장음표시 사용
371쪽
M .. tifice authoritate ua Apostolica utramittitur t. damnata,aut aba quacunque, tam Latino qua Alimamco seu alio quouis triomate, ab eo ha ctenus composita , vel in posterum componenda, utpote malafusspectagi a notorioWpervicacissimo haretire prouenientia,emere, viaere enere,
legere scri re,imprimere, aut deseribi vel imprimi facere, erere, ustentare, adicare es dere,praesumat . non obstante,quod in illis etiam
aliqua sonas ad fallendas simplicium mentes
immixta essent. In quo praeteri a Sedis Ap stolicaesententiam, etiam laudatissimam vetem Patrum institutionem 'st consuetudinem omnino exequendam duximus : aut Arrianorum, Priscilbamctarum, Nestoria rum, thychianorum s aliorum haereticorum libros, in illi contenta omnIa am bona quam mala, ramiscue ex erunt, si V adnihilarunt. Neque id im merito . Nam si optimi quique cibi, unius tantia gutta veneni quo humanum corpus laederetur )
to magis eascripta, quibus tanta ε' tam noxia animabus venena papim inserta sunt, non I iam nobis cauenda sunt,sed etiam ne aliis noceant )prorsus destruenda sist corrumpenda s.
ab omnI hominum memoria veniunt obliteraniada. Aecedit ad id, quod quicquid boni in Martini libris reperitur, id antea a sanctis Patribus, quos Ecclesia raesit-approbauit, sepe dictum sist saepius repetitum, absque ullius periculi aut mali suspitione, legi, haberi potest. Ir. Ea propter,sub ei stim paenis omnibus grsingulis supradictis, vos omnes, δ' quilibet v strum, tam Principes quam a , ad quos iustitia quomodolibet pertinet ministrare: eι alia, qui cunque in uniuerso Imperio, Regnis, sy Dominiis nostris constituti, huiusice modi pestiferos Martim libros, tam Alemanicos quam Latinos, impressos.imprimendos, aut etiam manu siri os bicunque reperiantur svtpote magna sedistionis chisematis haereseosis Ecclesia Deismites ) diripiendos,Wpublico igni consumendos, penitusque abolendos cum essem curetis, Apo-mbeisque Nunc Is, seu eorum Commissaris , si operam vestram ad hane rem requisierint, meliter δ' diligenter afflatis: si ' nihilominus in eorum abseeutia , per vos ipsos haesie feri, nostro nomine θν ιussu, omnino siest rei a faciatis. In qua omnibus delibus, dilectissubditis nostris,ut vobis ac Nobi etesis assistant sest pareant, tenore praesentium sub eisdem paenIs inis Vimus Sal--. st mandamus. IIM.
ix. Verum, quia maxime cauendum est, ne Murtini libri, aut ex illis excerpta mala δρο- presso aut etiam mutato authoras nomine , publi centur: quia etiam non sine magna animi nostri
Ufensa, multos quotidie videmus et audimus, Διalibi, tum maxime in Germania oponi gr- imi libros, uribus malis traditionibus et exta plis refertossedi ne non omni actu ἐν dolo humana nature hostis,Ckristianis laqueos tendat mulissos,passim diuulqari picturas sistimagines, non in opprobria Mao priuatarum personarum, sed ipsius Summi Pontificis ,ssest Sessis Apostolica
contumeliam exeogitatas: ex quibus omnιbus ti
bris ιδ ρi ris, Christi fidelis in maximos,iam
in fide quam in vitainmorIbus erolabuntur eris rores, non solum priuata odia secandala,et mmultates pro ut experientia docet multis in i eis exorta fuerunt: verumetiam seditiones, immultus ebelliones sechisemata,in ternis,Prouin-cjs, ἡ 'populis, at . uniuersa Dei Ecclesia nisi prouideatur in iamiam exeitanda formidantur rIdcirco, ad hanc perniciosi ampectem extis guenda , et supradictorum Electorumet Statia concordi animo lst sententia, omnibus et singulis supradictis, tam Imperiali qua haereditaris iurenosi subditis, sub iam fanaictis omnibus psnis
praecιpimus et mandamus,ne 3uis huiusimoius msos etpestilentes libros,seu quascu3.alias βω- das seripturas,imagines eicturas,contra Orth rixam fidem sonos mores, et id quo ancta Romana Ecclesia hactenus obseruauit at .etia m- uectivas criminationes et ignominias,contra G. mum Pontificem,Sedem Ap solιcam, Praelatos, Principes, Vniuersitates Si uiliorum, se eoru D- eultates honesta'. personas,componere, scribere, imprimere epingere,vendere, emere, tenere,-
cere, quavis inte aut dolo auaeat, aut atten
ter . Vumimo sub eisdem paenis iubemus omnibus θιν singulis supradictis, 'praesertim iis, qui iustitie ministeris sunt i Ausemodi libros quoscunq. antehac impressos, velpianae imprimendos,necnon et Iam manu sicriptos, cuiuscunt. sint authoras,aut ubicunque locorum per S.Imp., atque etiam nostra Lereditaria Irina et Dominia, inueniantur; similiter etiam Auras huiusmodi et imagines , nostro iusiu re nomine occupent iripiant, publico ignι comburant.Et ni
372쪽
Catena Historica. Lib. XLIV.&XLV.Cap. II 37i
t. An n. hilominus hiatqmossi detestabulum tibrorum , - - ' eodicum si dinumseriturarum, authores grinsentares , ae etiam postpraesintis mandati publicationem , Impressores, Emptores, sidi rinditores, qui contra iγssa nostra facere praesumpse rint si modo id legitime constiteritὶ necnon raris rura, si V bona omma Daula capiant, aprae hendant, z detineant, ae ivire bona quιcquid 'bilieitum fureis dὸ illis disponant: ita, quod de hoc nulli hominum, tam in iudicio quam extra, restandere sint obligati. I 3. Atque ut omnis eiuscemodi s aliorum errorum occasio tollatur, θ ne talia scribentium venena longe lateqied pDudantur, sed praeclarum imprimendι libras artificium in bonos tam turis laudabiles Uus exerceatur. ex certa nos scientia, animoque deliberato, ae Imperiali Regiaque aut boritate, de maturo siupradictarum Electorum vir altorum S. Rom. m. Statuum , consilis,deliberatione, ν υnanimi consensu, volumus er sub Nanni, or Interdιeti Imperialis,
ac alijs antedictis ysms praespimus et iubemus, leuore praesentis Ericti, quod olis inuiolabilis legis habere decernimus; Ne quis de eaetera Chaleo Vbus t bbrorum impresor ut alius 3ωι sub libetper S rerum Imyrium,atq. 'rapraricta Retuas Diminia consZ tutus, libros ullos,
seu altam quamcunque scriptuira , in quibus desacris literis, aut me Catholica aliquid inlminimum tractatur, non b Artoprius cmensu et volutate ordinarJ Ler,aut eius ad Me si stitutis d/νutati, eum auth ruate etiam facultatis Theologica alicuist propinqua Vsiuersitatis , pro
prima videlicet impressione. alios Nero cus in Muisque rei, δ' facultatis libros , Iehadas, or picturas,dee Uensu saltem ordinaris,aut eius adhae Uituti, υllopacta imprimere, vel υendere , aut Imprimi, υet vindi facere, dιrecte υel india recte, quoquamsdr nasumat aut attentet.
