장음표시 사용
481쪽
tiam publica insignium commutatione prinsessus. Nec multo post Genuam delatus,po tuque receptus magno exultantis patriae gaudio Gallos eiecit, optatamq. Genuae cum libertate reddidit tranquillitatem . Savonae etiam Genuensium opes, gloriamque aemu lantis portum lapidibus, ruderibusque impletum, nauigationi fecit inutilem. Populus vero Genuensis ad huius rei memoriam Colossum ex marmore praealtum cum hac inscriptione et erexit . Andrea Auria Ciuior. Felicissi κrue vindici, atque authori Publica libertatis Senatus Populusique Genuensis posuit. Lubet hic addere Ianintalis carmina aiaspectas barba horrentem, saeuumq. tridente Imperium pelagi magna ditione tenentem Aurius est: nis ille modo labio. Asiae l. Pratarum horror, sedi formidatile nomen: Sed terra decus Ausonia , noua gloria
Dc patriam l1nνη concussam turbine belli Firmauit pace se mira sectulit iras . Ua gratasuum Lirinum Rejublica eluem, Et etate frauem, st meram ingentibus merolestis ceres, quos ιθε ab origine prima
Excoluit, celebrem aeterno sacrami sonore.
Nummi postea honoraris latus alterum hierographiam habet, quam triremi
lle peditum, centumque equitum integri, ratioue idonei superessent. Hinc obsessi,
i, pro Carolo R. aedificatae, appingi voluit Auria. Calidum ei ad Deum votum, idque duplex: alterum ut in itinere periculoso bdus illud l decim millium sibi praeluceat, quod tres Magos Orientales mopere erexit Mintremum usque deduxit : alterum ut diuinum sibi adsit numen in hostibus suis con . figendis, superandisque. Id enim tela ἀ stillaeirculata significant. Nec defuere Superi Gallis rependere sortem. Pari lue, ac Caesariani Romae, Gallus fatigatus exercitus, ita contabuit , ut vix
hostium torpore ac silentio prouocati, i reliquias exercitus iam abitum meditantis, estuli, vix armis serendis idoneos Auersam compulcre, ubi intercepti carcere, hauerunt aut morte. Sub haec Capua, Puteoli, Nola
Gallicis infesta praesidiis ad fidem Carali reuocatae. Frigeraeus Caietanus, Boviani Dux
Henricus, cum alijs quator illustris familiae viris defectionem sanguine expiarunt. Fria derisus rem Carasse Melphi princeps , ac
Simon Romanus contra Alphonsum Daualum Vassium magna obstinatione Apulos , Calabrosque in foederatorum obsequio constantes propugnarunt. Haec in Neapolitano re sno an ps fortuna ludebat . Inter Insu Sres Antonius Leua eductis Mediolano co-
pijs, Papiam invadit, Gallisque omnibus i ternecione deletis, felici occupat conatu; sed deficiente ad militem alendum stipen dio , edicto cauit; ne quis Mediolanentium Domi suae panem pinseret, praeter eos, qui facultatem pretio parassent . vectigal hoe
satis fuit ad alendam utramque equitum, peditumque militiam inter extremas calamitates ; nam in modios singulos tres aureos numerabant pistores. Pene itaquOconfoederatorum fractos animos , Fani Paulini comes ex Francia cum quatuor- exercitu allapsus , sum-
tantum millibus ad urbium defensionem instructus , cum Gallos declinare crederetur, ad Landrianum occurrens , felici pretio Gallum attriuit , Comitem coepit una
cum Chastillonis , Lingonis alijsque copiarum prefectis,simulque propugnandae spem ademit Italiae.
OVinquaginta iam annos alternis cladi bus fatigati Geldri, & Belgae , RUse-mιo cum Mursi' Comite pro Geldro: Schen- Κιο & comite Buram pro Belgis copias ducente, Gorc ij tandem Carolus Caesar, Belgarum Princeps, & Carolus Dux Geldriae e tinctis odiis, mutuis pacis vinculis ita sociatiiunt; ut Geldriae Dux Gallorum foederibus renuntiaret , Caesarique aeterno amicitiae pacto adhaereret, occupata a Caesarianis odipida reciperet , eaque clientelae titulo a Cardo tanquam Brabantino Duce, Hollandimque comite possideret. Virili vero legitim que deficiente haerede , ad Brabantinos veriusque sexus possessores transirenti dote tamen nonesta taminis ex Geldrio supersti tibus reseruata, Regis vero Ultrahetlina , i cum Antistitis sui Hrenti Eauara consensu, '
482쪽
Catena Historica Lib. XLIV. &XLV. Cap.II. 483
--.So. iurisdictionem omnem , sacra exceptata, , t comitem transtulit , Caesarique solemni sa SHAU. in Carolum Bratantiae Ducem,&Hollandie l cramento est obligata. Τ' '
/ diuisis regnorum liudiis, primi fuere Boliemi, qui decligendo Rege coirent: alij pro Ferdinandi Austriae Archiducis , qui Annam serorem Ludovici Regis duxerat, iure haereditario nitebantur: alij id generis
successionem improbantes alio tendebant. Ferensiainius, de Cavia absolutam Regis cooptandi libertatem in 'diebracio usum U Patam praeserentes, Procerum animos de LV ... suffragia pro Gmbelmo IV. Savaro sollicit, runt. Cessit quidem Ferdinando coron ;sed Guilι Amo decorum fuit, Boici nominis existimationem apud Bo mos tanti fuisse, ut, quod in Aserto Pio eligendo frustra tentarant, nunc in Guillelmo felicius successuruω arbitrarentur. Pacifica fortuna fuit, quia Ferinandi gloria Gmlulmum non deprel Iit, nec GMbelmi secunda apud Bohe- mos fama Ferdinando suspecta fuit. A Bohemis itaque Ferdinandus inauguratus, ade e Hungaricum aspirauit diadema , & habuit
LXXIV. quamuis Ioannem Zaiuodam Transiluanum,
a. 'zz Ciliae Comitem ad sceptrum usurpandum
ι..d. plurimi exHungaris admitterent. Ferssinania r. m. dus vero &suis viribus, & aliorum fauore potentior, Ioa ruem praelio ad Toccatum victum, figatumque facile, occupatis regni
