장음표시 사용
541쪽
M. a. Tina percinis rabie , conuicia omnia quae e
circe. cogi aro potuit, in Rom. euomuit tantisi. Utv cem . Vulsauit librum , cui titulus. Ad. .uia ' Quos Papatum Rom.a Sathana constitutum. Figuram adiunxit, Papam in sede decuma. ' ' nis auribus praeditum , quae diuersa monum obvallarent monstras alij cor vora .rent, alij me in barathrum traherent. Ali., eundem porcae mammose impositum ii. - ... nist quς xum 'serentem, dextera po-noireseri pulum benedicentem exhibuit. secus pius, ae religiosus insar non surda aure, grauem excepit orationem Pontificis. Exosabae se μή irare mag/s , qmam 4 mae. ad alum. in ἰ is asstractum edita .. Parae tertiasse, quod
emendare non paraut i Saxonteolaxasse habrinas equo , cui deinde evi m queat repertra idilaia rum data passisane bonaram, vim Meam sibι armis μ'geret, fura re tine non disset . Opportunior tempore cognoscerer restor quiad oves Us errare non permiseris, sed longamri licet tramite in Iemnam dueere veritaras
β.anta fuerit in sedem Apsilicam reueremtia, laeus daset, ae tempus.
Compositis spirae cum Principibus m.
bus, in Galliam exercitum Caesar tra duxit. Comitabantur 'semius , Gu liel, in Finfleu uiu Gallicae dudum assuetus militiae , Mauritius Saxonum , de Albermi
Brandeburgi princeps 'ter Italos, Belgas, Hispanoque Duces, qui lectissimis cop.js,
di tormentorum aderant apparatu. Quam
in ardore presentem Caiatis sesceperit expeditionem , numima ostendit Augurale. Quae sui quondam iuris fuerant, primum oppida aggressus, Lutdenburgum nuper ab
Aureliano Occupatum , egregioque muni. tum opere obsidet. Septuaginta an eis tor.
mentis Galli instruxerant oppidum, sed cum impari annona ad sustinenciam diuturnam
Iou m. oppugnationem , occasione usias Carolus ,
per FMotennuum Maio Mense XV. obsidionis die, inopia potius quam vi, suae fecit
potestatis. Comertium talo tormentorum apparatu ita exterauit, ut quatridui verr rem vix tulerit. Ad famam victoriae, toni trepidauit Gallia s sola seges adhuc immatrum videbatur posse morari Cariluam, qui v teri frumento instructum exercitum Lignianio adduxit ι ciuin muris vi tormentorum
rassitis, exterriti defensores se arbitrio in idere victoris. Hinc castra Sendi sirium productat dum in Picardia Antia cum septuaginta, autoctoginta peditum, equitum viginti millibus irrueret, ut una inde Lute tiam in Frime seum transirent. se illi Landa praeerat, Lamissis propugnatione
contra Caesariantis nobilitatus. Magna a
dore incoepta oppugnatio, ut paucis horis quessitis moeniis, bina sub turrium FN
gnacula, trecentorum Pssuum strage com ruerent. Postulantibus Hispanis oppidi im dendi potestitem , negauit Gaut Pa, ut paucis ante ea ploraret, quam pleno agmine tentaret ingressium . Cum qui exploratum missit, , sublato vexillo ad murum sontem. di; hunc reliqui signiferi, ne minori vide rentur gloria cerrare , per fossas consequi enitebantur ; i psi iisdem Duces, ne suis p riculo deessent, accurrerunt, sed grandi periculo; nam libratis ex occulto trarmentis su- pra quingentos ceciderunt Caulaei. Clade minime Germani territi, foueas εcipsi s biere iniussi, non meliori tamen fortuna . ec ccta rosa qui ilia pleatae expugnationis auis XXXXVIehor fuerat, ad Gallos fugit. Re infeliciter i. ἡ gesta ; cuniculis agere decreuit sed frustra. O p . donec Landa tormenti icha sublato, & toriamentario puluere deficiente, poli duodecim dierum inducias, quibus Regem frustraea me int, deditio Caesari facta est. Se talario potitus Caraias, ad ipsa regni viscera , Lutetiam mouit. Aspernectum itaque Opis
positum destinato itineri oppidum progresius expugnauit , magna militaris annonae praeda ditatus. Tunc Rex ex altera Matro.
