장음표시 사용
551쪽
- iacuit in Caesar grauiter increpitum , quod benesciorum acceptorum immemor apud se aliquando educatus, & assinitate iunctus ineptem enim illius ex sorore Chri tinni Daniae Regis uxore in matrimonium duxerat in hostibus auxilia misisset; ea tandem condi tione in gratiam recepit . Vt foedus perpetuum eum domo coirent Austraaea, irrito omni pacto cum quouis hominum genere inito; nul iam deinde societatem , nisi Caesarea auctoris te probatam iniret. Ioannem Fridericum Saxovim, m Philippum Hassa tanquam patriatistes publica contestatione damnent. In se, ditos alterius, praeterquἀm Caesaris, stipendia
minentes poena aequissima animaduertant . Denique in Urbes munIcipia , atque arces praefidio imperatorio opportunas , mιlitem ailmitrant . Vnde Augusta Schamburgi, , Vima Nassavij, Franco furtum Burani cohortibus est tradita . Adiecta his legibus multa pe.
cuniaria . Vima centum aureorum millibus Francosertum viginti, Memmi a quinquaginta , aliae urbes poena alia defectionem luerunt. Auructa centum ac viginti aureo rum millia dependit. Pleraeque urbes duindecim tormenta bellica adiecere. Ita seme. stri bello medias inter hiemis iniurias podagrae dolores, vitae discrimina patiens& inuictus , victor sine pugna de hostibus triumphauit,&ita fregit, ut qui triumphum c cinerant ante victoriam , & titulo prius CCCC. quam armis exuerant sarem, modo sup. a j plizes veniam rogarent. Ioannes Fuderisus Milam M. Saxo magna ex parte a Mauritio, de Augusti consanguineis in Saxonia Ducibus , bono- μα-H-rum expoliatus, postquam sibi eos reconciliare frustra tentauri, in nomen ipsius edito famoso libello , summae homines condemnabant perfidiae, quia aduersus consangui. neum pro religione certantem, eiusdem re ligionis viri arma tulissent . Occurrit his Mauritius fiammo se Imperatori obsequentem dicens, arma se defendenda Saxoniasω-scepisse , ne in exterorum principum manus , proauum Dorum haereditas deuolueretur . Inhoe bello nullam de rebrione , sed de imperio eontentionem a Caesare susceptam, in tib nate illius nee sibi , nee alis hactentis ab Imperato.
que Caesar religioni consulere, sed alio titulo : unde imperata est bonorum rellitutio, Sal. Amased Vi decretorum in Augustino , ac Spiren si comitio , iam at .as factorum . Saxoniae Elector ubi Mauratium sibi conciliari frustra tentauit , se cum exercitu quatuordςcim ere .. millium in Misiniam essudit, nec minori ce- L T leritate, quam felicitate amitti recuperauit, exceptis Liplia, S. Urelua opportunis vallata praesidiis, quin oc Mauratium magna suae regionis obtenta parte multau t. Eadar autem in auxilium Mauritij -sse Alberto Brauriburgita, dum is audacia, quam consilio melior, occupata Rochlitia, cum ccesi bis vitae foemina, Hasti Sorore inter choreas, & epulas deliciatur, a Friderare ciuem dolose euocauerat foemina, circumsessus, inde tria aperto campo animose magis, quam pru- --
denter praelium subit, plerisque suorum aut fuga , aut caede amissis, vivus ab hostibus intercipitur, & Gothae, fortissimo Saxoniae
includitur munimento . Saxo ut vires au.
geret , Thumserno legato in Bohemiam, misso , populos in Fredinandum antiqua Hussitarum labe pollutos , facile religionis spetie ad tumultum concitauit. Hi indictis comitiis , Gasiparem Psugium genere inter suos potentiaque facile principem summae
rerum praeficiunt, verbo quidem ut contra externum hostem se defenderent, reuera in e ecei GUInandum. Quibus a Cariota exploratis L XII. consilijs, ad Fer andum , & Mauratium A gram Saxoniae , Bohemiaeque finitimam sari muriam cum parata militum manu properat, elusis insidiis , quas in siluis accolae parauerant seditiosi r Nec diu moratus , post AEgrae celebratum Pascha, magna celeritate in Saxoniam ducit, ut hostem aperto campo deprehenderet , priusquam urbium fortissimis se vallis includeret . Haerebat ad
Misenum Elector illustre ad Albim oppidum)nuper Mauritis ademptum,ubi Bohemorum operiebatur auxilia. Caesar continuato decem dierum itinere,ubi unum diem militi recreando indulsisset, Saxonem intelligit ad alteram Albis ripam consedere, ita loco opportuno , &aggressoribus dissicili. Transitum cum Albano reliqui dissuadebant Duces, solus Caesar iniqua etiam condition pugnare ducens , priusquam hostis viribus incalesceret, vel in tutum euaderet, transi.