possessionibus, eliminauit. Qui cum frui tras mundi Polonorum regis opem implo rasset, Lasei Siradiensis P latini exitiali comsilio, operaque, legatione ad Solimanum in. stituta, ei se clientem, vecti lemque perpetuae seruitutis onere , constituit, si per il- m Mn. lum armis amisso regno restitueretur. Grata tata . . fuit Sotimam oratio, ut per Christianorum discordias in Europam irrumperet. Eodem tempore urgebat Lutherana factio numero, viribusque potentior , nec longe nonnulli Principes, inter quos Philinus Hassiae Dominus , occasionem quaerebant ut in orth, doxos ferrum stringerent, quam aliena suppeditauit perfidia. Georgius Saxoniae princeps , Philipi socer, constans assirior R e e manae fidei, Domi suae nobilem ortu alebat, LX X V. hominem, oetonem Paetium, sed Lutheri
opinionibus occulte deprauatum. Homini Lutherano consilium erat, Germaniae principes inter se committere ; Pro causa homo versutus arripuit foedus inter Ferdinandum
Austriacum, Boicos principes Guibelmum,& Ludovicum, de quosdam Antistites, Ratisbonae initum ante quadriennium, legibus ad mutuam fidei Romanae in suis Prouincijs tutelam constitutis. Agebat tum apud optimum Principem viciis Cancellarij . Hac abusus occasione ut formulae fidem faceret,
adhibuit furtiue Georgi, Ducis sigillum, .l Tum Landrauium opportune nactus, suis rebus prospicere admonuit, quod non tam ad religionem, quam ad ipsum Lanserautum una cum Saxoniae Electore opprimendum foedus percussum esset. Signatum a rographum an a graphu nudum prompserit dubiu: sic caepit Landramum, Ut com nicato cum Saxoniae Electore consilio , bellum validasque copias uterque pararet. Dum caeteri Principes, comperto apparatu, in res suas intenti, mirarentur, quorsum tantum armorum spectaret. Lan ramus socerum Georgium Saxonem per literas hortatur , ut foederi nuntium remittat, unaque mittit sederis formam. Georgius nil eiusmodi conia scius, figmentum detestari, petere a genere aut horis nomen, de tabularum autographu. Idem urgebant Principes alii, tumultuarios colligentes delectus, ne imparati prorsus o primerentur . Tantorum Principum inficiatione moti Landrauius, & Saxo c perutcunctatius agere ,& ad inuestigandam veri
tatem non recusare conuentum. Ubi in rem ventum, cum Paccius a Lanserauis vulgatus, nihil praeter dolos probaret, falsi conuictus, damnatusque, Latagrauij patrocinio mortem quidem euasit, sed non infamiam Reliquo vitae tempore profugus, ad extremum Antuerpiae, post longum caree-rem , & grauissimos quaestionum cruciatus,
abscita capite, in quatuor partes disiectus
est.Quatuor florenorum millia,cum ei Land- grauius soluisset, noluit arma ponere , priusquam belli consequeretur expensas. Mogum
483쪽
meis Legatis iactare diceris, quae ad vellican dam fame nostrae integritatem spectant,non tinus Septemvir, Antistites Bambergensis, & Herbipotensis, non quasi commeriussent ,
sed quia proximi erant, in quos primi belli impetus verterentur , nec ad excipiendum pares illis essent copiae, ne obruerentur, periculum redemere centum aureorum
millibus. nisis-' Ilater Caesarem quoque ac Franciscum ιν δε- Gallorum Regem adhuc inimicitiae flage bant. Franeiscus ubi legatum suum in cu- GaIIG. stodiam datum resciuit, Caesaris legatum in
Castelletum Lutetiae arcem condi, mercatoresque Caelari obnoxios passim in Gallia retineri edixit. In cultodiam dedit &Caesaris legatum Anglus, quem mox nihil in suo innovatum certior factus dimisit. Sic bellum in dies magis accendebatur, &Principum odium,qui se vicissim non solum armis, sed
contumeliis prouocabant . Controuersijs,
bellisque quae cum Rege habebat, ut profundendo Christianorum sanguini parceretur, se singulari certamine perlubenter finem, impositurum Gratianopolitani Senatus primcipi tum Regis legato biennio ante Caesar duxeratnd heraldo Gallico bellum siti Regis no mine denuntianti Caesar repetiuit. Sermo nes hi cum ad Franciscum perlati essent, ipse
conuocatis V. l. April. totius Galliae proce-xibus oram omnibus Principum,liberarumisque ciuitatum legatis, totoque aulico comi
tatu in maiore Parisiensis palatis aula, ingenti pompa, Regali solio sedens, Nicolao Pere noto Granuellano Cassaris legato, ut dimitteretur petenti se se excusauit, & quod eundem imcustodiam dedisset, Caesarem in cauti fuisse docuit, qui Gentium violato iure, in suum, foederatorumque legatos id prior ausus esset: sed quandoquidem, ut Batonam proficisceretur, decretum erat, ut tam ipto, quam,
eius, foederatorumque legati eoaem tempore libere ad suos redirent, ut literas suas ad Caesarem ferret, praecabatur. Hae libellum duelli continebant, quas ferre recusante Granuellano, heraldum una cum illo se missurum, qui eadem denuntiaret , adiecit: ut illi libere Caesarem adeundi, redundique tesseram dari Granuelianus curaret . Id non permittente Caesare, libellum alta voce co ram omnibus legi, &. in acta referri imperauit , qui haec sire continebat: Ela coram ferenda forti viro ignominia . Oblitu, fidei datae asseror, tuisque cxcesisse manibus perfidiae reus. Equidem omni obligatione solutus fui, postquam transactione mutua praestanti fidem, fidem non haberes; cum eadem me amicum,qua hostem antea,corporis custodia inclusum sepseris,& libertatem absque liberata te obtuleris. Quocirca si meum crimineris abitum, siquid a me commissum contra viri Principis ossicium asseras, diserte ego te assero mentiri. Fixum mihi est, honorem atque existimationem meam cum vitae etiam dis crimine tueri. Et quid verbis armisque cum tot hominum excidio contendimus, nostro duorum, ad quem me prouocas, gladio hanc litem dirimamus auelloque quo postulas,experiamur viri causa &aequitas faueat huic locum tempusque designa . Si congressum hunc disseres, soli'. in famam meam verbis
