장음표시 사용
471쪽
Sat. n. Umuersum Gelesiae sire Christiana religionis βω- γ ' tum, in nobis ae ipsius Repub. saluti eonfiua-e- , pro his omnibus ad ιpsum sacrum uniuerasiae Contilium, cuius etiam scium per viam querelae his de causis implorandum eoaesi s rpetentes, eum ea qua decet instantia, apostolosor literas dimissoriassemel, bis, ter, sedi pluries nobis conredi, sist de horum petitione testimoni bs meras fieri , ae expeῶνi in ea, qua deret fomma quibus Fuis Leo sin tempore via valeamus . Et eum ad hae solemniter peragenda eiusdem
solemnitatis praesentia minime habere queamus , ut inde forsan futuris grauaminibus o eurramine has noseras eius Nuncio Apostoliωρ nos nos arenti le ationis munere namine HS. Iungenti, per actum publicum, coram notario 'st testibus exhibendas, intιmandasque censiuis
Datum in Ciuitate nostra Granatae , die do. cimoseptimo mensis Septembris , Anno M.D XXVI. Regnorum nostrorum Roma.
A sonsus Hausus. Scripsit etiam Cardinalium Collegio , ut negante , seu disserente Pontifice Generalis Concilij indictionem, ipsi indicerent. Hac tamen C saris pollulatione nil impe.
tratum . In hoc fratrum contubernio ad. uersus Cesare, Iosephus esie voluit Clemen ut
ex numismate infra habes. Neque Germaniae in fide naufragantis periculum tanti erat;aut Romanis, aut Cς seri,ut regione pro religione desererent . Franciscus ut Germanos sibi conciliaret, causamq;. bellorum in Carolum'. ia.. Diseret, literas ad eosdem dedit, sumpta .usH-- ciccasione legationis, quam Germaniae Prin- cipes ad Carolum in Hispan is degentem decernerant, per Gallias dirigendam , ut compendiori via ad Cesarem perueniret. Rhodo occupata, Solimanus Turcarum Imperator,
animisi opibusq; clatus, centum & quinquaginta hominum millibus , sese in Hungaria effuderat, cui Lodouisus Hungariae Rex ad lescens , insigni quorundam Ducum arro gantia delusus, praesertim Tomorei ex Mona. cis copiarum praesecti, se se ad vicum M hatium obiecit,cum sex & viginti Hungam-Tum millibus, ac uniuersa regni nobilitate . Suadebant non pauci expectandas auxiliares copias , nam Illyrici, Transiluani, Bohemi, propemodum iusti exercitus singuli , iam re
gni fines ingressi fuerant; sed Hungari spre
ta Turcarum gente, dum maiorum aemulatione, gloriam alijs praeripere festinant , ea fuit Hungarorum c citas, ut Draui fluminis transitum perquam difficilem , hosti incustoditum facilemq; relinquerent . Qui nihil
moratus , Hungaros admirabili negligentia omnia administrantes , pulueris i rmento rumque apparatu in nauibus relicto, confusa equitum, peditumque multitudine, in acie stantes aggreditur, tanto hominum ululatu, ut primo congressu exanimali Hungari,ante
conspectum vix hostem , se turpi fugasiabducerent. Soli pedites equitum proditione, hollium furori relicti, quem stando locum
acceperant, moriendo tenuere. moraeus,
472쪽
Catena Historica Lib. XLIV. &XLV. Cap. II. 673
totaq: nobilitas, aut holtili gladio, aut infli 6 nubij aquis consumpta est . Rex ipse Ludo uisus palude haullus interijt. Suspice feralem
CCXLV. numum, quem in memoriam Ludovisi cudi fecit Maria coniunx Ludovici, soror Cariotistis sis Imperatoris quae aegre Turcaru manibus sub ducta,Viennam tenuit. T intae cladis nuntius
vi ad Carolum in Hispania festinaret, a Fran. cim Galliam Rege transitu petentibus Ger manis principibus Gallus annuit,& die VIII. Octob. ad eos scripsit: Istam ad se, Pannonia a Turcis occupata cladem, non bur doloris sensu pertingere , Ludovici Regis mortem dignam cumis ini illi Imperatoris comseratisne, dignam ιn i ta calamitate Germaniam , eui a Caesare rectius consulatur . Pacem Inter Christiani orbis Prineipes constitutam , tantis miseriis unum siveresse remediam: huius si Lsideris teneris hane omni ambire eonsillio. Verum obamate in bellum ferri Casaram , quismas
pacis randisiones aeternari, non Illi calamitares publieas, non armatum in nostrum exitium
Tuream , nonamissam cum sororio Rere Pamnoniam, non vidua sororis miseranda sorte, non Austriae periclitantis exitio, non turbata Gemmania excidio 3 hae mente depelliposse. R A. facturas, siquidem illius ad arma pertinaciam pacis emsilio moderemur, hortalia etIam ad diauersa imp llant: Europa melius prosipectum aduersus tot clades fore , si eum υιcinis/egibusam citram, quam bella malit, immensamque regnandi eviditatem , ijs , quas fortuna sis aquilas concest finibus, Greu σιbat. Da praeter siuas opesqpropriam aucturumgloriamsi rfubdιtorum salutem . Galba Reges aduersus
Christiani olim nominis sestes bello victori querete es, posse nune eodem arma viresque conferre. Pacem tantum eum Caesare impetrent,
omne suum robur quamprimum se in Turcam tollaturum. Euodsi obtinere nequeat, neminem id sibi inrsurum erimini, si, qua inermι bene uolentia non post, armata potentia suadere eo.
