Gerardi Io. Vossy et aliorum Dissertationes de studiis bene instituendis

641쪽

DE STUDIO MEDI cINAE. 6 a 3 de sanitatis natura . de morborum diste orentiis, de morborum causis, de symptomatum differentiis, deque horum causis , de plenitudine, de tumoribus Praeter naturam, de atra bile, de tremore εe palpitatione, de rabe, de locis affectis. de febrium

differentiis. de pulsibus, de spirandi diffi

cultate,de pulsuu ususde spirandi usu causisq;: de morbi rotius rem poribus de rem- Poribus morboru,de crisibus,de diebus judiciariis,de typis,de praenotione,de dignotione ex insomniis,quo modo deprehεdaniatur simulantes, se aegrotare. Ars medica,de sanitate ruenda, methodus medendi, de fa- Cui ratibus alimentorum, de cibis boni&mali succi, de attenuante diaera, de parva Pila, de curatione per venae sectionem , de contra Erasistratum,de comitia i pueri aD sectu , Glauconi scripta ad Thrasybulum. Quantum ad commentaria Galeni ad Hip-POeralem. Signis adnumerari poterunt Prognostica & Prorrhetica: Curationi vero, de victus ratione acutorum , de articulis,de fracturis. Reliqui ejus Commenrarii ad Hippocratem, veluti suorum scriptorum epitome sunt. Pragmatici caeteri,

quos ante recensui, nonnunquam tangen

642쪽

6os Iori. Ha URNI DI Ss Ea v. llarim. Ita nec totum perlegemus Pau- lum, Aetium . nec Trallianum, aut oris basium vel Rasem, neque Mesuem , nee Haliabbarem, AvenZoarem, vel Alsaha-ravium. Et ita cum caeteris agemus: nam eadem cuncta apud Graecos felicius invenias. Actuarius sere totus legi poterit; Se Avicenna , si restiturus emet ;ω A verroia scripta medica, modo id fiat cum judicita Sed dices, Arabea felici plenaque mana remedia jucunda ac facilia sundunt. Ita est : sed ea pauca, quae non apud Graecos. At estot sint ab illis i instrumenta aucta: sed non in cithara bene pulsandi ars est ,

quamvis sine- ea non ludat citharoedus. Arabes ex Graecia colonias duxere : sed

frustra quaeras apud hos , quod non apud Hippocratem & ejus enarratorem Gale. num invenias. Laudo suppellectilem remediorum promtam pararamque & utunam ut Daedalo sua , & Vulcano tripodes caeteraque animata omnia, jussa adessent: vel potius per seipsa , quamprimum sui opus esse scirent, ad opus accurrerent, ac

id quod jam φλυαρία quorundam sibi per

suadet conficerent ultro. quod nos cum delectu. Delectu magis militum, quam tu numeris copiis , & ita veteranis potiusquam tyronibus ingentia bella conficiuntur z Ira nos seligemus ex cunctis Optima

643쪽

Da frunio MEO IcrNAE. 6 C s&usu firmata; his stabimus. Veteres illi pictores nobilissimi, quatuor tantum coloribus tam eleganter pinxere. nec exclu-' di mus seram artarem . quae coloribus quid adjecit. Ira veterana remedia extollimus, non relegam ut nova, quae felicia in opus :quin pomoeria agri medici lubenter pro fe aemus. Commoditas hinc fiet major: sed arrem non variat instrumentum. Ars perpetuo possedit tantum roboris Se venusta inris , quantum satia cultui est. Hoc semper artis fuit, artis modum loco adhibuisse. Mutandorum remediorum nunquam meta erit: sed ni ars finem suum accipiar. desinet esse ars: nam persecte facere pro . mittir. sed illa habitum habet in intellectu , faciendarum cum rarione rerum. Haec facili . , attamen essicaci , remedio. rum copia instructa, tanquam Macedonica phalange, audacter cum morbis conis currrir. tum quae remedia nomina nondum dederunt usui, nec sacramenro ad- .

huc huic militiae sacra, excludis de cohorre ; nisi praeclaris editis iacinoribus gloria splendeanr, suumque genus certia nulla. peruerint. Non alenda copia iners: pau- cirari operosae praestat confidere. Sir tamen justus exercitus , Sc bene notus tibi. beneque instructus . . Excute ergo lascivientem varietatem , tanquam inurilem

