장음표시 사용
491쪽
t A n. mani Imperatoris titulis,publico vocum aerisque,
eum belli, um eampam applausu salutatur Absolutissacris omnis repite procerum mutintitudo in esuis consepecta est.'si Pontifici equum ransiensuro ad laevam Caesar auratas pedibus inserturus stapedes erat;ηφοUequium Religiosa modestιa detrectasiet. Iunctim igitur uterque niueo inuectus equo, sub umbella procerum manu Fustentata , inter gratulantis populi faustas acclamationes progressus, hpectatissimam disese principum virorum turmam, auro gemmisque,mis eo vestium fulsore irradiantem, tr hebat. Aemulatione quadam, totius Europa nobilitate, in illo honoris theatro de et bus ac disgnitate eoncertante, ut ab omni retro memoria ,
nulla unquam maiar illustriisque hominum multitudo Uel in celeberrimι triumphi maiestate unius urbis maenibus comprehens fuerit . Ante umbellam Montis ferrati Marchio, illinstri chlam de stest corona ornatus ,sceptrum im periale deportabat. Post hune Franciscus --ria Febrius V bιni Dux inbisue praefectui donatus, purpurea in veste, capiti sique tegumento in mitra formam, defluentibus utrimque ta-ristomposito, datum ensem stringebat. Deinde Philippus Palatinus Hennensi propugnarione , sis nominis formaque dignitate clarus, i lini in parpura, pileo septemvisali, niveispellibus praeincta, orbem aureum deferebat. λ- premὸ Carolus Sabandus Allobrogum Dux,cui in retero habitu 'bus υnI-Ibus, smaragdis ac carbunculis irradians, eminebat, vici, gratia, sublatum, te rei locoque , Caesaris ex capite diadema manibu Umebat. Inter hos Princ pes umbellamque medius imperialis suamν
signatam imagine coronati Casinis arremeam aureamque monetam , in confertam plebem
star undebat. In bivio a Pontifice diuulsus Casar ad D.
Dominici tempta cicesu; uti ἀ Romanis Laterana Ecclesia presbyteris per qua honorifice exemptus , in eorundem eollegium cooptatus est. Mox ad aram digressus, heeundum preces, multos ex nobilitate equestras ordinis dunitate omauit.
Inde ad pratorium m/nsamque incredιbili apparatu instructam processit , ubisius ipse
eminentiori reteris loco aetabori, quatuor πσι,
insignium prasem, iuxta humiliori mens re- evrι sunt ἱ reliquι vero prorerum alio seorsim triclιnio magnistis epubs adhibiti sunt. Nec militari iambque vulgo sua defuerunt epiam saLA-.rum lautitIa I siquidem bos integer infatili γῆ maehina ad luculentum focum istas, minori, eum haedorum vervecumfue , tum diuerso vola erum Fussarius genere , partitim offerebatur ;sentes praetereasub praetoriana manantes porti eu , albi purpureique coloris vina sitientibus affundebant . Peracta coronatione,Dux perrariae impe- Yf. 'trata venia , Carpio donatus est oppido, sex. Friare iacentarum ex auro librarum repenso munere. Fradmeus Marchio Mantuanus cum venienis vina
tem ad se Caruum perquam magnifico honoris genere liberalissime excoluisset, Ducis praerogatiuam, ac titulum Caesareo fauo literisque promeritus est. Pacata Italia, Augustam Vindelleorum C C. properauit Carolus; ut indictis ad octauum Aprilis comiti js,haereses, ac Turcas comprimendos adesset. Ioannes vero Saxoniae Elmetor Lutherum onam, ac Melamonem To gam euocauit, ad quos Spalatino Istinioque adiunctis arbitris , religionis controueri Esreferri voluit, ut ex communi sententia de rerum credendarum articulis decernerenteosq. Caesari omnium nomine in comitijs offerent,quod luculenter secere. Augustam cuvenisset xvii. ante Cal. Iul. assuti Principum, ordinumque turba, Moguntinum inter Wbiumq. Septemvirum medius, Ferdinando fratre, ac Camperio Cardinali Legato subsequentibus,in vim deductus,postridie omnes
publicae adesse voluit supplicationi,quam irie ardentissimo Sole, singularis pietatis stidioseac pietatis exemplo obire conspectus est. Lutheranorum non adeuntium contemptu tam grauiter accepit, ut Lutheranis Princiabus diem dicturus esset, nisi caeteri proceru, eorum in comitijs audiendam causam peris CC. suasissent. Sectariorum inde conciones illita X Labrogauit. Inter sacrorum solemnia Elector s-- Saxoniae ex ossicio gladium Caesari praeferre iussus,ex cosilio suorum Theologoru parati. 1 Antequa in comitio coirent,de modo princedendi,& de Principum pricedetia facta est ccci quaestio, & praemisso diligenti examine iuxta tenore Aur Bulle situs cuiq. datus est locus. Die Iunii XX. prima sellio facta est i
qua Caesaris nomine Fraderisus Palatinus compendiosa oratione omnia recitauit, quae
492쪽
Catena Historica. Lib. XLIV. & XLV. Cap. II. I
L Caesar medio fratre Fer ando, & legatis 13μ sui, ad bonum Reipublicae, ad decus Germaniae ad ani marum salutem ciuili de spiri- mali politia quantum tamen secularis conis redit Maiestas ) manu, lingua in Turcas, in
hostes, in nouatores anxie, & sedulo gesserit. Nunc ad reparandam concordiam, ut iunctis viribuS occurrere fortiores barbaris possent, vocasse comitia. Quod ut facilius asse. queretur,potestatem cui q. facere sententiam suam scripto comprehendere, qua Caesar inspecta Perniciosam contentionem Optata posset absoluere tranquillitate.