Caesar ubi animaduertit Regem animos prensare Germanorum , inuidiamq; turbatae fugere tranquillitatis , Principes script admonuit sequenti. Duerendi e in Christo Pater, ac Venerabiles, Illastres Princip/s, amiee sis' tonsantui. mi ebarismi. Eua nostra hactenus de Reipubl. salute, pace, quiete, si r tranquillitate fuerint Sal. a. Ulia, adeo omnibus notum arbitramur , ut ' φρ' nulla hominum malitia ,fama, honorve noster ulla ex parte laedipse wdeatur. Semper enim eius animι fuimus , ut nonfucatis verbis , sest
a veritate prorsus alienis ivt ἀμσHq. si sed
rei a actiones omnes nostras non apud flaucos,
eose; omnis recti iuris expertes , sed apud Deum ipsum Opt. Max. qui corda etiam sermiatur ,-apud υniuersam Rempub. Christia
L. Hinc enim ne vetustio repetamus dum proprii commod/, atque etiam gloria obliti, Re pub. saluti, Opraesertim Germania quieti exanι- ωφlere optamus , Gallorum gem , quem sui omnibus notum est in optimo iure captiuum penes nos detinebamur, postquam omnι nignitate εν Clementia in his nostris Hi*aniarum regnIs excepimus, magnoque honore diuditis nosiris tractatus extitu, tot eum bene
fici is asseramus, ut si sua isto felicitati uon in-
eidisse, sed vicisse ab omnibus videripotuIsset. Hostis erat , ιlli charismam sororeis nostram
natu maximam,di in tantorum regnorum seu ressionis gradu secundam matrimonis eollocauI- mus , ut ex hoste sororia eret. Christiana Re ρub. turbator communi omnium iudιcio habebatur , communis salutis soriam illi impartiri υntu mus . Multa a praedecesserabus nostris rum pamarum Regibus , tum Burgundionum Ducibus, violenter oecupauerat, in 'aeter ius fass: detinuerat: iura in his nostra illi concummus, solumque ab eo ραθmus, qua citra honoris sist dignitatis no sera riminutionem, ac seu duorum nostrarum perpetuam indignationem omittere nequiuimus, sedi qua Vsemet vel non
rogatus si merito Christianismus nuneupari velletὶ nous restituere deberet. Hi q; benefici 's ectum Regem captiuum Reria ignrtatι r suuimus, atq; multis bere dissuadentibus, qui mrnus elut et eradendum asseuerabantὶ illi in Galliam abeundi copiam fecimus, maluimusque eius fidem experiri , ae siti de iure nostro aliqu/d potius cedere , quam ut ulla Christianai sipub. mala, si qua forsan euenirent, quoVismon crimini ustro nostra H eulpa astrabi ρομ
3. Dum; intestinis siditionibus pacatis, iter serum uti inter nos renuentum erat) ad D
473쪽
tam paramus, armaque nostra inse uernos fi religionis nostra usites communibus ausi cyleonuertendia di siponimus , quibus er m araa
fidem ex nostro metientes animo,ill auissimum bellum in nos parat, ιnitri , cum Romano Pomtisice , a sique nonnullis habae Potentatibus ID dere osse uo tuisq; inter eos regno nostro 'Nea-ρ litano ; dum alter vanis pollicitationibus omnia , qua nobis omiserat, se praestiturum
uerat, alter vero ad Hungaria defensionem nos inuitat , vi nos inuaderent incautos, nostra aesarei Romani Imperiν dominia hostilibus armis
agerediuntur, nullaque nostri nee amoris nec beneuolentia, nulla C, tiana Reipub. Iaturis , nulla religionii nostra honoris ratιο in his habita est. 4. βuorum conatus, quum ex eorum sente tia iusto Dei iudicio minime succedant, Gallus ipse Rex non contentus armis nobisecum congressi, conuicia in nos iactat, que eum Regio pria uile is r is excusea ubique cireumferri eurat,n his veritus omnino contraris operibus suamet
verba imita facere. Nos vero tametsi nobis insist ad istam lologiamsen potius Invectiva, qua superioribus diebus eum Acreto Regio Lutetia tum Latine,tum etiam Gallorum comm ni idiomate , exesa fuerat , abunde satis responsum extitit) notuimus, immo expresep hιbti mus, ne quid tale in Regnis Domini sis nostis imprimeretur , maluimusique ipsium viri te quam conuitijs vincere, sperantes fore, vim ristia nostra Fuam petulantiam eo esceret . s. mune vero quum exemplum titerarum , quas Rex ipse ad vos, eatero quesacra Romana
Impnij Status scripsst, ex his, quas ad ipsum
pro obtinenda libera ad nos veniendi, atq; hine recedendi facultate pro Nuntiss Imperij nomine ad nos de tinanὀs literas dederatis , oetasio ne assumpta, hue allatum sit, non certe manu
desieriptum, sed Lutetia typis excusem, in eoq; Vsum Gallorum Regem huis propis vrebis in
nos nostramq; dignitatem atque honorem eitra modestiam inuesi videamus, tametsi eo terte animo simus, ut in his turbatis atque adeo diss-citimis temporibus publicam potius quam pris
tam eam iam agere cupiamus, ne tamen nostra
nιmia taciturnitate falsis huiusmodi conuiti, atque iniuriisdem quodammodo praestine vis
deamur , velimus nolimus, omnibus verisinem aperire cogimur, atq; aetionum nostrarum ra- SH. μαtionem reddere. II16.