debacchabere, totius ad te controuersiae turpitudinem pertinere declarabis. His C in mense Iunio Montisne per destinatum Parisios ligatum ita respondis . Falleris, cum me tuum criminari abitum existimas; dilatum accusereditum.Nonne abs te iuramenti fide confir malum est, in meam te potestatem custodi que rediturum,nisi sancitae pacis leges impleresὶ Si negas,tuis euincam sigillis ac literis. Si concedis, ut debes, quomodo laudati te Primcipis ossicium implere asseris,cum in ea re tadem fallas,quae & obligationis tuae est, & ρο- testatis Amrmo, & sine mendacio quidem, turpiter abs te factum, & scelerate. Et quoniam duello huic cotrouersiae ab luendae assentiris, conditionem accipio, locumque ad illud designo flumen, quod Fonterabiam im ter Andaeamque labitur, quem sine recusare minime poteris: nam si & tuam, & obsidum liberorum ei salutem,ante biennium credidisti, nihil erit cur modὰ declines. Ne verΘdNsceptatio mora longiori differatur;mittantur viri nobiles, carumque congressionum no imperiti, qui de loco, de armorum genere, doque certo constituant tempore. Quod si intra diem quadragesimum ab accepta epistola nihil responderis, dilationis in te residetabit turpitudo, atque ad alterum non seruatae fidei crimen, nouum illud adiicies.
484쪽
Catena Historica Lib. XLIV. &XLV. Cap.II.
His literis Legatus in Galliam profectus, atq. ad Franei secum pro concione in proceruturba sedentσm admissus postulante Rege,
an duelli formulam adferret ) respondit, &
erre si praeterea, qua adderet habere,pereis re vero, ut ex manda to Caesaris, publice ea sibi
recitare ticeat.Rex ad ea indignatus,negauit ab Sal. Anu.ςo quicquam se, praeter formula prouocatio. ''nis admissurum. Qua cu seorsim detrectaret Legatus,memorant cumstate Rege, neq. publice illu auscultasse,neq. literas admisilla, sed verbis aliquot comutatis,excessisse concione.
AEMICI LAPSUS ANGLORI M REGIS. Anno 1118. HEnrici & Francisci Regum licet arma
coirent, non ita tamen bellicis rebus deditus erat Henricus, quin & amoribus vel potiorem locum daret,quibus victus ad insaniam delaberetur . Catharinam Ferdinandi Taraconensis Regis, de Elisabetha Castulonensium reginae filiam sanistissimam scomi nam uxorem duxerat Areturus filius minitam. Angliae Regis maior natu filius, quae viro non ita multo post immatura morte sublato,de patris soceriq. consensu, Iulio II. Pon. tis Max. adprobante, Henrieo viri prioris
Germano fratri nupsit, ex quo filium, qui paucis post mensibus fato sunctus est, suscepit. Suscepit & filiam, nec ullos postea libe ros genuit. Hinc mascula prole priuari Re gem Angli murmurabant, quia incestuosuesset coniugium: tametsi propter teneram Catharinae aetatem Arcturus cum illa rem nunquam habuisse diceretur. Hanc calum. niae ansam arripiens Thomas riseus, mox
Eboracensis Carὰinalis nuncupatus, Henrico suadere cςpit,vt Catharina ropudiata, alia ex qua mareS procrearet, uxorem duceret: non
deessse Parilienses Theologos, qui matrimonium incestuosum, nullum esse confirment. piendorum causa, quam quod Annam Bolanam humili loco natam, sia in Reginae aula educatam depcribat squae tamen potestatem sui corporis Regi,niti matrimonio copulata negabat, ex sororis namq. Mariae υτ nuper familiariter cognitae, iamq. euilescentis gratia , hunc amorem , nisi coniugalibus adit rictum vinculis,inflabilem didicerat Rex Ebo. racensi auscultabat: neq. tamen quod animo conceperat vel illi, vel aliis indicabat .Hoc ubi E racensis coniectura assequutus fuit,neque diuortij dissuadedi, neq. Regem a Bolana reis uocandi audebat. Plurimis itaque consultis Henricus Theologis, qui ad gratiam concionari sepe solent,matrimonium cum Cathan inna nullum declararunt: & legatos Henricus ad Pontificem misit,qui diuortium firmaret. Clemens qui inter Cesarem & Gallum neuter stabat,ac de virm dissidebat,Angli amicitia, C C& postulata aperte reucere non est ausus, sed rem protrahendo,spem Anglis faciebat. Ipsis Rw ΑΜ-
vero importune urgentibus , Camerium ata
Cardinalem legatu in Angliam misit, & causam ei,& Eboracensi commisit. Imo Campegio rumor erat diploma dedisse, quo matrimonium nullum pronuntiabat: quod clam Id tentabat Eboracensis,non ut Hemico mares Anglo Regi, & Eboracensi ostendendum im- nascerentur,sed ut Cesari iniuriam inferret, poluit,vulgandum tantumodo, si res in iudi
a quo ut omnium mortalium arrogatissimus contemnebatur: vel ut Regem Franeisum demereretur, nam matrimonium intςr Henricum, &aenatam filiam Ludoviei XII. Galliarum Regis prouocare in animo habebat nondum enim Ferrariensi Renata nupserat, quum de diuortio faciendo cςpere sermone. Henricus non tam liberorum marium suscicio aduersa Regi procederet: proinde Rex
non aegre moram pateretur. Interim Caesari reconciliatus Pontifex , cum igne cremari diploma iussisset, idque Camperatis executus esset, commutataq. 1ententia, causa Romam
ad Rota reuocata fuisset , indignatus Anglus, a Romani Pontificis auctoritate discessit. dhaec Deo dante,repetam in vitis Pontificum.
