Gerardi Io. Vossy et aliorum Dissertationes de studiis bene instituendis

621쪽

lim ut statim , omni studio , cum jure publico communi, jus publicum reipublicae. CujuS clavo admovetur, conserat: Edicta, decreta, S pragmaticas sanctiones de jure sacro, politico,& militari , Seneralia, provincialia. & municipalia. Collegiorum de . ' ossicialium cognoscat instructiones de juramenta. Contractus itidem, A transactiones, vel cum subditis , vel inter ipsa imperantium collegia . ordines Sc ossicia in iras. foedera & sponsiones vetera & nova, cum propinquisite dissitis nationibusiconrracha. Regionis situm, umites, porrus, flumina, coeli solique quali rarem. Populi naturam . ejusque propensiones , Ze aversiones. Reipublicae id illa, incrementa, calas& corruptelas, remedia, consilia, e ventus.

Quibus instructus praesidiis, sol l cita cura, di politica prudentia , sed in quam contunenter influat saluberrimus justitiae , aequitatis spiritus , Dei, populi, Se privatorum iura constanter tueatur & conservet. Nec unquam cum pseudopoliticis , & tyrannorum magistris , sanctitarem, plera

tem , & fidem privata bona arbitretur, sed di praecipue publica. Non in summa fortuo . na id aequius putet, quod validius I aut regnandi gratia jus violare licere , in caereor Is , scisscet, colendo pietatem. Non scep-

622쪽

Da fetu BIO IURI λ 383trorum vim perire, si pendere justa inel-piat quasi precario regnetur, ubi honesta tantum dominanti licent. Sed fidem, justitiam, & aequitatem per in de publicae , Mque privatae beatitudinis , & tranquillitatis custodes & vindices eme: imo iis tanquam vitali spiritu vegetari , sine quo praecipiti exitio' utrique cadendum sit. Rationem status, ut vocant, fidei Be j ust aiae labor diaer, nunqu/m praeserat: qui enim eam summam & illibatam legem, &arbitram publicae administrationis sta

ruunt, Terendum est, ne, da ut Deum non esse, aut res suas agere, humana non cura

re existiment , aut omnipotentem coeli gererrae creatorem, sine in justitia, perfidia.&Improbitate populi cujusque beatitudinem politicam non posse tueri. uuae linpia εe blasphema sunt, arque e diametro oci veritatis contraria, quod justitia firmari solium pro nuncla vir, imitante id Syracidia sapientia, cum regnum de gente ingentem transferri propter injustitias, contumeliasis dolo partas Opes vaticinatur. Porro jurisconsultus noster nequidem inpolitico ordine, aut statu quocunque, sibi. aut cuiquam mortalium plenitudinem a roget potestatis in solo Deo, bonitate, sapientia , ac justitia ipsa cum timore, tremore , atque humillima obedientia vene-

623쪽

s 8 HENR. MORE BL aE D Ss. randam: sed in homine mortali usurpante eam , arque ad libidinis ac liberae voluntaris, aut beneplaciti ductum, imo impetum saepe, eam vibrante tyranuleam de re .stetur ac deploret tempestatem. Si atatius ascendere gestiat animus, gloriae cupidus, neutiquam eo Contendar, ut eminentide laticlavla purpura conspicuus , aurias elum terrore meruendus, per ora aliorum,

superba dominatione tumidus, 8 procaci licentia ferox , incedat; quin vana & salsa gloria est. Non per aliorum injurias de cai. Iamirares, maero minus rei publicae quae detestanda emergendi est semita , qua qui grassatur rurpiter suo tempore est dete gendus, imo saepe deturbandus. Non per factiones; in quibus,autore Sallustio, bonum pubilicum simulantes, pro sua quinque potentia certant; quaeque, Liviano sensu , fuere eruntque Eluribus POp smagis exitio . quam bella externa, quam fames morbive, quaeque alia in Deum irari

velut ultima publicorum malorum vertunt . quarumque , .definitione Tulliana, non alius solet esse exitus, nisi aut unive sua interitus. aut victoris dominatus 3e r gnum. Sed honesta ambitione, virturis& optimorum meritorum via progrediatur :ut reipublicae, ut ecclesiae, ut amicis omnibusq:civibus,omnibus deniq;mor talibus,

624쪽

paratior utiliorvi sit, propius positu3. Nec enim quisquam populum aut rempublicam, peculium suum, sed se,urri u 'ῆ peculium agnoscat. Denique quocunq; in loco, ordine, aut tempore virtutem dc industriam exerturus est iurisconsultus,hoc sibi catholicum & apostolicum dogma semper habeat ante oculo a: imo intimis animi penetralibus infixum . ne quicquam faciat