me ri sese Caecari obiecit, ut ei transitum intercluderet. Gemino pondere premebatur Gallia, non minus amico quam hostili. Mispus excurrebat miles , ne quid hosti ad via um superesset. Cesareus, ne quid inimicis reliqui faceret. Adventantis taesaris ruis mcir tanto terrore Parisim impleuit, vide desereniti vilia incolae cogitarent, & iam sibi filutem iuga quaesirent. Vnus Graecis iar, impiger iuuenia , quamuis religitilus in is 'r' ' ordi-
542쪽
- ait, oc armorum subsidio recreauit, Regi simi μυσι retinore hceret, ε.amas Media maxime propinquantis accepto nuncio. la. Bensis,ac Cremanensiua orerissurien-.ω- - tet tot rerum discrimina, s nam ab una Cη- Aureliano fida Caesarm nubat . mreliano
seris victaria, totius Galliae videbatur pen-lsium, Fatorum, Ev. m. sium, Q siti H
dere fortuna Fasen ut captiuitas in C tradῶ ρηιπGρMus mPε ad μηδum bisa moli ardorem pugnae refixit. Vadum explo-lTMonensium missia antini prouentus , Aure ratur , ad Matronam aegressus , in manulliano in patrimamu- duar: sissupra eamma. bus hostium peruenerat. morati nineipatus eam Summam Adinit
reclamante , quod aere de eme Getareus stra Mir, donario propter nuptias quadragin exacerbatus miles, annoti que incornodisia ita arum Monensium viaba --η produci
fictus , Gallorum subduceretur vi riae .itor: Ferdinandi Aba ad triginta. Casuri OLVerissimilia haec quidem, non tamen Cae- ssim rura , quia is Quum Neapol a. sarem , aut Regem mouerunt, ut ille pu- num, aut in Meiolanensem riseipatum, signam subterfugeret, hie quaereret. Restatriandrim ρνε inci4 Aurelimo dato ae, o alea ex uno suspensa praelio, utrumque sustis t. occupataintra a- t vi alpes passo, pensum tenuit . Ducita Stam si ι quae ita auctore Pahlo Pontificeὶ in uetas , m. formae gratia, Francisium Regem modera- tia res tueremμ . Insperata pacis Iranquilibatur, odio Dιana Pictaviensis, quae in milia a miru Europam impleuit gaudio . Abeom αδδι m possidebat, ad pacem Re- hisce factionibus ut citra ignominiae nomingem incitabat, s epius cum Carati altero Re discederet Carolus , in cauti fuit . yri istagi filio collatia. consiliis, ut hunc Belgio alCaesari propitia, vel Aureliani satum, quem uesare donatum in aemulam extolleret. Spe non sine veneni suspicione a proxima asgisque&metu hinc inde concitato, blandi- ex aemulatione praefrati , mors sustuli tim. tiis suis stemma potens pacem suasit. Con- matura. Huic rideri Henricus accessit Rex
uenere primum inter Vitriacum, & Oata.iAngliae, ea conditione ut Bononiam Picar launum a Caesare colaus Permotius Gran-ldam urbem ab eo occupatam ,Gallus pecunia sellanus . ac Ferdinandus Gontara , Regei di ut . . .
Claudius inmeialdusiac Franciso Cheman, Pace constituta, de Trideninis Comitiora ' Di, qui post longas disceptationes, his com serio cogitare ceperunt, daris a Pontificia. IM .
, -- ditionibus Ledus iniere. Pax Madratana ,sad omnes Europae proceres literis, ut Epia I eo leuius aedera in partibua wQuam ob-lscopi omnes conuenirent , Thoologi Pari. Gauorum tmerent, quibus in i in regnum rixartita siclises , α L adienses proponenda in Con--m,Stcibam, Matum Medistianensem, o, cilio dogmata concipereat. Ne ivvv --κ κ κ κmitatum Mensim, Flandriam, Anesiam ,stiensibus comitiis quid orthodoxae adueravisinaque loea lari cedere Rex lusim esset inuislsum religioni , in grasi m Protestantiauias ..deinde inpendus Caesari adversm solymin. cm critimur, Farnesium Carduassim leg nume uites sexcentra, ac dena peditum mi issic. Adsuere Caesar, & Fer an si rimistia ισnteret . CUM ad maiarem inita pacuicipes nonnisi per legum, obfirmato animi .
Babilιtatem Catesci Aureliano Duci aut si lproposito nec quicquam uaris pollulatistiam Ram eum dolati racius Belgij haeredita- concedendi . Tridentinum auersabantiaeta, aut Feldinandi fratris natam . Messium4 Concilium , de subsidia in Turcam nes nensis 'rucipatus dote locupletata e nuptialtant, nisi prius religioeus eis libertas a Cri
tradaaram no sile ea tamen lege, Ut -- re fieret . His animum confirmauerant ,
to meo cancta, qua illi. Galba ablata seu se reticorum partibus hemi additi. in uerus
543쪽
num in Hemisum Frui uisensim se i inui- concordiam tuadere posset. Repugnabant sum conspirauerae ex moranu conRnibi detiunt patres, hoc sua ad viri viridi, Mibina
veluto'ohHὶst sertariis ι post Osnabri imantes auctoratati . Rarisbonae adfuere Oct. gensem, de Mincknsem Diaxe qui Lis Lex Catholicis, totidemque Acharolici, ita et imi praeerar) Acin holicis permissim, Vc aetardi, od dimiles, quod quotidianis linere,
a osse , Caesar de Ponti sexdc petatis remet August a persutem, diu cunctatuti, res dii altero post anno, et in Archi e Selles, pondit μου ιδrs,nas Eli damnara sintnim ,-ὸ biis Schae Moesisteterem sufficere ''Isti quamuis Min concibnibus . &inscriptis , eoalitiis cum nihil Caesar proficeret, ne iλsac in discipulis erudiendis non astatim a Lu- reconciliato'Soldi MM , resuque ad bela theranis alias, sedi ipse diuersus iapparolum ire maturis, Prosterantes ad arma laeti ret. Nam Gennaniam totam peruagatus , taret, in aliud colloquium religionis remisit. inter Sacramentarios Lutheranos , atque dissidii im. Catholicos medius , in Angliahi denique