s. Ad vis igitur Apologiam illam,seu Onias Invectivam , una cum e us Refutat me pro ιμ-stificatione nostra edita , his annexam mitti mus , ut plenius diffusiusique pernoscatis, quo tu. re rationeve Gallus suam Mem atq; iusiuramdum violatum excusare queat: qua ratione se pacis cupidum ostendat , honestaque pacis media si nobis obtulisse radicet, dum vim modo paἱtιs stare noluerit, sed contra fidem ultro entroque datam atque aeceptam, osse uo faedere
eontra nospercusso, cuius etiam exemplum eum
his transemittimus, dominia nostra hostitibus armis inuasit. Euo assectu Christianam Remp. nostraeque religionis ornamentum, atque Chrisii nominis gloriam prosequatuν , qui dum favummum Turearum Drannum eum magna miliatum atq; instrumentorum belticorum copia Pamnon am inuadere aiadi tale in nos bellum mouet, virest; nostras ad Huntaria defensionem destinandas intra fines nostros pro subditorum nostrorum protectione eontinere cogit GO fa ctum est ut eum maxima Christiani nomInis
ignominia tisiis votosuo potitus sit, firmissimo illo religionis ropugnaculo sua impia ditioni subFiendo orentissimo Rege extincto,Christ,
que eultoribus ἀsuis adibus' gatis , tot templis prophanatis,fuseq; tot innocentiumsanguine , quod certe non aue que summo cordis dolore referre cogimur. Et quum his caterasq; Reipub. calamitatibus atque infortuni,s ille causam dederit , nune se ea moleste tubist radicat: quasi suis verbis maiorem, quam iuius operibus pro iraque cuiusvis oculis fidem haberi Oelit. Hoetamen animo hae illum seri se arbitramur,is obstrueret ora his, qui eius bieris interceptis se opera suoque eonsilio Tureas Hungariam tanto impetu inua e non cessant a uerare . Verum aborum ver,a omittamus. ad ipse'; Regi ii, teras tam ficto simulatoque dolores scriptas
. Si Christiana Religionis periculum timebatis Rempub. saluam cupiebarisiferrum,3Modiis fidei hostes stringendum eras; si vires , qua ini os vertenda ι fi consilia ad eos submouendos exercenda in nosmetipsos eonuerti,si Christiana
manum Christianum sanguinem essundere tam topere execrabatur, cur Vsemet nouis bellorum tumuliabus excitatis, Rempuv. m Ascrιmeu
474쪽
Catena Historica Lib. XLIV. &XLV. Cap.II. I
γ δ' dominia nostra ιUuasit, a Chrastianique Ianguinis usione regni sevi initium auspicatus est cur vires θ consilia nostra sepius contra communes Religionis nostra hostes destinata suis machinationibus suisque conatibus a commmni salute prorsus alienis ad subditorum n
morum defensionem reuocare coegit ' quureoties victus, Huina iustitia iussa noctra causa fauente uoties aduersam ma li experiri foramnam cum Christianisanguinis essu ne, quomo istitioria sevo .honori ac dignitati consulere
me quamuιs vera, culpam tamen m noseonuertere conatur, dum multo sanguine exi guam terram nos quaerere ait. Exigua profectoro tanti Regis redemptione , Burgundiae S. Dueatis , quem iuris nostri esse omnibus notum est. Unde Rex jse tureιurando promisit in eaptiuitate , grys libertatem confirmauisse ιllum nobis restituere velle, licet malit, si a fides, di ius iurandι oblitus , C, ΤΙ nam Re tibi. in distrimine adducere, ea les
praetere Muri , incendia, quae ei adsicribuntur. Immo Turcarum irruptionem in sorori' nostra Ludovici Bangar. regno suos numerat trium-
simus avelletur. Soror que nostri miserrimam assicant eanduionem , qui pro rebrione, pro atria, ae pro Dei gloria υιtam deuauit. Nemo Franei sium invadit, nemo ad bellum pronoeat, Si liberas Hos, quos ob des dedit, recuperare Fiat, pacta seruet. Si impossibale est, eur ut pollicitus, ad eaptiuitatem non red/t
Inuemet nos publiea salutis, suaque dignitatis studiosissimos . Herum si arma ιlli eontinuare tibet, nos,i honoris minime obliti, tantum h sem in gregem ne rum debachari non permittemus . Hae υώis nuntiamus, in iter a nobis institutum, minus perfectum , Francisci cui pa innotescat. LI. Speramus tamen, fauente Deo 't. Max. nos ita res mstras disposituros , ut eo etiam reluctante, suisque eonatibus irritis aes Peratis, nostro de Republ. bene merendi, de brone purganda l=roparanda, studio omnino satisfaciamus. Aa id enim levigesimo proximi mensis Ianuari, in hoc nostro Casteta Regna , in oppido nostra Valli silera, quo nunc
unamus , generalem Conuentum celebrabi. m. VII. mus, ubi tractabitur de mittendo eum ea, qua AU.S decet, celeritate ad Germaniam auxitio, quo in δ'
non modo ipsam defendere, sed hostium e natus infringere, eosique a Christianorum te uicibus submouere valeamus . HOanorum nanque animi hae iniuria commoti si di expert factι , vires , opes , propriumque sari memiam ultro ostierre coeperunt: nosque ad hanc expeditionem stimulant, pro qua si expedire videbitur ) non regna tantum ae 2ominia omnia nostra ,sidpersimam, anguinem , atque an, mam ipsam nostram Christo Deo Opt. Max nos
δε-u se profitemur. I 2. Si vero interea Gastorum Rui mois ranu) resipiscere contigeris, ad nostramque amicitiam redire voluerit, nos certe omne
illius commodum, honorem, atque dignitatem e V animo Promouere curabimus, illique inimriam hane libenter eondonabimus, atque de iure proprio illi cedere parati erimus , insidatir contentionibus , communibus a pisus hostes
pro si are , illosique a suis sedibus μό-uere, vel f si Deu, renesserit) in ovile Christi redire
re laeti ias valeamus. a 3. Latere vos minime arbitramur, Amia
mas Gallorum artes, qui , quo suum negocium agant, discordiasseminare non essant. Vestrum nune erit, eam ipsestrum verbis fidem praestare , ut intelligant tantorum Principum
animos se se frustra sollicitare.