dus, aut eouditionis, hane nostram mentem, δε-ert tum statutum legem et ordinationem,in om
quam impref r am materiam concernentibus, inuiolabibter obseruadam, ulla pacti ,aut quouis ro colore υκ inoenio,coutraficere, ast venire, ausu temerario praesumpserit : praeterquam Sati . quod illud ιrritum Leermmus ae ι ne , fita ιu - - 'l a Maiestatis crimen, ac nostram,st S. I .rrauissimam indiguationem, scriptionisique et Fanni u Interdιζει Imperialis,necno alias si edictaspenas,se,ipso facto, incurrisse e enseat. Harum testimonio literanim, Setilli nostri
munimine roboraturum. Datum in inuitate no
stra Imperiali Mormaciae , die Octava Mensis Maj, Anno Domini Millesino Quintentesimoricesimo Prιmo, Regnorum nostrorum: Romani
secundo: Ceterorum vero omnium fixis.
Ad mandatum Domini Imper. proprium. Haec stancte seuereq. decreta, tranquilitatem Germaniae, laudem Carolo paritura videbantur, nisi minor in exequendo , quam iIL. mandando Caesaris potestis fuisset. Hispanorum seditio C mn in Hispania reuocabat, unde ex veteri Germanorum lege penes Sax nem, dc Palatinum Lutheri patronos Imperii administratio relinquenda erat. His Cauar. Ferdinandum addiderat fratre, tanquam suae potestatis vicarium: sedis arsate impar , mo Dic derari potius, quam moderare propior erat. οῦ Lutheri Caltris cum pleriq. cruditione,&linguarum peritia non ignobiles, ut in Palatinatu Melaucis m, inter Helvetios Zuui I us, Mia recens adicripti essent ,& Caesaris irriderent' decreta, vulgi plausum Luthres conciliabant. Non desperantes Frane cum Galliarum Regem in partes suas adducendi , tum ob aemu lationem Imperij cu Carolo susceptam, tu ob illius ad luxuriam propensos Inores, quae immultis acutissima erant huius sectae persuadendae argumenta , ut in Anglorum Rego postea compertum est . Interim Henricus
Anglorum Rex Caruo conciliatus, dignum
Christiano Rege opus aggressus, librum L t-theri de captivitati Babylonisa,assertis sepi inmerοῦ .Ecclesiae lacramentis , quam sancte conia Duit, ut in praemium ab Apostolicae Roman e Sedis collegio Defensioris Dei titulus ei fuerit decretus : quem lubrica deinde Regis vita in Subuersoris Ecclesiae infam
nomen, tanquam Circe quaedam transmatauit. LX XI.
CA N LUS HISPANIAM ILE PETIT. Anno is M.
N Germaniam cum discessi Iet Ca- num Cardinalem cum summa Imperij ratus , ut regnum quaereret , domi potestate discedens reliquerat , vi na, propemodam regnum amisit . Hadri ilia quo nihil Hispani reprehender TomVII. Aa a potuis
373쪽
Sal. απι potui ni, quam quod Hispanum materno genuisset. Adultam iam viribus coniurati item, ac Crvexactionibus inflammatam , cultumanitate sua extinguere haud posset, vi utendum ratus , AntonIum Fonsicam in auxi lium adhibet, qui existio militum apparatu Medmam Campi protectus,tormenta ex Regis armamentario in usum militiae pollula-kiii bat. Sed rebellibus incolae allis ii, cum pro
retinendis armis, armati starent, Fonsita vir
nobilis atq.ingenio scrox,igne tectis subi jcit;
ut ad priuata quemque pericula ab armis reuocaret. Sed tanta obstinatos pertinacia obfirmauerat, ut miterabile tectorum, patriam.