pontifex vero Romae prius tubilaeo pu- delatus, post quinquenniqm iudaizans mor-hlicato, quo totum Orbeiis adsis peros me. tuus scribitur. Hoc itaque in colloquio cum nitentia placandos inuitabat, ut felicioribus de iustificatione fidei sermo recurreret, si auspici Patres ordirentus Concilium i aleasque incredulitas reputaretur ad pulpam , dedit initium. Caesinales legati; una curri iuxta Augustanae confessionis definserem , Bararae Episcopis habiti, lndutis Pontificio,Theoloa adulteria Protellam rum tinctiomerantelae. z. ga , evro populoque ab Ecelesia SH. Trinia mosi iis Romanorum, cum hae ,noti. illae adtatis ad trincipem urbis Basilicam phoeriles crimen imputaremur. Hano confusi etia re, ubi a Cardinali j mano iblemni saerifi erubescentes Rcatholici principes iussita. . ' . cis , implorata Spiritus Sancti gratia, suse runt, ne quid eis inconsiliis, ut potὶ Gorta
fiasst,inlutis sevus eleganti, piaque ora- trianae Ecclesiae Pontificibus statueretur. Ex is, tione de e sis ingeretur eoneibum edo aduerse cum vetuisset imperator quicquam -- cliiv. Sub haec rei alicti diplomata, de GH. a eonciliatoribus vulgari, ante exitum; IM. etl m. time, de L paum desi Mettione, de therani doctores linter Sinum de fac mi concilio inetiandidi. Caesaris eriam scriptum constituti, turpi subte usio recessere.. 'a Mend da orasore perlectum. vltimo in Drisipato conuentu , superuenit CHir , gemia prouolari , recitatis precibus, in pro cuius auctoritas mi & Romani Pontifieis ximam Epiphaniam , quae erat Ianuarii 7. vilebat . Indictis comitiis , adsuere Mau Anni 11 46. primam indixere sesssionem. rativi Saxo, Ericus Brunsiaicensis, Io: de Asti c, Protestantes ro, & ipsi coacto Franco-xianus Brantibarνιra, Episcopi aliquot, Pro- nrti conciliabula, δε Mu uisensi, bellisω- testanti uiri seli oratores, potius explorarores Auis , euius sntipatus Durem Henricum Icomparebant. Qesar, audito sacro curiam post imitas eiectam religionis eausu euneulul subijt , de cum conciliandae pacis rationem eum filio Lithreent , de aurils in Caserem quaereret, responderunt Catholici, Vntcum est . caon. sufetendis , de rore nilo superem Concilium , Iam Tradenti istisais Smaliualdico intre Sacramentaris , ἐν Lu itum. Tm Legatus Campesus omnem is me uos inito, de repudiando denique seden.lpidem mouit, ut ad illud Protestant pto
tuo Canemo statuerunt . , - . . inuocarcis Hi vero contra sentietas , ac vivite l.
544쪽
o. uendi libertatem, nil admittentes, recusa- l Carolus vero non multo poti fato concedeIlI, MI ,αCCec rum. Osir omni spe frustratus, ad arma i extremo illo tempore , Philino id spaniae
ω conum it . Heterodoxis sciscitantibus , Inf-m σν- ῶrgereti respondit, se se
Regi ad se accersito , Lamem , qui apud
A Uum educabatur , eodem ac Ph/llpum natiim patre renuntiauit s quod usque eo omnibus celaverat) proinde auocaret ad se puerum, eaque saburet caritate ac germanum frat*m. Paruit ri linus sed feeeru , in hune tanqu- re si is arma ex-lduos poli annos a Caesaris obitu, quo inte-
'AN. Nullus crat legatorum , qui in s o a. rios fulmen dirigi non sentiret; nullus v
ro qui sentire propalam ostenderet, ne rci talein, vel vindictam proderet. M. it.. A m sum strepitum mors cutiari prae νώιra. uenit pridie Kal. Mar. cum a lauta mensu, ne canatus potusque adlectum diuertisset, neque grauiu aegrotare a domesticis ante, quam mori compertus esset. Quid senia
serit de fidele ipsi nesciunt sectaris a seipsis diisentientes . Originem perfidiae Luthera
nemo negat, a quo hoc unum discerint, a Romana dissentire Ecclesia,cum caeteris Manichaei sint, vel Montanilia, Donatistae, Ne- VOC. storιani, Vsdenses, ac huius farinae homioseis, tib nes uon ascrepare. Naicitur eodem anno , quo Lutberus obiit , vannes aeuctraacui ex rati Caesare patre , matre Bar F-berga Rati cinensi, forma ac genere iuxta nobili, cum haec ad Carolam inducta ut mς-
bella coniuge ante annos septem amisso: namque ea vivente , seruasle v ν per- . quam sincte coniugalem ficisin fama est. . Quam verecundus tuerit, ex eo habes, quod intantem impleto nondum anno, matri abreptum, ne quid in ea ur restiretur, in asiis βωβιada Imperatoriae aulae praedecto , quem arcanorum rigidum obieritatorenti expertus erat, in Hispaniam tradidit deferendum ; via coniuge M--VIba educaretur: caueretque, ne qui mortalium paseret
pueri pater. Indiaca vero , quae veluti ignis diu latere nequit, quid grandearguebat in puero . Alter brus inter pastores , cur aequauebas pueris nonnisi militaribus ludis Ud a Rcertare, nec desistero, vique du P. ita de victori . securus . Admonitus. Alysius
initioribui puerom ariabus imbuere , v sa crum. ordinem possct initiari, tentauit i sed itastiua, eruditio i & indoli aduersa era .