DE RELIGIONE INTER GERMANOS DISSIDIA. Anno i 1 19.
TAnxis odijs, Christianam iactatam Res
publicam, Turca dum cogitaret opprimere; ad componenda dissidia Carolus animum conuertit. Indictis Spiram comitiis, conuenere pro Caesare Ferdinandus frater,
Tom.VII. Fia risus Palatinus, Guillelmus Bauarus, cuduobus Episcopis Tridentino , & Hildeshemio. Aderat Elector Saxoniae cum Melan-cthone, sueque factionis hominibus. Vtrius'. partis studium hoc erat praecipuum, ut tib
485쪽
t --. rarum sibi urbium Legatos addiceret, quos fert. Adversius Turcassessui quarta triῶ mem
γ' ' proximo conuentu, ad foederis societatemisium, sae dimidia quarta se me mpedestris i .. mprouocauerant. Ferdinandus vero una cum militis , quatuor millia equestreum copiarum
collegis ad euertendam conspirationem , ali-lquae depromissa Romana expeditione seupererat, quot ciuitatum legatos separatim euocatos,liuxta matriculam Romans expeditionis in C ae neglecto primum Caesaris accusauit edi-imitiis Wormatiensibus factam, in pecuniam cto:deinde ad concordiam excitauit.Illi nil se conferatur, et Una cum duabus illis quartis pe- ad Caesaris iniuriam machinatos esse, neq. le- destrium militum mitterentur ιn Turcas, ubigitimi dixere concilij effugere iudicium.Hel .inecestas postulabit. Reliqua ibi decreta ciuiuetiorum autem populi, Lucernates, Vrani,llem spectant politiam.Non porro absque ad. Suit enses, Vnterualdij ,& Tuginni,qui dua-iuersario fuere religionis articuli , itabant bus potentissimis eius nationis gentibus, Ti-itiannes Saxoniae, Georgius Brandeburgi, ει-gurinis,& Bernatibus ob Zuitaliani schis in ius & Franciscus Luneburgi , Philinus LYkki malis insectionem) maxime aduersabantur,lHassiae, Afranius, & Anhalamus, initan
i. se Regi adiunxerunt Ferdinando . Legatus tes fiandum se conuentus seuperioris decreto, . - ., Argentinensis ob nuper abrogatum, contra quo puus cura. religionis usus vis. ad futurum WiMi. proximi decreti leges , Missae sacrificium a Concilium liber erat. Notum esse,quo potissimum comitiis reiectus est . Plurima in eo conuem auctore feret noua religionis dispensio. In conuenis tu circa religionem fuere decreta. Primum tu Nor imbertico, ipsius Rom. Pontificis consis ut Casiare rogante in loco libero liberum δ' via ne ontem malorum in Ecclesia deprauatis mo
nerale intra annum Romanus Pontifex conci-,ribus esse repertum . Octoginta evita legatolium indiceret ad tollenda religionis diffidia .iPont ij fuisse oblata, quibus vulnera, et remedia Anno elapso, di s nodo non vocata , Casar remJproponebantur,sed nὴhil actum.Concilium sem-C uentum Imperii indiceret generalem Ue adesset per promisium, nunquam datum . Conscientia LXXX L pro bono paeis. Interim Edicto reminiensi non esse vim inferendam timore seditionis. FCasiareo in articulo religionis parerent omnes. sa Pontificia non posse locum dari, Verbo Dei romulgasieret innovatio praecipue cirea sacramen- pugnate . De Dominica Christi prasentia auci tum Corparis Christi;σMissabare civ. Ana-ires non damnandos inauditos. Interpretationem
baptista sub nna capitis solo cedere cogantur . scriptura ab Ecclesia faciendam quidem ,sed Participes,defensores eorum similinna teneren-lqualis sit Ecclesia sub iudice litem esse. In relitur. Concionatores , doctores Euangelium iuxtatquis suo non defuturos officio promittebat. o is receptas ab Ecclesia interpretationes explicent .iHac protellatione illius sectae Principes, Pr re otii. . Euactiones disputabiles futuro remitterentur testantium nomine censeri c perunt. Variis renetbo. Dyographisbibliopolr ne quid noui O- inter se certabant opinionibus, ei . haec una euderent. Detinquens ab eo magistratu seu, quo concordia erat, quod unanimes pugnabant vivit, di domicilium habeteuntatur. Nemo al.iin Romanam Ecclesiam. Argentoratum, teri vim Inferat reli onispraetextu, neq. Domi-iri rga,Vlma, statia,Rutelinga, Uvinsh no inuito subditos alienos in tutelam recipiat, mium,Memminga,Lindauia, Capodunum,
eausa religionis, sistiae subpama proferaptionissHeilbrunna,Isna,vvissebrugum, ordi inga, . mera impers promulganda . Se tiosos ista Sangallu,urbes olim religione floretes sua domines si princeps solus compescere nequit, accur-,niq. perdidit libertas .Ferdina.igitur spe con-rant sinitimi: se' propriss impensisseubministrent cordiae deiectus, se comitiis' subduxit, qu Od
auxilia per mensem. Si ultra mensem opus fue-l otestantes ad Caesarem, & futurum Generarit, auxiliator pacifice conueniat cum eo cui opelle Concilium prouocarent. Interim.
