Gerardi Io. Vossy et aliorum Dissertationes de studiis bene instituendis

611쪽

3 7 1 HEN R. MoR LsΕ D ss.stae sunt, non ab ipso textu, uti in Instituistionibus initium faciendum censeo. Arque in hoc curriculo nolo studiosum meum jure controverso,& quaestionum altercario. Dibus multum involvi, aut per muli S au.ctores vagari, sed uni aut alteri ex proba istioribus , velut glebae adscriptum, credu Iacura , de sedula diligentia , immorari desidero : ur eorum manu ductione investiget, memoriaeque infigat omnium juris mare riarum fundamenta, definitiones, divisiones, proprietates, requisita: hactenuq enim Platonicum illud mihi placer. Tanrumquemque scire, quantum memoria tenet. Hae syno prica totius juris cognitione, postquam imbutus erit discipulus meus, accuratam praedictorum exlgo repetitionem , junctis quotidianis praecipuarum materiarum quaestionibus Sc Controversis. In qua studiorum periodo mystae meo, paucis huc usque adscripto auctoribus. libertarem concedo per quoscunque bonos auctores exspatiandi, ut ex iis optima atque exquisita quaeque e X cerpat.& in locos communes referar. UOrum enim omnino hoc tempore initium fieri desidero, facta dispositione, pro cujusque libitu, vel artificiosa methodo,vel inartificiosa alphabeti serie, quae mihi novis sub inde titulis adjiciendis accommodatior vi

612쪽

detur: opus roto studiorum,irho virae reminpore sine intermissione continuandum,suis

turumq; M penuarium oc promptuarium. unde totius virae peracti labores depromt4 de rerum oceurrentium actibus' feliciter. possint impendi. Fraena, quoque hiquxo privari studii, crebrasq, cum professoribus , creberrimas cum commilitonibus, publice privarimque velim institui collationes,disputationes, dissertatione 3 : nunc opponentis. Danc defendentis, nunc arbintrii, nunc ducentis, nunc docentis parib, bua fungendo. Quibua sine exercitiis, quantumlibet secreta cuiquὸm contulerint studia, quantumlibet museo perdiu Sepernox quis immoratus, εc tantum non immortuus fuerit; minime tame n sed uti ta- te ista satis se firmatu Sc instructum ad ca-

- - .

pessenda sori εe rei publicae negotia deprehender. Quiq, inter mutos circumstant smagistros, velut ex tripode oracula pronunciare poster, eidem , in rebus, publico in coetu,perageadis, circumstrepente po-Pul Oontentoq Ora renente, vox faucibus saepe haerebit: auimoq, ac corpore tremu- Ius ita quandoque obstupescet, ut, velut Terentiauochremeti ,exequias illi ire tempus esse videatur. Adeo ut huic duorum alterum saepe eveniat . ut vel ad segne

orium, lucifuga, deflectar,magnifico, scili-

613쪽

cer, eruditionis nomine velandum ἱ vel, cum magno labore, tergiversante Pudore minime ingenuo, atque obstrepente Con tinuo dissidentia, ad studia patriae & con ciuibus impendenda serius perducatur. Sectetur autem mysta noster, in omnibus

studiorum publicis privatisque speciminibus ti exercitiis, veras & solidas justi atque

injusti rationes de discrimina; argutas vero ineptias, 8e vanas subtilitates, formulas umbraticas atque logo machias, velut evanida salsae ac fictitiae eruditionis ludibria , fugiat & avertetur. Sapientes existimans , cum Isocrate, non eos, qui de rebus minutis curiose rixantur, sed qui de maximis rebus egregie dicunt. Assuesear ex conna ni monito quaecunque injure civili leger , non ad quandam subtilitatem artis , sed ad naturae bonitatem dirigere : ut ad eam rectis contendat studiis, quam legum institutorumque omnium finem postremum

sibi proposuerit. Adjicio porro juris Canonici per decretalium parat illa summariam repetitionem , junctis eorum lucubrationibus, qui utri u que juris differentias compliarunt; quique in hoc jure aeque ac in ejus condito re , multa ab Euangelica veritate devortia animadverterunt. Nec enim episcopo