644쪽

6o6 Io M. HEURNI DISSERT.& imbellem, copia, quantam usus Ca Pit, suffecerit. Contende tu potius ad arris p netralia, ubi arcana rerum cognitio, ut his paucis & sortibus paratisque , κντα κωρον loco & tempore utaris. Veterum cum tam multiplici rerum varietati memoria par esse nequeat, arte eam juvabimus; locorque communes fabricabimur ' quibus, ut certis thecla, memoriae egregie digna ins ramus : ut, cum opus fuerit, tanquam ex

divite penu , illico promere has opes possitis. Age cum Lucretio, floriseris ut apes in saltibus omnia libant.omnia nos itidem decerpimus aurea dicta. Poterunt loci hae idea effingi: Accipiat paginae frons quaeque trium locorum titulos, juxta positos. tergus vero solii, nudum sit ab inscriptione, quo nova charta semper addi possit. Volumen hoc chartaceum contineat septem vel octo libros chartae. Cunctae itaque varietates his locis inserantur, & difficiles decisiones : nam perenni inscripti

ne memoria firmabitur; εe, si quid excideriti facili via revocabitur,cum sit ad manus Se in mente is locus unde peras. Sed non cuncta quae legitis locis importabitis, sed ea quae maxime memoratu digna, Be raro obvia, de quibus videberis pericli rari, ne tibi excidant. Et totarum historiarum Cain plia tribus, ut ajunt, verbis tantum, cum

645쪽

Da STUDIO MEDICINAE. 6o7 numeris annotemur in locis,ut scias a quo auctore , cum usus eri r , reperas,& in ipso auctore , puncto nota re id in locos rerulisse: ut si postea locum petas, illico adsit oculis; ia ne irerum, si evolvatur denuo his auctor, is locus lustribatur. . Sed nonnunquam quaedam ancipiti significatione sese offerunt, ut nescias, in locos si referas, unde recta repetas : proprerea consul O ut

etiam Alphaberarii loci alii firmantur. quo,inde facilius quae peti posse videntur. eo reponantur. Sed priores etiam jam di-l loci indice egenr. Sed cautio adfir , ne nimium his locis fidatis, indeque memoria inculta perdatur. non enim satis est inscriptis rem habere, sed memoriae una inscribi debet. Hac serie inscriptiones vhi t tuli locorum poni poterunt. Deus remediorum curatIonis, M sanationis auctor. Per quos homines usibus humanis medicina litata suerit. de auctoribus medicis. Sede medicinae origine. Cilnice & Jatrale ip-rice; ω quando primum. Vitia medicinae& medicorum. Sectae medicae: dogmatica, methodica,empirica Se Paracelsica: Sophistica de sophistae. Dignitas medicinae, laus elus, & praemia medicorum. Quales

medici esse debeant corpore Sc animo, mi - . nistri,finis medicinae, objectum medicinae.

ejus partes, ossicium medici. De natura ,

646쪽

6o8 Io H. HEURN I DIS 3 E R T. quae ad medicinam atri ner. discrimen physici & medici. De elementis. Quid elementum , 8c quo modo differat a principio:

ejus materia Sc forma. Quot elementa. ignis, aer, aqua , terra, formales di fierentiae elementorum. Mistione elementorum ut fiant corpora. formarum in mi itione origo. Proprie rates. 8c effectus elementorum. Qualitates ex elementis ortae. elementorum litus. Quid mixtio, Sc ejus Caasae. in misto elementorum substantiae. Aa elementa in mixtis secundum suas formas,au secundum porentiam suam. Elementorum contemplatio quam utilitarem adferat medico. De temperamentis, Sc iis quae a temperamentis fiunt. Quid sit rem pera- meatum . quid differat a calido innato. Temperamentorum origo. Homo omnium animalium temperatissimus. partium similarium ti dissimilai tum vis.Temperamentorum differentiae quot quales.

Ad pondus, & de Pulchritudine : ad justi

tiam. Signa temperamentorum. Partium

singularum temperies. Calidum , frigidum, humidum, siccum, quot modis ait

quid dicatur. An calidum elemensare in omni vi ven re excedar. AEtatum temperamenta & differentiae: infantia, pubertas , adolescentia . juventus, virilis aetas ,

lenium duplex. Anjuvenum de puφrosum idem

647쪽

DE STUDIO M ED CIN AE. ι 6O9ldem sit ea lor. Anni temporum rem pertes, ver an temperatum,aestas hyems,au tumnus. Regionum temperies. An sub

aequatore temperat i ssima regio Qualitates secundae : Color quid,& ejus differentiae,& cauta. odor, de ejus differentiae , cauisque. Sapor, insipidus, acidus, acerbus, austerus, adstringens, dulcis, amarus, sal sua, acris. Tactiles qualitates; molle, densum, grave. Urilitas quae ex notitia tem Peramentorum. Cutis temperara. Partes

calidae , frigidae, humidae, siccae. De humoribus : quid humor,quor, quale3,primi, secundarii , excrementitii , alimentarii: quomodo & unde fiant: duo excremeMahumorum : Sanguis : Piruita , dulcis, falsa, acida, virrea, gypsea, tenuis, crassa , signa ejus. De bile, vitellina, porraeea,seruginosa, glast ea, flava. De melaneholia, leejus differentiis ; signa atrae hilis. Usus humorum: fibrae sanguinis, copia morum, mutatio humorum. Ichor humorum ἱ designa cujusvis. Motus humorum. Utilita a

doctrinae humorum. De semipe,& quid semen, urriusque sexus semen. An semen ut opifex ,an ut materia foetui serviat: semen mulieris. Causae Sc orizo seminis restium vis. sanguis menstruus quid, de ejus Ori- .

