ιηιαμαε tonium Iustinianum legatum ad Maxim dianum mitterent,a quo quibus posset conditionibus afflictae ciuitati pacem redimeret. cxxvii
Ad aris conspectum admissis quod ita verba faceret, refert Gincciardinus: sed '