bullum,quam hostis victoriam spectare mal. lent. Vicerunt itaque, sed melius eis, si victi
sui sient. Hac immanitate vicinae urbes exacerbatae , earum tredecim, vindictae cupiditate rebellibus accesserunt. Caeterae prouinciae sensim assuxere, praeter quatuor quae fide
Carolo data, numquam abierunt. Vallisoleti cogebat Hadrianus copias, quum superueniuntes foederati Gironto Duce, urbem inspera id obsidione cinxerunt,& inter fugientium agmma ipsum Hadrianum summa verboruliumanitate ad urbem redire Gimmus Pa-isi a coegerunt, professi non aduersus Regem , sed auaros exin rnae gentis praefectos, arma moliri. Paruit HadrIanus armatae beneuolentiae, dum insequenti nocte, perfosso urbis murci, honullain captiuitatem honestiore fuga redemit. Hoc licet Vallsoletanis moletium, postero die familiam, & appara
LXXIv. tum , venurasionis cauta submisere . Hinc Tordes illam profecti rebelles, Ioannam Regis matrem frustra in eam conati sunt sen-
, . , cn iam pertrahere , ut proditorijs tabulis subscriberςt cum illa matrem se esse Carolii dentidem insis exprobrarer . Carolus cum haec apud Belgas consiliens, acciperet, duos Hispanorum proceres , Henricum Messinae Riuisicci Ducem maris praefectum, & unatium Velasium magi lirum equitum , bcllo administrando praefecit . Hi conscripta octodecim armatorum millia, rebellium triginta mill bus opposuere. Primus in Tor- desillam impetus, ubi per apertas murorum ruinas miles immissis, obstinatos fregit, M. a. - cerdotum pene omnium internecione, qui numero trecenti Duco ramora Antistit ,
oppidum custodiebant . Plenis sub indocaliris ad Medi nam Campi uterque concur- γ φ' rit exercitus. Vbi victis coniuratis, Frauius ac Parillia fiam enim Giromus & Lasius ad regias sese receperant partes )sub manu ca nificis seditionem expiarunt. Vrbes sero omnes rebellibus oblatis, in fidem propere rediere. Ita exclusi seditionis Principes,cum ad Galliarum regem irrito contenderent effugio, alij intercepti lictoribus traditi , alij ut
mortem declinarent infamem , sibi manus consciscere. Maria Pacaeca indomitae sermciae mulier, nec viri Padi uia casu deterrita , Valencianorum armis freta, fortuna tandem destituta, lictori tradita, Valentianos ultimos ad Fcem se recipientes reliquit. Hoc tumultu excitatus Franciscus Rex Gallorum Andream Tumum Aspanum fratrem Laut recj ad Nauarricum recuperan dum regnum cum sex Vasconum millibus peditum, ac ducentis cataphractis equitibus
misit: nam Henricus Rex Nauarrae non aetate Francise
maturus, minime expeditioni videbatur id. ' a. neus. Ioannes eius pater paulo ante decesserat. : C rota
A parrus regnum illud a Ferdinando Caesaris 'auo materno occupatum, quindecim diebus in suam potestatem redegi tmec eo contentus
Hispaniam Tarraconentem ingressus,ad Ibe. rum fluuium usque peruenit. Hispani vero una subactis victoria rebellium copijs, trans Iberum se Gallis tulerunt. Primo hi impetu in aliquot Hispanorum cohortes inuecti, felici stratagemate praelium auspicantur, hoste , aut fuga, aut serro deiecto: sed ubi eos dem circumducta Hispanici aequitatus acies , peditatu roborata cinxit, confusis Galli ordinibus ceciderat. Vterque ducum captus,&unius victoriae beneficio, eadem qua amiserant facilitate regnum recuperarui Hispani. Hoc bellu caeteroru, quae in Caesare Fraciscus sessit, velut quoddam malum omen fuit Lκχρι Eodem anno apud Belgarum populos sertus Marcanus Dodiensium Antistes, scistis ex foedere pactis, Francisci partibus contra Cesarem se se sauciorem addidit:quesitam belli occasionem Amerius princeps dedit, sustinuit; hic Caesaris opibus, ille Gallicis innixus. Imperatorio per Belgium exercitui, Henricus Nassaurij eomes , regio Carolus Forbonius Dux praeficitur. Ille sire,
374쪽
Catena Historica. Lib. XLIV. & XLV. Cap. II. 373
M . nes Ducis officium occupans, aduersus Mar- Menardi Antistitis insolentiam , qui toto Sal. . canos profectus , Logniam , Iamertiunia, Mediolanensi agro Romana diplomata, ee 'Fleuringam, Sancerum, Seianum, Moson- teraque mandata vix admittebant, ferre diu curtium, Bullonium , uno victoriarum im. tius non posset,aut quod infelicem belli Naapetu expugnat. Moram victori, impetratis uarrici exitum boni ominis loco haberet, ad a Caesare inducijs,Mareantis iniecit. Rex in- uersus Gallum cum Caesare societatem inireterea Franciscus Messenio, Forbomus Hesdu properauit: qui bello Nauanico irritatus, LYYvit no occupato , in Hannones, A trebatesquo;& a Mediolanesibus exulibus inuitatus, obla-Fiaei eos orassabatur . Adiecerat insuper Franciscus tas a Leone non respuit conditiones. Socie-
427. animum regno Neapolitano; quam in renuitas agitur inter Leonem & Celarem, ut pro C sisti c.
θα - Pontificis animum ea sibi lege devinxerat; utlsuarum ditionum opugnationese mutuis iuum y ''postquam eiecti serent Hispani, pars illi irent auxit', qua Florentini, praesertim -- minor Pontifici, potior Regis filio, de ma-ldicea familia comprehendebatur , Crurianonu eiusdem concederetur. Eodem voto cumlinscis inita est . Cauebatur praeterea, ut pro luetias Gallus societatem inierat, qui reie- recuperando Mediolanensi meatu bellum, utina hia ctis oblatis a Caes ire conditionibus, tantum commodior se si offerret Oeeasio, susciperetur. um Heι- quantum peteret peditatum aduersus quo-lFranciscus Sfortiatum Tridenti exul restitue- suis , nec ulli aduersus Gallum se daturos pr iretur a Carolo , quemadmodum Ludovicus miserant. Legatum itaque ad Leonem misit, eius pater a Maximiliano quondam receptus quid de Neapolitana expeditione , rogatu-lfuit, in fidem recipiendus e salinis Ceruiae, rum, sentiret Ille tormentorum, equitum,lprincipatis Mediolanensi potitus , uteretur et peditum numerum ei expeditioni necessari ultaoni aduersus Romani Pontificatus clientes xxxviii ad Regem descriptum remisit; utque intra Ilege agere liceret: si ad arma res veniret, C d h. ος vicesimum diem sponsum acciperet, foe-4sar recuperato Mediolano suppetias ferret , mis Uri. dusque ratum haberetur , inter Leonem dc4sertim aduersus Ferrariensim Ducem: num- Francisi legatos conuenit. Plerique tamen mum aureorum millia Iulio Carssinali Media proceres Leonem Gallissemper iniquum fui ieeo inpensionem annuam promissa, qua ἀ se elamabant, tantam tam repente non frustrallelano Pontifice nuper eum Pontificatum adepto, stentari beneuolentiam: caueret Franciscus, netpenderentur : Alexander Laurenti, Medicti dum regnum Neapobtanum nititur μι υλῶ- nuper Vrbinatis reguli nothus munera in regno care cediolanensem amittat principatum: noniNeapolitano eiusAm annui prouentus donar enim in utroque potiatur, Leonem Deile passu-itur . Decretum quoque bellum est in - Lxxx. rum , cui tum magis iis , quam Casar, -- nuensium Ducem Octavianum Frego iam ,