Datum in Auitare nostra Granata, die priniat a Nouembris,anm Domini M. D. xxvj. Regia nostra Rimani octavo. Interim Veneti ut Caesarianorum Consi- e elia praeoccuparent, Feli is duce in Insubriam rivu. mouent, nec indigno labore Laude Pompeia potiuntur. Durante obsidione, moneta qua est' - - vides, inter manus militum versata fur. Gal- Οὐ cis. lictis etiam exercitus quamuis tardior , Savo. na receptus Cesarianis minari videbatur exi. tium,in quos Insubru odium , militis luxus , de auaritia excitauerat. Opportune tum quidem Bortinius hostium conatibus superu nit,auri,arinorumq. prieta ijs, quam iis non
magnis instructiis. Luctuosa Mediolanensis ciuitatis facies erat,& peste vel fuga incolis, atque opibus nudata miserrimi funeris squalorem ducebat. Ea tamen militum, ducusiq.
475쪽
aI. . in arcis obsidione pertinacia, ut contra Za-
'i' stium, Leuani'. suo sorbonii imperio arcem obsidentes nihil siderati proficerentista desperata vortia redemptione retro animos,si.
gnaq. conuerterent. Urertia cum nihil spei, praeter honestam stilutis pactionem superesset; a Forbonis impetrauit, ut arce tradita sibi Comi, tuto vivere, triginta aureorum milliu censu, liceret; donec eius causa apud Qesare cognosceretur. A gressus vero Caesarianorufidem suspectam habes,sideratis se adiunxit,
Laudemq.Pompeiam sue poteliati com missam obtinuit.H. vero Moneada maris imperator,& Pompeius Columna, qui Pontificij in Caesarem sideris particeps esse noluerat, segni foederatorum cunctatione non abusi, postquam varijs Clementem pacis artibus i disicassent , ex improuiso coniectis in agrum Romanum militibus, regio Romam itinere contendunt; populo'. fauente,in Vaticanum
C C ducunt a Pontifice fidem suorum militu seu-a implorante, qui cu ciuibus ociosi ad spe δε C ctaculum confluxerant,postquam liberanda PIIIa ab auari hominis tyrannide urbe Caesariani
V ,- - praecones in foro vulgassent. In arcem cum
profugisset Ctimens, vaticanam domum mitim diripuit, excussoque religionis pudori, Apostolorum Basilicam depraedatus. Hur
Moneada ad Pontificem compositionis gratia accersitus , insigni humanitate sacrum caput reueritus, nefariam militis audaciam detestatus, suam ad sacrilege ereptoruma recuperationem fidem, operamque pollicitus, animum Caesaris ab inuadendae Italiae ambitione alienum exposuit. Credere cum simulasset Clemens, pro Vretia restituendo rogauit. Spem fecit Moneada, &de quatuor mensium inducijs inter virosque conuenit, ea lege ut a coniuratorum.