rim Carolus filius Hispaniae princeps adolesceret . Tunc agniturus fratrem Vallisol
tum profectus. Eo cx Villagarfi3 Musium
cum Ioanne iubet occurrere cum venatorum turba. Atusius instructa venatione , equum superbe phaleratum inscendit: ἰ- nem vulgari iumento insidemum post se ducit , venatorum globo immixtum. Cumque prope Rugem accestisset , ex muo repente desilit idemque ut faciat, ictauus comis mittit . Paret ille; simul Alysius ante eum prouolutus . Porrigat I inquiro scutandam manum ML celsitudo tua. Novi νιd ba Minneratia haec mea ; mox a Rege intelMes . Nunc equum, instratum tibι hoc ornatu san- L. Rςibiit attonitus puer, equum tamen subin, manum tradidit: Suspensis admiratatione adstantibus , ad metamorphosim, intentis . Cum ecce in conspectuin ni cmitivus Rex cum venatorum turmis: ill:cὰ Dannes ad pedes, pranunte ALUD se demittit , Regem de genu veneratur. Tum Rex manu puerum areo leni, de patre e interro gat . Aissium volebat annuere Ioannes, sed
haerebat. Tum Rex equo depositus, Macte inquit ρεηιrse puer . Carolus V. Im-
ratar , vi Cario duit ivtrinisue inrum pater est. In quae vertu puerum fraterne complexus , in equum posuit; fulto interim clamore late perionaricibus campi. , rumque plausit, fautium nouo Regis fratri certa imgrὸtulantiu . Rex ipse dicere suu
sic agnitus Ioannes Austriacus a quς nisi . propius alii eum Caroli patre conserebant .s Vat'ruiue eundem ninabs ae prope mortis diem Pa Ilis terras, marisii e , in Mauros , in tuo
545쪽
N.Anatum , eiecti Haria leno; a Ioanne a rem Amidam Mutea sitiumsed patris expic po-rem , eodem regno expulsum, ae Mehemette imposito, inter captiuos , ae polia relatum . Plura patrem bella confecisse, nam ἐν plures vixisse annos e filium, una υιctoria nauati , ' numerum alterιus adaequas . auod si penethune rerum arbitrium fuist , regnisque, sistexeretribus unus imperassi; haud duke elaritudinem patris assecuturum. Addebant f illa, quamuis pleraque inania,'comparantibus qua sita. Vtrumque lissem osciorum arti-
,ui fustentasse suorum spes: sed oblatis illum
praelaue titulis noklitatem amplifieasse: hune militum virtutem immodicis, quod alia non suppeterent , verborum praeonise detractoque interdumsipilio, aut pugione Anare prasenti Maeritate solitum 2 certe gregarium fuemque nomino compellando, memoriam Leo muneris promptam Labia se . Ab utroque indue1 a ad eo oris tultum aliqua, δ' praejue orna tum evitis immutatum. Primum Carolum, quum ad imperi, c ronam capessendam veniret in Italiam, minuendo evitis dolori casariemis fuisse i exemplo ab aula primoribus renaiatim recepto ac more, fui per ea, retroque secula tantopere vigebat, alendae eoma, imitationemnius, via omnes abolito. Et trimum quaque Ioannem Austri eum , quod ad lauam
temporum Partem , erectum natura lapillum ha ret, omnem a fronte reinem reuocare ma
nu caepisse: quiaque areret istud'rrecta fomtis adiutamentum, inde usum derivatum se retorquondi fustinendique eapillamenti, adeo ut gur eosuggesto capitis utuntur, vulgo testare Au Diam alleuti dieantur. Denique-in postremo inta acto similitudinem patris ostiasse Austriaeum : utque isse abdieatis reris , m
θm paucis arae ob tum mensus deraevisse , inter Semari montis Eremicolas er demum imperine Domino , qui - aiebat Fura, quam
Philippus frater δ' 'Fε, sdi vellit, quod
unione pietatu studia, an rerum impro 'si Cat. n. Decedentium taedio meditaretur , haud Delli 'separauerim. Illud ego in Ioanne Austriaco ,
citra omnem patris eo arationem, non omi
serim: Mundisiem anima, eatus amorem ἀρωεra indiderat edueatrix Hloa , Usque adescotuisse per omnem atatem , ut nullam paulo P Ioram noxam , Deique offensam apud se ferre Luttuspasiet; atque ideo bis singulis men.
bes sollicit. eonfessus excuteret , animo vere principe , qui turpissima seruituti nequiret in .suscere , Immo nee expeditionem aliquanda seu se it, aut fit 'na cum μ' eonrubi, quin amra praeliarem dum, aceurati aeon'sone , Dei elementiam propitiauerit. ἀ- anostudium fui, in Principe υιro, tui ab arate , ἀμ-a, ab armorum imperio summa licentia itanto quis, opinor, pluris astimauerit, quanto rarior in eastris hae pietas, quantoque huiusmodi circumspectio minus solitaria , nee sine multarum comitatu virtutum esse consueuit . Hoc porro si quis ad militares viri laudes ad iungat, ad bellorum varietatem, quibus an tequam interesset miles, praefuit Imperator: ad altitudine-bnimi, quo nullum genus hostiumini nurum maius, vel fama insuperabile umquam expauito ad priatorum felicitarem, in quibus per ιus victor, victus rene nunquam disic secto Ioannem Austriaeum ma gnos inter, fortunatosequo amorum Duras iure
Ad Tridentinum reuertamur Conei CILlium , in quo Morum emendationem, quo- -re Paparum corruptela erat praxipuum sectariis do 2 sectionis argumentum, in primum, Caesar ror rarae, vigebat. Exaduerso Pontifex frim ortu doxam , aiebat, formandorum debere 6se m rum prineipium . Fuitque accerrima haec inter Pontificem & Caesarem dimicatio, donec commissa synodi'uamuis inuito C. sare, quieuit, vervactio dei morum reformationi pracederest.