552쪽
s e A . tum tentari imperauit. Pons itaque instru--' ctus , & diligenti explanitione ab Albano vadum repertum , illac pediti, hac equiti decretum iter, hoste impediente , que obiectis tormentorum globis, di plumbea filoporum grandine Imperatorii milites rupa cedere coegerum. Navium defectu, cum pontem toti insternere flumini Caesar non
possie, rem pene incredibilem , Deni ex Hispanis depositis vestibus , Albim natando suo perant; gladioque quem ore gestabant, armati , eiectis defensoribus naues destinatas hosti subductas, ad suos perducunt incolumes , quibus pediti instruxere pontem. Caesar quodam rustico duce , rapaci fluuio, &natante equo, superato, alteram ripam tenuit , Hungarico iam equitatu, cum Scloperarijs intestoribus in hostem praemisso. UVi. imbergam properabat saxo, eo ordine, ut equitatus pars postremos tueretur, & hosti sese obi jceret. Moram hoc Caesarianis, Moxoni impetum augebat : nihilo tamen se- pnius fugientibus cataphracto equite insta 2 sec ti tergo sir, uidum obuiam oues. . ., ηι imaginem impii militis glande conuul ---- s m cςrneret, plenum impietate facinus de . . testa tus, eleuatis in Coelum manibus, Si is. Leris sinquit 1 mi Deus, Hatam tibi iniuriam poteris hodie ulcisci. Nec multo poli hostem consecutus Albanus, dum hunc Saxo facile se compressurum existimat, Caesarem quinque conspicit appro erantem . Utrique cum se Sylvae, cui aderat, beneficio non im. parem crederet, aciem , tormentaque aduersus hostem disposuit . Ducebatis pedi. tum sena, equitum tria millia. Caesar vero equitum quatuor millia , omni post se peditatu aereisque machinis relictis, quod ea festinatione, qua ad hostem sistendum opus, promoueri non possent. Duplici suos acie diltribuerat Caesar, Germanae militiae more neglecto, quo equites angusta fronte aciem in latius corpus eliandunt. Stabant enim in fronte agminis septeni deni sensim acie M. lut in cuneum deiiciente, ut maiorem numero suorum multitudinem hostibus obij. ceret. Utrumque simul in hostem agmen ire non poterat, paludosi loci uligine praepeditum . Albano cum Ma-itio pugnam exorsis, Caesar subsecutus tanta vi in finem infesta intulit signa, ut nemo aduersariorum SM. . equitum loco consisteret. In fugam praeci in 'pites peditatum omni praesidio nudarunt . Substitit hic quidem, quod salutem non M. beret in fuga. Acerrimus conflictus fuit , nam Sciopetis rem pedites asentes, mox in Sylvam se abdentes, identidem exilientes eis ccinquitem fatigabant Caesareum. Circumuen. LXIVati tandem pene ad internecionem cadi fuis- - - .sent, nisi nox interuenisset . Pusnatum VIII. Cal. Maias: pugna nouem horas abundecima matutina ad vesperam continuata . Captiui tanti , ut unus, vicenos
traheret, Caesar ad quatuor millia passuum hostem persecutus fugientem, cum suos viactoriae nixos fiducia, vagari conspiceret , i sequentes ad signa conuocat , ne incautos ij ceret discrimini, & in victoria occumis berent. Dum spolia recenset, de capto S xonum principe 'ideries , nuntius super- νωιὰ Caia uenit, magno nationum studio hanc sibi in tercepti Ducis laudem vindicantium ; in quibus sex Hispani, ut coeteris numero, sic fortuna potiores videbantur ; Hi Ebctorem Muci insilientem ac vulnere in mala laeua a
cepto perstrictum adducebant, qui ubi in
conspectum Caesaris , Albam praeeunte v nisser, nudata chirothecis dextera, cum ex equo venerationis causa vellet descende.
re , stare Caesar iussit. Tum Saxo ; TLM ma elemem me Caesar dedo , atque perinmitto. Cui Caeser me nane Caesarem elemenisti um anellas ' at paulo ante me Carolum Gandauensem, qui me falso inseri rem μ-ρeratorem is, atque Hassus M stare solebatis rdgnum isa temeritate exitum obfendisti: ego e , ut dignus es , excipiam . Eum Fer
nandus acerti ius obiurgauit 2 nouum Boiam
rumfaedus okerat: se, at tiberos e regna pelle re , ortunis omnibus stiliare tonatum se r
adem hanc pauci ex hostibus subteriugi runt , soli quadringenti VUitembergamo ri .
confluxerunt , impedimentis omnibusa Lsiis. Emestus Dax Brunsvicensis cum alijs i serioris fortunae bellatoribus interceptus est. Ex Caesarianis soli quinquaginta periere . Die certaminis infectum sanguine vultum Sol induit: Saxonia non modo & Germania, CCCC. sed & Gallia, Angliaque semotis regionibus spectaculum admirantibus, ut a plarisque rumVH
553쪽
N.Amm existimaretur, subliitisse defixum inter astra )''' Solem; repetito Gedeonis miraculo, ne victoriam Cesaris , properata nocte interciperet . Sic Auiti & mesea reserunt; quanti Iaciat posteritas pendat. Pugnae die λ quila exercitum in umbrauit Caesareum; Lupus in milites de Sylva esiuius , discerptus eli . Soles Coelum saepe aliquo futurorum praesagio homines crudire. Supra vires humanas
ecfe Caes ripse victoria cognita , Cati Iulij vsur-
Lxvi. patum Symbolum, Veni, Hri, Vici, mo-
eis . Num renus cum subsidiariis Bolle. morum copijs, qui iam aducatarat , au dita clade , retrocessit. Biduo in camposis . ... Victoriae Caelar commoratus, mox occupa,
in Torga , VVitembergam IV. Non. Maii circumsedit , triduo post Saxaenem capite mulctandum pronuntiauit; seuerae sententiae certior factus Ioachimus Brandeburgensis Septemvir istatim Cesaris properauit in castra , & ut mitius cum Saxone ageret, Fe-derici huius patris suffragio Carolo delatum
recensebat imperium: viccoriam cum m/ ti. bus esse communem ; solius Imperatoris esse clementiam, qua potius quam erudelitate Geramaniam ad Oocium reuocandam. Caesar vel ea oratione mitigatus,vel natura misericors, CCCC. sententiam mitigauit ea conditione, ut unis .ha. uersali promitteret stare Concilio, cui peta
2,2. z tinacissime subscribere Siso noluit, ante vi-
is . tam, quam haeresim deserturus: alia tamen quantumvis acerba Cesaris imperata accepit.Primum Septemvirati dignitate abstinere iusius ipse eum haredibus1uis Areibus omnibus,dst oppidis , armis, omnique bellico a paratu exutus est, nonnullis per Turiviam locis ad --ta necestate relictu. Albertum Brandeburgicum coactus e carcere in pristinumstatum restitu reo is faederi in Casare usicepto renuntiare. Pona eius inter Ferdinandum, ae Mauritium pro meritis distrabuta. In hune collata Dignitas es Idiralis eum enere aliquo auri argenti eanserenaι Iberis Friderici. Vs ea.