partibus suum Clemens militem auocaret, eodemque Florentini, Ianuenses , senenses, Ferrariaeque Dux tenerentur. Induciae M .E h ζ quamuis Caesarianis non inutiles, nonda μοι- absque suspicione corrupti largitionibus ' animi, visui est Moneada nimium fauisse Pontifici. Columna toruis oculis liberum aspexit Pontificcm, cuius captiuitas absque ullo emolumento solum Pompeium onerabat. Clemens porro metu solutus, dum p
cis gratia Hispaniam perere cogitat, dis Sa suadente Gillo , dc Anglo , substitit i de
militem ex induciarum pacto reuocatum, aduersus Columnios, vindicta cupiditate o
inflammatus arma conuertit tanta cru
delitate , ut ab innoxijs alienae temeritatis poenas exigeret. Cum Alpianseo de- CCL inde Ferrariensium duce transegit, ut aviuersariorum vires minueret , suas a Gret . Euanuit tamen contractus , qui Lanorus Neapolitanum regnum ex Hispania petens, Alphonso Mutinae Regijquo
concessit diploma , simulque Margaritam Es φ. Au triacam , notham Caesaris , Hercias Ducis filio uxorem despondit. Clemens v ro exasperatos iniuria Lanotum Pompeium erue timens , Vandemontium e Gallia regij Ianguinis adolescentem ad regnum Neap
litanum armis euocat vindicandum. Is Camia D rem
paniae oras classe allapsus, omnia terro complet, Salernum occupat, recta indo Neapolim contendit, Moneadam cum a mala iuuentute effusum , ad urbem rediure cogit. Meliora promittebat fortuna ob Lamj imperitiam in rebus bellicis . Pompeiν tamen solertia, & Gallorum neglige tia, rem Caesaris sustinuit, quae nutaro videbatur : nam etiam Genua diuturn obsidione fatigata, breui frangenda vid
batur. Tamen quia res Insubrum non felici tentatae successii fuerant f iamque maius Franisbergius cum quatuordecim Gemmanorum millibus suo aere conductis ex
Germania per Alpes Italiam subijsset; amdax inquietunque Forboni, ingenium tim bat Clemens , ut inter pacis , bellique cogitationes iactaretur inconstans. Lanio ius igitur imminens Neapolitano regno peric lum discussit rus , Romam accepta fido, sed inuito Pompeio contendit, occi/menia CCLII. tem paci inclinatum nouis obstrinxit foruderibus, quibus Cesaris orator non nisi tria coactus , visus est assentiri . Subind Lobius iuxta conuenta, in Hetruriam profectus, Earbonis militem omni insolentia in Pontifieios grassantem compositurus , sed frustra: miles rapinis assuetus, de qui stipe diorum inopiam sola praedarum libemto fretus sustinebat, neque ducum suorum im
476쪽
Catena Historica Lib. XLIV. &XLV.C I. 477
s .. m. perta aeciperet , sed daret. Unus erat Fr
2 δ nis Uins animo, ac corporis mole propeia MV1 modum gigantea, cuius dignitas inter suos inuiolata constabat. Sed hunc Ferrariae imparauerat in morbus reliquerat. En nummi triumphales, cum duobus iconismis. In primo Aquila est in Basilicos & angues hostes rei ni suos a te bello subactos. Lami , Forbonber.
barius minor auctoritas. Eum belli inscitia, hunc: -' perdita Francisio fides contemptum redde.
me bam. Forbonius itaque effrenato exercitu ad
hostium, vel suorum militum ferociam im fringendam usurus , ab Alpissio Ferrariae Duce, commeatu abunde instructus, agris Bononiensium expilatis, via Flaminia ad ur iam recta incessit, Felirio Venetorum Duce, & Micha.le Galassa Gallorum Imperatore , turpi satis latebra, ignominiosoque ii more se se occultantibus . Magna interim celeritate hostem, praedamque occupandam miles ratus,sine impedimentis, sine tormentis Romam properauit, nec victus penuria, nec densis imbribus, qui frequentes de coelo
cadebant, exercitum remorantibus, sui aduentus propemodum nuntium anteuertit,' nemine cursum prohibente . Clemens certior factus aduenientis hostis, sera cogita. uit remedia. Tres Cardinales pretio indicto creauit; sed pecunia ob tumultum numerari haud potuit. Romanos conuocatos orauit, ut pro aris, ac focis aduersus nefarios latrones a vera religione abhorrentes sortiter pugnarent: qui ditiores essent, in militum stipendia pecuniam conferrent, sed nemo quicquam contulit. Dominicum Maximum Tam . loculo una cum aureo laqueo, post victoria de Pontificio inter Padum ac Mincum reportatam, cu caede Io: Medices Pontifici jStrategi
quem Lutherinus homo collo Pontificiqinter Romanos opulentissimum centum CCLI R
duivaxat nummos aurem obtulit; scd meri- Misae Mi
tas dedit auaritiae paenas, nam cum liberis 'captus,&omni suppellectile amissa, magno aere coactus est libertatem redimere. qui Aretio praesidio erat, deratos de Forknij discessu, sed tardius, admonuit. Bybonii celeritas &Rentis impudelia fatale urbis maturarunt excidium. nmu,qui in repentino tumultu, magnam ex Cardinalium, Pontitacumq.familiis,ex artificum ossicinis, & ca ponum tabernis, hominum haud militiae assuetorum turbam conscripserat,& Vaticano
subumio debile quoddam vallum , sed eius iudicio satis validum adiecerat, eam de tuenda urbe, saburbijsque spem conceperat, ut Tiberis pontem perfringi non pateretur, quem multi deijciendum putabant, ut saltem urbs, si non suburbium, defenderetur. Portinius III. Non. Maias in pratis urbi pr pinquis castramentatus, tubicinem ad ci mentem misit, & ut sibi regnum Neapolitanum contendenti urbs pateret, postulauit. Quod quum negatum fuisset , postridi primo diluculo , densa pruina exercitus conspectum auferente , Vaticano sub bio per montem, qui vulgo S. Spiritus diciutur , appropinquauit . Portentum narrat CCLV.