tuendus esset. β od vi obtinere non potuit Leo, quod is Gallos in Italiam pertraxisset,&pa- ωι Guillos Italia pelleret, id nune fraudolen- triar libertatem externis gentibus ingratoris consili,s aucupari. M iam eum Casare elamlprodidisset . Nec mora opes uterque suaseonuenerat, ετ Gallos Neapolim proficiscentes viresque contulere . Pontificijs Fridericus coniunctis taribus adoriantur, ac fundant M-sGonraga Mantuae Princeps, Cailaris pedique enim frustra Leo sex Helvetiorum millia et Ferdinanias Daualus, equiti Antonias LGlor menses otiosiastipendio ecit in quis nou tua praesectus est. His summo cum Imperiodiolanensibus propugnabit ' Haec Francisi' per Columna exploratς virtutis Dax prF--kieum, ne ad praetcriptum diem responderet, rat. Prima Romani exercitus vis Parme in- ε,4 riti suspensum tenebant. tentata, licemque euentum sortita, Placen-At o vel quod amicitiam Regi specie si . tiamaicinum,&Cremonam traxit. Qnolmulationis ostentarat, malum clam illi mo-limprudenti, pertinaciq.contra ducum suoruliens , vel quod Rex ad praescriptum diem conseia, opinioni innixus catut rectu pugnam non respori luset, ne machinas eius Caesari pa-ldetrectasset , aduersus hostem, loci iniquitalam faceret, & aduersum se iungerentur, ti- te, & copiarum diuisione inferiorem . Recmebat: aut quod Parmae, Placentiae recupe-sductis Lautracus ad Mediolanum castris ,randae ardore flagraret,aut quod Lautrecq ac ab hastili exercitu circumsessus , tanta Tom. VII. Aa a r deni-
375쪽
M.Aκα. denique Hispanorum virtute oppugnatus xxxxi .est, ut Veneri primum suo depulli praesidio vi si cesserint, duce suo Tri ni, in hollium man ibus desti tuto: reliqua porro caltra terrore
magis, quam ferro hostium disiecta fuero.
Lautrecιus cum equitatu ad urbem receptus,
Me M' neque Mediolanensium satis fisus ingenio, - ' Comum aufugit. Vrbs sub noctem conspirantibus Gibellinis, Caesarianis paruit. Me diolani exemplum Comum,Lauda Pompeia, Alexandriacum sequerentur, breui est insu- Lxxxvi. bria purgata Gallis. Ad haec Venetus Senatus tanta silicitate attonitus, cum Leone Potifice de reconciliatione agebat, & de expellendis en, G. sui ditionibus Gallicis copiis spem dabati sed
- min. repentina Leonis mors Kal. Decemb interu mens muliorum animos immutauit; Hunc
accepto Mediolanensis victoriae nuntio laetitia , aut veneno, vr alij scribunt) sublatum ferunt. sernatis Iuali pina cubicularius, ac ministera poculi.s, ob suspicionem in custo diam traditur: sed Caminali Medis O M. mam appulso, ne quaestio haberetur, prohibente , ne in magnum aliquem principem suspiciunta redundarent, liberatus est. Subiit xxx xiv sicrum Romanae dignitatis fastigium Ha .ri, z Harentis Vltraiectinus, cisin Caesa-
ris quondam praeceptor , eiusdem orira a Leone in Cardinalem adscitus, tandem sus fragante virtute, licet alienigena ab extremis Oceani litoribus vocatus, po isex creatus est. Gallis nouo licet sexaginta millium instructis exercitu Mediolanum aggressis, ingentinoui operis fossi arci obiecta , qua &fuga suis, deholiis aditus prohiberetur, armatorum ciuium conspiratione 'sper Columna
egregie definde: ut hostis potiundae urbis spe
deposita, alio mensem, armaque deflecteret, sed maiori apparatu, viriumque ollantati
ne, qu/m successu, alibi etiam belbatum est; sMia Ad meo am conflictus coguntibus Helvetijsisti initus , saras. Gallorum exitu, vel Helvetiorutemeritato, Hispanis felix, quidquid Gallieoli aliam parebat Imperio, magnis terrori. s conculiit. Ducibus fere omnibus amis-
sis , Helvetiorum tria millia, Gallorum quin- Sat. a. que hanc pugnam funestarunt. Genua eum δ= 'pertinacius Caesarianis obturet conatibus ,
per apertas murorum occupata ruinas, vi
ctori militi in praesdam cessit. Octavianus LXXXVI Frenses inlectulo iacens, occluso praetorio, μ'. 'cum alijs principibus deprehensus, Hieronmmo Adurnis antiquissimo hosti, primam i Rep. dignitatem ,i pse ad vincula ductus, aperuit. Lonsa namque inter Fragosios, & Ad-nios virtutis ac dignitatis intercesserat aemulario. Fruosir Gallis, Ad ni Caesari addicti, utrique tamen populares, & Gibellini nomitanis: ad quos lege maiorum, Magistratus a Guelsis ac nobilitate translatus pertinebat. Conpentio, quae tandem Rempublicam pene subuertit. Interim Hadrianus ubi primunia inrava. Romam ingressus est, non sedem modo vacuam , sed &errarium reperi e ,i pium' etiam principatum Leonis profusione oppignoratum; ut subsidia aduersus Turcas, praesidi que Carolo in Gallum praestire non posset. Magno tamen animo Remp. aggrellus, primo tibi, aulicaeque magnificentiae negare caepit, ut hanς maritiae spetiem aulici interprotarentur , sapientiores piam , utilemque parsimoniam agnoscerent, quam virtus,necenseasquc suadebat. Receptis etiam in fidem. perrariae Urbinique Ducibus, eorum ope mcuperauit Ariminum, a Malalest/s per arusentiam Pontificis occupatum. Omni deriis de studio tentauit Carolum conciliare Frameseo, ut in Sobmanum infensissimum Chri stiani nominis hostem , Reges coniure ret. Quod Ludovicus Rex Hungarorum, , ingenti rorum imminente exercitu; αLdadamus , obsessa iam Rhodo , ordinis Magister in summo discrimine constituti postulaban t Pontifici praeter voluntatem, lubueniendi, omnia deficiebant . Hil pani seditionibus collisi , omnem Caroli curam eludebant . Galli Insubriae recuperandae a dore flagr bant. Germani Luthera penaici sis concionibus auersi, in aulae Romanae armabantur excidium.