priuis iis Casarem silui rubetur. Saxonia Principis sui Sacramento soluta
in Cesaris venit potestatem. Phil/nus Lant iarauius supererat , qui ne fortunarum simul& vitae discrimen 1 ubiret , per Mauritiam dc Frandebauisum veniam impetrauit, a cium demolitione , ac tallico apparatu ultra Sat. . Gesari delato . Pacis fuere leges : Lant- Clintrauius arces , rivitates , castella sine miti
conditione Casiari dedat, munitiones omnes vivit Hasedem iliretur, Zphea hemo aut Casello exceptis, a quarum alterum adsui rusiadι iam reseruaret ; M. nullas in pacterum urbes, vel castella nisi Caesaren Itiente muniret. Supplex Caesari ad u lutrus venIam de recetur . Decreta Caesaris pro Repub. facta obseruaret. Decretis Senatus S rensis bona fide pareret. AuxIl a m Turcas eum reliquis Principibus faceret. Omnia faedera in Austriacam Domum , prasertim Smalchaldicum reuocaret nullum mus dei ceps Infria Fcrdinando iniret e victolas ad
quosvis siriptas Caesari redderet: hostes Caesaris
non admitteret: reos Caesaras ne tueretur: eius
corijs Wr suasprouincιas aditum liberum daret suppeiurato commeatur in populumsibi O
noxium ,siis Caesarem arma sumeret, usi mo*vlicta ammaduerteret . aut m Wmis erant, ut intra XIV. Hes arma ponant; eorum bona
Casari adiudicentur . Henricum Brunsvicensem, eiusquesilium e custodia seluat, patrimonio restituto, damno dato resareitor centum quinquaginta nummum aureorum millia
ιntra quartum mensem Caesari dependas: qui quid Prusa marsro, alijsique Prine pibus vi ademisset, reintueret: captiuos sine multa dia mitteret . In haec legum capita iurauit Phialivas una cum t iberis, totaque patriae nobilitate , ac plebe ; Sran, buvico, Mauritio ac
Vrifario Palatino fideiubentibus . Pactis cum adiectum fuisset, Caesaris Φύus esse, si
quid controuersum inciderat, pacis capita interpretari, noua suspicione grauioris mali d bius haerciat; aperte etiam reluctatus, cum
Attrebatensis Episcopus omni illum metu absoluere conaretur , si Tridentino pareret Concilio. Quam conditionem cum fg ssus auersaretur , Mauritius, ac Prandeburg cui ΣΠ ltipulata manu clam fidem dedere; hoc se velle illum timore absoluere , quod neque ipsi essent adprobaturi Concilium. Urgente tandem Episcopo Caelii ream indignationem, his conditionibus subscripsit. Liberi , ρθ generalis Conciti, decretis , quo non mι nus eaput, quam membra reformentur, hepa
riturum ; ubi Maurit ius sidi Frand burgensis facturi essent . bub haec ad Carolum adductus a
554쪽
Catena Hiuorica. Lib. XLIV. & XLV. Cap. II. 1 s s
ato πη- ctus , supplex ad genua Cesaris deuolu- 37' tus , non erigitur , priusquam Guntia-rodus submissa oratione pro PLlippo veniam deprecatus esset : ac deinde S laus Orator Caesareus Imperatoris exposuisset clementiam in pessime meritum clientem . His expolitis , sese Philippus actis
grati js , sed nullius iussa pedes crexit ,
cui neque dexteram , nec aliud amoris signum Caesar dedit . Quod nil assperius elati animi principi accidere pote
CCCC. Albanum deinde cum Electoribus cae- LX teris: coenam euocatus adijz ; ubi poli- quam horas aliquot inter epulas , lusum. que absumpsis et , a Mauritio , ac Frandeburgico intelligit paratam sibi essis custo
diam , quamuis illis reluctantibus . Excanduit tum praeferox princeps , priua
tam , publicamque sibi violari accusabat si
dem , eorum dolo se ad eam perductum tu- felicitatem , qua morte esset mune Lor. Huius consilii te inscios iuramento assir runt Principes , suamque apud Caesare ,
intercessionem polliciti . inod postridie
sedulo perstiterunt , acerbo etiam sermone , cum se perfidiae argui quererentur .