Bellatus . Signifer Pontificius custodiendae muri Vaticani suburbij ruinae destinatus ,
Rorbomum cu paucis inter vineta accedente, Ocio 2 ut
477쪽
J--n, ut locum oppugnationi comodissimum ni = ' taret, intuitus, tanto terrore perculsus fuit, ut in saburbium iugere te existimans colura per ruinam descendens, recta ad Borianium contenderit. Forbonius multos milites vexillum sequi ratus, paulisper substitit, suos, qui
sequebantur,expectans,& ut pilenae signum daretur, mandauit. Signifer tubarum clangore experrectus, errore cognito, lento gradu per eam,qua egressus erat, ruinam in suburbium reuertitur. Forbonius iter sibi quasia, His diuinitus commonstratum ratus, oppugna. ςς-tur. tionem accelerari iussit, & primus scala manu tenens, quum ruinae admouisset , de
aliquot fradus confecisset, siclopeto a suis emisso, in femur ad inguen ictus, temeritatis penas luit , laudandae fortitudinis miles, nisi cum euersa sede Roma, sacris'; impijs- sine violatis cecidisset. Id an fortuito , vel
consulto euenerit Z sunt, qui dubitent. Iam Caesari suspectus, quia sororem Eleon amin matrimonium promissam assequi notia potuerat; ius promissionis loco far,in diolanensem obtulerat principatum , ea tamen conditione, ut eum militum numerum
aleret, in cuius stipendium quadruplicata eius principatus vectigalia satis esse non possent: quod ut conficeretur, in priuatorum fortunas irrumpendum fuit. Ita Fortinium di Mediolanentibus grauem , & militibus quibus integrum non pendebatur stipendiu, Cesar iamlum reddidi ζ . Lanotus an quid clam in Forbonium molitus sit Peliarius dubitat: Trebonio porro Romam diripere in animo non fuisse Peschinus Boius, qui expeditioni intererat, amrmat, sed iustam in mi
resin litum stipendium pecuniam inde conficere,
B.- , de acceptas a Coare iniurias viturus,regnum
in Neapolitanum inuadere, quo illum extrema desperatio adegerat , ut sibi Franeis
cum Regem conciliaret . Fuit Bybonius ex celsa, quadrata, robusta statura, colore fusco. Vir vita integer, alieni non appetens, ita temperans, ut cum unica uxore rem tabere diceretur, quamquam corpore mutila procreandae soboli minime apta . Historia moveterum , & recentium, mirum in modum
studiosus, bello strenuus, foris, domiq; clarus . Mijs suis citeri s populis sibi obnoxijsita charus,ut multis post eius mortem annis, caelum fuisse non crederent, redicurum res perarent: patrimonio inique exutus , a M. ἔφη
lare circuli riptus, & alieno solo quasi exul, militi externo subiectus potius , quam imp.rans , multa praeter vitae instituta patrare coactus est. Mortui cadauer Germani Cale. tam deportarunt, &in aede hoc addito epitaphio collocarunt. Aucto Imperio, GLlo υιcto, Superata Italia , Pontifice obsesse , Roma capta, Carolus Forbonius in victoriae
seus hic iacet. Caesiuin Borbonium princeps Arausius eius propinquuS , qui tu ta Con- Cconscendebat, pallio iustit operiri , ne ducis
morte milites coniternati, ab oppugnatione
discederent, qui ubi circiter duas horas pugnassent, in suburbium muaserunt. Clemens in Vaticano palatio pugnae euentum expectans, postquam hostes in suburbium irrupisse audiuit, in molem Adriani cum aliquot Cardinalibus confugit, spe cum Cesarianis conueniendi. Hi autem victores, primum ad diripiendam Petri aedem , Vaticani pa
latium accurrerunt, tanta attrocitate , ut C fa
fugientes nec ipsa templi adyta, sacrorumq;
protexerit religio, sed inter aras diuum ope, ac hominum miserationem implorantium ora ferro violata sunt, facinore olim nee G thorum , Vandalorumq; populis tentato Expugnata virginum iuxta ac matronarum, quamuis iurata Deo, hominibusque pudiciatia ; Principum , ac purpuratorum domus ferro, direptione, incendioq; vastatae, nulla, ne Legatorum quidem reuerentia. Hispanorum non minus crudelitas acerba , quam auaritia probrosa extitit, ut qui arcanas familiarum opes, exquisitis etiam in nobilissima corpora suppliciis indagarent, neque ab ipsis mortuorum sepularis , cadaueribusque rapaces manus temperarent. Germani a primo impetu, quo armatos vel ceciderant, vel repulerant, minus feroces libertatem capti.
uis modico pretio dabant, ad mensas, & p cula ruebant ,& in solos Cardinales , Pontifices , caeterosq; lacris ministerijs addictos,Luit ranae sectae labe insecti seviebant . Car. dinalis Senensis quamuis Cesarianus, ubi cuHispanis certo pretio, tam pro sua libertate, quam pro palati j sui immunitate conuenisset, a Germanis captus, & palatio direpto , pugnis contusus, apertoq; capite alio deductus s
478쪽
Catena Historica. Lib. XLIV. & XLV. Cap. II viro
sae. . ctus , libertatem suam quinque nummum a ' aureorum millibus redimere coactus est. Eadem fortunam Cardinales a Minerua , &Ponseta subeuntes, vestibus sacris induti , asini': insidentes per ludibrium, per totam urbem deducti sunt. Lum. Pompeius post biduum urbem ingressus,e. - cum promiscuis omnia cedibus completa spectaret, suiq; ipse consilii immanitatem