LUTHER NORAM NAVI TUMULTUS, Anno is 22. A unte in Hispaniam Carola, nouam
tempestasem concitauit Andreas C res stadius iacecla Lutheri,una cum nonnullis
Augustinianae similiae Anobilis. Lut ris- C a. bro de abroganda Missa freti, quam ex no- πcturna Daemonis concertatione argumentis D . haustis,
376쪽
Catena Historica. Lib. XLIV. &XLV.Cap.II. 37s
iam omni religione soluto Sacrificiorum ap- GLA paratum euertunt, sacraq. vasa diripiunt. - γδ
νου radius hoc successu laetus, ne alienae volu-na .. haustis, stabili uitabolendi primum in tem plo sacrificij auctores extitere. Consultus super ea re Friderisus Princeps, ad Academicos Uvittenbergenses remisit. Ex quibus delecti quatuor Iustus Ionas, Philippus Melanesebon Neuaus Ambstor Fus,Ioannes Dulcius,re cum Augustinianis communicata, aboledam Missam, tanquam Cimae Dominicae probrosam Principi reserui.Displicuit Friderata nouitas. Praevidebat enim indirecte euerti collegia , templa,opibus'.facerdotum inhiari quaecuMisis transferedae videbantur.) Cumq.exciperent Lut rani, bona illa in Doctoru gymnasia ad eruditionem iuuentutis pietate,ac E. teris informandae, tum pauperorum alendorum gratia esse destinata: impudenter etiam adiecerunt, . Fer nardi temporibus, Missarum abusum antea ignoratu invaluisse; quari Apin stolorum Litursiae, tum celebris lacrificij aD. Augustino pro matre defuncta ςelebrati,noesset memoria. Verum nec Principis,nec antiquitatis reuerentia ducti, plaudente vulgo talis manceps, sed suis ipse auspicijs, Luthero
in latebris abdito, rem ceptam promouere , aduersus Sanctorum imagines, Sacrum Eucharistiae, & esurialium dierum usum, ren uatis veterum haeresiarcharum blasphemiis, imagines templis exturbat, Laicorum mantiabus , profano ritu, nulla scelerum expiatione
epulum porrisit Eucharisticum. Deniq.eo insaniae prolapsus, ut Aristotele ex Accademijs profligato, cuilibet ex labore manuum victitandum esse traderet; ideri. desertis scholis, ipse ad aratrum, Melanchthon ad pistrinum diuerteret. Lutherus his cranitis, veritur, ne i mimam subuersi religionis eriperet,in o Principe, cuius repulsam formida--,Vvittentargam sua ex eremo erupit; lit ra'. hinc ad Friderisum dedit, quibus periclitanti ecclesiae Uvitaeniargicae accurrere protestabatur,verens ne quorundam impro-
--.ώ.- bitate grauior per Imperium tempestis eon- l gelium plures ore, quam vita preti. M. citetur,nisi te estiue occurratur;quod Euam , Domum itaque reuersus, Missaeirofiteantur. abrogati
377쪽
nem publice pro concione ad populum reprobauit: non quod bonum non fuerit, sed quod inordinate factum, & absque siti auctoritate, quam sibi uni vendicabat) constitutum esset. Cuius furiosae eloquentiae cum impar esset Carolostassius, Ortamundam se recepit, ubi fautores nactus, semina iecit se.ctae deterioris, quam ab auctore postmodum desertam mutauius, atque Oecolampassius, denique Ioannes Caluinus excoluiti qui omnes realem in pane Eucharistico negarunt Chrilli praesentiam , & Transiuinantiationem. Z-irilius Helvetios incitauerat, ne sacerdotibus , quibus hactenus concubinas indulserant, legitimas coniuges sanctior instituto non denegarent . Ad Salam qu que Saxoniae flumen noua gliscebat Anaba ρtistarum secta, cui Carolo Iadius fauere creditus ; Hi Enthusianta dicti, quod Dei se colloquio in fide firmari dicerent: sed ad speciem sanctitatis compositis moribus, occultae &promiscuae suis in conuenticulis Veneri indulgerent. Post Nicolaum MoreX siue Peta laetum primum authorem, T lonias Muncerus popularis per Thuringiam, & Franconiam seditionis concitator fuit . Suadebat nouum a Dco mundum, sublatis tyrannis, constituendum, sbium in regnaturos inuocentes , omnia omnibus fore communia , etiam coniuges. In tanta rerum confusione
Liad erus se continere minime poterat, Ab Iones suos, a se educatos Vratissimo Iudasimillimos proclamabat, qui Dcrum Euangelium tanquἀm gladium in Papisias arreptum, prodiatorie ad ι ulum magi bri stringerent, is ma. nisestam Scriptura veritatem peruersa interprotatione maligne Iraducerent.Quare Bibliorum Sal. e. translationem in linguam vernaculam, --
lanchthonis ope aggressus , eo insolentiae prorupit,vi mille quadringentis locis, libros No.ui Testamenti corrupisse argueretur . Ab amico reprehensus, quod Romanorum calum nsese opportunum obiecisset, respondit,Papistis sit,uari, dicendum esse , Sis Doctorem Martinum -- μμ .luisse, qui asinorum ruditu nil moueatur. Traditionibus , Conciliis, Pontificibus illum norem habuit, ut omnia secus, quam hi statuissent, agenda diceret. Edendum , cum illi ieiunia imperant: Abstinendum,cum ad usum sacramentorum prouocant. Ego inquit in sua captiuitate Babylonica Ut Concilium Eu
charist iam sub utri que spetiebus sumendam
praeciperet: aut sub alterutra tantum fruerer, aut certe neglectim praeterirem . Diuum, ii minumque spretor, in Episcopos,Principes- isseuntia.