Negabat Caesar falli fidem , cum de perpetuo carcere cautum esset, non de temporanea cultodia , qua abire, rebus non
expeditis , haud posset . Euersis igitur ,
Pistippi mandato , Hassiae arcibus , aeneae machinae , quingentae numero , Caesari delatae , argentique mulcta exsolui. , ,
quam ex Hago alijsque Lutheranorus ad sexties decies centena aureorum millia ascendisse ferunt : ut eis , quibus nudabat hostes opibus , seipsum Caesar atamaret . Nec tamen sperata Philippo liber tas , Principibus obtestantibus , poterat extorqueri a adeo Carolus ferocem aue fabatur PLlivum , vel etiam formida. bat . Hinc quem rebellantium primum, agnouerat , vltimum in libertate decreue
CCCC. Caesaris felicitate Bohemis deterritis ;B.h.M. appropinquanti Regi Fer arido , vltroam aperuere portas Pragenses. Pro eis Augusto fratre Mauritij intercedente cum filio Femdinandi. Rigidis tamen plectuntur legi Tum II. bus , conuulsis priuilegiorum , foederumque sigiliis, bellico initrumento in arcem deducto, auctoribus rebellionis carceri addictis. In Cassuris Phlvj archiltrMegi caput aureorum quinque millia percussori
constituta. Tantae victoriae suspice testimonia,nummos castrenses, votivos; triumphales. Primus est Christophora Cardita. Mailrucν cusus sub initium Smulealdici belli , quum Carolus V ad Pontificem legasset Madrucium
euocaturum promissa contra Euangelicos
auxilia . Phoenix est , cui similes viri str nui , qui armis , & curis se quasi comburunt; sed ea nominis gloria, quae serae vivacposteritati. Secundus, est Caesaris cusus in castris Tertius est Nιeoli Baronis Madruci, quem Carolus VVitebergae praeposuit , Saxonae deuicto ) cuius ab eodem Madrue o in honorem Caesaris . Sunt ipsi , Guantum instar , Principes Protestantes ; qui Saxis ingentibus collectis, Caelum constendere , deque
Sede sua Dium thoe est Caesarem ) deturbare
Quartus , & quintus triumphales sunt eiusdem Caesaris , confecto in Protestantes bello ; in altero est Aquila orbi insidens oleam pacis morigeris porrigens ;fulgura vero rebellibus , sub inlcriptione Suum euisue , praenatum scilicet vel γ
In altero Carolus sub imagine Herculis claua Saxonem contundens: Lanurauis sub typo Sat ri ad arborem alligato: unitis ciui ratibus , quas otia representat, fruitia renitentibus
Sextus est Reinhardi Comitis δε ensis castra Caesaris in bello Scha Adco sequentis, quamuis Protellantium religioni adductis imi ; vel quia Imperatorem po ius , quam Principum castra sequi maluit ; vel
quia Imperatorem de se meritum honeste dcscrere non posset; vel quia sanctiora ea arma statueret , quae sedit:onis, ac rebellicinis labe carerent; & aduersus Principem non nisi patientia certandum . Septimus est Hemici Ducis Brunsvicensis Caesarianorum copiarum Praefecti in obsidione Bremensi . Arcus elicum sagitta in Aaa a Coelum
555쪽
certaque ad scopum collimatione est opus
ei, quem - γε 6. . Coelum destinua . Extollitur namque viri
Τπ' fama ad astra usque: sed arcus intentione,
multis gloria terris Tradat omnes ,fama per urbes Garrula laudet, caeloque parem Tollat auras. Interim Germaniae Protestantibus echum Neaeoli reposuerat Frenardinus Ochinus Se. nensis origine, profesIione Monachus, officio Generalis Capuccinorum ad quos ex ordine obseruantium transierat j Sermone potens , sed a Ioanne Valdesiis iuro Consulto Hispano , Lutherana scabie cor
reptus , eandem auditoribus ex suggestu aflare coeperat . Fauebat proposito Petrus Vermibus , postea Mart in dictus , gente Florentinus , ordine Clericus Regularis . Novitati ut occurreret Petrus Alvares ro- Rex , annuente Carolo tribunal Im uisitionis erexerat. Sed in fortunas non in religi nem vulgus cum suspicaretur magistratum erigi, tanto repentino concitatur tumuti tu , ut ProRex cum vitae discrimine iura re teneretur , de Inquisitione nil cogitandum . Re ad Caesarem delata , urbs XII. Augusti iussa est arma in ProRegis manu consignare , iteratoque Sacramento O indientiam addicere, dc pro mulcta centum aureorum pendere millia. Ochinus Romam euocatus ad dicendam causam, Petri Martyras consilio una cum Scorto Geneuam concessit. Ipse etiam Maror moniadi copul
tus , in Angliam sub Guarda venit, Oxoniensis Accademiaest ijs auctorati, in qua Mari r tanquam inter stellas Luna minores, media haeresum nocte excelluit . Ochinus sub regnante Maria in Poloniam eiectus ,
Sanctis limae Trinitatis hostis , polygamiae amicus mirabili metamorphosia Iudaismo ad Christianam religionem mortes redij
556쪽
Catena Historica. Lib. XLIV. & XLV. Cap. II. 167