Christiano legislationem politicam , sed dis

614쪽

uE STUDIO IUR s. s7s dispensationem mysteriorum ti gratiae Dei concreditam legimus ; non dominatum in Ecclesiam Christi, aut imperium , sed

ministerium injunctum non utroque ac- 'elictum gladio, sed solo spirituali. id est. verbo Dei vivo & essicaci . ac 'quovis ense ancipiti acut lori, quod penetrat usque ad dissectionem animae &spiritus, Ciam pangumque Se medullarum: ia judex est cogi

tarionum consiliorumq; cordis. Temis

peltivum quoq; hic puto indagare,quibus in juris.articulis, moribus hodiernis, a Quiritium iure recessum sit; quid abrogarum ; quid sabstitutum ; summaria tamen & generali cognitione, quam Com. pendio suppeditabunt juris cujusque patrii epiromatores : veluti inter Belgaa Grotius. Groeaewegius, Gudelinus, Zyμpaeus , inter Gallos Imbertusue Bugno. nlus, Fonsius . Baro; inter Germanos. SchneideUinua , Fachsius, Schuliziu a Ses qui sunt si miles, Idque ne sine hoc subosidio in forum productus doctorandus noster in altum terrarum orbem se transi a rum puret: utque ea praeparatoria disepolirione imbutua, ex Imperatoris placito omnia porro apertius M persectius, a quo tidiano judiciorum usu,& fori disputatione , in ipsa rerum documentis cognoscere queat. Verissime enim Quintilianus r

615쪽

s 76 HEN R. ΜOR EEL SE Drs Sc jQuantumliber, inquit, secreta studia conis intulerint . est ramen proprius quidam fori prosectus, alia lux , alia veri discriminis ficies: Hoc t ilo studii legalis cursu absoluto, confestim, sine ulteriori cunctatione . mystam meum doctorali laurea insigniri, & in forum produci desidero. Displicent qui hic obtentu maturioris studii . aut obfirmatioris frontis , commorari sa dent. Saepius videas in iis , qui hic cunctantur, languescere impetum . & studia retro sublapsa reseret: Foren sis vero studii

novitate, novas vires, novam accipere Ha criratem. Et aut honoris , aut me ssis aureae exspectatione quae Stratoclis de

Dromoclidis apud Graecos mutua fuit invitario ) de integro vehementer exstimu- lari. . - Minime tamen est,quod quis existimer,me cuiquaae hic auctorem eme Pra propere distringendi immaturam fron-rem : quo sundament jaciantur impudem

riae, & quod ubique est perniciosissimum, praeveniat vires fiducia. Sed fructum studiorum viridem . M adhuc dulcem promi voloinum M venia, & spes est, audere non dedecet, benignumque ac favorabile judicium praesto est. Differendo vero tyr 1- 'nium sorense, quotidie metus crescit, ina

jusq;semper sitiquod ausuri sumus .Et cum consistente jam aetate prima ingenium

616쪽

ac vocem exerimus. rigidius judicium mel tuendum est, nee ita in promptu excusatio est& venia. Advocationi vero forensi omnes velim in illari, in eaque statione, pulchra satia Sc decora, perseverare, donec inde ad politicum aut judiciale rel- publicae regimen evocentur , utrumque praehabitis exercitiis condecoraturi: in tantum, ut & eul alias integrum esset magistrarum capessere , sarius, puto ei foret quod ramen vix persuaserim ) honorem istum,tanquam sibi & reipublicae immaturum , tantisper declinare et moram , in a vocatoria exercitatione & praecul rura , cum amplo foenere utilitatis pubi eae, meritique ac dignitaria propriae pensaruro.

Prudentia. advocatus aprissimum lignum est Apollini formando. Neque est, quod quisquam, natalium splendore aut nobilitate , militiam hanc foerensem inferiorem putet, in qua juventutem suam, aliquo sal rem, exerceat tempore: nisi quis dignitate sua. inserius censeat , gloriosae vocis munimine . laborantium spem vitam ata, posteros defendere;suaeque defensionis vl- ribus in rebua publicis ac privatis lapsa erigere, fatigata reparare , eoque pacto non minus providere humano generi,

1 quam si praeliis atque vulneribus parriam

617쪽

s 8 HE N R. MOR E E L SE DIss. parentesque salvaret, quae Imperatoria ad vocationis forensis est descriptio. Ac foris lassis contemptor hic animus statu suo dignius, scilicet , arbitretur, in venatione, aucupio , equis domandis, aut arboribus plantandis aetatem agere : ne adjiciam otio, torpore, atque luxu diffluere. Qui pravus sensus, utinam non quosdam generosissimorum majorum degeneres poste ros occupasseti Thersitas, non immerito dixeris , Achillaeis atque cecropidis licet natos parentibus 9. nanos licet Atlante progenitos : quibus instar omnium,virum principem Germanicum, quem contemplentur . in historiae Romanae theatro exohibeo, promeritum populi gratulantis arisque undique concinentia voces , salva Ro

ma, salva Patria , satam es Germanicue.