que debachatur, ut in sua quam Reformationis bullam vocat)filios Dei rixerit, T veros Christianos, quicumque opem ferant, cor's' es bona, ae famam impendant, ut Episcopatus deua lentur, is Oscoporum regimen ex si datur : contra, quicumque defendunt Oscoporum regimen, hi sunt Diaboli ministri pro ij. Angliae Re em sacramentia Ecclesiae scriptis XCIV.
vindicantem, tot conuitiis petiit, Vt luiri ipse i. a. ἡ puteret fautoribus. Cuius impudentiae codireptus,tentauit Regem insigni haudum pr. conio demulcire, sed irrisus,iussi is es ue ante insania remedium facere quam alienisses impendere laudibus; cum tam sibi Rex turpe putet, laudari a turpibus, quam ob turpiar neque impensius commendarι possit, quam si a dissimili,
co MITIA NOR PER G ENSI A. Anno 11 . Coactis Noribergae comit js, Ferdinania
dus Caesaris frater tum stio, ac Caesaris nomine, latam aduersus Lutherum anno sit xcv periorissententiam vehementcrurgebat. Sed Saxone, ac Palatino insectis, parum proficie. bat . Hadrianus igitur Pontifex non ignarus malorum, quae ex Germaniae seditione, toti Christiano Orbi imminerent, Franciscum Cheruatum Episcopum Aprutinum , NO-riberga m ad Principes legauit, praesertim ad demum Saxoniae Ducem, &sequentibus
ita cummonuit. Friderico Saxonia Diaei.
Dilecte fili. Salutem y Apostolicam bene-
Satis gr ptusiquam satis sustinuimus,dilecte in Christo, si forte Dei pietas tuam animam dia
gnetur inuisere, ae dare paenitentiam ad cognoscendam veritatem, ut resipisseres ἀ Dianti l queis, . quo eaptimus detineras. Nouimus te paterne monitum ἀ fe. rec. praedecessore nostro, vea te separes perniciem illam Christiana religionis Martinum Lutiarum; is cum iam toti ombi manifesta essent scelestissima machinationes illius a Di
378쪽
Catena Historica. Lib. XLIV. cto XLV. Cap. II. 377
sat. Ana. illius perauimus di te ad carpamitens ruris ria. Sed quoniam expectamus uuas, grecce quia frunira confuωt eo ut1r, malitia enim tua nonseunt consumptae; coegit nos miseratio tui, o git paternus amor, quo te di tibi iuditos Sax nes in Domino semperfuimus prosecuti, salutaribus di paternis movitis adhuc eonuenire,ut vel tandem resipiscatis, antequam plane in vos conueniat, quod mox subdit propheta, Argentum reprobum vocate eos, quia Gminus yroiecit eos, τquid dicemus vobis , quam quod Galaris suis Paulus: O insensati, qui vosfascinauit, non
Obedire veritatis Currebatis bene. Interrogate Patres υe Eros, aedicent υobis; maiores vestros,ly annunciabunt vobis; quod ab ea clate, q-υm eodemque tempore vixere Hadrianus Romanus Pontifex, Carolus ille magnus I Grator Saxonse dei plantatores, ad nostra q. y Charissimι in Chra toflij mmis Carui tempora, aut grymatii vectis, atque adeo Saxones Omnes, semper habiti estis veluti pacis amato res dei propugnatores,s per omnia obedientia pacifici filii; talesiue t non immerito Gregorius
Vnatione Saxo olim Romanus Ponifex; xo. ni. Ducem in Romanι Imperatoris conintuerit Electorem. audimodo rus tam cito mutatus ea color optimus ' Cur tam facile transferimini aleo , quι vos vocavit ingratiam Christi, in adjud
Euangelium , quod non est aliud , nisisunt quis dam qui vos Aerturbant, s volunt Peruertere Euangelium C .in f Euts wneam Domini Sabbaoth tam pulchre plantatam est demolitus Certe exterminauit eam aper de fatua, roginiaris ferus depastus est eam . Sia υa illud ἀ υ
bis,a domesticιs et amicis, a cruciatu praeordi
rum. Obsecramus refri dilecte ιn Chrso, Lua oeulis tuos in directum , di vide uti 'pro tratus. Considera quantum Ecclesia Chrain t malis υnrique circumuallata, ae yene Fressa, pravera qua illi subuemre debueras, cladem in .