Quatriduo post Pontificius legatus Campegius Latina oratione, Cesarem laudauit,& ut religionis dissidium deponerent, hortabatur, ne paucorum vitio, totus Christianoru grex sub Turcarum distraheretur tyrannide. Post Hyegium, Austriacae ditionis legati auxilia implorarunt in Turcam. Hector pone Saxoniae cum Georgio Brandeburgico, Lune- burgensi ,& Landgrauio fidei suae confessi C CCI nem Augustanam a loco dictam obtulerunt Aistasia Caesari, obnixe contendentes, ut in publico
omnium comitio recitaretur. Sed vix obtinuerunt , ut in priuato Principum consessu, Fremando ac Cesare audientibus legeretur. Erat cςnaculum non valde spatiosum , quod homines forte ducentos caperet. Cum in eo Caesar,ac Principes consedissent, Christianus 27ser, Electoris Saxoniae cancellarius, Protestantium Confessionem de scripto legit, uti
Germanice concepta erat; idq. tarde, & articulatim, ut duabus horis totam absolueret.
Deinde duo obtulit exemplaria, Germanicu,& Latinum, quae Caesar ipse porrecta manu recepit. Subscripserunt nomina sua Ioannes Saxoniae Elector,cum filio L. Friderita, Marchio Georgius Brandeburgensis, Ernectus, &Franciscus Duces Luneburgenses Philinus Hassiae Landgrauius, Gogoavus Antiatdinus; & duarum ciuitatum legati, Norimia gensis,dc Muttingensis. Adiunxerunt se paulo post quatuor ciuitates, Candunum, HaIl-brunna, Ginsheimium, & Meissentauum.
Hoc scriptum cu antiquae religionis theologis esset exhibitam,animaduerterunt,multa a Luthero, eiusque sectarijs , vulgatis antea
seriptis lactata,hic silentio praeteriri. Vt quod liberum arbitrium sit titulus sine re. Deus Per ω- Tom. VII.
mines,operetur scelera,ipse auctor Rem. Potifex Salia ἀAntu stus H,Omnes ex aequo υπι, famin 3. 'sacerdotes habeatur; nullum . maneat in Ecclesia externa sacrificium. Matrimonium sit mereei lis contractus, Γν ἀ Politico Magistratu iudicandus.Tum Caesar per Legatos interrogauuit, an Omma complecteretur eorῶ confessio, qua
proponenda ducerent ad hac quaestionem,post
longam consultationem responderunt, Inm-
positisse modo articulis acquieseere. Quare a IorFabro,ic Ecchio cepta elt confutatio, & abs luta lecta fuit eodem loco,quo aduersariorum tabule.Ea euoluta,Friderisus Palatinus nomine Caesaris adprobauit,Saxonemq. cum Collegis admonuit,ut ceterorum sententiae,pacis gratia subscriberet. Copiam petentibus,s picatus Imperator ad ludibriu cedere, nega CCCI Luit. Hases cum frustra tentasset minitanos cum Lutheranis colungere, ut iunctis viribus in Romanos agerent, irarum plenus, improuiso urbe secessit. Qua insolentia ossensus Cς- far,Principes monuit,ne concordiam & pace tanto quesitam opere,interturbarent. Ad hac
retinedam septenni utrinq.delecti, ut aliqua conciliandi opiniones viam inuenirent: Inter quos pro catholicis Ecchius, pro acatholicis
Melanctian conuenere ,&cum iurisdictione tota o
ecclesiasticam ad Episcopos reuocanda, iam inclinaret ' Lutherus literis suis omnia dissoluit non sine Melancthonis lacrymis, iugum
Episcoporum excussum volens. Ita cadente
mense Augusti, dissoluta sunt infelicia comi
tia. Detestatus Cesar hominum perfidia m dauit ut ante decimum quintum Apr. diem, liquido monstrarente an Pontifici acquiescere vellet; se interim laboraturum, ut intra semestre Generale couocaretur concilium. Respoderunt Protestantes , frustra ab ijs expectar/,ut sancta scriptura renuntient. Obtulerunt etiam
suae Confessonis Apologiam a Melancthone
conceptam,quam Caesar repudiauit,& nouiter denegata copia decreti, mandauit catholi- cc civcos, in iura, sedesq. pristinas, quibus fuerant Carbosita per Lutheranos deturbati, restitui. Constan- tur Protectantes se conscientiae clypeo defendi, tandem Lutheri consilio, arena cedendum rati, Deo se s aiunt) negotium comittere, neque equum recusare ex legibus iudicium quo suam
palam facerentinuocentiam . Orare vero Casarem , ne grauius in jsos concitaretur . Ita
493쪽
N.Aam discedunt Protestantes,legatis tamen relictis.
in ' Discessivi admonetur non nisi mitem Caesarem expectare. Si quid acerbum protulerit Frandeburgicus, id suo iudicio, non saris vel Principum voluntate adiecisse. Ita indui. gentia perditum, quod rigor parauerat. Caesar vel natura clemens, vel necessitate timidus, ne cum reliquis haereticis , vel cum hostibus, etiam cum infidelibus coirent, pultu. e. ee. l ntem sectam neglexit, & tollere cogitauit,
sis.' cum non potuit. D R Sacramentarii interim a Lutheranis ipsis exclusi, Conte1lionem ZuIratio auctore, Caesari extribuere sed prςter risum,& cachinum M. Aan.
nil retulere. Viris Ecclesiasticis ademptabo = na iussit relli tui, illosque solum in imperii tutelam recipi, qui decreto subscriberent. Sub scripserunt autem Caesar, Ferdinandas Rex,
Electorum quinque, Principum Ecesesiasticorum triginta, Secularium tres & viginti , Abbatum triginta duo, totidem comitum,&Baronum Ciuitatum Imperatium nouem &triginta. Ulma, Augusta, Francosurtum ,&Halla no tantu si1bscribere recusarunt, sed &aduersus Turca, nullam opem suppeditaturi clamabant,ni religioni libertas concederetur.