raciae . sextur . Obieratiam Henricus Angloruimilemnitatem congregaco populo, frenden- Sat-' '' Rex sanguinarius, immanis, plane tyran tibus , ac rubore suffusis sectariis, Ep. Ro- Τ'Τ'nicus. Omnes propemodum Angliae prin cheistrensis, collaudata Regis pietate, qui in CCCC. cipes crudeliter occiderat : corum princi- tot confusionum pelago, renascentis ecci di, patus nouis hominibus dedit , quos etiamIsta voluerit noua videre germina, ad conti- μ' des non crudeliter trucidauit, ut popu- nuanda antiquae religionis exercitia populum inusitatis vectigalibus assii geret, Eduar- tum inflammavit . Protulit deinde litedum filium succetarem habuit, quem ius iras Regis , quibus iubebat perpetuo eccle- sit catholice educari , sibi tamen Ecclesiae fiam illam hac inscriptione notari: Eceloia retento primatu, ne filius patrem errasse re- Christι ab Henrico VIlI. Anglia Rege fundargueret. Eduardus vero Hesiordiae comes data tutor Guardi regis, Zuingliana infectus hae- Franciscus illius obitu, quem nouo ad- CCCC. resi, fauente Cranmero Archiep. Cantuariensi,iuersus Caruum sibi devinxerat foedere, non L& Regem , & regnum eadem lue infecit ,lleuiter turbatus, & ipse non multo post pri- quod Henricus tractenus cauerat, selius pri-ldie Cal. April. occubuit . Epitaphium ei in- scitis. maius arrogatione a catholicis diuisus. Qua lscripsit iure Forcatulus quam Cromuali perditissimi hominis consi. Mars, Phoebus, Pallas Registatueresiputilio monasteria, ecclesias, martyrumque se- . rum , pulcra spoliauerit, effoderit; regioque aera. Cum quo ius, carmen, fortiaque armario, aestumatis totius Angliae possessionibus,' iacent. plusquam tertiam bonorum partem regio nam masnus toga, ac Sago Princeps totius fisco vindicauerit. Obiit innumera proce lEuropae tortitus esset imperium , nisi eodem rum, nobiliumque caedepurpuratus, ex qui itempore illa Carolum habuisset . Quantus
bus Cardinales duo, Archiepiscopi tres,Epi lsanae fidei cultor fuerit, argumento sit per scopi XIIX. Abbates XIII. Sacerdotes D. Galliam Orthodoxa Religio abs Rege con- Decant XXX. Canonici LXXIV. Theologi stanter defensa: tum insign s illa dein issio , L. Duces, Marchiones, Comites XII. Baro-iquum captus a Cesariano milite,& templum nes XLLIX. Nobiles CCCXXXVI. praeterlingressus , dum forte versiculum illu psalmi reliquam multitudinem ; Ipse denique sicca,tSacerdotes canerent, μιusquam humiliarer L .. Musienius scribit J quod stupendum est ,ieto deliqui, iras velut Celo emissas voces acci-mta C morte defunctus, ambisuo inter poeniten Ipiens, exclamauit. Da ery Damne , de ui 'ρ'' tiam, M pertinaciam exitu , poli Sacramen 'merito humitior. Ad Caesarem regredia. ta ritu catholico reuerenter ex genibus su- mur. iscepta . Quum enim Missam celebrari ius- Paulus Pontifex ubi illam Caesaris deis CCCC.sisset, sub unica spetie communicaturus, de utroque hoste cognouis et victoriam , post L η cathedra in qua sedebat, assurgeret, ut g sino vota soluta, in frequenti Cardinaliumnibus in terram defixis, Saluatoris nostri cor lSenatu Carolum Maximi ,δc Fortismi titu-pus adoraret. Auinstanus quidam qui ata lis salutauit . Rebellionis titulo profundo stabat diceret , posse in tanta infirmitate se- consilio hactenus sectarios debellauerat ,
dentem communicare, rei pondit: Sι me non nunc fractis eorum antesignanis, haeresim
modo inque ad terram Linerem , sed di sub ipsam aggreditur. Timebat hactenus om--sam terram demitterem, nee sie quidem sa- nium simul inimicitias concitare, quorum tu honori suis Sanctis, m Merament, mala Duces neque ia vinxistis a perfidia reced viderer delaturus. Instate mortis articulo,pa- relu. Igitur conciliandum sibi ante omnesicram vini alta poposcit,hisce erolatis Amici Mauritiam ratus, hunc in castris ante UULPerridimus omnia. I asserat paulo ante aperiri,itembergam loco Friri ei patruelis fiat, Elo M purgari Ecclesiam fratru S. Francisci, quaeletorali ὸ ignitate, dc Saxoniae poss)ssione cu- 'palleuersionem monasterii ad eum usq; die mulat. Q iae postea in Augus is comitiis CCCC clausa erat,volui que in ea Missam celebrari, inauguratio perfecta est, non sine admira. ricam que Parochalem fieti. Ad quam si ibili Oiderati coastanti i, qui ex apposita cinAaa a L ltodiae
557쪽
stadiae 1 pecula ritum omnem obseruabat . AE' Deinde cum eo, atque cum alijs Principibus actum, ut sua eatholicis bona redirent, Ecclesiis , arisque resti tutus cultus . Poterat Carolus, priusquam Mauratium insigniret, Romanae obitringere religioni a maluit tamen fidem scrvare noui belli periculo,quam perfidia meritum fallere.
, g et M pacem itaque stabiliendam Ulmam
na.' comitia indix t , quae morborum dissoluta contagio , Augustam Cal. Septemb. translata. Adsuere Septemviri Otr n s, Ferdinandus cu utroq;filio Maximibano ac Ferdiuam do: Cliuensis Princeps Ginbelmus, Henricus Brunt lici Princeps, Maria Gesaris soror;& Cardinales legati Pontificis. Comitio- cccc rum exord o Casar per cum, quia secretis LXX VL adstabat , sui votum aperuit. Sine Religionis concordia non posse eoire Germaniam. Ad hane