Cui omnes corporis animique virtutes , Scquantas nemini cuiquam , contigisse, COu- stat unanimi principum historicorum t stimonio : hunc non puduit. etiam trum phalem. causas in foro orare. Monito tamen hic, ut videtur, necessario , intentioni meae congruenter, ad ipsas curiae valvas sistendus es mi advocate. Volim ut indicasteriis, aliquo tempore , assiduum auditorem , di curiosum exploratorem po tius, quam actorem agas. Visa & audita

cum jure dc fori vel curiae instructionibus.

618쪽

Provinciaeque edictis, ac statutis municipalibus diligenter conseras . ut antequam riis forensis subeas aleam , usum sors acorruptela 9 stylum curiae a tricla & sormulis vitiligatorum : Inregros & cordatos . advocatos, a mercenartia tabulis, de vultu ribus togatis scias discernere : inde edoce nadus, quid,& quos imireris. aut vites. Cave Rutem unquam, cum vulgaribus & crassia pragmarellis, secure indormiscas formulatio isti, & rituali soli tractui, sem per deg

neranti in deterius. Sed quotidiana fori ex. peri menta . si ve ordinatoria litium respieian r. si ve Mellaria,ex jure parrici & comis muni, uti de ex antesignanis Ordinationum . judicialium 8e consuetudinum interpret bus atque arrestographis aestimes, discernas. judlees,probea aut improbes: ea semper adhibita cautela, ut siquod argumentum ex aliarum regionum moribus, aut deis eisionibus in commodum tuum attrahere pares; providenter inquiras, an eadem, an vero contraria,aut diversa, in eodem argu

menti genere . utrique regioni sint princi-pla , quibusque suffulta rationibus: hic enim, dum imprudentius quidam hallucinantur, semer, &causam, le veritatem,renebrarum 8e ambiguitatum labyrintho solent illaqueare. Hoc munitus antidoto, Puris manibus,ti cast2 mente tracta foren-

619쪽

que ope, quod verum & justum exiit ima veris, clientibus tui S prome , quascuDque Causas improbas . vel ex mendacibus allegationibus compositas, quocunque litia ita tu v deprehenderis, ilico cum elogio veri ratis clienti restitue. Nec unquam vo-Cem , aut stylum, multo minus animum

compone ad stomachum litigatoris, ut inordinatis aut turbidis ejus affectibus inseris

vias procul absit omnis impudentia, iaconviciandi procacia ; absit praevaricatio,& calumnia . abiit piratica clientium depraedatio. Quodsi vero ex hac statione ad judicialem magistratum te vocari Contingat, ita animo ac judicio, prae habitis exercitiis ,. obfirmato, dignitatem capesse, ut nec glaucoma oculis tuis a veteratoribus objici, nec statum causae controversum imis

post uris tibi inverti sinas : sed sollicita &

syncera indagatione penetrans in causae merita, ex justi & aequi dictamine, Omnimoda cum veritate & legum observatione, judicium dispone: constantia animi intrepida, quae neqi potentia frangi, metu Cou- sternari aut minis terreri neqi gratia inflecti, precibus expugnari, affectu, odio, aut amicitia abripi; neq; pecunia corrumis

620쪽

v a S T o D o I D. Rar sd 3 23. iustitis tramite transversa agi, aut adulte rari quear. Lyra i prophetica imus tibi psallente, per indo Ros 8c imperitos ludiaces , de qui in tenebvis gradiuntur , nutare

omnia terrarum fundamenta. ' Juva 'bunt te in hoc sancto Be honesto proposi Io,ia ad versus humanas fragil itares firmabunt, frequentes ad Deum preces, quibus ' .cor sapiens ad judicandum. εe discernen. dum inter bonum 8c malum, a coelesti sapientia. liberaliter impetrari , sapientissimus regum omnibus judicibus exemplo Praemonii ravit. Juvabit & continua status aut in sanctuario omnipotentia Contem.

Platior ubi Dei ministerinlius excelsi .lm Deus, sed mortalis cluis. Judicium . quod xXercφλnon homi Ois, sed Dei esse describi.

Iur. Tribunal, quod conscendis, Dei viven tia thronus indigetatur. Ubi qui sonte ab sol vlt, εe in sontem damnar, abominationi te horae . Ee gentisi as nationu execrationi

subjicitur. Qui vero juste judicar. 6e justiria promover,illi vita 8c beatitudo, terrena Be caelestis promittuntur. Et fieri nequit . quin intimus in praecordiis tuis monitor, quo judice nemo nocens absolvitur. in stogne prudentiae Sc industriae , continentiae εe integri ratis studium indesiti ter tibi fit imperaturus. Ad poliri cum vero reipu