ININANDVS ELIGITUR REX ROMAN. Anno 11 3 C Esar, ut haberet, quem se absente ,
cum auctoritate , atque imperio in Germania stafficeret , Principes, Ordine'. Germaniae Coloniam euocat , Ferdi natfratris in Romanorum Regem eligendi gratia ad diem quartum Kal. Ian. MXO vero, Lanigrauius, caeterique Principes Protestanates,& liberae ciuitates XI. Kal. Ian. Smalces.
diae inito sidere , literas ad Caesarem mittunt , significantes se intellexisse Augusta
Coloniam translatum , ut Ferdinandus eius frater Romanorum Rex desi aetur: id aduerasus legem Canolinam introduci, quam Caesar, ae Septemvirι Electores sanctam, inuiolatam'. ransieruare debent ; precari ne quid aduersus libertatem German eam innovetur . Eadem
fere paucis post diebus ad Septemviros Col. legas scribit Saxo: Ferdinandique designationi per Ioannem Fridericum filium, 1uosque legatos intercedit. In primo Coloniensi conuentu causas, cur fratrem Romanorum Regem declarari cuperet, exposuit; si quod varis regnuerouimetisque bressitarise , . se inuicem disiunctis im. peret , in Germania praesto esse haud semper posse: rem Germanicam in lubrico esse constitutam proptersu orta de religione dissidia, propter immensam Sol mani potentiam , German rum reruicibus semper imminentem , propter rusticorum bellum alia pleraque id genus se quirim Spira de illorum estnsensu Senatum instituisse , sed plerosique eidem non parere . Euapropter ut princeps deligatur , qui secum
dum a se laeum teneat, pacem alat, improbos coerceat, vires repellat externas, necessarium videri . fratre, Sphemiae , Hungariaque Rege se non inuenire potiorem, cuius regna sint ad er c cc veti. sus Turcisam immanitatem ve&ti duo Gem Gis semaniaepropugnacula. Et quamuis Guillelmus Bauarorum Dux aduersaretur, iniustum d cens , cum laudatissimae familiae , tum egre
giarum virtutum ornamentis,tanto non I
parem decori, se, suosque familiares negligi, Perpetuaq. quatuor eiusdem sanguinis asarum, adoptione imperium, veluti haeredularium occupari; tamen cum caeteri Princiapum norum superiorum experientia didi. cissent,per Senatum imperii,absente Cesare, minus valide, recteq. magnam rerum administrandarum molem sustineri, Ferdinanducollatis suffragiis,Romanorum Resem, G. Nummas
loniae Agrippinae pronuntiarunt, solennique .c. V.
maiorum ritu, XI. Ianuarij die, Aquisgrani si inaugurarunt Ann. issi. vi ex Missilibus
Martio deinde mense, smalcaidiae de sce dere Acatholicoru ad sui,susceptaeq. religionis defensionem ineundo deliberari caeptum est. Ibi Lutturui librum de tolerando iniqui etiam Magistratus imperio conscripsit, sed
refrasantibus. I. Ctis,non numquam ex politicis legibus, licere obsistere, facile Hlynodia
Lutherus cecinit, & cum secta ijs coniuratae aduersus Caesarem amicitiae nomina dedit. Cumq. Caelar atis ad Saxonem literis, AN andam Regem loco suo obseruari iussisset, Francofurti Protestantes conuenere; ubi quamuis civitatum legati Fredo di electio.
494쪽
Catena Historica Lib. XLIV. &XLV. C II. G s
-αMil. ni resistere nollent; Principes tamen Carseri 13 ' renuntiarunt,electionem multis partibus vitiosam, saluis imperij legibus adprobare non posse. Ita ad bellum intestinum omnia spectare cςperunt, postqvim religionis defendendae cause, ciuitates quatuor & viginti, sis., Principes septem Protessantium nomine , animos, armaque sociarent, Franciscus Rex uis. Galliarum Austriacae ostensus potentiae, centum aureorum millibus apud Bauaros depositis alimenta bellorum subiiceret, qui licet religionis improbaret dissidia, armorum tamen, Anglo libi iuncto, fouere non destitit: rebellionis, non causae studiosus. Anglusa Caelare abalienatus , quod diuortium eius Salina. cum Catharana amita Caesar impediebat, int' Gallo se facile dedit. CCCX. Venerat in Belsium hae tempestile Caratus cum Maria sorore, Hungariae Regis vi- B. odua; quam Margarita desanctae loco substi tuit: & quod reliquum huius anni erat, tra duxit. Ibi inter alia tari tierno Daniae Su ciaeq. Regiae x Mabella sororis nuptijs sibi as fini, expectata dudum auxilia constituit. Auaritia crudelitate Christiernus regno exciderat, christis Dei magis, quam hominii manu. Nam postum Dan Stocholmium in Sueuia p. to interceptum, tia. 'Proceres omnes, tanquam beneuolentia inst. nuiuio excipere i dispositis per urbe armatorum cohortibus, mulauit, fine tamen per quam tragico . Na j conuiuas nihil minus opinantes crudeli interemit
495쪽
Ta . u. teremit spectaculo:ac vorta in urbem rabie,
Τ eontinuata caede, incolis exhauriuis: &, nequam in tanta barbarie perfidiam omitteret, profugorum latentiumque reliquias proclamata immunitate elicuit; ut &iis gladio subiectis, fidem, ac humanitatem cum sanguia ne profunderet innocentium. Hoc facinore,
multorum vitam, omitium sustulit beneuolentiam : nam suorum armis Exagitatus , utrumque regnum amisit, Friderico Chri
stierni patruo apud Danos salutato Rege; αapud Suecos Gustatio Luttieranae sectae Prin cipe, qui Christierni nuper custodiam effugerat . Rcgem igitur tam sede exulantem spomagis, quam promptis auxilijs Caesar lactauit usque in praesentem annum, quo duodecim onerariarum nauium classe exercituque
decem millium in Noru iam contendit, ubriunctis Lubicensium cum Dano, Suecoque viribus facile superatur. Aisloi inclusus, &cum hostibus pactus, pacem illis, quam praestiterat, & fidem expertus cst, cu Sunderbum gi inclusus, post viginti quinque annorurru,
captiuitatem , Lutherante sectae assecla infe
: 1 2- lix moritur . Habuit pro symbolo Aquila
3Ita cum Dracone militatem. Gustatius fortunam posuit in manu Dei Iohannos verbRansenuius summus praefectus Friderici I. Patientia,quae omnem superat fortunam .incubuit hoc anno in Tigurino P ractio guinibus; Cum Ti.