CAESARIS EXPEDITIO IN PRI TESTANTES. Ann. is .
debellaturus , a diuisione incepit, ne lPrincipum, omniumque urbium arma uno impetu prouocaret. Nonis Iulii, Hermanianum Vbiorum Archiep., Pontificio fulmine deturbatumAissimulata essensione, lite nia, viris serio hortatus est , Nesuem aduersari AEMU rumparn usso adiungeret, flaret pro inuiolata in Caesarem fide , nisi parem cum ι stibus fortunam experiri malet. Paruit ille, nolens
546쪽
Catena Historica. Lib. XLIV. & XLV. Cap. II. s ς
Sia Asa Caesaris indignationem subire . Alias ad' 'M' Noribergae, Argentorati, Augustae caeterarumque urbium coniuratarum proceres; &Ducem mitembergicum literas dedit, quibus eos armorum metu absoluere conabatur . Eisdem rationibus Helvetij per legatos i foederatorum partibus auocati: Urbes tamen Smalchaldico foedere sociatae , quarum sex praecipuae erant Augusta, rima Amentoratum , Franco sertum, Lubecca, Hamurgum , & Brema nequaquam obtemperarunt, sed responderunt, Gratum euenisse 'bi , quod intelligant Germaniae salutem curae esse Caseri; orare etiam, ut hae ipsi voluntas perpetua esse velit , neque intempestiuo armo
rum remedio eorrumpatur. Dolere maduopere
repertos in Germania , qui Caesarea auctiratati ausu refractario illudant, obsequiorum immemores r neque extimare eiusmodi sua religio. nis assertoresscelere obstractos teneri. Peri ossaia hactenus non stetisse, quo minus tentata saepius pacis consilia, eo, quem Jerasient, exitu concluderentur. Pontifieis illud ιure imputandum ad suas rationes obstinatis. Postremos Ralisbonae aduersarum partium eon esses ,
avique fructu d tutos , quod ad I ridentim Concili, Praenes disienatio religionis reiecta sit; ut si illis Aristarchis, tan=uam solism ocuiatis, tot populorum ea asubjcienda esset, Germano credenda sint , qua stati libuerint. Gia vero Ecclesiastι eorum possessiones 4 ηοη- nullis seuorum oecupata , atque in alios Re'. Christiana aptiores inus conuersa sint, id gr sarem iam pridem eductum , siP Spirensii decreti auctoritate aι jso indultum. Puullase
violare iud/cia , sed emendata etiam cupere ,
malignitate quorundam in foro Spirensi pem uersa ; nihil optare, nisi quod cumsumma aequitate' coniunctum. Mirandum vero se , si qui si arum partium homines, tam audaces
suique dissimiles reperti sint hactenus, qui dignitatem imperatoriam ae libertatem Teut num Uressum, aut etiam imminutum eant.
Calumniam hane esse 'ma natam, urbe optimis semper eonfise inimicissima. Palam atque in luce, alia longe eon pecta livorum ιn Ca-orem Germanosiquestud a. βunt in Tuream Gaetumque Luppeditata esse ut auxilia, tot existare sua voluntatis ae se i et a Impera 'rem monumenta. Proinde aequum se inlcism non VII.
uoremque tuta esseris: defensio. Indicta sese
ea a, belloque, eommuni gentium iure, nun-qsais denuntiato,male ad suoplιci ιm de sei. Valerent at quid cum praesentia, im antiqua
parentum 'orum in Austriacae fam tiae homines congesta beneficia ad recentem inuidiam , indignationemque seriendam . Exigeret eum animo suo Casar praesentem Germa ua faciem Turcitis bellis exhaustam , imminentemque tot urbibus, ρ'pulvique, Fintestinasessitione agitetur, vamtatem . N. hi deinde sipei neruorumque ad externos hostes, virtute 'sιna , δε-
pellendos reliquum fore. β a sit uia Caesari
non videantur , ne tam faciti aduersariorum
impulsi, in transiuersum beοι sensum a pacisonsilio abripiatur.