PAX INTUL CAESAREM ET GALLOM M REGEM . Ainis19.
cc A Ffulgebat Amore stimulante paterno,iprosequebatur Paulinus Comes, fanis Ange LXKK V. t sine qua Franeiscus , de liberis reci-lli, Columbanique captis ; &quod quatuor picnuis prope desperabat; Ab ea non alienus duntaxat peditum millia Mediolano praesia
Caelar erat, ut facilius ad coronam assequen-ldio erant, de eodem oppugnando cogitabat, dam, in Italiam descenderet. Bellum tamen cum Mortaria tormentis excussa, sexto Non.
486쪽
Catena Historica. Lib. XLIV. & XLV. Cap. II. MI
MI.AM. Maii deditionem fecisset. Nihil intra Tici- ' num praeter Goia,at q. Abiati arcem Caeserianis supererat; cumq. Genuam, vel Mediolanum Paulinus aggredi cogitaret,XII. Kal.Iulias Ladrianum duodecim passuum millibus Mediolano distans petij t. Nocte consequente,violenti imbres ita vicinum auxere flume, ut tormenta traijci non possent, atq. ibidem sin ..11. postridie subsistere cogeretur. Die tertio Ti.
a Lena. cinum adire cupiens, Gutilum Raconum cum prima acie,& tormentorum parte praemisit :ipse cum media tardius incesΙ1t. Antonius L ua vel coniectiara adductus, vel ab explorat
ribus certior factus, quos in hostili tenebat
exercitu,noctii suos albis tunicis indutos Mediolano eduxit, hostes persequuturus: vitam tem comitante fortuna. In itinere adhuc erat ' Comes Paulinus, quod tormentorum curruSaxe fracto luculenta via conciderat, ad quem subleuandum,non solum pedites operam nauabat,sed & nobilissimi equites in pedes desilierant:Sic operi intentos,nec oppinantes aggreditur Dua. Huic Paulinus relicto equocumbis mille quingetis Germanis peditibus occurrit, pugnauit fortiter, sed victus, una cum eo fere omnes cssi,uel capti suere. Infelici clade commoti Italorum principes, ad pacem inclinabant. Ipse Caesar, ne quid profectionem suam Italicam interturbaret; cum Clemente conuenire cupiebat. Pontifex etia, ut hitresi,de inualescentibus Turcis per Carolum potentius occurreret, tum ut Mediceis a Florentinis imperio deiectis, rectius consule-C S ret, pacem Barcinone cum Caesare pactus estriis istis ea lege ut Caelatianus exercιtus si e regno Gea-
p a politano mitrare vellet, bbere transire postpetρ rditiones Pontificias . Alexandro Mediceo sto
Laurentii Medicis Humatist Margarita Caesaris notha nuberet cia dote annua viginti milisbum aureorum. Gener Florentiae restitueretur.
reductionis impensis Papa , δ' Caesar conuenirent. In posses onem Graiae, Rauennae, --tina, Rhuj, Ruberiae Pontificem Casar aliqua via restitueret; ita tamen ne adiquod Papa, vel fari praeiuditium feret.Restitutus Papa Caesarem nomine regni Neapol. in fidem reciperet :prastitamei munus equum album veteris loco census acciperet. Si Ferrariam velit Papa recu. perare, adesto Caesar cum Diribus suis. De BElli
impensis nur si paciscantur. Francisci S sortia
reguli Mediolan.causam iudices ab viroq.seele SH---ἰcti cognoscant , ut vel absolutus in imurum re- Τstituatur,vel coinctus amisso principata mulctetur.Si posterius acciderat, alium Caesar praeficiat de consensu Pontificis. Ferinandus Rex H-garia Mediolanensibus permittat e Ceruiae salinissalem quoad Clemens vixerit, fist biennrum
post eius mortem, sar frater procuret. Neuter novassocietates meat, ne . inrtas obseruet a
uersas prsentifideri. Veneti in sedere admittatur, si postremis in regno Neapol. urbibus cedat ta postremo fidere tu Ferdinando percusso no recedant , Clementa Rauennam , Cerviam'. restia tuant. Lutheranos adside Caesar reducat, armis eum. Clemens remedijsfacro eluitiq. iurena- scriptis utatur.Neuter alterius clientes usurpet, eorum' si propugnatorem constituat. Propugnationes aliter concepta intra mensim irritae sivi.
Eodem tempore, Caesari Regem Francis c ccum reconciliare, nobiles matronae curabant. LX XVII.