mer talem , neqas cuique esset arbitratuIuon ua religionis leges fingere. Tanto perieulo unu extare remedium , hoe est totius Europa Conaitium , quod Procerum Germanor m voluntate recens fuerit apertum, ad cuiui arbitrium humana , diuinaque ratio siuadebat accedi re. Publico consit o priuatam addidit admonitionem , qua impetratum cst , Ot Palat nus , Saxoma Electores ciuitatum legati Concilibdecretis sese obsecutcros promitterent . Plerique verbo promi ictam, anima dissentie
eeee Tridentini Patres cum pestilentiae suspi-
xv II. cione Bononiam secessissent , ne translatio-2.2.- z nis, ta loci praetextu sectarij minime liberam
trami. i. . synodum accusarent; Cardinalem Maisu
cium Caesar Romam misit , qui Concilij re
uocationem , totius Imperii nomine po stularet. Interea ne suspicarentur in fraudem Zamana libertatis , o electione nerui Pontificis
sistunt Tridentino cincibo Paulum mori
contigit ) Carolum aut buccessorem inobra volt. , iurare Caesarem se non obstiturum, quominus Roma ant/suo afflare Patres libere: ex
quantur . Quod praestitit; nam Montanum quamuis grauisti me sibi adue vitem ilia translatione Concili j , in Pontificem eligi passus et t. Alterum postulatum Caesaris
erat, ut Pontrsex tegatum in Germaniam mi
teret, plena instructum potestate, iμι regulam υtuendι eon uerer, fue dum Tradentinum Ia/-- haberetur Concibum. Negauit Patiles, trans ='δ'
latiovem Concilii, sed ut inuidiam in alios deriuarct, ex Cardinalium sint etia ad Bono niense concilium remisit decretum . Non latebat 'alum , ut di Concilij presides , MZnrita taesarem imperatis, ut nisi Ponti- Ἀμν sex concilij translationi annueret, vitiosum
argueret Bononientem conuvntum : Sed mr minime moti, translationem negarunt ,
rant mae aberent obseefuentes. De. ni explo. ratum volebant Patres an Protestan es obedientiam laturiessent Tradentino Concitio. Tertio libertati tam singulorum, quam uniuersorum Patrum eant m velle, ut omnibus eundi, irrecedenssi maneret arbitrium. Quarto Absel. uendi Concilium potestas patribus integra maneret a nee sing lari arbitrio protrahendum . Haec adpronante Pontifice, Mendota illegitimum Bononiensem coetum accusaturus erat nomine Gesaris, nisi intercedente D
cano , purpuratisque distulisset, donec C. fari communicata sententia , eiusdem voluntatem cognosceret. Rem gestim cum Casar accepisset Augustae, fremuit; quod hisce dilationibus mora respirandi daretur, sectarijs: apud quos minime valebat Caesar inermis . Hac tergiuerisione Papa Pla centiam nuper in Caesaris potestatem inse ilici Petri Aly0 Farael exitu redactam , f. denuo obtinere sperabat , qua fiducia Fa bium Mignellum ad Carolum lagarat, qui ex Placentiae restitutione spem transferendi se ceret Concilij. Caesar vero repetita Paul cantione, spondit: mmatamblicis in cenis da non esis, turrique videri. venalem se re Lxxv in statem. Dissidium fouebant Galli, Bo
noniam Episcopis suis missis, ut Patres illic in figendo Concilio stabilirent, & Caesarem victorijs Protestantium Gallo form da dum, nouis implicarent inimicitijs. Mutuis sese petebant querelis Pontifex, & Imper
tor Is Pontificem acculabat, quod in Amdream AMiam Architainum suum per sianos conspirasset. Pontifex Caesarem a Gisi P quod in Petrum Farnesium , ut Placentiam ira Fam eriperet Ecclesiae . In vinoque suspicio ' Ludovisus Ufeus Laviniae comes , & Andreas Auria aemulatione certabant. rnesiba
558쪽
Catena Historica Lib. XLIV. & XLV. Cap.II. s so
rat πια sese adiunxerat Fliseus ob priuatas iniuras Aωria succensis , quorum viribus Auriam sperabat opprimere , & Genuam ad Gallos traducere. Fefellit tamen coniuratio, nam
Assius ob sua ciuibus inuisus flagitia, X.
Septemb. a coniuratis propria in arce eruci datus, misere perijt, in eius nece conspirante iunanda Gontata Insubrum ProRege . Cadauer ex arcis murci ad ludibrium ciuibus gratissimum pependit. Extractum denique per vias, omni plebis affectum contumelia, sunt qui negant sepulturae traditum. Urbs a Gontata immisso praesidio, cum re
liquia oppidis V Caesaris fidem tran*t. In
dignatus propterea Paulus occasioner quaerebat in Caesarem. Eius indignationem cccci minime negligendam ratus Hemeus Gallo-LXXIX: tum Rex, ane siti s hccessor, misso legato,
ι--λα qin tuam Indicaret a morte patris electio
nem i & obsequium erga Romanam Sedem scuius primogeniti, de defensores semper extitisse gloriabatur Franc um Reges Pontificem prensare nitebatur ut quamuis decrepitum sibi in Caeserem concitaret . Pontifex Gallorum fauore audentior factus, Germanis Episcopis qui restitutiorum Tri dentini Concsti, ingentes , or nisi id reneiae
ret , aha via mmabantur rebus Germanicise ν. tium non sua , sed Parrum voluntate Eono. mam translatum , non nisi eo dem --
Lutate reuocanduis σε - βαι,- -- , bus ad reditum se offeram , Mendara non latere . De aio vero ineundo Concilia , quo. ipsi annuunt in ealce bterarum , hoe mmme
midat . Illorum magis sortem dolendam esse, qui tam fluxa fide, cupiditatibus suis velint Ecclesiam deseruire gare proinde ut a Coneιliabulisse Astineant, nee diuersa ab E
elisa ditestate consilia fusicipiant.