Principes vero praecipue Philippus Has , c
gato Apologetico, docebant bellum adumbrata quidem rebellionis sipetie, qua nulla esset, reuera religionis per Germaniam nascentis
opprimendae gratia suscipi; ut nimirum soluto Germanorum fartire , alios psa at os opprimat , θμι υιctoriam facite, illis seruitutem
instruat . Vbiorum Archisp. exemplo set , quem Pontificia auctoratate Caesar sua eiecerat Sede. Illo etiam utebantur obfirmati animi decreto , quo Augustae disertis quondam verbis exclamauerat Caesar, antese opes, vi tamque eum sanguinem usiurum , quam si pentem in Germania laturum haeresim . Sua erga Caesarem merita Saxo praedicabat; Federacum patrum suum a Septemviralibus et chum Caesarem se abdicalle, ut in Carolum transferret imperium , exprobrabat. Ne
gabant Caesari ius esse ullum imperij ordinem indicta cause proscribere, aut exae num in Germaniam militem Principibus in. consultis euocare . At Caesar acersicis Ratissionam tribus Hispanorum millibus, qui poli Gallicum foedus in Lotharingia hybe narant , dc in Hangariain missi fuerant , quinque Germanorum additis , ac sieptingentis equitibus, quanquam viribus longe inferior, XIII. Kal. Aug. Saxonem, dc Lan i L grauium proscribit , ca lege ut proscriptorum bona publicentur,& primo occupanti unu ,σ-dci cur . Crusas proscriptaom; rebellionem '
547쪽
namque duabus hisce semitis in Bauariam , 'ὐbi tum Cesar erat, aut secundo Oeno per Copli num aut per medias Alpes sinistror
sum iter est. Cum Franc/sem tactu tus Oenipontis praesectas coactis duodecim peditum millibus, praesidio Oeniponti imp
sito , anteuertens, itinerum intercepit angustias. Hoc aduersarios deiecit, & ab ΑΙ-pibus dimovit. Tunc quadringenti Hispanorum Copst num adorti , felici inuaser successu, non leui oppidanorum clade. Ita via Italis facta non multo post adfuturis . Consultius egissent sectarii, si imparam
milite , ac commeatu oriarem Ratis nae
aggressi essent, praesertim in urbe sibi religione deuincla , di ad longam obsidionem
minime instructum. Heddem, interea VVirten Sensium, ductor Dilinga dedit one accepta', vicinos
omnes in terrorem adduxerat, ut fi/tensis
Pristit legatione missa pacem emeret oblatio ne commeatus & transitus per agros suos . Non impari industria Setinebum norum praefectus Donavverdam inuadit, visua , an hostium disIimulatione λ non satis liquet. Hic moranti orier o iunctae sunt foederatorum coprae, Ducibus Saxone , re
LanWrauis; qui gloriabantur pro Germanis
libertate pugnare ut ex num smare infra habes num. IO. Octoginta millia peditum, de decem mil- Pro est-lia equitum numerabant cum centum m 'ἔ- chinis tormentarijs Bellum indicendum, cum Cesari, more maiorum censerent, deliteris inscribendis inter verumque discept tum Derosato Imperatoris titulo Carus de Gandauo scribendum asserebat Saxo; S lum cum castris exuendum titulo obstabat Lanuravius, ne reliqui Principes intempe- Audaetia .stiua Iaederentur arrogantia. Quod cum m nuS probarem caeteri, placuit tandem eum salutare tanquam Caeseris lacum obtinen-Pernobilem itaque adolescentem, ac
Sat Anae obteiiciat , quod eius edictis semper parere i. recusarint. Externos Reges aduersus ipsum
incitarint Gallum intelligebat & Anglum
re quod prorsus impium est, Solumannum clam in Hungariam euocarint. Triduo post
Gerardum Raliauicum Byzantium remisit, ut cum Solamanno pacisceretur inducias .
cedet Paulo ante , findus cum Paulo Pontis. πας - cuctrat , Cardinale Tridentino interprete ,
findat eum ea conditione, v mense Iunio proximo Ca- Η ' pol, exercitum cogat , Tridentino adue
sentes Concilio comprimat, nullam cum his
pacem agat, qua Romanae Ecclesia aduersitur decretis, Pontifex vicissim prater rentum nummo um aureorum milha quae iam Vene tiis depol uerat) tentum altera Ibidem δε nac , ινμ ιn nullum allum, quam in huius bel
si osum expendantur: si nussum bellum eris, utraque reeipiat . Addat pecundis duodecim millia Dabrum peditum , equites leuistis armatura quingentos, aere Fo ct scribendos, grsex mensibus alendos. Demque indulgeat dimitam ex Hispaniaprouentutim Ecclesiastia
eorum partem , ex Caenobiorum vero possessio-mbus venditis aά s oci. aurearum millia, inem dem bAli osum ιraducat; ea tamen condiatione , Ut eseisposse lanibus tantumdem ea no-
Marchis optemret Pauli arbitratu quantum Moat : quod noui exempli res fuit. Tanto apparatu videbatur in sectarios abunde prouisum; quo tamen longe superiores fuident, nisi priuati, ijs distram , aut spe praemiorum illecti , nonnulli Caesarem secuti suissent. Pauci cum eo sentiebant. Praeter Regem Ferdinandum, Bauarus , ac Cliuensis Duces; ex urbibus Moguntia, Trevir, Metae, Aquisgranum, Colonia. Tantillum cen
sebat militem Imperator ; cum Augustani simul atione deposita, viginti duas cosortes, quas urbi defendendae scripsisse laetaverant, decem Vimae ac vVitembergae cohortibus, magnisque equitum ciant copijs. Hi vi. CCCC. ginti , & octo bellicis instructi tormentis Inc.ώνδ' posito ad Lycum amnem oppido , castra castris obtuetunt; Miles vero Caesareus longe impar Tirolim concessit. Occupata
Fιesse, validoque munita praesidio, propius Alpium fauces Italis praecludendas sectarii
festinant. Clusa mox, atque Erebergo arce
Ferinandu in Alpium exitu potiti praesidio,
tubicinem Caesari ad tandi inutum castra
habenti bellum indicunt; causas epistola sagittae cuspidi alligata significant, quod india Bm..cta cause illina prosin erit: iuod eum Sol t manno inconsiuitis Imperj ordinitas inducias fecerit quod non rebelbonis sed religionis cause,
548쪽
Catena Historica. Lib. XLIV. &XLV.Cap. II 3ω
quam illis ante Liaram reliquerat, hoe bellum excitaris , υtifaedus eum Pontifice declarabat pereusF- . Ferdinandas Toletanus Albae regulus, reiecti epistola , tabalas proscriptionis dedit adferendast cruce dignos in Crepaas tales es: legatos, nisi in Caesari
incidis Lat, cuius erat , clementia cercar .. Sal. U.