More renouato antiquo apud Gallos, admittendi sceminas incomitijs, quae magnis de causis conuocabantur. Cameracum , UII.Id. Iul. Ludovica Sabaudiana mater Francisitiac Mariarita Austriaca C siris amita conuenerunt, magna popa urbem diuersis portis in troiere . Aderant dc Regum legati, quorum opera in haec capita conuenere. Ut Caesar iure sibi in Burgunulae DucatumVomitatumque Auxermanum, & vicina loca hactenus vlurpato,acquiescat;redituque annuo mille librarum ex Burgundici Ducatus Salinis postulato cedat, uti vicissim onere omni tributario,
ex Salinis Comitatus Burgundici Gallis debitito, Belgii Principes liberentur. Rex pro redeptione filiorum Cesari vigesies cetera aure tum liliorum millia puro auro exsoluat, praesentique pecunia ducenta millia, ante initantes Martij Kalendas, quibus filios recepturus sit: ducenta vero nonaginta millia Regi Angliae Cesaris nomine pendat. Reuocet etiam ante filiorum libertatem, omnem ex Italia militem,Mediolanensis imperij iure cedat,&ad regni Neapolitani integram possessionem Caesari opibus operaque subueniat; neque Italiae Germaniaeque rebus, pro ullo se Principe in fraudem Caesaris immisceat, qua tamen obligatione se postea teneri non censuit, quo minia ea, qua materno iure μbi vindicabat , quaque occupabat Sabaudus,
487쪽
Ams.sal. armis repeteret) Borbonis proscriptione a leat, liberis in paternae hereditatis successio. nem admissis. Omni Rex iure ac praerogati-ua,quam in Flandria, Artesiam, Tornacum, Mortangam,Duacum,Insulas ac Orchiacum usurpauit,libere abeatr vicissimcl. Caesar iuri
in umes ad Somonam amnem sitas , obnuntiet. Ducatum Bullionium a Caesare Antistiti Modiensi, contra Marcanos,adiudicatum,ne adimat. Philiberto Aurantio suum Principatum restituat, Carolusq. Egmondius Geldri Dux ,Caesarique conciliatus,hoc sedere comprehensus censeatur. Eteonora seror Caralicu dote promissa regio matrimonio iugatur. Rebus ita compositis, Romani imperii, SALAM ex veteri consuetudine, coronam petiturus a Uc CPontifice , Philippum iam natum biennio L
Principem, una cum coniuge velut dignita- Italia,
tis,& amoris pignus Hispanis reliquit, ipse , ερομ classe denis militum millibus instructa,Barci- none soluens,quindecim dierum itinere, Augusto Mense enuam appulit. Ibi duplici recreatus nuntio, & pacem Cameraci esse absolutam quam firmauit Anno Is 3 o. ut ex nummo votivo deducitur,& Felicem F-tenbe ij comitem octo Germanorum peditum millia, praeter equites mille uis stipendiis in eratiam Cadaris conduxisse, inteli xli. Tanto apparatu Italorum
animi perculsi, amplissimis legationibus
rati amicitiam ambire caeperunt; UenetiS exceptis, qui virium fiducia, aut pertinacia reistinendi occupata, Calvis gratiam minime prenserunt. Mitiora tandem Pontificis sequuti consilia, amicum quam hostem experiri maluerunt. Florentini vero post obtentam pactione Perusiam & Aretium, factiosorum quorundam procerum obstinatione, Vltimam subire belli aleam decreuerunt , quam amissa libertate, Medictarum imperia tolerare. Sed quia vana est sine viribus ira, longa obsidione, ac praelio ad montes Piltorienses fracti , anno tandem sequenti in Caesaris victoris arbitrium concessere Caesareas copias curante Feriunando Gonea. a, qui in demortui inausim Caesariani Prae-ecti, ne sine gloria caderent Florentini, suffectus erat . Numisma suspice . Praesidio imposito,non multo post rogante Clemente, Caesar Alexandrum Mediceia magnum Etru-C C
pronuntiauit, tradita illi uxori Marrareta Austriaca , quam Carolus
quadriennio ante macrimonium, ex Marga- g sis
tareta Vangestia Belgicae nobilitatis virgine :: :
lusceperat. Inde Pontificiam subiturus ditionem , Placentiam se recepit, ubi iuxta antiquam formulam, solemni more iurauit, nunquam se Pontifieia Maiectasi di tibistati
vim allaturum, ex Leua tamen initructione
subiecit, nihil vero de suo iure deesurum,& hoc propter Parmam, S. Placentiam, quae et diu
olim Insubribus debebantur. Bononiam de- νεμ . latus, quo iam Pontifex, ut honore, sic tempore praecederet , eximia , ac pene triumphantis spetie, omnium plausu exceptus est. Paludamentum militaribus armis superfuderat,alboq.inuectus equo,illustri Principii corona cingebatur Vmbella auro distincta praeferebat literaru,& Academiae Proceres .Equi tes suis turmis coloribusq. distincti, peditatu sub signis insequente,prccesserat prae Ori Πς cohortes ex Hispanis,Belgis,Germanis lectς,
488쪽
Catena Historica. Lib. XLIV. &XLV. p. E
3 LA L croceis in fagis pone Caesarem, extremo ag-ΤΤ' mine incedebant . Venientem expectabat
Clemens ligneo suggestu ad Petroniani templi vestibulum erecto; ubi cum Cardinalibus, ac Pontificibus medius insederat: eo Cassar a duobus Cardinalibus per gradus deductus
Clementem adorauit, & mox ad osculum ad
missus est: deinde ubi pauca inter se contulis- sint; btulit Caesar auri signati circiter libras decem:inde ad aram maximam Deum Opt. Max. precaturus accessit. Clemens in palatium redijt, ad quod mox Caesar ipse diuertit Blo pariete inter utriusque cubile interie- isto; cuius exigua postula se mutuo adire svnaque colloqui sine arbitris poterant. La-hrorauit diu Clemens, ut in Florentinos Cae- m. sarem incitaret, rinetis ac Vortia reconcilia. ret; Accepta itaque umia libere Caesarem adeundi tessera , Bononiam ingressus,ad Cae. sarem admissus, aut 'nocerulae verae, aut
audacter simulare fiducia, literas promissae
fidei ad pedes Caroli proiecit, non alio quam Sal. An causae praesidio se velle defensum afferens, ' quod mirifice Caesaris animum tenuit, eiusque amicitiam redemit. Grandi tamen mul- - - tatus pecunia S fortia, iussus est Caesiri,decen nij tempore nonaginta auri pondo exsolve re,ex quibus,intra annum, quadraginta penderet ; tum deinde Mediolanensi arce potitus, integra imperij possessione frueretur. Nouo pollea diplomate nouaque liberalitate Caesar Insubriam S fortia adscripsit , oblata etiam in thalamum Christiana Daniae quondam Regis Cisistierni, & Elisabethae sororis
filia , ut cognationis eum obstringeret titulo. Venetis hoc pacto pax data, ut Rauennae,ae Cerina possessione abirent, cederentque Pomtisici iuris,si quod esseteraerogatiua manente δ' fara tria millia auri pondo,veteris poti simum sederis rationibus debita. Mutuis armis Veneti Neapol. regnum. Caesar Venetoro ditiones defe-deret: et per I p.a vectigalibus esset immunes.soL MANNUS VIENNAM OBSIDET.armanorum excitatus dissidijs Sob
mannus Turcarum Imperator, Ioannem Gaiuodam aduersus Ferciadum regno praesecturus Hungarico, ingentem collegit exercitu,cui omnia vel suis viribus,vel nostra inertia prona fuere. Buda,praesidio in sugam ver ,hosti excepta arce patuit: qua Germani Duce Thama Nadam Hungaro defendendam susceperat;sed igne territi sulphureo,&de vita magis,quam ae virtute solliciti, inui in praesecto,quem vinculis dedere,fatua vita, deditionem fecerunt, Praefecto in vinculis
destituto. Ubi vero militu perfidia, dastis.