gurinorum consuetudo esset, ut cum in hostem itur; pastor primus prodeat. In honore de eis cudi 6Cerunt numisma,quod hic habes. ι-οῦ Triumphabat interim Lutherus, duobus C με seditiosis libellis in lucem editis. Primo Ca-
νονHas . farι bellum Imperaturo mimme obsequendum suadebat; ne Deo rebelles,periculum rei,animae, SM.AM cery πιs incurrant. ream ipsum tam insuisum 'non esse ut contra Alcoranum pugnet, quemadmodum contra Euangelium Papista . Altero Augustanum carpebat decretum . Dico ego
loquit) Martinus Lutherus indignus Euam gelista D.N.I.C. quod hoc dogma: Sola fides Ane operibus iustificat, coram Deo, semiam atq. mconcussum tolerare debeat 3 im. Imperator, Tureicus, Tartaricus, Persa , Papa , omnes
Cardinales , Episcopi , Monachi , moniales, Reges, Principes, Domini, falsi fratres, totus
Mundus simul cum Daemonibus, atque insupersitistinebunt ignem tartareum suis capitibus imminentem . Hoc esto meum, Doctoris Lutheri, a Spiritu Sancts dictamen, verumque sanctum Euangelium. Ad scripti calcem adiungit . Ego in Dei nomine atque inuocatione super
Upidem, basiliscum ambulabo, εν conculcabo Leonem , sest Draconem. Ea res inchoata est in vita mea, post mortem perficietur. Vaticinatus ect de me S.Io: Husi, qua cum in vinculisset Nohemici cripsit; assabunt nunc anserems Huss enim anserem lingua Bohemica signi ficat sed post centum annos Nonum auiuent cantantem, quem erant, quamuis inuiti. Monitus ab amico tam effreni maledicentia temperaret , respondit; Nihil curo mera maledicta, atque dIabolos extare in libro meo . Haec debet esse gloria mea, meusique honor. Hoc execrationum tonitru , atque fulgur erit aeris mihi
campani instar, quo ad sepulturam ipsorum in-smaia . Hoc Apostolo nouam insonante religionem , mallebant Protestantes desipero, quam cum Patribus, & Concilijs tot seculis
toto orbe acquiescere receptis.
BELLUM IN SOL MANNUM. Anno II 32.
T Antis dissidijs anxius occurrere Caeser,
dum Ratis nam vocatis comitiis Principes Orthodoxi Turcarum explorant consilia r etiam Protestantes Uve fordiae urbs Fraconum est ) c5 nere,& cum cis,annuente Caesare, Ε stores duo Moguntinus,
ac Palatinus irrito tamen reconciliationis conatur Unde Caesar, ne urgente Sol anno, Protestantium animos alienaret coactus e riam postulatis annuens, integram bonorum
Ecclesiasticorum possessionem indulget,pr hibens ne religionis causa cuiquam molinia fieret v . ad futurum Generale Concilium, intra semestre conuocandum. Dum haec geruntur , finitimi adueniunt legati, nuntiantes Sol mannum cum sexcentis bellatorum millibus aduentare. Unde territi Imperij Ordines tumultuaria lege decreuerunt militem mittere, & pecuniam. Sexto Kal. Aug. di soluto conuentu, Itali Principes cum summo Pontifice operam dedere, ut optimus quisq.
veteranorum militum, sub Alpiansi majoc Ferdinandi Gontagae Neapolitani RoRegis auspicijs,Caesaris i querentur vexilu: quibus Hippo
496쪽
Catena Historica Lib. XLIV. &XLV. C II 49
Hippiutum Med reum Cardinalem delestis copijs Pontifex adiunxit; promisit insuper in singulos menses quadraginta nummum aureorum millia. Assiuxit ad secrum bellum non solum tota Italiae nobilitas, sed ex omni propemodum natione, si Gallos exceperis,& Britannos Caesari infestos. Gallus lega
rat, tanto in Caesarem odio, vel inuidia fibgrabat . Caesari Balans nomine Imperatoris auxilia petenti non solum negauit, sed eodem anno Mediolanensem repetere principatum decreuit. Viennam Christianorum confluxit exercitus ut supra ducenta, &sexaginta hominum millia unis in castris ut recenseret,
quibus Patauiensis ex Bauarica familia Episcopus Ernestus frater Guilelmi Ducis, trium
se mensium annonam praebiturum receperat . Sol mannus contracta innumerabili ho
minum multitudine , ad Austriae sese fines transfuderat, ubi velut ex transitu, ignobile CCC. despectumque oppidum Giantium occupa-Gaimium turus , tanti nominis, viriumqne famam,
, t - inutili viginti dierum obsidione turpiter nur .δ- amisit aeterna eolai Iurixij , forti 1simi propugnatoris gloria. Inde non recta Vien. nam , ubi Caesar consederat, sed a Danubio in Leuam recedens, ad Carinthiae fines se
conuertens ad Muram fluuium, quem antiquis Savariam esse putant,castra potuit: Non tamen diu moratus Belgradum reuersus misit Casenum ducem cum quindecim equitum millibus, qui Linsium usque regionem incendijs, caedibusque vastarunt. In redi.