Nondum Caesari ex Belgio, & Italia adum cccciuerant copiae: expectabantur ab Austria tor- 2- . .m n a, quae In via elle acceperat, 1ed holla impediente, non adfutura , ni sim gno tem β Της.
oris, itinerumque dispendio. Tantamo casionem vel ad intelligendum caecitas, vel ad audendum timor, aut Carali fortuna praeterijt . Caesaris fama trepidationem incutiebat , ubi non erat timor. Cautio superuacua victoriam perdidit, Caesarem saluauit. Minam igitur oppidum Bauariae ad Lycum, non procul Dorauerda situm Ce fatea cohorte defensum occupant; indorandishutum mouere cogitant, ut viam ab Oeniponto Ratisbonam ducentem intercia perent , & militem Caesare prohiberent. E ploratum consilium Carolus celeritate pra uertit. Q atuor Germanorum millibus, a Hispanis tercentis ad Ratis ne praeudiu relictis , cum reliquo milite tandishutum cur rit,auxiliares copias quatapotest euocat festi
549쪽
xat . in natione. Foederam praeerant Principes, & =- Duces facile novem . Duo Saxonici: Quinque Brunsvicenses, Antiatdimis & Dux L neburgicus, quibus aceesserant decem Geta mani comites . Viribus ita pollebant , vecum eis congressurum Carolum nemo cred ret. Ea tamen fuit pugnandi alacritas, au- ccce dendi virtus , ut castra castris obiecta iuxta L V1 urbem , hostium ex poestaret aduentum .
Tanto in discrimine Catholici Prricipes 2,ῶ ς' ociosi exitum spectabant. Inuicti Cesaris soli barbari studiosi, obtulere suppetias . Ab ipso Boristhene tres Tartarorum duces
quatuor millia equitum, totidemque Arabum a Tuneto Rex ultro in subsidium obtulit, quibus negleiatis sua ipse virtute Caratus,
. ac D o fretus, nullum in summo periculo timoris dedit argumentum . Sollicitatus aeoniuratis V Uilhelmus Dux Bauariae quamuis Romanae deuotus Ecclesiae, ut ex numis. mare patet, noluit nocere, neque prodesse . Cum tamen Bauari salus, a victoria Caroli
penderet, quo victo vel haeresim, vel bellum suscepturus erat. Palatinus denique ses Protestantibus adiunxit. Franciseeus Gallo rum Rex, Solymannus, Anglorum Rex Henricus in taesarem prouocati, foederis iusiurandum obiecere.
Cons erati qui iactabanturρω libertate
pugnare , ut in Numismate Io riderici Sa. xonia videre eli, cuius lemma, ubertas Ger mania pro vera religione) ubi Carolum opportunis castris ad Laiadishutu precurrisse intelligunt, nec facile Ratis nam omni instructam apparatu occupari posse, utramqu occasionem desidia amisere Horum aciem, et aduentantibu ex Italia copijs, coepit Caesar contemnere . s lectiorem nunquam spetie ac iuuentute militem , aestate illa ex Itali venisse memorant. Prae er equites leuis armaturae mille, decem millia peditum sub si gnis numerabant . Hs Octauius Farnesius Caelaris gener, Poni ilicis nepos. egregii animi iuuenis, militiae experti illi nos ducebat socios, Hiel ios , Sabellos , Varaias , Ursinas.
Hos subsecuti ex Neapoli & Insubria vetera. ni roboris sex millia H spanorum sub Pla ιννι Lam j Ducis auspiciis. Quibus auxiliis
Carolus confirma us , hostem Ratis nam lente progressum anotia repente castris praeoccupare statuit. At illi M.o consiba Cesaris spectam rati , Saxoniae metuere coeperunt . ' ρ'Federis argumentum calicensis est nummus Paulla III. Ponti Sc Alexandri Cardin. Farenes , quem legauit Paulus veluti inspecto
nupconsiliorum Cesaris. In nummo lati unu . I Gavmedi similis, tilia misso Iouis ,
humectans cum inscriptione, Dos uuis exhilarat . Lilijs inter spinas enascentibus, con
fertur Ecclesia;quam Syrio pressam aestu frigida fouet , ac refocillat Pontifex et copias taesaris augendo, pecuniam subministrando ; usurpatis Agamemnonis apud Homerum verbis: quibus Teucrum sub scuto Aia.
cis latentem ,& Troianos ferientem, compellat; In nummo Octaui j arx, qua annuit
nullum castrum tam esse munitum , cuius porta virtuti non pateat. Stratum itaque ponte Danubium trans.