CCCta Caesar vero procuratoribus Bononiam istis missis , Concilium ut illegitimum denunti πρ -- re non dubitauit. Venere Franciseus margas .uiam 8. Castellani Fisci procurator , cum Martino Soria Velasio XVI. Ianuarij ad Concilium admissi , Ceuris. exhibuere ii teras ad Gutientum Bommensem, pol tulantes scribas, acri,.... consituri , quasi de abo per eos congraeam M t -- do Concilio annuerene rescripsit , Conci- testes suos, inusitato more , introduci. h N. in duo disceptatum est, ea tandein conditio. ' 'ne admisti, ne eum Casurbanctam hane me. dum Iniuria Conuentum avellat, huius ignominia dusimulatio quicquam transtri prMudiacet. Exordiente itaque hac praefatione . Ad semus hie leg/timι Caseris Procuratores, Montanus praeses interponendo se iunxit: Adsuminero serus indubitati rivi Deιs legatus, unaque adbunt legitimi , stoee mentei Patres. Tuc Velasius oblata in scriptis protestatione nomine Carioti V. Imp. ccepit dicere , quod Carolus ve procurator se ad
uocatus Ece a sev c et Rom. Pontificem pro conuocatione Conetj υmure salis in loco adtulinia sinimata, quae Gristianam contum babant relitionem . Cognita ιusta suppbeationaeleetum Use dentum inlut Italia, Germ innia, Galbae conterminum , ae omni nationi υλ
britime inchoatum , quamvis religionIs neg-tium frigide Fusi tum . Cum beati tumuia tuos. , insito Pontifice, nullo consisteriti l aris
dato de translatiane Concilij retulerunt ad PM tres , ita ut prissie 'posuerant, ρσέ niue L. ereuerint, perenZe H cesserint eum multis patribus , quamuis piares Episcopi magna fidei ,
r auctoritatis viri contra fuerant rotet vii reodem tempore, quo de ho bus Messiae repor tata victor a , Germani promuserant omnes venire Tridentum. Propterea eognita pericu lose translatione rogat Sanctitatem Summi
Pontis is at patres redire Tradentiam; ab L solemniterpretestatur de milutate eonventus: grbere huic protestationi Somniensis emiseritus deludendo responderit, sistrasso um Sanctitas Vmnfirmauerit, iterum Casaη Arotestas r cIam trantiationem Ham fore inimi ex-eid religionis Crusoluar qu/a tot ι resa, ι bores , bella si repta. evanescerenti stans iactitas daretur duendi translationem factam
sine causis, si Tracimtem praetextu uisse diFsutiendi Concibum . Fe es, aeris metum nia.
inconsultis Pontifice , sist Caesare, lin tantum
laborauerat pro concibo cunnoeando. Fonomam
559쪽
sal. n. dispila, clade x, populorum excidia, reluuntu 10' pericula qua inde euenire possunt, Beatitudini suae non Caesari imputanda . Protestationem postea in acta reserti postulanti , respondit Montanus mortem subeundam potius , quam pati, ut Magistratus
ciuilis Conciliam cogat, transferat, regat .
Caserem e re Christianae Ecclesia filium, non Dominum: si, ac socras paratos esse, Deo , eius
que Vicario rationem redderer curaturos Pro
pterea, ut tam inopinata protestationi breui refpondeatur . Verum procuratorcs, hac non expectiua , discesserunt. Dum haec Bononiae agerentur , Augustam venit legatus Sui uni Polonorunia Regis Manislaus Lalcus aduersus Vrifantum Melchivum Magistrum ordinis Teut niti. Hic incomitijs virensibus eo Magistratu per Caesarem insignitus fuerat, de in Alberii Brandeburtisi prostripti locum subrogatus; quia is a fide catholica, & Imperij iurisdictione quamalias inter Principes re ceptus agnouerat , ad Sigismundι Resis
clientelam hactenus controuersam , & frequentibus bellis disceptatam transjsset, at que uxore ducta, sub Resis Polonorum tu tela , haereditarium vinalcasset ducatum , iniuria totius Theutonicae nobilitatis, quae eiuste successionis capax erat..eeee Polonicus i aque Orator postquam con
in x xii. restatus esset, Romano se Imperatori, Prin Misistri, Cipibus non ut iudicibus , verum ut amicisis Ordinis conciliatoribus , omni obseruantia dignis hanc controuersiam exponere, dixit primo, Prussam Teutonico ordini ἀ Ruibus Polonia ea lege coneessam, ut adurasum Christiani n minis hostes eorum o pera Ceterantur. Sed illosoluatis pactis ab ho=bus in Dominos arma verti . Ita indigne inter Dominos, sedi elientes varia sorte certarum, donee Casmirus resdem ad obsequium redegit. Hoc Sigismundum
Casimiri patris Deeessorem ab Alberto Prussa Maesstra iure exegisse, racusantem armσ-rum subegisse parentia inque dum in fidem, aeelientelam Regis concesserit. Viae mani se tam' iur. belli, vi acti Prusiam licet Germana
quondam Nobilitati concessam, Polonis de .ri . Nam quod turba eontensionesque oborta sint, Magistrorum eulpa imputandum , quι arma in barbaros vertenda scuius auxilij tra ita a Polonis recepti fuerant) Summa inratia Sal. a. tudine in eaput Dominorum conuerterint , 'nec Polonis, nec Germanis fidi . Ex ποι illud Maximilianum auum Caesaris,oFride. ricum eius patrem; quoru ille omisit nullos si auxilio Ordini ad suturum: hic etiam arma contra illos Hungarosequenderato ad eorum oppressionem Casimiro Regi sociauit, denique, sist Sigismundum, Caesarem , Ladislao RegiaLuersus eodem μ' tias tulisse . Euare ut priscorum ratio haueeatur, Annusique proscri i nis sintentia absolutus, Prusia secure Potin rum tutela fruatur, ad Sigii mundum Regem
obnixe contendere . Nn defuere Orbis Lea a barbaris occupata, in quibus Theutonicus ordo fisa arma conuertat. Sperare etiam Sigis. mundum , Dantistum, ἐν Eluingam urbes , qua iuris Polonici siunt, ad imperi, conuemus non euocandas, ut sua libertate fruantur,pa
Pe inter Imperium, sidi Poloniamsi a consistat. '. lHisce occurrit nomine Theutonicorum
unanim Prussiae magister. Gadrigemtis fere is hine annis sinuictissime Caerar, ordinesque amplissimi Thetitonisa nobilitatis ordo aduersus barbararum inruptiones non
solum a Casare, ἐν Pontifica ,sed Er Mar
tita Ducem Mensem aprum admissus ea loge esti in Pruses tarisiani nominis hostes
pulsarem, earumque regione mitrantu . Gnationem Fridericus II. N. Hermano Salico Ordinis Magistro Ann. ILAS. confirmauit ,
sua freti , I. annorum spatis, Prusam sibi addixere , arcisus ad Germaniae notititatis perfugium eonstitutis . Mansit penes nos inuiolata possessio seculis ρroximis, armorιιm fue subsidia Polonis aduersus Limanos amici tulimus adsuee hi Polonis ob electum ex Lituanis Regem Dei ati, in nos sua. fyreitatis auctores
tela vertexunt, eo tame exitu, quo magnam LLthuaniae partem amisere, quam tamen cum e
Gn,0 Constantiensiis deerreo nostraque beneuolentia recepissent , obliterata Meui beneficio'mm memoria , repetitis bellis compenserunt . Pax iterum compositasub Ladistio Rege omni iure Prusia Potini renuntiarunt; tumuranao
imposito ab Disiopis , syst ordinibus regni non parituros se Regibus, qui Prusia Magistro bellum iae nomine inferrent . Iusiurandum Me quouis decennio innovandum decreum : decro
560쪽
Magistrum Prus Casimirum Sigi sinundi
a ripatrem bubuerunt ιn Partes. Euorum W-mIs υexatus Magister Ludovicus Erlinsinus, cum aliter Prusam retinere mηρ silet, fiducimrio illam Gentιs iure, nullo tamen se is , nee Paniscis interuemente consense in coad usa fit. Mne Fridericus Saxo , ον Albertus Brandeburgicus Ordinis Maristri pactis stare recusarunt, donec hie a Romana reletione, est impreb Mettione deficiens, ad Sigismum di elientelam , defectioras siua tuenda gratia ,
transiret . Ex his manifesta falsitatis bustis
eo incitur: neque enim arma a Germanis --
qu.m sempta , quam ad propulsandam initi.