Per contentionem, aur inanem gloriam :nam in utrumque, aut alterutrum , ne quearer impingere solent erudirorum non

pauci. Hae juris pudentiae. tum Acade-demica. tum forenst, ac curiali semira qui- . cunque processerit inculpatus Themidis sacerdos,justitiae fine assequetur, jus suum suiqi, reipublicae,ecclesiae, proximo ibi, Publice ac privarim tribuendo et atque hoc Pacto,ut conci uda verbis Impexaroris nostri Justiniani,divinas & humanas re& bene disponer,atq; omne expellet iniquitarem.

Haec sunt nobilissimi 8e praestantissimi Ju-

ene3, patriae spes,parenru deliciae,familia- Iu & amicoru exspectatio,quae hoc ultimo professorii muneris actu, vos amice mone. re propensus erga vos amor,& enixum c5moda vestra promovendi studiu, a me exegerun r. Haec sunt,ur & hic palam,coram frequentissima auditorum omnium ordinuti dignitatum corona, ratio constet gestae Bb s meae

625쪽

STUDIO MEDICINAE

BENE INSTITUENDO, . DISSERTATIO. '

Ouib. praeestioribus utendum ad medicinam, Θ quibus auctoribus incumbendum T recth sormentur studia, lo

ctum contubernium plurimum valet: optimique viri ipublieae debent, ut sua consuetudine iuvenum animos rect d artes essingaur. Propterea Hercules praeclaria splendens virtutibua ob animi sortitudinem di ctus diligentiam in educatione Hylae summam adhibuit: qui tamen parteTheo damante paupere, 'in μω marus sertur , Plato, Aristoteles , & Plutarehus saepe ac cinunt: - , γἀεν ἀπ εβλα μη - ἰώ δι καυῖα ξομμινης- Μ τ βον- νοον. abons quidem bona discas ἱ si vero mali Conversare, priuinam quoque mentem pervis. Propceptores non adscriptitia quadam benevolenti , sed ex unguibus ament disci-

626쪽

Ion. HRUR DIS ER v. pulos: & ut coloni saepes albustulis Circumponunt , ita praeceptores curam ha heant, ut rectissima eruditionis germina pullulent. Hos juvenes saepe accedant; nam sodalitium ad benevolentiam & amorem excitar. Peleus Achilli Phoenicem unxerat, ut edicendi & agendi ductor foret atque magister, ut canir Homerus. HO-rum imitatione praeceptore' eligatis medicinae peritos . & benevolos. ac tales qui , ad amicitiam proni sunt,& ante omnia doctos : nam dissicilis haec ars. Ira Apotho ut cecinit Pindarus voluit a Chirone sin. gulari doctrina splondente filium suum sculapium doceri, ubi ait: ραροιὰν Μαγνηἶ φλερων,

Illum Magnesio adducens eommisit Centauro . ad docendum mutilaomos hommibm sanare morboscctum electi fuerint, eos sequere aeeirra pertinaciam concertationes cum illis moveto,ut tuis. rationibus in re dubia, cum illorum judiciis collatia, quantum a vero absis intelligas . 8c memoriae altius hoc modo rem immitras. Hinc vetetes Palladem non sine opera operos Det vulcani. cujus etiam organa οώτ, ain opus) ex

cerebro Jovia armatam prodito fingunt r

627쪽

oeulis torve unum in scopum colli man-rem : quod concertatione artes optimε insculpantur ac retineantur. Non moveant graves quaestiones,antequam totam aediis cinae formam animo complexi fuerint alioquin hippocentauros proserent , ae inaniter ut implumes ciconiae subsultantes, alas vibrabunt. legant εe releganr primum medicinae auctores. cedant libenter rationibus: non solum enim vincere,sed etiam vinci scire pulchrum eis.in quibus vl-ctoria detrimenrum adfert. Vinet non vis pulcherrimum est inter disserendum anulla vinci pertinacia aut iracundia. Domi il-bris opus est, non ut illos possideas, sed ut 'exercitatio & usus in illis sit. sed quibus pQuemadmodum ζωγμοι,eum imaginem ab imagine pingunt, identidem exemplam spectantes, illorum characteres σω suum transferre student ; sic, qui se studet omnibus doctrinae partibus excolere , conari deber, ut quasi ad simulacra e-'ruditionis hominum doctissimorum scri-pra dico suum studium converrar,& quod in illis praeclarum est, proprin sibi reddat per imi rationem. Quapropter in medietna

non usque deque cuncti auctores sunt eli

gendi, sed probatissimi, &qui longis secu

lorum aetatibus intorire non potuere. Nullus pictor non malit Appellis,aut Parrhasil