tu tamen a Caesarianis interceptus, cum
si sis fere omnibus caesus occubuit: Alterum
agmen a nostris intercipi haud potuit, quod
Ferisio duce, alia via ad Sol manniam euasiit . Memorant Cesarem tanti exercitus erectum s.'-a. fiducia , Sob manum licet sexcenta tenentem - πιι, bellatorum millia , ad decretorium certamen missa pugnat indictae tessera, chirothe. ca prouocasse r sed Turcam male metuen
rem detrectasse periculum, & respondisse , Nante ego, Carue , sed tuam fortunam refr-mido: oc protinus Dravo tumultuariis pon. tibus strato, immensas Orientis copias timide reduxit, identidem venientem a tergo
Carolum pertimescens; quod Illyrici equites
postrema recedentium agmina minutis carta Sal. .ptim pretiis conciderent. Fugato Sol anno, deferbuit Carali ardor, dubiam relinques victoriae palmam. Nam neque venienti Sob- manno occurrit, neque post eius discessum, e ee Ioannem Zaiuodam Hungaria expulit ; sic xv L p ter omnium expectationem,contractam 122 2Itantis hominum studijs, impendijsque millia suu tiam, Panonia in manibus hostium desti tuta, soluit, seque matura nondum hiemi properato in Italiam recepit. Seu, quod diffusam totis castris iam peltis contagione metueret; seu, quod Italiae, Hispaniaeque insenti desiderio abltraheretur, & uxoris inis
uisendae , ut ex eo masculam prolem sulci-
petet, desiderio flagraret; seu duntque, quod
anxius formidaret, ne partam solo nominis terrore gloriam , inutili forsan obsidionis conatu , profunderet vel fortunam sibi
prouocaret aduersam , unde & instantibus commilitonibus,ut Solymaunum insequere. Iur fugientem recusauit, respondens: Hasti fustienta aureum pontem se parandum . Haec potuerunt , ut Ferdinandum Regem, fra-cremque negligeret , vltimis licet prccibus
contendentem; ut tantam vim, famamque victoriae ad Hungariae restitutionem con uerteret . Expeditionem tamen Hungari- CCC.cam Italis peditibus , N aliquot GermanO- .rum cohortibus mandauit, sed quod Fabrι- H mar erium Maramaldum Italis, Vastra suggerem. te praesecisset, caeteri praefecti indignati imPannoniam ire , nisi Ferdinandus , atque Antonius Leua, aut Vastius illis praeesset, recusarunt. Gregarij milites nisi trimestre stipendium penderetur, cuius repraessentandi nondum aduenerat dies, missionem petierunt , Regem Ferdinandum pecunia exhaustum , non esse soluendo diuulgantes . Seditionem augebat Maramaldus seueritate sua milieibus inuisus, quam nec Viditius simpe conuocando, nec i ple Cesar illos adeun do sua praesentia sedare potuit. Excusso ita- Balommque militiae iugo, populationibus adeo side θεμ ε per Austriam grassati sunt , ut suis Ferdi
nandus praecipui furore, alicnoque prorsus ab usitata clementia decreto, edixerit; n cuiquam Italici nominis parcerent, quo facto exacerbatis utrinque animis , magnae clades datae ,& acceptae. Caeteri Romanor
497쪽
N. u. rum , qui Mediceo Duce Italiam repetebant,
ΤΠ' ac biduo post primum Caelaris agmen sequi
iubebantur, impatientia, leuitateque Ducis, raeoccupare omnes in reditu cupientes, di-rachi solutique im aerio, post Drauum superatum , stipendijs, ductoreque fraudati nam Cardinalem cum P tro Maria Rusio eius consilii auctore Caesar comprehendi imperauerat: quinto nihilominus die post, ne Clementem irritaret, dimisit) cum execratione infelicis militiae, suam quique Romum concessere, & quaqua transibant, omnia incendiis, rapinis, caedibus, stupris faedarunt, eadem Germanos non ita pridem in Italia patrasse causeti. Vnde dubites, maiori ne formidandus hic exercitus gloria contractus
Felicius Andreas Auria,classi contra Turia M.An
cam Praefectias Coronem, Patrasque Griectae ctrc. urbes ; tum deinde Castella antiqui operis gemina, Ionii maris angustijs hic inde ima A. συι- posita, in Achaia Rium , Molycreumque in o 'bstolia nouis operibus firmatum , egregio labore successuque occupauit. Venetos inter has dimicationes medios, ne parti utrimque metuendar offensionem darent,ne si uno prς-lio bellum terminaretur, victor totum te rarum orbem sibi subijcere vellet, in primis Italiam, timentes, apud Sol annum ingen- a. tes, atque inuictas Caroli copias praedicasse ;apud Caesarem longe numerosiores, firmioresque Sobmanni diuulgasse, sic opportuno dolo , ne concurrerent, impedimento
fidisse fama est. ITALIAM SECUNDO CA DLUS PETIT. Anno 1133
DE scedere coeundo inter Clementem Pontis & Regem Francisium legatis agentibus , superuenit Caraus Magnis Hispanorum stipatus auxilijs, urgens tum Papam, tum caeteros Italiae Principes; ut m- nouata antiqui *deris obligatione squa ad Insubriae , & Siciliae pro Caesare defendendum tenebantur imperium modo etiam,
Genuae tuendae Communem curam admitterent ; nam Galli salvis Cameracensis pacti legibus, huc se arma transferre posse existiumabant. Quod pol V gam contentionem a Pontifice , caeterisque Italiae Principibus
extorsit Carolus, non tam Caesaris beneuo lentia, quam armorum terrore impulsis .