Nam; neque Caesar unquam contra Germani. eam nobιlitatem nonuntiauit. Frustra nobis
exprobatur quod Oriente, ae Sohemia pulsi semus , quia Illic Turcarum , his misitarum
furorι impares csmus. Eant vero Poloni, sta Moseouitis μι erepta ressimant. Nobis in ruria , re υiolenter oblata restituant. Ita factia ros aequitas Imperialis promIt tu ComItb. Rationibus utrinque auditis , delecti sunt iudices, qui aduersus Polonos,& Albertum pronuntiarunt. Obstante tamen Sigismundo
executioni non est datum decretum ; sed breui Rege defuncto. Suismu1idus filius sic. cessor , & Fer anssi gener pacem cum Au. striacis coluit.
IxxxIII Magni Ducis Moseouiae legatus foedus foras ali. cum Carati in Turcas exposcens, ac pro Orthodoxae religionis concordia Romanos exquirens Theologos, qui Molcouitas latinis ritibus , & Iure Consultos, qui in politicis
barbaras gentes erudirent ,cum architectis, fabrisque, ac omnis generis artificibus, &obtinuit supra tercentos , qui cum Duce te gato Lubecam ad classem conscendendam peruenisne, detineri Imperator iuilit, monitus ad euertendum haec nostrorum opera imperium barbarum Ducem machinari . Nec latuit alijs euentibus sinus. Haec Carolo agente Augustae ; Mendo a Romae Cesaris nomine in purpuratorum Senatum coram Pontifice eandem fere protestationem renouauit, quam Velasio Bononiae tulerat. Indignatus Pontifex ad Cal.
Fub. Mendota reditum imperauit , acuratin Sal. Aquς deinde scripto, quod Ruisaltas ritus ' 'ciaborauerat, proteilationi respondens RGnpe sunι e xempti nee 1 ab Eeclesia reduellibus attentatam hactenus, ad incred Alem animi sui dolorem peruenisse . Illam si υoluntatem a tonuom obstupuisse in Caesare, Pom clys nuper evijs ad victoriam , hosterique religionis com-ρ ιmendos opportune υμ, adeoque nunc dιβari grana respondente. Mitigatum tamen hηnc juum dolorem, υbi ex mandati armula Men-dozae tria ta compenset, non ad Pontificiηm Senatum,sed Parrum Bononiensium pertinui se . Mcndozam vero praetervectum mandati timius, nec leuem Caesareo modestissimi Franckριι nomini ignominiam irroresse , idcirco Me existιmandum, Caesarem hae de re iuAer mliententiamque Pontifici de manibus extorque
re Druse: sed integrum huius rei arbitrium
postulantιs. uod ad negluentia sibi /mosita culpam attinet, illam luculentis m/s fatas abs se abunde refutasam, toties Funcitata pacis
consilia, artesque omnes au Europa tranquIPI tatem posdendam adhibitas, cuminationi tui reclamare. Concibum per se multo ante ob
denti postulatum , quam permisium . Casau,
nune cum bollis interturbatum substiterit scenandum prudentibus reliηquerer Pont cys an Imperatori, armis, suis emotum sessibus fuerit f NLl isse mora ad restituendum Tradenti Concιltum uturum , modo citra Apostolica potestatis detrimentum , iure, non υIolen Ia, Lisseeptetur. Mirari vero, atque etiam amplecti illam Germanorum voluntatem, ad neglectum Iam ante Concstium amrantium ; sed quia unius esuitatis Synodo hoc desiderium asipa.tiantur , extra commendatIonem , suspic/οniet am obnoxium videri . Cogitandum eodem morbo Danos, Gothos, Britanno que tenera,'M-rum tamen sinibus nemo facιle S3nodam includat . Eam rem exemplis, veterum aduersus haeresis, Concilio um, iam Hu probatam,se tamen migrationem Illam Putrum ad leges moremque Ecclesia expendendam prudenti exactaque quatuor Mirorum,Sellat, Brugensis, Poli ,
ac Crescenti, ιudicia delaturum , quibus si quid
erroris in Concilij transportatione Vparuerit , facturum , ut propessiem Tridentum reuocetur a