virtutem coperisset tyrannus: hunc, suis nequicquam stipendijs ad se inuitatum, insigni
humanitate ad Regem dimittit; illos in via occupatos perfidiae paenas iussit exoluere. Hoc laetus successu, Ioanne Budae relicto, ad Danubium arma vertit,ubi Strigoniam,munitissimam regni arcetri, Vardani Archiep. negligentia male defensam occuPt, rebusq. omnibus ad Danubium large potitus,Vienna Austriae peruenit xxij. Septemb. Ferdinandus cum incendium istud non modo in suam perniciem, verum totius imperii exarsurum animaduerteret, de auxilijs Germaniae prin. scipes Spirae Comitia celebrantes compellit. Decretis histe , praeficitur Comes Palatinus Rheni, Dux Bauariae Friderisus r hic dum CCXCII.
necessaria bello parat, Philippo e patre nepoti oz
cuius vide numisma 3 in defendenda Vien- . lna partes suas committit: qui Spartam sibi mitiis
demandatam quouis tueri modo conatur. Sebastianum vero Scherilinum tribtinum p ditum constituit; cuius tanta emicuit fortitudo, ut post strenue nauatam in bello op ram, Viciana accersitus a Ferdinando, secuda vice AEques auratus crearetur. Hoste approepinquante, suburbana, quae Turcis praesidio esse poterat,incensa sunt: naues quae in portuerant, submersae, valida undiq. locata praestadia. Sicq. rebus compositis,non diu manibus& armis temperatum. Nam mox occupatu
castrorum munitione hostem aggressi Christiani exigua manu pepullere. Saepe renouatum certamen,plaerumq. feliciter. Hostis cualiquandiu cuniculis muros subuertere temtasset, quadrifariam diuisum exercitum, ac senas sibi ipsis ccedentem in horas, continuato die ac nocte praelio, Urbe iubet oppugnare : sessores interim in auersissima munitionum parte cuniculos numero plures ag re: ut perpetuis laboribus exhausti, obses. si loca deserere cogerentur : armorum-
489쪽
L Aamque liti pitu actos cuniculos non sentirent. l & crebra vi pulueris impetitus murus tribu
NEefo spes vana Tyranni, cum suctos tuu ex oris ampla patefacta fenestra corruerit
Me ingenti sublato clamore Turcae patentra muri aditus , per ruinas magno molimini gradientes oppugnare : nostri , e diuerso, animo infracto insultantium impetum sustinere: hostes ipsos muro arcere: tandem repellere. Non semel sed pius hunc admodum, sed frustra tentata urber fractis militum animis: increbrescente rumore, breui cum copijs auxiliaribus Ferdinandum Regem & Friderieum Palatinum astore, de soluenda obsidione tyrannus cogitat , incensisque statim prima sub vigilia castris, institutam accelerat abitionem: quod tamen ne finret inultum, crudelitate summa coram somachare iubet Christianos omnes, quos sors iniqua captiuitate inuoluerat. Hybrainia Bassa, collectis leuis armatum equitibus, compositisque ex arte & industria subsidijs: praecedentem a terga tutabatur Tyrannum, qui correptis repente signis, tanta cum festinatione reliquum in castris militem reducit, ut & urbes & oppida omnia; quae impro uiso metu perculsa Imperium acceperunt, nullo praesidio imposito, intacta reliquerit: quintaque poli abitionem die Budam, 32. miliaribus Germanicis Vienna distantem, peruenerit: amissis suorum quamplurimis rquorum cadauera, una cum inSenti tam lorum & bestiarum numero strata passim per itinera fuerunt reperta , vi frigoris hymmisque ciuitia, & famis diuturnae tolerantia iamdudum emacerata. Ita insigni Germanorum, in primis Palatinorum virtute, ce leberrimum Germaniae propugnaculum ,&Imperijsedes defensa est. Priusquam Caesar Bononiam accederet, victi Solymanni nuncium accepit; vi&Spirensis comitii parum
optatum euentum. Aduenere etiam Prote.