Quod Hispanos grauem Italiae populum
non aliter dimissimis videretur. Constitutus est omnium sustragijs Antonius Leua Itali exercitus Imperator, cuilibet Principum portione impensarum imposita. Ut vero Germanorum tranquillitati comtra inquieta sectariorum ingenia consideret; missinierunt in Germaniam Oratores duo. Unus a Papa Clemente 'I.alter a Caesare,qui Statibus Romani Imperij annuntiarent futurum Concilium,sed stare a Patribus,ubi vel lent , conuocandum cuius decreta probaturi omnes, qui interlaturi erat Sacramento ad
His auditis, Elector Saxoniae dilationem periit ad respondendum, reque tota in conuentu Malhaldico deliberata, ultima Iunii die, responsum scripserunt, in quo ubique praetulerunt Summo Pontifici stanquam ei minime debeant obedientiam ) Romanum Imper. , quem pro domino suo agnoscebant. Responderunt itaque, Permagnas habere se ratias Caesari , qui tantum pro Comcili' maturatione , laboris susceperat , cui
δ' gloria Dei , sin alus publica , εν priuata
multorum , eurae fuerit. Optandum, ut ille aliquando dies illucescat, quo oppressus er ror , superstitio, perfidia veritati, virtutique triumphanti cedant. Concilium postulatum in crebris Imperij comitiis, promissumque,verum in Germania pro veritate co-tra errores Romanae illapsos Ecclesiae, foede modo dissentientiu opinionibus distrahi, illic remedium exigeri, ubi vulnus inflictum est. Illam Pontificis mentem grauissimis Caesa. ris, Principumque decretis aduersari; dum in Italia Germaniae prospiciendum statuit, &alibi consilium , alibi opem postulat. Illa vero obligatio, iureiurando firmata, cui possit protiari 3 ad liberi concilii sententiam adstringi quorsum attineret quis tam hebes , ut has artes non intelligat, quibus specioso , videlicet, Concilij titulo suum Pontifex do. minatum potentiamque stabilire contendat; ut errores aut reprehendat nemo, aut
quiuis coactus probet Uerum hoc artificio non suaderi prudentibus concilium; sed OL
498쪽
Catena Historica. Lib. XLIV. & XLV. Cap. R. 499
dus, nis forma Coneiiij definiatur incertumque maneat, an Papa velit pari iure eum eat
νis gaudere. Ili ionis lis humanis traditionibus et diuinis literis sit Leidenda Veteri more
eum conellium celebrandum asserant hoe captiosum esse, eum a vetustioribus similonge diuersa nostra concilia. Non aliter posse paeem Melesia
reddi quam1 aerarum literarum inhaerendo v
fligijs.Multa cum in Papa, curia sint digna
reprehensione , non posse eundem esse , reum , iudicem . Pia non esse Germanorum P tereunda vota; uia Deus supersit veritatis vindex , est patronus. Se nolle Orbis sidierfugereiadisium, dummodo legatis suis abunde caω- tum sit,. sar curet, ne siua potentia eorum firmet crudelitatem, qui salutem opprimunt in
Hoc responso satis Caesar asnouit,s. Scripturae praetextu Protestantes debachari, cum interpretationis iudicem neminem sustin rent, & in Ecclesia caput visibile non ad
Initio veris Caesar Bononia Ticinum prosectus , campos nobilissima olim suorum contra Gallos victoria celebres inuisit, atque in illis, quos Franci insederant, manentibus CC c. adhuc castrorum vestigijs, non absque -- luptatis sensu, iucundaque belli recordati
H, pania ne immoratus, Mediolanum subinde, G π μ' ntiamque inuisit. Hinc aspirantibus ventis , paucis diebus Hispaniam tenuit contu .gis desiderio, diu expetitae . Iam annus ad autumnum deflexerat, cum Pontifex destinatum ad Fran eum Massiliam iter, re- Holid. mente Carolo,prosequitur. Nil praetermisi rat Carolus , ut Clementis cum Rege coli ' o. ' is quium interrumperet. Rhodias petierat triremes, ut Caesarianis iunctae Coronem aduersus Turcam tuerentur,&in urbem comis meatum importarenti sic se Clementis cum Rege colloquium vel retardaturum, atque io hyemem reiecturum sperabat: nisi Clemens in causa esse , cur Corone in Ture rum potestatem rediret , & sempiternam ignominiae notam subire mallet; quam ut Vitaret, non solum ut Rhodiae triremes cum
Caesarianis opem ferrent, permisit, sed &suas addidit. Sollicitabat Clemens Manescicolloquium, & ut Henricam humanae, diui-
tis Francisii intercessione inflecteret a & i 'vi nuptias cum Medicea , Aureliaeque Duce absolueret . Anglum Dultra tentauit a cuius legati insolenter Pontificiae illudebant i auctoritati , procaciter ad Concilium ap- , si, pellantes, vel deludentes, cum Regi Anua occulte nupta et Episcopis sibi aduersis deis , nna B positis, honore & disnitate in nefati
infimaeque sortis adulatores translataia . Thomas Cranmerus Bolenae sacrificus , ex 'tenuis arae victu , ad Cantuariensem acia
cessitus Archiepiscopatum , Catharisam publica sententia illegitimam regij thori consortem declarauit. Quae tam indomita hominis insania non illius modo, sed regni
totius ruinam spectans, praeter Clementis , Francisci etiam Gallorum Regis animum a tanta impietate alienum no mediocriter offendiuvi proinde Francisco post frustra tentatam reconciliationem probante, Pontifex in rebelle, perfidumque miracι caput, Ap stolicum fulmen strinxerit, atque adumbra. tum Euena coniugium adulterii loco habendum constituerit . Henricus vero Romanae quondam religionis propugnator egre lius , ac subnascentium per Germaniam aeresum profligator , a tanta constantiae ,
sapientiaeque laude discedens, Ffe ro Roffensi Episcopo persuast , ut Clerum induceret ad iuramentum Regi, tanquam summo illius Ecclesiae capiti praeitandum ;hac , ne recusaret, adiecta conditione ,