gressi, intelligunt Gesarem Ratisbona iter Ingol stadium deflectere. Mutato igitur hostes consilio, Ratis nam magna iam parte copiarum nudatam contendunt instigante Fuereo) ut a Danaaerto , & Neoburgo Cae sis A ssarem auerterent: qui subsidiario Ailito πι- ad urbem destinato , astum praeoccupauit
hostilem , fixis ad Ingolstadium castris , ut urbs ipsi , ipse urbi contra hostilem impetum auxilio estet. Oppidum a tergo era ζ, sinistrum latus flamen, paludesque tuebantur; a fronte ac dextera lata sese effundebae planicies. Quam lubitaneo vallo circumduxit ut hostium irruptionem sustineret. ALuentantes sectarii protinus incredibili tormentorum vi in castra Cesaris detonarunt, mille de non ingetis globorum excussis:Ta tam tempestatem Caesarianus miles, Imperatoris verbo, ac praetentia animatus sulti nu L, ut quem iussas occupauerat locum de terere nemo visus sit. Carolum Coelum fer. uauit , cum excussa tormento Sphera, atque
ad eius pedes decidua, eodem vestigio, quo
deciderat, humo praeter omnem consecta
dinem obruta sepeliretur. Leuioribus post in praeliis decertarum, m quibus hali, Hispanique superistes erant. Caesie castrensibus munitionibus eo sensim progressus erra; ocastra castris admoueret , di statum se mentandi aditum hostibus intercluderet Quo & alijs incommodis circumuenti se
550쪽
Catena Historica Lib. XLIV. dc XLV. in I. sst
sia A... mrij licet numero superiores, communica e e. sentciuia discedendum iutuerunt. Et ecce LVi L Miarum lianus Burenus , qui deluso obsistente ad Rheni oram Aldentauio decem millia peditum , equitum quatuor millia transmiserat, quibus Itali , Hispanique Anglo in Gallum nuper eransinisti se aut unxerant, sex millia fuisse traduntur opportuna Caesari auxilia: Moguntinum Ponti licem illi fidam nauasse operam rumor erat. Inde
copi js iter ad sorum Francorum direxit. Venienti insidias Rubembuum , atque Oidem- burgus inter vepreta struunt; ille deprehensis , exercitum subsistere imperat: tormenta campestria infronte collocat, in hostes ex nerat. Vbi aliquandiu pugnatum esset, ne mine prohibente , iter institutum persequitur , & ad Miltem Num castra fecit :ubi oppidani apertis portis esculenta pretio paranda obtulerunt . Linxam progressus ,
nil hostile passus , libere abije. Appropinquantem cum Protestantes intelligerent , obuiam miserunt . Ille vero monente C. fare Ratis nam iter flectens , tuto Ingol- stadium XV. Kal. octob. peruenit, & i proxima silua consedit. Postridie mane venienti Caesar cum primarijs gratulabundus occurrit, honorificentissime excipit, quod tantum iter , ex quo Aquisgrano mouerat inter siluas, montes, fluuios, paludes, inter
ipsos hostes cum exercitu, armis, torm n tu, CLIer isque rebus castrensibus grauis qua.
tuordecim diebus emensus esset. Paucis diebus militi longo itinere male assecto ad vires instaurandas concessis, Neo
burgum ubi tres cohortes Lant aurus prae Sri. n.
sidio reliquerat, Cadar mihi, oppidumque 'i'' tormentiti pulsauit 'quum nulla auxilia pro sto essent, ciues ac praesidiarii milites deditionem fecerunt. Nordi inpa , Donauerda , Tilinea, Lauinga, atque vιcina oppida C saris fortunam sequuta , se in eius dedere potestatem . Superato Prentio amne, non semel pugnandi copiam fecit , quam nunquam experiri sunt ausi. Cumque asperior
ret, noluit Caruus mediam belli abrumpere fortunam . Metatis ad Lauingam castris , hostes ea rerum inopia , ac desperatione pressit, ut postquam de pace Caesarem frustra tentassent, septimo Kal. Decemb. b partito exercitu , altera pars quae fauerat rum urbium erat, regiones suas per hiberna insideret , ac defenderet. Altera Saxonis,
atque Hassij auspicijs ducta in Franconiam, grandi Caesaris inco modo secederet, ubi R. ltenburgum possidebant . Sed Bossingara,
Notalingaque in itinere Caesar obtentara , Rotenburgum praeuenit ,& obtinuit qua uis ab orthodoxa fide alienam urbem. S istarij impedimentis in confoederator Dpropugnaculis relictis , domum quisque luam, ad hiberna contenderunt. Non otiosi tamen : Plura saxo recuperauit adiudor: Alberta Comite Man uiuo cognato suo,quq Ferdinandus cum Hungaris, & Bohemis in. uaserat postquam in Sudetis montibus praeiasidium Septemvirale fudisset . Inspice e serensem Fredinandi nummum . Tδnta tempeltate perculsos subditos Electoris in fidem receperat Maiamus Saxo.
Attritis sine pugna hostibus, tanta Caesari auctoritas , tantaque foederatis urbibus trepidatio , ut certatim per legatos veniam implorarent etiam initae coalutationis pri
mipilares rima de Augusta Palatinus , ac mistoburgieus Principes quorum illveneranda iam aspersus canitie , non sine lacrymis ad pedes Imperatoris prouolutuo m.