nis, gestatio 3c motus scelus, membranae

648쪽

io Io H. HEuR NII DI OLERT.foetus: hepar num ante cor procreetur :signa maris & foeminae: partus, superfm'tatio, foetus tempora, septimestri3, ωC. abortus, scelus mortuus. Similitudo filio. rum eu parentibus, x physiognomonica. . Monstra, mola , androgyni: foeminarum in mares muratio. Utilitas cognitionis seminis & materni sanguinis: sterilitatis causae. Anatome: au unum tantum princeps membrum: cur seminales partes sectae non

regignantur. Capur, cerebrum,frons, Partes caput vestientes, parres in capite Contentae : partes a cerebro ortae,Parres cere

bro assistentes, oculi: quomodo fiat visio:

Iacrymae et aure , nares, os, musculi, ligamenta. Thoraeis costae, sternon, musculi, mammae, lactis procreatio, diaphragma, tunica costas cingens. Parres quae in thorace continentur, cor, dec. aspera arteria, lingua, sermo. ut fiat. Ventris inserioris, umblicus, & continentes partes : contenistae, ventriculus, Sc. mesenterium, hepari fel, lien. Partes ab hepare ortae: partea serum attrahentes & suscipientes, renes, v sica, &c. Partes procreationi dicatae, tesses, parastarae, &c. urerus. ConsensuSute

ri & mammarum. De manus partibus restructura, de crure, ossium structura. Calidum innatum,de spiritus, quid se,& caussa

ejus, effectua a praestantia ; quotuplex ;

649쪽

n E si v n I 3 ME D rc 'M AE. 6r rmutatio ejus. Spiritus quid, ecquot': i naturalis, vitalis: humidum primigenium. De animae facultatibus : 8c earum aGonl-bus. quid anima, le quot: quid facultas animae : procreatrix, nutrix, attractri x , verentrix , excretrix ; nutritio, auctio, cOctio, fames,excrementa. Sentientis animae facultates, visus, auditus, olfactus, gustus,& tactus, sensus communis, phantasia,cogitatio, memoria, motus, appetitus, utra lis vis. De sanitate tuenda. Quid sanitas. signa temperierum totius: signa cerebrie temperati, Se intemperati: pilorum causae variorum : oculorum temperatorum varia signa : pulmonis temperaturae notae: hepatis,ventriculi, testium . Aeris qualita avaria, regionum varietas, ventorum vis: anni tempora. cibi hont vel mali, medicamentosi: victus puerperarum, victus melancholicorum , Sec. Quantitas cibi , modus urendi. Consuetudo: coenandum an prandendum liberalius : occa sito cibandi. Potus, aqua, vinum . cerevisia , mulsa . quantitas potus, ebrieras. Balnea, dulcia, thermarum, modus eorum , aereum. Alvi dejectio urina, sudor, vomitus, memsium de hae mori hoidum profluvium , venus. motus 8e quies: frictiones. animi motus. Semina cerealia, triticum, siligo, dcc. Pa

650쪽

drupes, lacticinia. Aves, pisces, succi, Cori dimenta. Disterentiae te causae morborum. quid morbus. genera morborum , intem peries : manifesti, occulti, venenati, Cori-ragiosi: organici , solutio continui: primarii, per sympathiam simplices, compo iiii , acuti, longi, dcc. Causae morborum,

Rgnara, antecedens, continens, externa.

Fascinum, philtra. incantationes. Signa morborum ἱ εc quid signum , pathogno-

monteum, epi nomenon, epi phaenomenon. In excrementis, actione laesa,qualitate mutata. doloris idea,sirus. Dissere tiae de causae symptomatum : quid sympto-ma. In motu .' tremor, rigor, horror, tussis, sternutamentum, oscitatio, pandicu latio, palpiratio . ructus, singui rus. vomi tus, nausea o stridor dentium. Laelio acti nis principis cerebri; ur phantasiae, cogitationis, memoriae vigiliae, somnus. naruralis facultaris,ut attractio dcc. Qualitatis mutarae, vi sibili g,dcc. dolor. Excremento

rum symptomata, in substantia, qualitate. Copia , tempore , de excernendi modo. Prognostica. Quid signum prognosticum. Signa cruditaris de coctionis signa mortis vel salutis, de quae ad melius de deror ius: signa quae ad speciem de ad rempus crisis appareur. .Tempu3 morbi: quid princi-.pjum s