stantium legati, prouocationis a Ferdinando&Spirensi decreto ad Caesarem causas exponentes . Quibus, uti orauerant, scripto C. far responsionem quamuis p*senti s o, tulit , hoc sere argument . Euam mihi rauis sit vectra distordia, facile agnoscit, qui imminentia Germania discrimina negligere non sustinet. Curam absensist anxius fratri commisi eateririque Germania Principibus,qui Dirae decretum Mormatia confirmarunt ita publico exuente bono . Hisse assiungere Saxonia Princeps debuisset , nisi se tus praesumat anima hua salutem quaerere. In
Ne quum me suspicor si Saxonem sanctisse
490쪽
Catena Historica. Lib. XLIV. & XLV. Cap. T 491
tas semper odiosa legibus parere seuadet impero,
ruxta quas minor pars nequit obluctare maiori. Obtemperans legibus, ne quitate neglecta, ors eta Caesarea Maiestata, rei fiant, g' poenas
acceleret. Sit cateris exemplum Saxo asT-- esca Germanis in cubantem immanitatem do- meaicis contentionibu olus prouocare studeat.
βυιὰ eum Christiano orbi funestius, quid ρω- tius Sobmάno, tua nos discorsis ciuitibus fessos Ufendere Imperaum, reliσis,Germanoruscelere pereat, us est niprscripta Aristata adsemita
nostrorum proauum regrediamur. Auertite ob
secro ubi praespere licet) discensionis flammam
ab orbibus vestris, famam 4 nomine. Contiislium , si aliter nouitas tolli non potest, dabit Pastor Romanus: eum nihil perinde mihi cura sit, quam instra salus animarum.
Hae legati responsione nihil deterriti, ip-C A I O L I V. C O R
CCXCV. Rgenteam regni Germanici coronam T, decennio ante, cum Aquis grani Carolus suscepisset, Aurea accipere VI ante Cal. Mar. D.Mathiae Apostolo Sacros qui δc natalis Caroli erat dies,quo celeberrima illa ad Tucinum de Franeisco victoria potitus fuerat )decreuit. Ferrea biduo ante in Sacello Ponti. ficis domestico, inter regalis apparatus insignia ornatus fuerat.Hunc die,vt Celo illuxit, Serenissimu , totius pene Italia: nosilitas, vel ratissimi fama spectaculi, vel ossicij postulatione excita frequentauit, ut Domoru tectus
sub pondere spe antium fatisceret,qua Pontifex & Caesar via erant incessuri. A mediis praetorii senestris patefacto aditu pons ligneus , pensilis, sublicis impositus incuruo
tractu per sorum, & Petronianum templum ad aramvsq. maximam protractus fuit, &festa fronde,pichisq. tapetibus exornatus, Vt sine tumultu confundetis, & prementis tur- , Pontifex &Caesar in pompa praetervecti spectalantur. Pons impar oneri , hiscentibuse e t bulatis post Caesarem sub praetorianorum XC vl. multitudine subsidit , multosq. non sine vulnere in terram dens it. Imperator intrepIde ruinam contuitus, ad basilicam progressus est,ubi omnia ex Vaticani tempti imitatione isscta, vultumatium nominaque acceperant 3 ut absens etiam
Caesar,Roma ha rei imaginem, ἐν veteris in m.VII. famavi erat, prouocationem, adhibita testiu sat 'mfide per Alexiarum Seiaυυλο Caesari exhi Fi''bent,maioriq.audacia per collegam Michaelem Cadenum Lutheranae professionis cate chesim Caesari in Ecclesiam prodeunti, non Horei indubitauit osserre. Hac hominum proterva libertate summopere offensus Caesar,Legatos, grauissima capitis sortunarumq. denuntiata poena, diuersorio vetuit pedem esserre, quos Gramellani tande intercessione dimisit,Ca deno excepto,qui fuga iustam Caesaris ira declinauit. Protellantes cognito Caroli animo, Smalcaidiae omnes nouae religionis societate coniuncti coueniunt, ut armis, opibus'. collatis,sese aduersus Caesarem tuerentur. Non
enim ad solos superioris Germaniae populos, sed ad Flandros, Batavos'. sese pestis effud
rat. Quocirca euocatus in Germaniam Car tus, Bononiae more antiquorum Caesarum
duplici corona substitit inaugurandus. o N A T I O. Anno Is o. st irati ritus locorumque appellario, ex Pontificiisti is, usus maneret.
Ad aram primo maximam ἀ Romanis presbyteris deductus Caesar, sacerdotali in tunicanticanosacerdotia collegio ad raptus est Nnde sacramento,certis verbis concepto, Apostolica si dignitatis,legum . Romanaru defensiorem costituit, aurea . Caesarum diplomata, Pontificia dit onis ire munitates complexa, urit ι Im-yeratoris sentenUa ae lιberali tale atieta confirrimauit. Inde ad tuti deductus timen ver Liamaticam Diaconorum vestem, palutameto indvitus imperatoris,ad rotam Fry metica medium illa Vaticana assis obtinet)progressus,βιλ
expiatur.Vnde ἀ Farnesio sacrisinatus minoia ρε ad Sacti Maurati s seeellum deductus, issiabulata υ sti humeros brachium . dextril, inter consuetas apprecationes inunctus s.fuibus ex
rus ad aram Pontifex , sacroq. in habilia minia straturus Casar exordium faciunt, harmonicis
musicorum contentibus, qua voce,qua instrume
tis artificiose interludetibus. Hic Imperatori ad aram supplies sceptrum auru,nudatus gladius, pomum .ex auro formatum , ac demum haud absimitis tiara earaua a Potifice exhibeturiculus deinde exosiculatussiubmi se pedes , iaterisini-ctro paullum humiliore silla, accumbit, ac λ fQqq mani