quantum per verbum Dei liceret , quod ille , praesenti necessitate circumuentus , acquieuit , opportunitate sperans quaesi- CCC.ta , ut Rex restipiseret. Porro Lutherani in Angliam irreplerant , his Sobna occulte Dore nomen dederat . Fauebant proceres, &famosis libellis Regem in ordinem Ecclesiasticum concitabant: uno libello Sustliei mendicorum haec erat inscriptio ) ostenderunt , quantas toto regno opes otiosi
Religiosorum ordines possiderent . Cui Thomas Morui libellum animarum in purgatorio supplicem opposuit , quo aduer-1ariorum fraudes confutauit . Interea An- Filiamna post quintum coniugi j mensemo , Elisabetham peperit , vltimam Cath licae religionis per Britaniam pestem, ἔR r r quam
499쪽
Sat. - . quam haeredem declarauit Henricus, oblit iit' rata Majιa Regis ex Catharina sobole. extorto a Cieri .Principum q. ordinibus gemino tu. ramento, quo Elisabetha tanquam legitimae
Principi; altero , quo sibi tanquam supremo Ecclesiae capiti fidem addijceret .Huic te Rosfesii ex clero,Relig io . de obseruatia:ex laicis Thomas Morus,regijs posthabitis blidit iis, pauciq.alij obiecere. Cameri cu nefario Regeee interire,qua opibus excedere maluerunt. Noxxiv. multo poli Catharina obijt ta illustre virtu- V., cum, quam flagitiorum Henricus ex emplar :Henriei moritura,literis ad Regem datis, comonefe- ' cit salutis,iniuriarum oblita,quas acceperat, ut legenti eas Regi lacrymas excuteret. Pullaiatum habitum induere aulici; sola Sobna cum pedisequis,flaui coloris ornamentis indura , Regi proterve dolore exprobrabat. N6 multo tamen poli partum, & fortunam aborta, Henrico coepit odio esse, qui Selmeram pedis
sequam,forma,gratiaq.norctiorem complecti coepit. Anna vero pari ultura Hemicum
perfidia, Georgio fratri metono musico,Pesso. noque nobilibus prostituta, ita vixit; ut Hem risum scelerum magnitudine facile vinceret.
Vaga luxuries non latebat Regem , sed frementem aliqua tu detinuit proprij nominis ignominia; dum tandem Granulei, post pro-t 4', 'ra iectum ab Anna in publico spectaculo sudariolum in nobilis gratiam,manumq. Regis ira pudorem superauit,tanamq.impudicam vinculis,ac deinde iudicio subiecit,que ab ipso Thoma Eueno ad morte,cum omnibus co.
plicibus damnata, inaudita libidinem digno supplicio conclusit. Quatuor subinde coniu-
CCC. Vs,Henrici haud potuere explere libidinem. Selmera more viperarum, Eduardum peperit;nam difficulter enitenti Rex uterum rescindi iussit. Successit Anna filia Guillelmi Ducis Cliuie,quae Anglicae ignara linguet Regis blandimetis cum no esset idonea:Subijt in
thorum citharina Hauaria, sed breui repudiata,quod corrupta viRex insimulabatintho. rum intrasset. Ultima fuit Catiarina Parra , cuius repudiu Rex cogitauit, sed morte praeuentus non misit. Hanc Ecclesiae resermatio. nem in Anglia Lut lacrani tulere. Simili nauis fragio nutare videbatur Gallia. Erat Rex om. nis eruditionis studiosissimus; ad eum confluebant tota Europa doctissim hominum , spe excitati praemiorum,in quibus ex Luthe- M. a ri,Zuinglii schola no pauci. Hi, clam γῆ,
init ruente, avarita Nauarra animum Occupauerat,ac breui Francis m sororis captu blanditijs induxerant,ut Lutheranoru com
dijs ad ludibriumordinis ecclesiastici egregie
concinnatis cum voluptate interesset; donec monente FOxio, &Tumonis Cardinalibus, Rex experrectus, Meiacthoni iam ad regiam consuetudinem inuitato nuntium remisit,Acin nouatores sepplicia adhibuit. Ioan=ies vero
Caluinus acuti oppido ingeni j,sed corruptis e e esimi moris homo,cucta subuerticinouis enim X X V i. opinionum portentis, rudes Lutheri si us ad
ea admirationem cepit extollere. ut nouarum
rerum studiosos facile in suam sententia pertraheret. Heresiarcharu non perfidiae,sed tumultus socius Fraeiscus, opes subministrabat ut per Germania, tali vires distraheret. Ad se magnis pollicitationibus in Gallia traxerat
Philinum Hassiae, & oblata pecunia impulit e ee
ad restituedum Vbιῶ. in Vvirtembergicum xxvi LDucatu Is ob illatas Reittingae bello iniurias, a Sueuis patria eiectus, exul oberrabat, & in Austriacos ditionum suaru possessores, Helvetios, Germanos'. implorabat. In gratiam
itaq. Christobori filii Vinci, Gallico aere cum Philippus Has, non cotemnendum scripsisset exercitum , eum tripartitim in Ducatum infudit V Virten micum,& fere toto in pintestate redacto, obuias sibi ad Lausenum oppidum Ferdinadi Regis copias, quod earum Dux Philippus Palatιnus vulnere in talo accepto se ex castris subvexisset, non magno negotio confecit,cetterasque urbes habuit obsequentes. Opera postea Georgis Saxoniet Principis,& Moguntini Septemviri, Feriunando Regi Elector Saxoniae est cociliatus, & Cadaismi , quod est Bohemiae oppidum his legibus
pax firmata. Hiscilicet religionis titulo nulla vis aduersus Protectantes inferretur, nulla lis
moueretur quo capite Sacrametarij, Anabaptι-
fla,catria r. id genu ecta non comprehenderenturi. Dirensis est Imperatoriae Camera iussires ab omni actione ariesus Protestanus abstin γerode .. Caesare Ferdinandus impetraret. Smxo Fermandum Re m Remanorum agnosi ret: vicis m Ferdinandus . Caesare, Septeατ'. intra messem decimῶ edictuseri procuraret: suo si visis Caesare creandι manaria Regis occasiis
500쪽
Catena Historica. Lib. XLIV. dc XLV.Cap. II. sol
sare accepit ea conditione, ut ad Austriacos Salis nisrediret, si sine mascula prole decederet. us γ 3'etiam subsidiarii militis ad reprimendos Anabaptistas Duci est impositum; adeoque illa bellorum te peltas breui detonuit, araseosua spe frustrato: qui Germania more Fc LiS,in M. mis semel sumptis pertinace diutius speraue rat; visic ab Insubriae defensione, quaaggredi
destinauerat , Caesarianos auerteret Interim.