per intuli'. oppugnatur foris ab infestis οιllo ac potentissimo Christiani nomιnis hoste.Dissident intus principes Reipublica Christiana , sin mutuam armati perniciem, cruenti mis ιnterse odijs conflictantur, in in fraterna viscera ferrum Munt , ut vix ethuici inter si crude lius. An hae ua tibi visa seunt missatis grauia, nisi contritianem induceres super comtationem, nutriens ac fouens serpentem ιllum in sinu tuo ,
tui venem linguaseua Leuesiam di terras infe-
et aio , ut nunc peruenerit gladius etiam Us. GLAn
ad animam f auanto autem pluris est anima quam eorpus, ramorauius est pradictis omni bus horrendum il&ὰ ur plussuam tartareum
venenum, quo haeresum ae schismatum eoni gione tot myriades animarum interierunt, int reuntque. Ita tibi debemus omnes, quod nune pasm ab Unitate matris Ecclesia recedatur equod auertatur vulgus indoctum, ae bis mille
praestirijs ae fascinationibus retrahatur ὰ fide, quam suxit ab υ re materno: quia Basilica sint sinὸ ρυbibus, plebs sine sacerdotibus, sacerdotes μου debita reuerentia, s sine Chricto denique Christiani : quod Sacramenta fidei, non sacraeens antur; quod sanctuarium Christiorictum
se negetur; quod dies festi festiuis frustrentur
solemnibus; quod moriamur homines in peccatis suis, rapiantur anima ad trabunal terrificum, nee paenitentia reconciliati, nee saera communione muniti: quod pulcherrimus ille tabernacu
si Ordo confusus sit, or o Christiana pace gr
i u uillitate ad rebeltionem, aὰ rapinas Mia cades , ad iacendia , cum magno ae mansecta
Christiana Reipu&ιca discrimine , veluti elassico passim excitati. Pro quibus egregijs tuis in Ecclesiam Christi meratis, quo te praemio, imo quo non supplicis dignum censebimus ' At dices
farte; Serpens me decepit. Dignam certe rece
ripi mercedem, qui illum nutrivisti ιn sinu tuo ;Sed itane hiultus es, di sine corde, ut in eis maxime rebus in quibus errare damnari est, υni homunc οὐ eooperto eratis, quam tot sanassimis ab initio Patribus, qui in lege mi media latifunt die ac nocte; s quam tot υniuersalibus Conei lijs , aduersus qua impudens os illud inlut sepulchrum statensii verore non erubescite Samcta dὸnique s Catholica Ecclesiae, cuius Hism, eonsuetudinem s decreta, a tempor bus Ap stolorum ad nos Usue inuiolabiloter obseeruata, unus iste sacrilega tamentate damnare pr ef
mri plus credere 'tueris' I cacam dementia n,
ae plusiquam Iudaicam caritatem. At fortassiae uti imposivit, quod υeterator 1lle Martivus, wr et sequaces, de capitulisse turarum insis ut se a confirmare, ετ quis tandem haeretis rum ita non jecit non hae sunt veteris si pentis astutia , qui hae veluti feaddam ha - , mseris animabus mile: technis di verse
rijs semper est insidiatus; quique, quo angia rem infringeret verae sidet lapidem, ae Christiam
379쪽
sH- α uam tandem Vm atem, inscripturarum agri ,
juum seminare semen, re peruersarum scripturarum intell/gentiam; rampridem est egressus f m Itaque maxima semper pars Ecclesiarum, imperita turbasit, or vix unus reperratur aut
alter , qui spiriti alibus oculis de scripturarum intellitentia digne valeat iudicare: siquidem librum gnatum legimus, quem totus Leo de Tri- Iuda dignatus est aperire; aesituree signacula eius: quae tandem est ista Diabolica excaecatio, uni earnali semuncioni, semper eructanti crapulam spotum , quam reliquo Orbi υnLuersio, quam tot f ritualibus Patribus, quorum
voluntas semper fuit in lege Domini: qui mita
sanctimonia , sensi e θιritus ae υIrtute ,soriose denique martyrio suam doctrinam eo probauerunt , inscripturarum intelligentia plus temet habere potuisse. O caecitarem nouam, o inaud tam . Unus apostata tιbi potuit persuadere, fefessisse priores υniuersos, errore posteros, si rin seclum se , m quos decepit peruenisse regnum
Dei, peruen e totas misierationum Des diui tias, aegratiam raniuersitatis' Et quid non dicimus cum propheta; Heu reu,heu Domine erga-ne d ecpisti popidum tuum uin potius,ciar non deuitatis , secundum Apostolicum praeceptum, quaestionibus ae pugnis verborum , ex fu bus Iuntur inuidia , contentiones, blasphemiae uspiciones malae , eonflictiones hominum mente corruptorum , si ubuertunt corda audientium,
ex operibus suis iuxta Dominicam designati nem , si,dusis est sicere filium prophanum istum, qui ad uos uenit primum in vestimentis ovium, lupus intrinsecus rapacismus f Siquidemn ex foljs, non ex foribus , sed ex fructibus arbor cognosienda erat. An non manifesti sunt
ne ui mi fructus eius ' Siquidem sacrilegus hie
aduersus Deum, imagines sacras, atque adeo ipsam Crurem Christi scelerans manibus con fringere , is postulis conculcare pedibus non for-mIdat: contra sacerdotes Dei furore impio temerarie debacchans, non desiit laicos, ad lauam das sibi in eorum sanguine manus sidulo conet. tare Ecelesiam Chri Iiparricidalibus armis oppugnans, Me agit a fiduo, uis fotentur homines in peccatis suis : hoc unum elaborat, ne diuina misericordia sevis Sacramentis, qua peccator mremedia ocacia se uoluit, uulneratos in Ee etesia sua curet. Ita enim ea aut sustulit uniuersa, aut hareseos sιaepestifero infecit veneno , ut
toxicum magis requirat, quam animarum me SMAH.
dicinas. Praecepit suis, ne indignanti Deo quis ' Fatis faciat, ne ieiunijs, orationibus lamentati nibus precata redimat ne hostia illa ρlaeens Deo, corpus et I anguis Domini Postri Iesu Christi . Sae iaοtibus offeratur quotidie pro peccatis victris: vota docet non reddere Domino Deo μο:
cum ipsi sit aristata , ax professanissua δε- serror, ut plurimos sui faciat iles, siancta illa
Deo vasa polluere non veretur, consecratasique
Christo virgines, I vitam Monasticam pro eLsas , extrahere a Monasteriis His, o mundo,
imo Diabolo quem semel abiurauerunt reddere. βuod in veteri lege , in umbraticis sacerdotibus Dominus non tulit: quod ethnici in idolorum βω-rum Flaminibus omnes fiunt abominati , Christi Sacerdotes etiam vilissimis copulat meretritibus: S. Patres illos,quarum vita si doctrina illunir uis uniuersum mundum, non solum debito Mn re non pinequitur, sta multo quam Cam Hel situs deopieit, deridet, contemnit, insectatur. Samsanctis omnibus υniuersalibus Coneiliis impudenti ore palam contrassicit, ae sacrilega lingua detrahit i libertatis speeis, tirentiosam quandam vitam, nullis constractam legibus, aevere feranam, inducere conatur, unde exlex
homo, contemptor atque violator legum omnium, in tantam erupit mentis uesaniam, ut Sy P
trum d/creta: s Ecclesiasticos Canones igne ρ blico coner mare non formidarit, or breuiter ,
Christianam Memarem,omnem rerum ordinem,
pulcherrimam denique Ecclesiaefaciem, a Chri-m,ab istosis, subcirique uiris , ac SS. P tribus , unus hie post tot tamenos annos disiindere, inuertere,ae deformare molitur. Gud si nomdum satis etiam intrenosiis, de Chriwano Magisterio , an de Aniscissis sipiritu Mia 'ο secantur; si ita fasilinauit te praesitiriator ille, Meredere post unum hune perfidissimum a sit tam, ueluti alterum Heliseum habere duplicem
spiritum Helia, e alteria esse suem se iactat Danielem, in quosit 'iritus ambre, or me
limitia scripturarum maior , quam in omnibus
obm sianctis is illis doctissim sique uiris, quam in Sacrosancta Ecclesia Catholica, quid e si te
uno carius Aut si iam exfructibus arsorem eo gnosiens, in errore pesseras tamen, quid tem se
rivis Sed vitor transfigurarus sit foram te Sath nas ille in Angelum lucis ; se quae manifestia sunt opera carnis Ur Gabotica , piratus esse gr
380쪽
Christi opera, venenat uafacundia persuadere potuerat e Numquid non ubique vel Me ipse prodidit, euissenam spiritus sit, quod omnistius
sirmo amarus est,inrulentus arrogans e male.