zisera perhorresceret,lacrymas in tanta occumbentis patriae calamitate non tenuit r doluitque incolumi Clemente, ad penam hostiliter qu sito, summam malorum in capita innocentis vulsi derivatam esse. Quare indignatione in miserationem versa , oinni qua valuit auctoritate, apud milites . contendit, ut humani. tali locus esset, aliorum pudori, aliorum vitae ac libertati aequis conditionibus consuleretur; Ipse, praeter laborem, nullis sumptibus parcebat, ut matronas, virgines, patres ab hostili petulantia subtraheret. Expiraro cum crederetur Roma, sub cladis rei pirauit auctore, dubia an plus odiis oppugnantis , vel miserentis deberet amori. LIX. Post Fortunij mortem Pίilibertum princi-- Σ Pem inausem imperatorem sibi,sed non ea eustidia dem auctoritate delegerant milites . Auran- tu denique , Lanora, risitio, ac Moncada RO-mam confluentibus , his legibus Pontifici liuberior custodia constituta est, ut quadragiin Sat--ta nummum aureorum millia furenti, iti ''pendiorumq; debita postulanti , militi virutim exsolveret: di praesenti quidem aere deacem millia iussus pendere, tam diu Caesarianorum militum praesidijs in arce custodiendus , dum illa exhiberet. Mox Neapolim,aut
Caietam, donec Cesaris voluntas explorata esset, concessurus. Dedit, accepitqi fidenti. Pontifex, militumq; cullodiae lub Alarcone Praefecto, secum tredecim Cardinalibus ex pacto commisit. Interea urbis quietem omni libertatis , ac flagitiorum genere , Germani,
Itali, Hispani fatigabant: quos ubi ad castra
extra urbem Lamius,& H Ius reuocare coin
narentur, a dissoluto militari vulgo seditiosis vocibus bellorum mercedem deposcente , uteri, ad necem quaesitus, aegre tumultuantium ferrum euitauit . Legum, Ducumque excusso freno , suo quisq; vivere imperio,nihilq: sacri humaniq; reuereri miles caeperat. Tantaq;insolentia in nobilissimam Vaticane domus bibliothecam grassati sunt,ut vel scelerate perditis, vel avare loco, pretimi transportatis selectissimis voluminibus,damnum Europae dederint, omnium eruditorum la- cccxcrymis deplorandum. Neque Caesaris auctoritas tantam valuit sedare tempestatem, qui coanon si cha simulatione , Romani Pontificis ,2 tenti'. uniuersae calamitat E detestari vide- I istam diceret: n i prompta stipendij facultatur, Vc quam neque suo ab imperio profe- l late componere posset . Quocirca datis ad Chri
479쪽
-- Christianos Principes, in primis Gallorum cc α Resem cuius offensionem Armidabat li
ς - μ stris purgare. facinus conabatur . Negabas με. se huius ealamitatis auctarem. Pontifcem a cusabat, quod violatis induetis, perfide militam pra-easset Isibi imputaret, qui in Columniarum innaeentiam usquam barbara ferita. r. sauisset. Nil proinde mirum, miles, insito fare, inuitιs ducibus, urbem inuaserit. Dei manum Clemens agnosceret, qua fallentem in Oirga furoris visitauerit. rantum nihilomi nus ex hae ad se vιctoria peruenisse doloris, ut victus , quam victor saberi maluisset. Omnia opterea offerre pacis consilia, eum nullam υ, Astria captare fructum intenderet. Primus gratulatorius est nummus in honorem Carolicusus, expugnata per militem
Roma, quam Tyberis secat, sic θει nisi honoris ridi restituendi imperioi citata ea. R
liqui nummi memoriales sunt, & ex sacris vase conflatis, quibus Clemens PP. in arce Angelina conclutus libertatem redimebat,&militum auaritiam saturabat. Interea ad euitandam violentiam missi. CCLXA. tum stipendia flagitantium Pontifex, exsa--τ7. Cris templorum vasis , argenteaque suppel-- Methctile pecunia conflata, tum purpureis alia
μοῦ. a. quot Cardinalitiae dignitatis galeris pretio
venditis, efferatorum hominum auaritiam saturare tentauit, ncc potuit. Idcirco auro deficiente, obsides exposcenti militi, op lentiores Principum obtulit, quos a vinc
lis , de patibulis fuga subtraxit , curant Pompeio. Inter haec pestis ita Romae grassabatur , ut in ipsam etiam Adriani molem, CCL magno Clementis discrimine, penetraret, με ε euius nonnulli ministri luepolluti perierunt. Clementem Caesariani praefecti Caietam deducere cupiebant: sed ille varijs artibus, calam M. quoad poterat, obstabat. Cesar, ut in His paniam deduceretur , optabat: at omnes..Σ His ni proceres, populique nimis inhumanum, immo nefarium esse clamabant, si Caesar Romani Pontificatus propugnator summum Christi legatum in custodia detineret . Interim communicatis Franciscus,
ac Hemicus, Franciae,Angliaeque Reges consilij , Ctimonii, apud Caesarem libertatem Vrginant. V nde certis legibus concedendae, L noto Caesar potestatem secit; sed stipendiorum inopia efferatus miles, nulla dueum MI. . audiebat imperiar donec pestilentiae malis , 'in δ' simulque Laut reci successi Bus constentatus exercitus, ad mitiora respexit consilia, tumorque, Optimus morum corrector, per