Utherana lues cum omnes fere Vltra- , Deo Hierosolymae instaurationem, & XXI. inridet,Septemviri ante conueniri, di ta iusta Τλ' eausea proponantur,expendant silucta videbuntur , ex Carolinae legis formula, quod coeperint, persequantur, quod sicus factum erit, initumoso e intra idem tempus paternorum, auIto ramque bonorum haereditarem CUM Saxoni
confirmet. Hisita constitutis, pacem quoque Philippus horum accepit arbitrio risus beneficiario clientelae titulo ducatum a Cae-
- Rhenanasperuasisset prouincias. Momiterium V vestphalorum inferioris Saxo. niae urbs incedium no effugit. Corrupti oratores, caeteram facile plebem indulta vitae licentia aduersus Magistratum , atq. ordinem Ecclesiasticum concitarui. Seditiosoru caput fuit Bernandus Rothmanus ex D. Maurit ijsacellano Saxonicae libertatis praeco factus. Post eum Gipperdolimgus armis quam ore promptior,vterq.urbis incola, ac nato ad rebellio-Dem ingenio. Nec longe etiam Anabaptistae
Monasterio sese infuderunt. Ex his Haesemi,, ' cis pistoris: Mathias egregie callidus, duode R . cim,imitatione Christi cuius ipse personam induerat) delegit Apostolos, eisq. prouincias distribuit. Eorum Ioanni Boebido Sartori Teidae in Hollandia nato, Monasterium sortito obtigit. Is insidiosa instructius facundia, umbra ingressus Lutheranismo nutantem,breui Rathmanno Duce,Anabaptismo initiauit,&fictis cum Deo colloquiis fidem conciliauit, ut tanquam delapsus e Geso vates audiretur. Populum vero ut aliqua voluptatis illecebra deliniret, post celebrata suorum noctia conuenticula, ad promiscuae libidinis usum prouocabat. Caeca plebs,quae nouae religionis auctorem no agnosceret diabolum. Adultis postea viribus, ut Catholicos no timeret, armamentarium inuasit, Magistratum eiecit, coe nobitas spoliauit ι nouam Rempublicam ta- quam Hierosolymam,Sionq. rediuiuam excitare professus, Senatu legit ex viginti quatuor partiarijs. Cosularis dignitas inerriti sinis, & Civenbνoco desertur; summa tamen au oritate Mathia, & Focari reseruata, ut aduersus Episcopum Francisio ex antiquissima Comitum de Galil e familia oriundu, vires instruerent. Venerunt undist Amstelinssimo praecipue auxilia,ad nouae electaeque a Gm.HIL
Martii, onerariς naues supra triginta ad M nicodamum,Batauorum oppidum confluxere. Alii de aliorum profectione prorsus ignari nisi quod singulis nauibusvnus explorator adesset destinatae profectionis conscius, qui apud caeteros insigni dissimulatione,at q. admiratione facti, omnium metes ad diuinam Prouidentiam conuerteret. Diligentia vero Ut
Maris Belgij Principis, dissipati, disiuncti,
domum rediere. Hac spe frustrati Monast
rienses, ex vicinis pagis trecetos homines c duxere, quos iunista ex civitate operarii copiosi manu urbi fossis aggeribus comuniendae destinarunt; subministrato publicis impensis alimento,ea lege, ut primo die caro recens, altero indurata, tertio haleces in prandium cederent. Castra porro Ferdiniat cum loge haud essent,ut ursem obsidione premeret, o Mathias Pales,militiae praefectus,trecentorum capitum Dux nonumquam in hostes furibundus exibat,felici semper belli succcessu,praedarumq.onere laetus,donec fortuna ebrius, Cum no amplius triginta audaciae periculorumque assumeret sotios,serro interij thostili.Eo sublato, Foralia, astu nihilo ins
rior,nouam urbis tyrannidem meditabatur . Noctu itaq.nudus se e domo proijciens, magna voce Regem Sionis venire clamat. Triduo postea iacet elinguis, calamo indices linguam suam vinctam a Deo teneri. Populum tandem publico edicto, tanquam a superis hausto, enunciat singulorum fortunas in cinmune Christianorum usum more vereri coisserendas,petita a diuinis vatibus dispositionis forma. Hae dicit Dominus seste. Non multo post in adulterio deprehensus,ut odium ess geret, veterum polygamiam promulgauit . Repugnantes mulctauit, ipse non dedignatus carnificam munus. Bocaldus demum a