dicent simus,numquam non secatens eonviciis, blasphemqs,aesecommatibus plusiquam venenatis , aduersus omne Christiana 'etatis, modestia, mansuetudinis ae benignitatis Qeium 'Nunuivid ita Leuis Paulus, cuius se iactitat spiritum habere, eum nulla eius extet epistola, qua non pacem, sis unitatem, ae abas id genus virtutes redoleat ' An non Dimano isos sertatur in Domino, vi in ebaritate fraternitatis se
ἰligant, inuicem sectentuin qua sunt Deis,
testatus, se LAre in Gelli se, Deum, non dissensioni lapaeis Deum esse et bremter: Numquid, non usi'. clamat, ubiq. docet Euangeliea illa tuba,υt digne ambulemus in omni humilitate, ae mansuetudine cum alientia, supportates inuicem in charitate sol eitineruari unitate sipiritus in vinculo pacis UN. deponamus omia iram,indignationem matitia, blasphemia, tu
pemsermonem'βω igitur pacta maledisentia , amaritudinem, iram, indignationem, blasiphemiam, inflationem, taeZationem, qua hine ita Meuiarta liunt, υt ιsta Paulo, ae illius dscipulisumversis rui mitis est ae hsmilis eoiaenio Pau
lini, non Christiani sed D ab liei Jiritus ess
eretissima indieia, vel eaea non elarιssime a pareat ' Ex verbis ιllias, quam da non tutellexisti, Christum inere de fudi,an vera Antichrι tum haberet secundum quod ima veritas in Euangelio ait: Progentes υFerarum, quomodo Pate-
I s bona loquι, eum sitis mali ' De abundantia enim eordis os loquitur, et cum striptum sit,quod malidi regnum Dei non ebunt; Item eum in Euavebo dicit Dominus . aicumque dixerit fratri suo Z icha eus erit Concilio: Qui autem dixerit, Fatue , reus erit gehenna incendio;
illumM esse Antichrim Apostolum , cuiquam obsicurum esse ρoterit e aui non modo Sacerdotes mi sed siest Principem Sacerdotum, Petro.
resiorem, Iese risti interris Rcarium, tam nefandis ιnfamibu'. nomini;utuam inaudiistis contumelbs, eonuicis, ac Ma*bembs, nusquam non lacerat, ἀβerpit, syst insectatur, ut ea commemorare ρώιea refugiat linrua, r audire ἡπreant aures casta. auι Ap, tilisam Cathedram , in qua prasessit eaput Apostolorum Tom.VII. Petrus κω praefuerunt tot hancti Pontifices, qu Eeclesiam principalem, unde sit exorta vamtas
Meerdotalis sanctus ille saestoriosius Mart Caprianus non dubitar Uerere, impio ac pestilenti ore Cathedrampestilentiae,Antichristiana, Diabolisam, et si qua potuit excogitare ne adis-ra,toties avellare non cessat: βui si latis Christianas, qua tam multos doctismos, sancti mosi .viras m egregias in Ecclesia Dei colum nas nobis protulerunt, impudica linguasua, impanaria, Sodomas et Gomorrhas υbique voeare non υerecundatur: Qui non satis habet omnipotensis Dei Sacerdotes ero is omnibus onuicist,
eontumetiys , ac blasphemiis horrendis ἔν inauditis, nunquam M publice aepriuatim insectari, quibusvis eanibus υιli resfacere, nisi etiam uitas emeitet ad lauandas μι manus ιο sanguine ipserism: Cum tamen quanto honore haberi inlit Mered tes suos,ma xime autem Prin eipem Saraia,tum dem jse Dominus in Deuteronomio testatus est,ssicens: Ad eite et ambiguum apud te inacium se prosipexeris inter sanguinem sist sanguinem, causam et caiasiam , lepram δ' non lepram iudicum intra portas tuas inderis verba variari, fur 'ascende ad
loeum, que elegerit Dominus Deus tuus,ueniesq.
ad sacerdotes Levitici generis, udi ad Iudice qui
fuerit illo tempore, quare . ab eis, qui rudica-buia tibi iudicis veritatem, si r facies fuaecum. dixerint qui Uunt, loco quem elegerit Dominus, ocuerant te iuxta legem eius squeris.
sintentias eorum, nee decima, s ad dexteram
ne3.ad sinistram. Qui autem superbieris,nolens
obessire Sacerdotis Imperio qui eo tempore minia Prat Domino Deo tuo, ex Lcreto iudicis mora
tur,iamo illi: ἐν auferes malum de Urael: euna siue populus audiens timetit, ut nullus deis inceps intumescat superbia, uest Samuel eum Jerneretur orijs Idaei n non dicit Dominus, Non enim te sipreuerunt sed me,ne regnem severeos: manifeste ostendens, inuisibilem se renum-ia,eum insibilem quis spem Garer tem ' βψ re fest Musis murmuranti aduersus se op toresspondit: Non aduersum me murmurastis,sed aduersus Dominiam Deum vestrum. Quod si
uiticos istu Saeerdotes tanta honaris praero gatιua praecellere voluerat Domistis, qui exemplari tantum ae umbra deseruiebant eaele aium , in umbratico illo tabernaculo sacrifiei rum oscia consummantes, suo tandem hon