628쪽

spo IOH. HεURNI 1 DISSERT.Zeuxisve vel Leucippi exemplar, quam quid hujus aevi, - γαρ ἀοιδαὶ εἰς ετ ετεω γλυκερωτερα εἰ εν ἀειδ ν. Est enim tempus probatae doctrinae index ἱ cuncto in

Tum quae Vana nec magni sunt momenti . vastator. Plurimi hoc aevo magna auctoritate scribunt; verum tempu's judicium feret , num quid perpetuitare dignum gerant: profecto inter mille scri prores , vix unus seculum agnoscit. Sint itaque vestri auctores doctorum manibus triti, & eorum applausu probati: ni enim probi fui Gient, jam diu manibus excussi contabuissent. Veteres sane dexterius de rebus judicarunt ό quam nos αυlωv πνει extrema Lex de amurcia mundi, ut a Platone in Philoebo dicitur. Verum dixit Basilius πανωρχωοτη - α λωμεν. quod vetu-

sat e extellit , honore majori dignum es. Si enim neotericis quis stare veller, cum infiniti sere sint , Se cuncti ex Hippocrate MGaleno hauriant, illud incommodὸ illi e venier, quod gregarii illi infinitum tempus

postulant , cum interim duos hos brevi tempore perlegere possit. Cumque vetustatem illam caeteri non trahant cinctam auctoritate , eo loco semper stabit hine laetusta doctrina, unde facile dimoveri ponsit. Longa temporum series plurim OS celebres Graecos quosdam Latinos, nonnul-

629쪽

runt, ac splendido. rnarq nostrae artis famam toto terrarum orbe fuderunt. Quare nusquam minus violatam hane reperiemus, quam apud suos parentes: hic patri-ma 8e matrima. Hanc braque ex materno gremio pudieam virginem vobis proseret diu mis senex Hippocrates. & ejus enarrator Galenus. Hippostates verus medendi dictator habitus semper. hujus scripta tan' equam oraculo;& non humanae linguae verba, tota amplectitur antiquitas, tanquam ducem & auctorem omnium disciplinarum. qui, ut air Celsus. vir fuit arre M sa-cundia clarus :'quique ut scribit Maeroisbius, tam fallere, quam falli neseit. In

hoc , verborum pressa proprietas, sententiarum concisa subtilitas, sermonis Veneranda antiquitas, artificii commendabilla. dignitas : in cujus scriptis nihil supe fluum, oelosum nihil ; sed arguta brevitate rotunda omnia , εe significantia. ira ut ubertas & amplitudo rerum, verborum numerum clongeviocari Haec genuina Mpropria sunr Hippocrati, cujus tanta fuit benignitas, ut nihil sciverit quod nos nescire voluerit: tanta autem sollertia & sapientia, ut nemo post eum sciverit , quod ipst ignoraverit. In eo enim cuncta nedi-

630쪽

IoΗ. HEURNI 1D-- .einae semina animadueitas : quae tamen in facienda medicina melius, quam ex Cominmentariis ad eum scriptis animadvertes.

Hujus enarrator fidissimus est Gale s. qui scribitur 1 quibusdam vixisse ano a centum & quadraginta. Hic cunctia philosophis 8c philologis utilis. loquitur ubique puro, eleganti, simplici, ω nunquam asse. hato sermone . non sine magna vocua disententiarum suppellectile: adeo, ut nulla satietate lectorem offendati, sed ubique progrediendi cupidum, rhetortes arrificio demulceat; homo ad eloquentiam factus. In hoc praecepta quaedam philosophica rara ci eximia, magisq; illustria quam apud ullum alium scriptorem invenias. Nihil obtrudit lectori, quod non firmi. rationibus demonstret, ac ejus contrarium resu. ter. quin moralia habet perpulchra , affectibus moderandis. Ambitionem & avaritiam praecipue insectatur.& de qualibet re docte & eleganter disserit. Nullis non ad ingenti cultum ejus lectio uillis. Sunt alli, minoris gentis et Aretaetra . AEtius, Paulus Trallianua, Oribasius, Cassius; Diosco rides de materia medica . .e ejus Eupor ista , & ex recentioribus Actuarius , Damascenus , Theophilus de urinia , Philare tua de pulsibus , Simeon Sethi, Nonus. Animi causa inspicias etiam