suaderet, quod honestas non poterat. Iam Galli praeter Bostum, re Alexandriam, e pugnata taliciter Papia, tot nuper aduersiis riorum viribus indomita , per Insubriam ram ex Romam pergebant. His iuncti Veneti, Flo 'rentini, Mediceis ex urbe deiectis, pro libertate Pontificia arma sociabant . Andreas Auria maris Imperator , Gallica classe ad delphini portum Hispanos debellauerat, vi ctorque Genuam patriam ex Adurniorum, Cassiarisque potestate ad Gallorum partes traduxerat: ut terra marique Caesariaqi iam hostibus impares cederent Pridie itaquOCal Nouemb. de Clementis libertate ita conuenit, ut praeter supra eonstitutam pecuniam, decima per Histamam Pontificia, atque in sa- rei belti 'asidia collecta, Imperatini in praesentes necesptates rederent; Mediolanensis ae antitani imperiss iura Carolo per Clememtem inuiolata clarint . Ostiam , Veteremque urbem pignoris loco acciperet. Cum vero pontificis familia ea laboraret fame, ut asininis carnibus avide vesceretur; Lanstio quoqu Caietae defuncto, Aurantius in regno succederet, Hugone Moneada, duri , callidique ccum. ingenij, omnia administrante; veritus Cleia C in mens, ne pacis decreta duriora redderentur, ad purpuratorum Senatum Neapolitanos aliquot proceres pretio ad legit , obsidesque ex eodem ordine nonnullos reliquit, ut vel auro praesenti, vel obligata fide, contum
eiam inflecteret militum. Quo facto, op tam consiliumque Pompeio suppeditant , sumpto Clemens mercatoris habitu ut vul- ,-gus falleret militare ὶ noctis silentio, arce, -- satque urbe dimissus est, postquam serem
menses inter barbaros, omnique cum icet rum, tum morborum tabe corruptos milites, non sine ingenti vitae discrimine vers tus esset. Liberato Pontifice, Lautrecus no ua abs Rege accepturus consilia, exercitum
per agrum Bononiensem diuisit: Caesaria. Dis per Romanam prouinciam, regniquein Neapolitani limites quiescentibus . Duo messitatam coeuntes societatem Galli , de
480쪽
Catena Historica. Lib. XLIV.&XLV.Cap. II Gi
Angli, publice per seciales bellum Caesari
iunctis Italiae viribus denuntiarunt, quorum orationem postquam explicata, lataqu
fronte excepisset Carolus, oratores conIederatorum, Anglico dimisso, eustodiae; ines sit, circumuentam perfide suorum in Italia Legatorum immunitatem questus . Mox Foxius Lautreei Dominus auspicatam bello fortunam prosequi iussis, & Neapolitanum regnum inuadere, per agrum Picenum, capta Aquila, nusquam obuijs hostibus, ad
reges viscera penetrauit. Caesaris exercitus, illo rerum dilcrimine, Roma euocatus, i stratusque duodecim peditum, unumquiequitum millia, ex quator &viginti arm torum millibus censuit, caeteros luxus, a sumeserat & pestilentia. Iam etiam prist, nus ille animorum vigor, inter luxum, rein rumque affuentiam mirifice hebetatus , nihil in milite ad pugnandum audaciae reliquerat : ut cum Neapolim contendentibus, haud Troia procul, Laurereus praelium OL
ferret, timide illi noctis beneficio se subduceres pugnae aleam subterfugere. Laut reco vero insequente,omnibus confederatorum copijs,
Neapoli obsidentur, ubi varijs velitationibus Aurantis , Vastioque plerumque adue sis, intra urbis moenia conclusi sunt. Decli natat iam Caesaris fortuna r Urbes Hispanam detestatae arrogantiam, Andegavensium gesta ad memoriam reuocabant. Urgebat mari, terraque Gallus obsidionem: nam ex Liguria classem admouerat Auria, cuius
consilium praeoccupare Moneada statuerat,&classem in sinu Salernitano opprimere , iunctis ad classiarium militem veteranis Hispanorum millibus; sed exploratorum diligem SMAM tia Aurianι praemoniti , adscitijs vici 11im scio tarijs classem muniunt, atque ultro in hostem occurrentem alto pelago prouecti, magnam a prineipio stragem edunt,cu unus tormenti globus a Philippi Auriae pictoria laxatus quinquaginta Hispanoru discerpserit,
plures debilitauerit. Acriter,pertinaciq. animovirinq. concursum, Aurianis tandem est relicta victoria,adeo cruenta,ut nemo victo- .
rum sine vulnere discederet. Moneada Caesarianae classis praefectus,mari haustus occu- C Cbuit. Vastius, caeterique Duces capti,urbem fere traxerunt in vincula; na & Germani sub-misti auspicijs Ducis Brunsvicensis in Italiam tra ducti,commeatu deficiente , conuersis retro
signis,dispersi abierant. In summo discrimine res erat Austriaca ni in tanta rerum desperatione Cssarianis inexpectata Andrea Auria
Genuensis Architalassi mutatio, saluti fuisset. Ponti fici js, Gallicisque is stipendijs conductus, cum nuper captiuos Caesarianos petenti Gallorum Regi sistere nollet, Rex i, dignatus verbis minacibus exacerbatum se abunde ostendens, eo Auriam adegit, ut per Leuam, Caesaris gratiam aucuparetur. Dicunt alii, quod cum Murnios Caesari addu ctos Genua eiecisset, admissis in urbem Gallorum praesidijs , ubi patriae libertatem mili tari opprimi insolentia, tum ad Sauonam rei
maritimae negotiationes transferri magnopere doleret, aegrum hominis animum ador. ii Caesariani duces, quos captiuos lenciae, promissionibus tentarunt, atque etiam ex- Casari pugnarunt, ea ratione, ut Genua sub Caesa ris patrocinio libertate frueretur,ac Genuen- δι ι .sibus Savona oederet. Pacta haec eum adpro basset Carolus, odium hactenus Auria in AEDEO acerbe exercitum pari ardore in Gal. conuertit , ut patriae libertatis, aetema nominis memoria vindex esset. Meritas it que cum duodecim triremibus , Caesaris stipendia, Caietam appulit, ubi Imperatorios Duces captiuitate exemit, Caesarisque milL